GAZETA
Wielkiego
Xi ę stwa
PO ZNA N SKI EGO
Nakładem Drukarni Nadwornej  DeUra i Spółki. - Redaktor: A. Wannowski.

JIf 185.- W Czwartek dnia 10. Sierpnia 1837.

Wiadolllości zagranIczne.
Franifa, Z Paryża, dnia 31.Lipca.
Pod godłem »repressalie (odwetu prawo) przeciw Neapolowi i Sardynii« obejmuje K uryer francuski następujący artykuł: "Rząd eardyński, który juź dla hiszpańskich okrętów porty swoje zamknął, wzbrania obecnie tez francuzkim przystępu do tychże. Dla uniewinienia tego środka przytaczają przypadki zarazy morowej, zdarzone w lazarecie marsylijekitti, ale prawdziwą przyczyną jest polityka. Gabinet turyński zrywa juź i dawniej mniej -poufałe związki, obecnie zupełnie, z tej mianowicie przyczyny, ponieważ okręty nasze wylądowaniu wypraw w Genui i Nizzie na korzyść Don Carlosa uzbrojonych, zapobieds umieją. Dziennik Journal de Paris daje do zrozumienia, że rząd francuzki krzywdy tej eię pomści. Jakoż istotnie godność jego przez to na szwank wystawiona a na środkach zaradczych też nie zbywa. Genueńczykowie mąją prawie monopol żeglugi nadbrzeżnej jako też handlu między Francyą i Włochami, Jeżeliby ich więc od portów naszych wykluczono, sprawionoby przez to wprawdzie zatamowanie w naszych operacyach handlowych, ale szkoda, którąby oni takim sposobem ponosili t byłaby nierównie większą. W mieście,
jakiem jest Genua, słabym tylko i nowoukutyin węzłem z Piemontem połączonćm, okoliczność ta juź wystarcza, aby wzniecić po« wstanie. Dowód takowy stałości Ministerium łatwo dać może, jeżeli podług tych środków sądzić należy, których gabinet nass juź przeciw neapoliiańskiemu rządowi się chwycił. Od roku i$lj. okręty wszystkich narodów w Marsylii wolne były od opłaty cła beczkowego, a to postanowienie właśnie najwięcej się przyczyniło do podniesienia wziętości handlowej miasta tego. Przeciwnie okręty francuzkie, mianowicie statki parowe, w por* tach Króltsiwa Neapolitańskiego wysokim ulegają podatkom. Ministeryum zatem, zaźą< dawszy napróźno zmniejszenia tychże, postanowiło od okrętów neapolitańskich, które do Marsylii zawijają, też same brać podatki, które nasze okręty w Neapolu, Messynie i Palerrnie opłacać muszą. Ponieważ wzajemność korzyści zniesiono, użyto więc wzajemności środków przymusowych. Stan sprzeczki nie zostawiał zaiste innego wyboru. Skoro rząd neapolitański sprawiedliwych roszczeń Frań« cyi usłuchać nie chciał, grubiaństwa takiego ścierpieć nie mogliśmy. Ale czyż nie wprawiło się Ministeryum samo w takie położenie, z którego się nie wydobędzie bez narażania na szwank naszych związków handlowych s morzem Sródziemnem? Wszystkie zagrani beczkowego; ale nigdzie nie udzielają nam podobnego przywileju. Trzeba się było tedy ogólnego środka chwycić, t. j. albo znieść w powszechności uprzywilejowanie w Marsylii, albo tez żądać tegoż wszędzie dla okrętów marsylijskich. U dano się więc z takiem zażaleniem naeamprzód do rządu neapolitańskiego, jako do najsłabszego; prawo takowe niezaprze czone, ale czyż tak postępuje rząd, znający sam godność i znaczenie swoje? Wolemy raczej mniemać, że przytoczona przez Pana Martin przyczyna tej wojny taryfowej, krokami gabinetu nie włada. Spostrzeżono nie dość rychło, że niektórzy mocarze włoscy, z którymi początkowo jalc nal grzeczniej postępowaliśmy, z pogardą wszystkie nasze przedstawięnia odrzucają; aby więc zwyczaj takowy wykorzenić, postanowiono, lubo za późno, energicznych przeciw N eapolowi i Sy cy Iii użyć śro dków . " Wychodzący w Nantes Ami de la Chart e udziela okólnik, wydany poufnie przez Ministra spraw wewnętrznych do wszystkich Prefektów i Podprefektów. Oto osnowa jego: "Panie Prefekcie! Wezwałem Pana dnia 18.
Maja r. b., abyś mi w skutek wyborów municypalnych n3cleałał sprawozdanie moralne już to pod względem ogólnym, już to o głównych okolicznościach tej operacyi. Przekonany jestem, żeś Pan o tern wezwaniu nie zapomniał, owszem żeś tą pracą gorliwie się zajął. Wszakże, aby dokładniejsze mi tć wiadomości o rezultatach wyborów, wzywam Pana, abyś za każde miasto i gminę departamentu swego, których mairowie i adjunkci od Króla są mianowani, porównawczy wykaz dawniejszego i obecnego składu rady municypalnej pod względem politycznfgo sposobu myślenia członków, mi nadesłał. Wykaz ten, mający być li tylko l.czebny, powinien radzców municypalnych na 5 kategoryi dziel. ć, t. j. i) na Stronników eystematii rządowego; S) umiarko wanej, demokralyesne) oppozycyi; 3) czysto demokratycznej oppozycyi; 4) umiarkowanej legitymistycznej oppozycyi i 5) ultra-Iegitymistycznej." - Gazety «ppozycyjne powstają naturalnie bardzo na takie śledcze postępowani e, rozumiej ąc, ie rząd przez takie poczęści tawsze jednostronne rapom Prefektów łatwo oszukać i do niesprawiedliwości spowodować się da. Baron James Rothschild kazał 10,000 frank, miedzy ubogich żydów w Treroezen i Mascara podzielić. Rząd odebrał następującą telegraficzną depeszę: "Bordeaux, d. 29, Lipca. Don Carlos z garstką wojska dnia 22. Lipca do Cantayiei
przybył. Dnia tegoż Espartero stal w SanfaE ulaha, Oraa w Mora a Buerens zwrócił się ku Terue!. Do Estelli przybyło 40 w bitwie dnia 21. nad brzegami Ebro ranionych Karolistów ." O drugiej wyprawie karolistowskiej, która przez Ebro przeszła, obiegają sprzeczne pogłoski; ścierała się dn. 21. Lipca nad Ebrem z Krystynietarni; obie strony zwycięstwo sobie przypisują. W piśmie z Bajonny (bez daty) twierdzą, że nowa hiszpańska pożyczka 250 mil., która w całości dla armii ma być użyta, obecnie w istocie do skutku przyszła. Przygotowania do wyprawy przeciw Konstantynie pomnażają s:ę; Margrabia de Caraman mianowany naczelnym Generałem anylleryi w Afryce, odjechał do Bony. Sądzą że mu jest powierzonern zaopatrzenie artylleryi w zapasy amenonicyjne przy tej wyprawie. W Tulonie Kontr Admirał Lalasde objął dowództwo nad afrykańską eskadrą. Bezzwłocznie więc okręty "Mon te b ello," "Sufiren" i "Santi P e tri" zostaną w żywność zaopatrzo* ne tak, aby przed końcem miesiąca mogły podnieść kotwicę i przewieźć do Bony wojska częścią z O ran u, częścią zaś z Porte V endre. Trzy baterye z Walencyi, Tuluzy i Bajonny przeznaczone zostały do Afryki, a również blisko i,oco ludzi z zakładu Afrykańskich strzelców i lcxx) ludzi piechoty miało wsieść na okręty. Kontr - Admirał, "Gallois" który w Sierpniu odpłynął z swą eskadrą do Łewantu, jak również Xiążę J oiuville jest oczekiwany, W Tulonie czynią przygotowania na przyjęcie syna królewskiego, który, podług dziennika M o n i t e u r, ma być prawdziwym opiekunem marynarki. Od czasu ratyfikacyi traktatu przez Gen. Bugeaud zawartego, przy. była do tego miasta wielka liczba kapitalistów; pragną oni pierwsi rozpocząć handel z krajowcami Algieru, I jeith eię takowe związki handlowe usiała, główny powód traktatu z Tafna będzie usprawiedliwionym. Okazuje się, że spostrzeżenia poczynione nad układami, przesłane już do Afryki, na tenisie ogranicza« ją, że zażądano od Emira wyjaśnienia, jak rozumie niektóre warunki, a zwłaszcza co się dotyc?y tej zamiany, aby przystań Raschgun przy Emirze pozostała, wyspa 2b% Raschgun » posiadanie Francyi przeszła.
A u s t r i a.
Z Wiednia, dnia 31. Lipca.
D o s t r z e g a c z a u s t r y a c k i donosi z lechl z dn. 26, ni, bież.: N. Cesarz po wysłuchaniu mszy św. wczoraj wyjechał do Traunthal w okolice Ebenste. N. Pani, która jeszcze  kataru, połączonego z kaszlem i napadami febry, N. Panu towarzyszyć nie była w stanie. W nocy z d. 25. na 26. m. b. pokazała się na ciele J ej Cesarskiej Mości wysypka, która w ciągu dnia nastqpnego w mocno odznaczającą się odrę zamieniła. Oto buletyn w tej mierze wydany: "Wysypka Jej Cesarskiej Mości w ciągu dnia wczorajszego wyraźnie kształty odry przybrała, Odra mocno się rozwinęła, liczna i całe ciało obsypująca, w połączeniu z zwyczajnemi zjawiskami i lekką febrą. Stan zdrowia N. Pani odpowiada dzisiaj tokowi choroby, która nie ma charakteru niebezpiecznego, lschl, d. 88-Lipca 1837- R a i m a n n. " Włochy.
Z R z y m u, dnia 14, Czerwca, Przed kilkoma dniami Ojciec Święty opuścił Watykan a zajmuje jiałac Kwirynalny, w którym do Października pozostawać zamierza; sądzą iż ztamtąd uda się na kilka dni do zamku letniego, Castel Gandolfo, dla zwiedzenia różnych klasztorów w góTach Albańskich; nikt atoli nie spodziewa się, ażeby w obecnym stanie podróż tę Ojciec Święty przedłużył. N a jesieni spodziewana tu prornocya na Kardynała, wymieniają nawet, jak to zwy. kie bywa przy takiej okoliczności imiona wielu prałatów, którzy tą godnością mają być zaszczyceni; lecz o żanyrn nie ma w tej mierze pewności. Z dnia 15, Lipca.
(Gaz. Harww.') - Przed kilku dniami odkryto tu znamienitych osób towarzystwo, które wielkiej zręczności w kradzieży dowiodło. Towarzystwo to," w którem się też osoby do straży przybocznej Papieża należące znajdują, krzątało się od dawna w kompaniach osób dystyngwowanych, do których zwyczajni złodzieje przystępu nie mają. Pobożność, którą ludzie ci na pozór się popisywali, kazała się spodziewać, że ctlują wszystkie mi cnotami chrześcian. Hrabina Campagnani i Macerety , błagając przebaczenia, najpierwej kilku członków wydała. Między zdybsnymi i już uwięzionymi znajduje się Hrabia Dionisi da Treja i Hrabina Angelucci da Treja. W mieszkaniach ich znaleziono mnóstwo zegarków, tabakierek, pieniędzy i kosztowności. Rzymianie uważają, że kradzież obecnie uszlachetnioną zostaje, W tych dniath pod okiem rządu rzymskiego i neapolitańskiego osoby do etanu duchownego należące rozbojów i łupiestwa 6ię dopuściły, o których obecnie powszechnie mówią. Z Liworno, dnia 21. Czerwca.
N asz port nader jest ożywiony z yowodu, iż od kilku tygodni przybyła cala flota ze
Wschodu złożona w okrętów zbożem nalado.
wanych. Uważamy w tern odrodzenie się Greków, poświęcających się znowu handlowi z całym zapałem. Zdaje się, iż właściwa im gospodarność wielkie ztąd dla nich przyniesie ko. rzyści, N asze wody morskie nader są licznie tego roku odwiedzane, a to z powodu sprzyjającej pory roku. N ie spełniła się dotąd na. dzieją oglądania u nas Wielkiego Xiecia z J ego dostojną familią. Z N e a p o l u, dnia 20, Lipca.
Urzędowy buletyn o cholerze; Od dn. 10.
aż do u. m. b.: 3 01; o d l i. aż d o 12.: 3 O 3 ; od 12 . do \3 : 43 6 ; od 13 . do 14.: 234; o d J4. do 15.; 233; od 15. do 16.: 237; od 16.
do 17.: 238; w ogóje 2002 umarłych. Od dnia wczorajszego na dzisiejszy śmiertelność znowu o 4 O - 5 O się zwiększała, lubo ciepłomierz w ostauucb dniach o 2 do 3 stopni się zniżył.
Grę c y a, Z A t e n, dnia 26. Czerwca.
Odesłanie wojska bawarskiego do N' emiec zostało nareszcie postanowione przez Króla Ottona, z wyjątkiem tylko małej liczby oficerów, przeznaczonych do formowania kadrów. N iektórzy z oficerów wracających, udadzą się przez Stambuł, aby być obecnemi na wielkich obrotach wojskowych w Krymie.
ROZlllaite wiadolllości.

Pomniki Mieczysława I. i Bolesława Chrobrego w Poznaniu, Roku l8Q9 w Poznaniu, pod przewodnictwem Arcybiskupa Wolickiego, zaczęto zbierać dobrowolne składki na odświeżenie zniszczonych w kościele katedralnym pomników Mieczysława L i Bolesława Chrobrego. Było wtenczas życzeniem składkowych nie tylko przywrócić dawne satkofagi, ale prócz tego wystawić z żelaza lub spiżu posągi dwóch rzeczonych Królów i to, ile możności, na miejscu publicznem i otwartem. Przedstawione<<» to zostało rządowi jako hołd oddany krzewicielom chrześciaństwa w Polsce i Szląsku. N ie tylko, że rząd do tego się przychylił, ale N. Król i jego rodzina, tudzież wielu urzędników przyczyniło się do tej składki, a pierwsi artyści berlińscy chętnie się podjęli wesprzeć swemi talentami to przedsięwzięcie. Rauch pdlał modei posągu, a Pan Scliinkel dał rysunek uozdobienia placu przed katedrą, gdzie takowe stać miaty. Gdy atoli później postrzeźono, że fundusze nie wystarczały do wykonania tak obszernego planu, poprzestano na wystawieniu w samym kościele kaplicy grobowej na  N a jednej stronie ołtarza będą sarkofagi dwóch Królów, naśladowane podług najwierniejszych opisów dawniej istniejących pomników. Z drugiej strony stać będą posągi dwóch Królów na tejże samej postawie, za wzniesionym między niemi wielkim krzyżem, j ko godłem wiary, której byli krzewicielami. Sciany i sufit kaplicy ozdobione będą bogatern pozłacaniem i sztukateryją. Cała robota ma być ukończoną tego lata, a poręką jest w tej mierze gorliwość dzisiejszego naczelnika robót, Edwarda Hr, Kaczjńskicgo. (Zbieracz.)
Ze Lwowa. - JPan Karol Lipiński wyjechał dnia 26. m. b. w nową podróż artystyczną do Odessy.
W liczbie najnowszy historycznych pism rossyjekich godzien szczególnego spomnienia "Rękopis Supraślsfći," zawierający w skróceniu kroniki Nowogrodu i Kijowa. Jestto wyciąg ze starych kronik rossyjekich, znaleziony w klasztorze Bazylianów w Supraślu, koło Białegostoku, a teraz drukiem ogłoszony. - W Moskwie wydano: "Rękopis Filareta patryarchy,« ojca Cara Michała, obejmujący dzieje Rossyi w czasie panowania fałszywego Dymitra i Cara Bazylego Szujskiego.

ZAPOZEW EDYKTALNY.
Nad pozostałością Magdaleny Krząkowebej otworzono dnia 6. Kwietnia r. b. proces epadkowo - likwidacyjny. Termin do podania wszystkich pretensyi wyznaczony przypada na dzień 1 8- Września r. b. o godzinei loiej przed południem w Izbie stron tutejszego Sądu przed Referendaryusztm Rasper .
Kto się w terminie tym nie zgłosi, zostanie za utrącającego prawo pierwszeństwa jakieby miał umany i z pretensyą swoją li do tego odesłany, coby aię po zaspokojeniu zgłoszonych wierzycieli pozostało. Wzywamy zarazem wierzycieli realnych z pobytu swego jeszcze nieznajomych, mianowicie: a) Jana Stawskiego, b) budowniczego Foerstera, c) Eufrojynę Psarską, d) Teressę Psarską, zakonnicę, do stawienia się w terminie powyższym, przedstawiąjąc im ewentualnie tutejszych Kommissarzy sprawiedliwości Mallow i Pilaskiego za mandataryuszów. Poznań, dnia 2. a 1837Królewski Główny Sąd Ziemiański.
Wydział 1.

SPRZEDAŻ KONIECZNA.
Sąd Główny Ziemiański w Poznaniu.
Wydział pierwszy.
Dobra szlacheckie Gra boszewo kościelne w Powiecie Wrzesińskim przez Dyrekcyą Ziemstwa oszacowane IIB 38354 Tal. 1 sgr. 6 f.
wedle taxy mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w Registraturze, mąją być dnia 4. Grudnia 1837. przed południem o godzinie lotćj w miejscu zwykłem posiedzeń sądowych sprzedane. Niewiadomi z pobytu wierzyciele, miano« wicie Balbina z Walknowekich Mielecka czyli jej sukcessorowie zapozywają się niniejsze«! publicznie. Poznań.. dnia 6. Kwietnia 1837SPRZEDAŻ KONIECZNA.
Główny Sąd Ziemiański w Poznaniu, Wydział pierwszy.
Dobra szlacheckie Ruchocice w Powiecie Babirnoskim sądownie oszacowane na 66,765 Tal. 15 sgr. 10 fen. wedle taxy mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w Registraturze, mąją być dnia 26goMarca 1838przedpołudniem o godzinie lotej w miejscu zwykłem posiedzeń sądowych sprzedane. Niewiadomi z pobytu wierzyciele, a miano» wici e: Waleryan Eufrozyna rozłączona Dresp. Rodzeńetwo Józefa, Salomeą, Raszewscy.
Nepomucena J oanna,i Antoni Morawski zapozywają się niniejszem publicznie. Poznań.. dnia aago Lipca 1837.
OBWIESZCZENIE.
Lokale do wyszynku piwa grodziskiego, a mianowicie sklep pod ratuszem Gełta zwany, i izby z należącemi do tego sklepami pod wagą nazwane Kratka, na czas od 1. Stycznia 1838- do ostatniego Grudnia 1840. r. a zatem na trzy lata z wolnością wyszynku nietylko grodziskiego ale także każdego innego piwa, najwięcej dającemu wydzierżawione być mają. Tym celem termin licytacyjny na I dzień 24. Sierpnia r. b, przed południem o godzinie lotćj w sali naszej sessyonalnej naznaczonym został. Warunki dzierżawne w Registraturze naszej przejrzane być mogą. Poznań, dnia 19. Lipca 1837« Magistrat.