GAZE Wielkiego NAN TA Xięstwa SKI EGO Nakładem Drukarni Nadwornej W, Dekera l SpółkL - Redaktor: A, Wannowshi. JW2M.- W Srodę dnia 30. Sierpnia 1837. Wiadoll1ości zagranIczne. F 2 a n c y a. Z P a ry ż a, dnia 20. Sierpnia. J eden tutejszy dziennik powiada: Nagły powrót Króla z zamku Eu do Paryża przypisują daleko ważniejszym powodom aniżeli rozdawaniu nagród w Sorbonnie. Król wiedział już niezawodnie kilkoma dniami pierw, że dwaj synowie jego nagrody otrzjmają; łecz ważne z Hiszpanii nadeezłe wiadomości i zmiana nót z Anglią spowodowała Króla do niezwłocznego powrotu. Czytamy w J ournal de Parier Donoszą nam r Tunisu o wypadku, na który zwracamy uwagę rządu. Zdaje się, że konsul franeuzki, Pan Schwebel, wspólnie z konsulem neapołitańskim, nie okazali dostatecznej sprężystości, aby wstrzymać Beja tuniskiego od czynu okrutnego, jakiego się tenże miał dopuścić względem jednej nieszczęśliwej osoby, żebrzącej opieki naszej. Chrześcianka bowiem je* dna została mahometanką, lecz na prośby swego syna i braci pragnęła powrócić później na łono kościoła katolickiego. Konsul franeuzki przyrzekł jej opiekę; w mieszkaniu jego zmieniła ubiór mabumetański na europejski. Potem oddano ją, jako będącą rodem z Sycylii konsulowi neapolitańskiemu, a ten ją do jej braci odesłał. Łecz Bej rozgniewany o to domniemane odszczepieństwo wyprawił siepaczy, któ> rzyby ją schwycili. Uwiadomiona o tern niewiasta schroniła się pomiędzy franków. Nasz konsul odwiedził konsula neapolitańskiego i zastał u niego żołnierzy Beja, żądających zwrotu chrześchnki. Wydano ją i już więcej o niej nie słyszano; sądzą zaś, że krok swój śmiercią przypłaciła. Osoba, donosząca nam o tern, żali się na brak sprężystości z strony reprezentantów mocarstw europejskieb, OJ klęski pod Konstantyna powzięli mieszkańcy Barbaryi nader przesadne wyobrażenie o swej potędze, i jeżeli konsulowie nie przemówią tonem uszanowanie nakazującym, z pewnością kupcy na różne ciemiężenia i zdzierstwa narazić się muszą. W piśmie jednern z Bony z dn. 6. Sierpnia wyrażono: Jutro udaje się generalny guber« nator do Guelmy; towarzyszyć mu będzie 35,000 ludzi i jedna barerya artyileryi. Po zwiedzeniu Dreanu, Necbmei i Guelmy rozporządzi pierwsze roboty około obozu pod Bas · el- Hammum, o 5 godzin z tamtej strony Guelmy na drodze do Konstantyny. Obóz ten, do którego wyeełają kompanią 'mżenierów dla przygotowania wszelkiej obrony, zasłoniony będzie dwoma ostępami z działami i usypanemi wałami. Pułkownik Bernelle będzie dowodził w tym obozie« Od chwili przy« równie słychać o wyprawie do Konstantyny. W piśmie jednem z Pampelony z dnia 14, b« ni. donoszą, że General Escalera odebrat rozkaz, aby ku San Leonardo wyruszył dla rozpędzenia J un ty karolistowskiej i zajęcia drogi między Calatayudem a Sorią. Ruch ten, jeżeli się uda, przerwie związki między Cantawieją a Segowia. Listy z Madrytu donoszą, ie, ministeruym w nader przy krem znajduje się położeniu. Batalion gwardyi narodowe), pełniący służbę w zamku, zakrzyknął kilkakrotnie: Niech żyje królowa! Śmierć ministrom! Mimo to nie zaniedbuje Pan Mcndizabal niczego, aby na wybory wpływać, I tak wysłał do Kadyxu 500,000 II. dla przeszkodzenia wyborowi Pana leturiza. - Kolumna Mendeza Vigo nie bardzo była szczęśliwa w swych utarczkach z przednią strażą nieprzyjacielską i cofnąć się musiała, Z dnia 21. Sierpnia, Czytamy w jednym dzienniku tutejszym: Z przebiegania licznych gońców od niejakiego czasu między Londynem a Paryżem wnosićby należało, że między temi dworna gabinetami ważne toczą się układy. Lord Granviile miewa częste obrady z prezesem rady ministeryalnej i sądzą powszechnie, że się te spraw portugalskich dotyczą. Zdaje się, że gabinet londyński uskarża się na postępowanie posła francuzkiego w Lizbonie, Pana Bois Je-Comte, ponieważ ten za nadto widocznie ultrarewolucyjne ministeryum w Lizbonie popiera. Teraźniejsze położenie Portugalii wznieca w Anglii wielką obawę, mianowicie odkąd się domyślać należy, że now» powstanie kauystow równie niepomyślnie się ukończy, jak powstanie przeszłoroczne. Anglia czuje, że wśród obecnego stanu rzeczy w Portugalii nie pobrali urrzymać w owym kraju wyłącznego przy. wileju handlowego, i to jest glowną przyczyną, dla czego pragnie, aby wszyscy pomagali kartystorn i stronnictwu sprzyjającemu Anglii, Pan John li' Connell, syn sławnego Daniela O'Connella, przebywa od dni kilku w Paryżu, Rząd odebrał dziś następujące depesze telegraficzne: N ar bon na, d. 20. Sierpnia o godzinie jtej zrana. Dnia 14, wiedziano w \ Valencyi, że Don Carlos przybył do AIlarnbry i ku Madrytowi zmierza. Ocia obsadził Rubiclos de Mora i T eruel, lecz nie mógł wstrzymać Sanza i TaIlady, którzy się z licznetni oddziałami wojska z D o n Carlosem połączyli. W Barcelonie nie wiedziano dn. 17, gdzie się obraca Baron Meer, który eię przychylił do urządzenia centralnej Junty. Branie do siuiby wojennej wszystkich bezżennych i wdowców od 18go do 40go roku odłożono do dal« 8zego czasu. - B aj o n n a, dnia 20. Sierpnia, Wojsko Espartery , liczące 9 do 10,000 ludzi, wkroczyło dn. 13, do Madrytu. Karoliści cofnęli się do Segowii i wódz naczelny niezwłocznie przeciw nim wyruszy, Madryt jest spokojny. O Don Carlosie nic nowego nie wierny. Dziś po południu rozeszła się pogłoska, że rząd odebrał depeszę telegraficzną z Bordeaux z doniesieniem o połączeniu się armii Don Carlosa z dywizyarni Guerguego i Zariategujego. Hiszpania. Z M a dr y tu, dnia 12. Sierpnia. J eden z tutejszych dzienników następujące opiewa szczegóły. N a posiedzeniu Kortezów dnia 9, dał się słyszeć Pan ArgueIlas że Królowa pod wpływem obcym, pod władzą kamanIli stoi, której żywioły, karolismus, obcy wpływ i nieukontentowanie zawiedzonych nadziei stanowią, - Pan Calatrava protestował temu w imieniu Królowej i dodał: co się tyczy obcego wpływu, o którym Pan Arguellas wspomina, odpowiedzieć tutaj muszę że Królowa rozkazała mi, jak naj dobitniej tu oświadczyć, że ona tylko za radą odpowiedzialnych swych idzie Ministrów, i że nie podlega żadnym innym podszeptom. O sposobie myślenia Najjaśniejszej Pani tak mocno jeetem przekonany, że wszelkie inne dorozumiewania się w tym względzie za zupełne kłamstwa poczytywać muszę. - Stanowisko jakie Najjaśniejsza zajmuje Pani, jej własny interes i powaga, nie pozwalają jej cierpieć inuego wpływu, jak tylko sprawiedliwości i szczęścia narodu. - Nie tysiąc już nam razy za!> ciła Królowa abyśmy, dla wzmocnienia tronu jej dostojnej córki, nad utrzymaniem publicznego porządku, i nad ścislem wypełnianiem od Kortezów przepisanej a od niej dobrowolnie przy. jętej konstytucyi pilnie czuwali. N ajjaśniejsza Pani życzy sobie, aby konstytucya ta była zadatkiem połączenia się wszystkich Hiszpanów, i najpierwszą podstawą tronu jej dostojnej córki. Mówię to z tern większe-m zadowoleniem, bowiem że nieprzyjaciele Królowej utrzymywać śmieli, że w Sierpniu I. p. Królowa przez zrokoszowanych żołnierzy w la Granja ćo przyjęcia konstytucyi 12 roku przymuszoną była. Jest to kłamstwem. Był» wprawdzie zajścia w la Granja, ale już dawno wprzódy, z własnego natchnienia i przekonania dała się słyszeć Królowa, że życzy sobie aby konstytucya 12 roku przywróconą była, i aby Kortezowie obok przeglądu królewskiego statutu 1 rewizyą się konstytucyi 12 roku zajęli. Być może, Mości Panowie, że Królowa in stoi, aby eię, kiedykolwiek do nich zniżyć mogła. Zdaje eię ie etan oblężenia nie bardzo dzienniki oppozycyjne zastraszył. J eden z nich najważniejszy el M u n d o zawiera pod tytułem "rocznica wypadków z la Granja" bardzo ostry artykuł przeciw Mnieteryurn Calatravy exaltowanych, gdzie w końcu pisze: Wieczna eromota tej panyi, która w przeciągu roku tego tyle nieszczęść na Hiszpanią sprowadziła, tej to partyi, która li przez to że do steru rządu eię dostała, pomocy rządu francuzk.ego nas pozbawiła, pomocy któraby kródziej jak w jednym miesiącu' wojnę domową ukończyła. Jui był Don Carlos przekonany, że lego usiłowania przeciw wojskom francuzkim próźnemi były, już w nadwornej gazecie z Onaty z swojem wojskiem się pożegnał; już byli najdzielniejsi jego wodzowie odwagę stracili, już jutrzenka pokoju nad horyzontem zabłysła, gdy oto naraz ciemna ją chmura z ponad la Granja pokrywszy, Hiszpanią szczęśliwą być mającą ognistym zlała deszczem. - Coź ci nieszczęsnej pamięci mężowie teraz uczynić mogą, aby złe które w jednej sprawili nocy ojczyźnie, na dobre zamienić mogli? Okropna nocy! Wiecznie nieszczęsna nocy w której tylko widma i żar błyskawic widziano! Wiochy. G a z e t a p o w s z e c h n a donosi z nad gra. nicy włoskiej pod dn. 16. Sierpnia: Jeżeli lietom handlowym, przychodzącym z państwa rzymskiego, zawierzyć możemy, miały w Sycylii na nowo rozruchy powstać, w których co tylko znowu przywróconych urzędników nie uznano, i ich albo do opuszczenia swych po sad, albo też nawet i kraju zmuszono. Bliższych szczegółów nić zawierają listy owe, a tak nie wiemy, gdzie i kiedy podobne się wydarzyły sceny i co je wywołało. Prawieby o całej tej sprawie wątpić należało, gdyby tyle listów, pochodzących od znakomitych «łomów handlowych, z taką o niej nie wspominały pewnością, Z tonu ich nawet wnoeićby można, że albo już w Sycylii zupełna zmiana nastąpiła, albo wkrótce nastąpi, jeżeliby obecność Króla neapolitańekiego w Sycylii umysłów ułagodzić nie miała. Cholera sama nie mogła się stać powodem do takich zajnieezań, lecz inne niezawodnie wydarzyć się musiały przy. czyny. Niektórzy twierdzą, że pisemka ulotne, a szczególniej jedno, którego autora policya dotąd wyśledzić nie mogła, pobudziły lud do tych rozruchów. Także rozprawie jednej o administracyi w N eapolu i Sycylii, o politycznych i materyalnych stosunkach obydwóch krajów, przypisują niektórzy winę, jakoby ona wykrywała nieprzyjemne położenie Neapoutańczyków i Sycylijczyków. Autor lei rozprawy, także z nazwiska nieznany, zamierzył podobno sobie przesłać ją Królowi; tymczasowo zaś tysiące egzemplarzy łitografowanych czytane bywają wszędzie i wielkie czynią wrażenie w Neapolu, l'alerraie i Messynie. U o l a n d y a. Z H a g i , dnia 14. Sierpnia. Donoszą z Ems, że Poeeł Cesarsko-rossyjski, Baron Maltitz, używając przejażdżki w pojeździe wpadł w rzekę; on i żona nie ponieśli wielkiej szkody; lecz damy, w towarzystwie ich będące, mocno poranione zostały. T u 2 C Y a, Z Ko nstanty n ojjola, dnia 26. Lipca. Gdy rozgłoszono wiadomość, że MehmedAli przedsięwziął żeglugę po morzu odprawić i wyspę Kaodyę zwiedzić, zaraz Kapudan Bassa otrzymał rozkaz udać się ze swoją eskadrą diS krążenia w tej stronie morza, albo raczej, dla widzenia się z Vice - Królem. - Spodziewają »ię, że wielki Admirał wypełni zręcznie dane mu zlecetfe, i że zmieni niechęć Mehmeda Alego, jaką ku Porcie okazuj e, od czasu ostatniego poselstwa Sarim Efendego w Alexandryi. Prócz lego, Kapudan Basza pragnie w tej przejazdce majtków wprawiać do robienia obrotów. Potwierdza się ta wiadomość, że MeumedAli płynął około Rodus; lecz na brzeg nie wysiadł, z obawy przed panującą tam morową zarazą, - Eskadra pod wodzą Ahmeda- Baszy wypłynęła już z portu dnia 23. t. Ha., łecz dla przeciwnego wiatru stoi na kotwicy. Przybycie Admirała Roussin do DardaneIlów oznajmiły wystrzały armatne. - Lord Pon» eonby nie opuszcza jeszcze Konstantynopola. Dziennik Morning- Cb ron icle udziela następujący list z Konstantynopola z d. 19. Lipca. Piękna amerykańska fregata przybyła do naszego portu z Generałem Caee, posłem Stanów zjednoczonych w Paryżu. Istotny powód przybycia jego do Konstantynopola, jest nie wiadomy. Odwiedził on Grecyą, w celu zawarcia traktatu handlowego z tym krajem, co mu się lepiej nad jego spodziewanie powiodło. Ztąd miał popłynąć do Egiptu dla widzenia się z Mehmedem Alim; potćm postanowił zwiedzić miasta na wybrzeżach JLewantu, w których konsulowie są ustanowieni i wrócić do Konstantynopola. Gdy zaś dowiedział się, o zawarciu traktatu i o zamiarze Mehmeda Alego, iż chce się do Kandyi udać, zmienił swoją podróż i przybył najpierwej do Konstantynopola. Amerykanie upraszali w ostatnich latach, aby handel ich z Tarcyą jak najbardziej powiększyć, lecz dotąd nie otrzymali jeszcze skutku swojego żądania, i owszem, I Od zawarcia traktatu handlowego Stanów zjednoczonych z Turcyą upłynęło już lat sześć; a od tego czasu, tylko 10 okrętów w pierwszym roku, i dwa tego roku tu zawinęły, a wszystkie znaczną stratę w swoich towarach poniosły. Ni« trzeba się temu bynajmniej dziwić, ponieważ Ameryka zbyt jest odległą, j wiele innych narodów też same produkta dostarcza. Nie na tern jeszcze trudność w tym handlu zależy; okręty bowiem z Ameryki nie biorą żadnych towarów napowrót, i nie mogą żadnych wexlow na Londyn otrzymać. Co się tyczy wyrobów amerykańskich, dla tych nie przedstawiają się teraz pomyślne widoki w handlu, chociaż wyroby surowej 00* wełny w Anglii popłacały; długość drogi i zmiany, jakieby przez ten czas w kursach giełdowych zaszły, nie mogą wielkich korzyści dla tej gałęzi handlu przynosić. *V takich stosunkach Smyrna statkom amerykańskim wiele zapewnia dogodności; ponieważ dostarcza im owoców i jedwabiu na ładunek przeznaczony do Ameryki, tak, źe tym sposobem okręty nie potrzebują już płynąć do Stambułu. Dla tego ilość amerykańskich okrętów do Smyrny przybywających, jest nierównie większą, jak w Konstantynopolu; łecz pomimo tego, handel z Turcyą, na niskim stopniu zostaje. Wiadomość o śmierci Króla Angielskiego · prawiła tu wielkie wrażenie. Zdaje się, źe Cesarsko Rossyjski Poseł, Pan ButeniefF, nie opuszcza zupełnie Stambułu, i źe korzystając z krótkiego urlopu po załatwieniu interesów familijnych powróci. OBWIESZCZENIE. Postanowieniem wyższej władzy polecone zostało tutejszemu Inkwizytoryatowi od dnia i g o Października r. b. począwszy, wydawanie wyroków w-wszystkich sprawach kryminalnych z obwodu tutejszego Sądu Ziemsko-miejskiego, których wydawanie w prowincyi tej, wedle ustawy z dnia 16, Czerwca J834- Sądom Ziemsko-miejskim służy. Podajemy to niniejszem do wiadomości powszechnej. W Poznaniu, dnia 33. Sierpnia 1837. Królewski Główny Sąd Ziemiański. OBWIESZCZENIE. W następujących interessach regulacyjnych, mianowicie: 1) W sprawie separacyjnej gruntów miejskich w Międzyrzeczu, 3) w sprawie separacyjnej gruntów miejskich w Brojcach, 3) w sprawie separacyjnej i regulacyjnej wsi Mokretutoli, 1I130 4) W sprawie separacyjnej i regulacyjnej KIzyszkówka, 5) w sprawie separacyjnej i ablucyi robocizn Silna, 6) w sprawie ablucyi robocizn i drzewa wsi Szarcza, 7) w sprawie ablucyi robocizn wsi Kęszycy, g) w eptawie ablucyi drzewa miasta Pszczewa, powiatu Międzyrzeckiego; 9) w sprawie ablucyi służebności i danin naturalnych wsi Świetna, 10) w sprawie ablucyi robocizn i danin naturalnych wsi Rudna, Ii) W sprawie ablucyi robocizn i danin naturalnych wsi Krzyża, 12) w sprawie ablucyi robocizn Starej Obry i 13) w sprawie ablucyi robocizn Nowej Obry, powiatu Babimostskiego, wzywają się niniejszem interesenci niewiadomi , aby się w terminie na dzień 13. i 14. Listopada r. b, każdą rażą przed południem od godziny Smej aż do i2(ej w lokalu podpisanej Kommiesyi specyalnej wyznaczonym celem dopilnowania praw swych zgłosili, albowiem w razie przeciwnym do dzieł separacyjnych powyź wymienionych nawet i w przypadku uszkodzenia przystosować się muszą i przeciw tym z źadnemi excepcyami nadal słuchanemi być nie mogą. Międzyrzecz, dnia 24. Sierpnia i837« '. Królewska Kommimya Specyalna. Examen publiczny uczniów tutejszego progimnazyum odbywać się będzie dnia 26., 27. i 28. Września; dnia 6. i 7. Października z nowo przybywającymi do szkół uczniami, a dnia 9. t. m, rozpocznie się nowy bieg nauk, Trzemeszno, dnia 20. Sierpnia 1837* Meissner,i' .» Ceny zboża na Pruska mIarę i wagę w Poznaniu. Dnia 23. Sierpnia 1837. * Tal. e gr. t*n. do Tal. śfir . Pszenica. 1 12 6 I 15 Zyto . . . 1 1 2 Jęczmień 18 20 Owies 18 20 2r Groch . . . 1 1 i Ziemiaki 9 12 Sjana cetnar a 110 fI.. 20 -. -. <