GAZE
Wielkiego
TA
Xię stwap O Z N A N S K I E G O.
Nakładem Drukarni Nadwornej W* Dekera i Spółki, - Redaktor: JI, WanrwwshL .]JA 226.- W Srodę dnia 27. Września 1837.

Wiadolllości zagraniczne.
R o $ s y a.
Z Petersburga,dn. 2. (14.) Września.
Dnia 9. bież. m. o 7. godzinie rano, J. C.
W. W, Xiąśę Następca Cesarzewicz wyjechał % Moskwy trakiem do Władimira; około icej przejechał przez miasto Bohorodek, odb>ł w drodze przegląd Kazańskiego pułku strzelców i w mieście Po krowie jadł obiad; potem, jadąc dalej do Władimira, pod wsią Lipruą, przeglądał pułk U glicki strzelców i niedojeżdźając do wsi Undol, odbył przegląd pułku pieszego Suzdalskiego a o 10. wiecnorem przy. był do miasta Władimira. Dnia 15. Sierpnia o wpół do litej wieczorem J. C. W. stanął W Biazaniu, skąd 17. wyjechał przez Zarajsk traktem do Tuty. A n g li a.
Z Londynu, dnia 15. Września.
(Kor. Hambur.) - Istniejący w Londynie komitet o d m ł o d z o n e j E u r o p y rozwija o d dpi kilku wielką czynność i z powodu zmienionej postaci rzeczy w Hiszpanii ogłosił się nieustającym. Wielu członków tegoż zamyśla Anglią opuścić i udać się do Barcelony, dokąd eiejuź przed rokiem tak nazwani Eclaireure (oświeciciele ) udali, którzy, jak z wszystkiego wnosić można, niebyli nieczynnymi i na mnysły tamecznych mieszkańców wpływ wywrzeć
potrafili. Wówczas zostawali przewodnie) odmłodzonej Europy w porozumieniu zLordrm Palmerstonem; obecnie chcą, jak się zdaje, niezawiśle działać i wszelkiego obcego wpływu unikać. Przekonuią się, że Lord PalmerSion, mimo swej ku nim przychylności, za nad* to bojażliwie działa, i że teraz właśnie nadeszła chwila, w której o wszystko w H>szpanii kusić im się należy. Ludzie ci na wszystko się poświęcili i wszystkie poruszą sprężyny, aby rzeczpospolitą w Hiszpanii utrzymać. Lord Palmerston, pragnący zmiany rzeczy w Hiszpanii, aby tylko jako tako przestrzegano monarchiczno konstytucyjnej zasady, nieposunął z pewnością liberalizmu swego aż do tego stopnia, aby za rzecząpospolitą obstawał. Boi się, nawet, żeby się w Hiszpanii niezjawila, bo tamby tylko prowineyalne rządy powstać mogły, a interes Anglii ucierpiałby na tein. Lord Palmerston poróżnił się przeto z swymi dawniejszymi klientami; pragnąłby ich chętnie wstrzymać, lecz wszelkie namowy są nadaremne i ci ludzie swoją postępują drogą. Takieto są skutki ile zrozumianej polityki. Z drugiej strony zdaje się, źe komitet na wypadki madryckie uwagi swój niezwraca; zwrócił 00 całą swoje uwagę na Katalonią, skąd całą Hiszpanią zaburzyć zamyśla. Wypadki w Neapolu i Sycylii nie są temu komitetowi przyjemne; sądzi bowiem, źe się za wcześnie port* a mi kapitałami; niewiadomo jednak, skąd je bierze. Nieulega także wątpliwości, źe w działaniach swoich szczęśliwszą jest od przebiegłego Mendizabala. Mendizabal, ściśle, jak wiadomu, z propagandą połączony i jej wyłącznie wyniesienie swoje zawdzięczający, utracił teraz u niej wiarę. Przekonano się, że sobie podło postępuje, źe niema odwagi potrzebnej lepublikanmowi i już jej się niepodoba. Men. dizabal zatem już zapewne rolę swoje odegra', chociażby mu się nawet udać miało, stanąć raz jeszcze na czele spraw publicznych. Królowa Wiktorya rozkazała wymalować dwa swoje portrety; jtden z nich wyobraża Królowę tak jak wystąpiła na łajnem posie* dzeniu rady, zaraz po wstąpieniu na tron; drugi przedstawia ją wówczas właśnie, kiedy rozwiązała pierwszy parlament. Podług listów z Manilla, pod datą 6. Marca otrzymanych, dowiedzieliśmy się o wypadkach rewolucyjnych, które w tern mieście wybuchły. Mówią źe spisek był uknowany w ten sposób, aby współcześnie dojrzał z powstaniem, które miało miejsce w La Grania przeszłego roku. Na czele tego powstania było pięćosoo: Santa Maria, Santa Bomana, Galin, Avalle i Gerona, do którego przyłączył się pułk Asia. Oficerowie tego pułku pozostali wiernemi rządowi; lec» podoficerowie, którzy w wojsku hiszpańskie«! nierównie wic. kszy wpływ na żołnierzy wywierają, aniżeli oficerowie, pozostali wszyscy na czele powstania. Zamiarem lego stronnictwa było ogłosić i zaprzysiądz ustawę, któraby zawieszała wszelkie przywileje csad, dopóki osobne prawo nie byłoby w tym celu ustanowione przez Kortezów, Prawie wszystkie wojska garnizonowe, żołnierze indyjscy, Hiszpanie, Kreolowie, władze miejskie i większa liczba mieszkańców była przeciwna spiskowi. Pomimo to jednak, przy odejściu ztamtąd ostatnich wiadomości, epokojuość ,nie była przywróconą; zamieszenie powstawało coraz większp, rrądzca tamtejszy nie miał ani moralneg o, ani fizycznego wpływu, aby dostatecznie tym wypadkom zapobiedz. - W jednym liście piszą w ten sposób: Manilla będzie dla Hiszpanii straconą, jeżeli nowo obrany główny rządzca Camba nie przybędzie wkrótce i nie ujrr.ie dzielną dłonią steru rządu, W drugim liście donoszą, źe mianowanie rządzcą Camba nie podoba się wojsku, ponieważ nie zapomniało jeszcze, jak tenże, będąc Ministrem wojny, dopuszczał się nagannego postępowania, rozdając niezasłużone stopnie i szafując łaskami, lndyanie pochodzący z Fondo i Bimondo, wyjąwszy Maurów z Manilla, zaczęli
się uzbrajać dla obrony zakonników z Hiszpanii, ponieważ byli w mniemaniu, źe mający przybyć Hiszpanie wymordują ich. - Rządzca tymczasowy Salazar wydał d. 21. Lutego odezwę, wzywając mieszkańców do spokojności; ta jednak nie sprawiła żadnego skutku; ponieważ oświadczył, iż dopóty nie będzie postępował podług dawnych ustaw, dopóki nie 0tr/yraa rozkazów, tyczących się ułoźeoia praw dla dalszego zarządu zamorskich prowincyi. Wypadki zaszłe na wyspie Cuba niepokoją rząd madrycki. Kolonia ta powstała z tego powodu, iź jej nie zapewniono udziału w reprezentacyi narodowej i w samym rządzie. Stronnictwo radykalistów zdawna otrzymało, w Stanach Zjednoczonych, przezwisko Locofoco. Pobudka nadania mu tego przydomka dosyć jest zabawną. W Nowym- Yorku, jak i we wszystkich innych miastach Amerykańskiego związku, każde stronnictwo ma swój komitet generalny i komitety podrzędne, z których pierwszy zajmuje się wyborami generalnemi, ostatnie zaś prowincjonalnemu W stronnictwie demokratycznem weszło było tak da« lecę we zwyczaj spuszczać się na komitet generalny co do ułożenia listy kandydatów, iż zgromadzenia zbierające się w Temmany Hall, dla utwierdzenia tych list, uważano jedynie za formalność. Prezydent zgromadzenia odczytywał tylko listę kandydatów, podawał ich na głosy, oznajmował o ich wyborze nie licząc nawet wypadku głosowania, i nakoniec, takimźe sposobem oznajmiwszy o odroczeniu zgromadzenia, dawał znak ażeby gaz zgaszono, w skutek czego sala w mgnieniu oka pogrążoną była w ciemności, i wyborcy mimowolnie rozchodzić się musieli. Dopóki w 0pinij ach panowała jedność, sposób ten odbywania naiad był pożytecznym i spiesznym; lecz wkrótce stał się nader uciążliwym dla członków radykalnych, którym nie pozwalano wynurzać swojtgo zdania. N akoniec postanowili oni publicznie zdanie swoje wykazać. Znaczna ich liczba przybyła do sali opatrzywszy się w woskowe świece i chemiczne krzesiwa, zwane Loco-foco, i w chwili kiedy, pomimo głośnego oporu, Prezydent odroczył zgromadzenie i rozkazał światło zgasić, - wydobywszy swoje krzesiwa pozapalali świece, i na nowo obszerną salę Temmany oświeciwszy, swobodnie dalej ciągnęli narady. Przygoda ta stała gię przedmiotem powszechnych żartów, i [nowemu stronnictwu nadano wspomniany śmieszny przydomek.
Niemcy, Z nad Renu, w Wrześniu. (Kor.Hamb.) - Rozchodzą się tu dziwne wieści o zabiegach demagogicznych, mających na celu moc stwie Hanowerskiem. Chociaż cala ta sprawa «daje się być bajeczną, sądzą przecież, ie mają w ręku dowody, iż doświadczenia lat ostatnich niezdołały przytłumić pewnych krwi chciwych ludzi i pewnych zabiegów szaleńców. Wiadomo, ie kluby i komitety rewolucyjne w Anglii, Szwajcaryi, południowej Francyi i na półwyspie Pirenejskun ciągle się zajmują swemi krwawe mi planami - planami, które w per wnym względzie na uwagę poliiyki europejskiej bynajmniej niezaslugują, lecz które z dru giej strony największe; baczności wymagają, aczkolwiek ministcryałne dzenniki angielskie w nawpółurzędowych artykułach zaprzeczają istnieniu i organizacyi formalnej rewolucyjnej propagandy, , N ieuszlo uwagi tego, który »na plany, zmierzające do wzniecenia zaburztń na stałym lądzie, wspierane - w razie potrzeby - przez politycznych włóczęgów, jak z jednej strony nieszczęśliwa Hiszpania stała się łupem podobnych zabiegów, i jak 51 drugiej strony od chwili, w której się oddział propagandy, będący odmłodzoną Europą i trudniący się narodowo-rewolucyjnemi sprawami wbrew despotyczno centralizowanemu Karbonaryzmowi, z Szwajcaryi do Anglii przeniósł - także działalność tego instytutu więcej europejski przybrała charakter. Przyłączyła się ona do ogólnych angielskich usiłowań kontynentalnych i stała się częścią wigowsko radykalnych zabiegów, które z zupełnie formalne III i zamiarami dla stałego lądu rolę swą odgrywają. Niechcemy tu powtarzać, w jaki sposób istnieje osobisty punkt oparcia się w tym względzie, chociaż rewolucyjne interesa na Malcie podobne bezwstydne zamachy wykryły; ale pragniemy tu wskazać pewne stanowisko, koniecznie potrzebne do gruntownego poznania, teraźniejszych i przyszłych rewolucyjnych zamachów. W dawniejszych latach tego pamięci godnego okresu znajdowały się wprawdzie osoby, -co jedną ręką kluby rewolucyjne tworzyły, a drugą członków tychże rozstrzelać kazały; - lecz nastąpiło szczere przyłączenie się do interesó* stałego lądu, i nigdzie zapewne nieużyto ostrzejszego miecza na rewolucyonistów, jak w tym kraju, gdzie rz;id niezmiennie do pognębienia wszystkich demagogów zmierza. Wszystkie te dążności mają być po ostatnim zamachu pod rozwagę wzięte, - po zamachu - o którym bardzo wiele sprzecznych obiega wieści, gdy te nie z najpewniejszego wypływają źródła. Tyle jest pewnego: od Czerwca b. r. spostrzegano w niemieckich komitetach wychodźców żywe zabiegi i ruch, a wiele osób i esakademików, chcących się udać do Ameryki, postanowiło naprzód, -abyich własnych słów użyć wielką wrzawę wzniecić, aby lud niemiecki z bydlęcego drętwienia o b u dz i ć , i aby tyrani z p owo d u tego zadrżeli i N iemcy poznały, że krew bohaterska jeszcze w żyłach ich synów płynie i t. d, Sąto te same wyrazy, któreśmy przy zamachu na Frankfurt i Baden słyszeli, te same niedorzeczne i krwichciwe sposoby mówienia, któreb y tylko na uloiny śmiech zasługiwać powinny, gdyby niebyły przepowiedniami zbrodni stanu i zabójstwa. Interes hanowerski, przez artykuły gazeciarskie rozmaicie poprzekręcany i bezpośrednio obchodzący osobę, sądzącą, że przez związki z demagogami i zabiegi tychże utraconą koronę nanowo odzyskać potrafi, - interes ów wzięty został pod rozwagę. W czasie obrad demagogów przegłosowała teorya poświęcenia się każdą rozumną rachubę, i - podług pogłoski - rozwinęły się dwa momenta, o kiórycb aniśmy prawie wspomnieć niechcieli, niebędąc przekonanymi o iih wiarogodności i wiedząc nadto, że sposób myślenia w Hanowerze, a mianowicie pomiędzy akademikami w Getyndze tak jest czy« et y , iż wzdrygaliśmy się nawet obok tychże zbrodnią owych szaleńców wymienić. Jesteśmy przekonani, że uroczystość w Getyndze (*) przeminie bez najmniejszego zakłócenia i z chlubą dla nauk niemieckich; jesteśmy przekonani, że sprawa hanowerska w godny załatwi się sposób, - w sposób godny Monarchy, umiejącego przestrzegać praw swoich i swoich poddanych, w sposób godny narodu, głuchego oddawna na podszepty źle myślących i liczącego w gronie swojem mężów, na których Niemcy z dumą spoglądają i w oczach których hańba jest hańbą, a zbrodnia zbrodnią. Szaleńcy zaś owi mogą się nad granicą na spotkanie się z żandarmami przygotować, którzy ich do domu waryatów odprowadzą.
Włochy.
Z N e ap o l u, dnia 37. Sierpnia.
Zdaje się, iż rząd nasz sprzeciwiać się chce rządowi francuzkiemu. Onegdaj bowiem nie chciano [przyjąć depeszy nadesłanych z Marsylii na parowym wojennym okręcie, i przeznaczonych dla angielskiego poselstwa, tak, iż przybyły okręt zmuszony był zabrać je z sobą riapowro1. Okręty naszego rządu posuwają się także tylko do Genui. Ostatni parowy wojenny okręt francuzki przybył tu ze Stambułu w dniach jedenastu.
Od granic włoskich piszą pod dn. 3. Września: "Ostatnie wiadomości z Madrytu, dono
(*) W GetynćUe obchodzono w tych dniach uroczystość sekularną (stulecia) uniwersytetu.  tery , zniweczyły wszystkie widoki włoskich dworów. Niezręczne postępki Espaitery wy. stawiły tylko 'Królową i jej stronników na nowe doświadczenia. Już od dawna można było doslrzcdz, że Królowa sprzykrzyła sobie rządy, i tylko czekała sposobności, aby opuścić stolicę. Cordova przyrzekł Krystynie, że znajdzie dla niej bezpieczne schronienie, lecz okoliczności były mocniejsze niż życzenie; Eepartero bowiem miał się ternu sprzeciwić.
W szystko to jednak pokrywa dotąd tajemnica, aie zbliża się czas, w którym prawda odkrytą zostanie, Cordova mógł Kortezotn ważniejsze podać wiadomości o przyczynach, które · powodowały Esparterę do zrzucenia Ministerstwa Calatravy, jak dobroduszny Seoane, który inałoco rozumiejąc z wypadków politycznych, bierze skutek za przyczynę, Cóżkolwiek bądź, zdaje się, że teraz dopiero zaczyna się w Hiszpanii terroryzm, i obecnie Oon Carlos będzie umiał korzystać z podobnego Stanu trwogi, bo zapewne jego jest przeznaczeniem, przywrócić pokój w Hiszpanii, Z Rzymu, dnia 9. Września.
Podług urzędowego doniesienia z Viterbo Wydarzył się tam smutny przypadtk, gdy gromada młodych ludzi chciała się opierać wkroczeniu wojska. Dla pozyskania sobie stronników udawali, ie wojsko nie z Perugii przychodzi, ale z Rzymu, skąd z sobą cholerę przynosi. I wieśniaków także pod lemi i inneroi pozorami wezwano, aby się stawili, poczerń ich w broń gwardyi obywatelskiej uzbroić miano. Lecz mieszkańcy niechcieli się do tego przychylić, ani rmeć udział w takim oporze} namawiali owszem owych zagorzalców, aby porządku i spokojności przestrzegali, ale ci lego ani słuchać niechcieli. Uderzyli na oddział żandarmów, którzy wszelako tak dzielnie na nich natarli, że burzyciele 2 zabitych na placu zostawili, a 7 z pomiędzy nich do więzienia wtrącono. Rząd ustanowił Koramissyą wojskową, aby hersztów surowo ukarać; spodziewamy się więc, że trakt do Florencyi zupełnie bezpieczny. O innych miastach ku północy nienadeszły dotychczas żadne wiadomości, tyle tylko niezawodną, że podróżnych w Civita Castellano, chcących się zastosować do postanowień desinfekcyi, onegdaj nieprzepuszczono. Wszakże surowemi środkami kwarantany już i tu brzydzić się zaczynają; do Civitavecchia przynajmniej okręty C wszystkich portów wolny mają przystęp i powinny tylko czas swój obserwacyjny, kilka dni trwający, odbyć- W Civitavecchia liczono aź do d. 6. m, b. 100 przypadków śmierci. Trwoga i skutki onej przyprawiają caie państwo ko
ścielne o ogromne straty. Z powodu zniesiema patentów zdrowia w pornienionyrn porcie kilka tam stojących okrętów rossyjskich do Konstantynopola natychmiast się puściło.

Stancyi dla studentów, których podpisany ćwiczyć w muzyce, oraz bydź im korepetytorem przyrzeka, dostać można za mierną cenę tu w Poznaniu na Jezuickiej ulicy w kamienicy P. Cygłera pod Nrem 6tym u Nauczy» cielą P o p ł a w s k i e g o ,
Ceny zboża na pruską miarę 1 wagę w Poznaniu.
Dnia HO. Września 1837
C e n a
Wyszczególnienie ga tunkuoddo
Tal, sgr. fen, Txl. bgl. Uno
Pszenica Zyto Jęczmień Owies.
Tatarka Groch .'. .". * · · · Ziemiaki Masła aarniec, czyli 8 funt.
pruskich Siana cetnar a 110 tf, Słomy kopa a t200 ff. .
Spirytusu b e c z k a . . . .
5 - 1 7 22 6 - 25 r- - - 11 22 - - 4 - - I 1 8 - - 10 12 6 1 15 25 - - 23 5- 4 10 - T- ]b 15
Ceny zboia w Berlinie.

Dnia 21. Września 1837.
L ą d e m: Pszenica 1 tal 18 sgr. 9 fen; żyro i tal. ó sgr. i 1 tal. 5 sgr.; jęczmień wielki 1 tal. i 29 sgr. 5 fen.; owies 2.2 egr. 6 fen, i 20 egr. Dowóz wynosił 25 węcpli 12 szefli.
Wo d ą: Pszenica (biała) 1 tal. 27 sgr. i 1 lat, 23 sgr. 9 ten. jako też 1 tal. so sgr.; żyto 1 tal.
6 sgr. 3 fen. i 1 tal. 3 sgr. 9 fen.; owies 22 sgr.
6 fen. i 21 sgr. 3 fen. Dowóz wynosił &S węcpli. W Środę, dnia 20. Września 1837.
Kopa słomy 5 tal. 35 sgr. i 4 tał. 20 sgr.; ce* tnar siana 1 tal. 5 sgr. i 18 «gr. Ceny wódek, od dnia 15. do 21. Września J837Beczka o 200 kwart podług Trallesa 54 pCt, podług Richtera 40 pCt., ra gotową zapłatą 1 niezwłoczną dostawą: Wódka z żyta 17 tal, 15 sgr. i 16 tal. 15 egr.; wódka z ziemiaków 16 tal. 7 sgr. 6 fen. i 15 tal. 15 sgr.