G
Z E
Wielkiego NA
Xiestwa
G O.

K I
Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowshi.

J)sU6.- We Wtorek dnia 26. Czerwca 1838.

Wiadolllości krajowe.
z B e rlina, dnia 23. Czerwca. Wyjechali z tąd: J O. Cesarsko-rossyjski Generał Adjutant i Senator, Xiqz<; Trubeckoj, do Drezna; JW. Cesarsko-rossyjski Generał- Porucznik i Gen.-Adjutant, Mansuroff, do Fiirstensteinu, do Szląska.
WWfbW tjwwtjwb
Wiadomości zagraniczne F 2 a n c y a. - Z P a ryż a, dnia 17. C ze rw c a.
W Dzienniku sporów czytamy: »Jeżeli ostatnim listom wiarę dać można, to rząd i Stany obecnie planem do pacyfikacyi pro· wincyi baskijskich i nawarskjch zajęte. Plan ten opierać się ma na uznaniu fuerosów (przywilejów) i rzeczą do prawdy podobną, że objawiające się temi czasy oznaki zniechęcenia w obozie karolistów i usiłowania Munagorrego, lubo się te nie powiodły, nadzieję przyjaciół pokoju w Madrycie na nowo ożywiają. Z drugiej strony, z San Sebastianu donoszą, źe dowodzca eskadry angielskiej nad brzegami Rantabryi, Lord John Hay, od rządu swego odebrał zlecenia, podobnego projektu się dotyczące. Lord John udzielił ich natychmiast
Generał Kapitanowi Guipuzkoi. Słychać, że rząd angielski ofiarował pośrednictwo swoje między rządem Krystyny a powstańcami." Zdnia 18. Czerwca.
Marszałek Soult wczoraj z Paryża wyjechał. W pewnej gazecie tutejszej czytamy: »Obiega od kilku godzin pogłoska, źe Ministeryjum. ważne z Lewantu odebrało wiadomości i źe eskadra nasza tamże znacznie wzmocnioną zostanie. Słychać, źe między Sułtanem i Wicekrólem Egiptu co chwila wybuchu kroków nieprzyjacielskich się obawiają. Mehmed Ali miał uroczyście oświadczyć, iż W. Porcie nadal żadnego haraczu płacić nie będzie. Nowszych wiadomości z Carogrodu z natężoną wyglądamy ciekawością. " Mamy doniesienia z Bony aż do d. 5 m. b., i z Konstantyny aż do dnia 31. Maja. Listy z tych miast zawierają szczegółowe wiadomości ó ostatniej wyprawie Generała Negrier, która pożądany wydała skutek. Generał N egrier z wojskiem swojem zbliżył się do pustyni Biskara na 10 - 20 godzin, nie dawszy ani jednego wystrzału, Wiele dotychczas nieznanych pokoleń poddało się, a wojsku naszemu na żywności nie zbywało; tern więcej wszelako od upafów ucierpieć musiało, kiedy ciepłomierz niekiedy do 40 stopni dochodził. ya::  Z Londynu, Hrabia Stroganow, Cesarza rossyjskiego, małżonką swoją. Wczoraj po południu pękł na Tamizie powtórnie kocieł na statku parowym »Victoria,« który już raz podobnego nieszczęścia dnia 16. Marca b. r. doznał. Za każdą rażą 5 ludzi życie utraciło. Przyczyną wczorajszego nieszczę · ścia było starcie statka tego z brygiem, przez co znacznie uszkodzony został. Z powodu gwałtownego wstrząśnienia zatamowała się raptownie para i rozsadziła kocieł w chwili zatrzymania machiny. N iezwłocznie pospieszyły 'W pomoc z wszystkich stron batyi wszystkich podróżnych ocalono, tylko 5 ludzi okrętowych, będących przy machinie życie utraciło. Z R i o - J a n e i r o otrzymaliśmy wiadomości do d. 7- a z Buenos-Ayres do d. 8. Kwietnia. WB ahii była spokojność zupełnie przywrócona. Dwóch dowódzców powstańców, Sabino i Rego, przywieziono jako jeńców na pokładzie jednego okrętu wojennego, a kapitan Mari at h, który z Rio-Janeiro do Bahii przybył, objął dowództwo nad eskadrą angielską. Liczbę poległych powstańców podają na ,800 a jeńców na 2750. Eskadra francuzka mocno opasała rzekę La Plata. Hiszpania.
Śledząc właściwe przyczyny, w skutku których wybuchło nagłe poruszenie pewnej części Baskijskich Karolistów na rzecz pokoju i swych przywilejów (fu eros) , przychodzi na pamięć, za jeszcze w Listopadzie roku 1836, znany, że demagoga okrzyczany, D. Lorenzo Calvo de Rozas, przedstawił Kortezom tajemny plan, od wykonania którego zależeć miało bezpośrednie ukończenie wojny domowej. Ponieważ tenże Pan Calvo de Bozas właśnie teraz, kiedy owe wypadki w północnych prowincyach powszechną wzbudziły uwagę, ogłosił objaśnienie planu swego, pospieszamy więc treść jego udzielić czytelnikom naszym. W roku 184 I polecił Pan Martinez de la Rosa pewnej obrotnej, język baskijski posiadającej osobie, udać się do powstałych prowincyj, i i rozpoznać charakter wojny oraz środki jej ukończenia. Prócz stosownego rozkazu królewskiego, dał jej leszcze ustne polecenie. Posłannik t e n , zaufany przyj aciel P ana Cal vo, powierzył mu cel podróży swojej, a później także ustne polecenia. Zaraz po przybyciu swojem do prowincyj potrafił on od znakomitych osób, mających wpływ na armią Don Karlosa, wyjednać przyrzeczenie, iż Infanta · V ręce Kryetynistów jako jeńca wydadzą, jniósł o tem Panu Martinez, który mu odl i a . dnia 15. Czerwca. Nadzwyczajny Poseł N.
przybył tu onegdaj zpowiedział, ze go zawiadomi, co ma dalej uczynić. Tego jednak zaniechał, a gdyToreno został Prezesem Ministrów, doniósł mu ów posłannik, iź z osobami największy wpływ posiadającemi ułożył plan następujący: 1) powstałe wojsko miało Don Karlosa opuścić, udać się do domów swoich i złożyć broń we Francyi lub sarnymźe kraju; 2) osoby, któreby to do skutku doprowadziły, nie mogąc tymczasowie być bezpiecznemi w Hiszpanii, schronić się miały do Francyi, pod tym jednak warunkiem, ażeby im, po nastąpionem rozbrojeniu armii karlistoWskiej, zapewniono pensyą, która jednak dla osób najwięcej działających nie miała przenosić 30,000 realów rocznie. Innym mieszkańcom kraju miało być zaręczone utrzymanie ich przywilejów, a niektórym prócz tego male wy ragrodzenie za wyrządzone im przez król. wolsko straty. Na to wszystko potrzeba było złożyć w jakim domuhandlowym 0-8 mil. realów; atoli P. Toreno oświadczył wyżej wzmiankowanemu posłannikowi, że taką summa .rozrządzić nie może. Ostatni przybywszy do Madrytu, kiedy Mendizabal został Prezesem Ministrów, starał się z nim pomówić, lubo przez kilka miesięcy nadaremnie, nareszcie doniósł mu piśmiennie o całym stan e rzeczy, a Mendizabal uwiadomił o tym planie pewnego rodem z tych prowincyj dyplomata, w celu wy wiedzenia się od mieszkających tamże krewnych, jak się w istocie rzeczy mają. Ci krewni dowiadywali się, ale osoby do planu należące oświadczyły im, że układać się będą tylko z owym posłannikiem nie zaś z trzecią osobą. Następnie Pan Mendizabal ogłosił drukiem dwie odezwy, w których wezwani byli żołnierze Don Karlosa, ażeby się stawili w Bajonnie, za co otrzymać mieli codziennie po 4 - 6 realów. Ponieważ w jednej z nich przyrzeczono utrzymanie przywilejów, w drugiej zaś o tem zamilczano, uważano więc obie za podrzucone i na tem zakończyły się zawiązane układy. Później zaś Calvo de Rozas oświadczył owemu posłannikowi, że będzie się starał o całym tym planie uwiadomić Królową, która zapewne o nim nie wiedziała. W tym celu udał się do pewnej osoby, której nie wymienia, a która.o tem Królową uwiadomić miała. Ta osoba miała w pałacu trzy narady z Panem Calvo, posłannikiem i jeszcze dwiema innerni osobami, i zgodzono się na to, aby Królowej wszystko odkryć, a gdyby się do tego przychyliła, zażądać od niej własnoręcznego rozkazu, który posłannikowi za wierzytelność miał służyć, oraz summy 6 - 8 mil. realów w paryzkich papierach bankowych, która złożoną być miała u wyznaczyć się mającego przez Królową bankiera, z tem zastrzeżeniem, aby tylko potrze po rozwiązaniu armii karlistowskiej. Królowa z radością plan ten przyjęła, oświadczając, źe jeżeli w skarbie swoim nie posiada wystarczających na to pieniędzy, sprzeda natychmiast kosztowności swoje, Lecz zaraz potem MendizabaUwezwał do siebie rzeczonego posłannika i rozkazał mu natychmiast opuścić Madryt. Z Madrytu, dnia 8- Czerwca.
W górach około Burgosu i Soryi zaciętą teraz prowadzą wojnę. Generał Espeleta przybył dn. 26. Maja z brygadą swoją do Soryi, i opatrzywszy się w Abejarze i Soryi w żywność, pieniądze i amunicyą, wyruszył do Pinaresu. Rodriguez objął dowództwo nad wojskiem w Arandlie, wzmocnionem przez oddział prowincyalny z Lenardo. Zurbano ma także do Sierry da Soria wyruszyć a dnia 30. spodziewano się przybycia Brygadyera Albuina do Soryi, gdzie wieść gruchnęła, że Merino wrócił z nowemi posiłkami z niższej Aragonii. JI u s t 2 Y a.
Z C i e p l i c, dnia 16. C z e rw c a.
Powietrze wprawdzie dotąd nieprzyjemne i niebardzo do używania kąpieli zdatne, jednak liczba gości zwiększa się i wyglądają tu zebrania się wielu znakomitych osób. Wie mało przyczynia się do tego wiadomość, że razem z N. Królem pruskim także i N. Cesarz rossyjski w Lipcu tu do wód przyjedzie, i że równocześnie i Xi<;zniczka Oranii tutaj zawita. Prócz tego zamówiono tujeszcze stancye dla następujących osób: Dla Xi<;cia Adama Wurtenberskiego , Xi<;cia Jerzego Anhalt - Dessau, Xi<;cia Raguzy, Marszałka Marrnonta, Xiążąt Licbtensteina i Windischgraetza, Cesarskorossyjskiego Ministra S praw zagranicznych, Hrabiego Aesselrodego, Królewsko-pruskiego Ministra spraw zagranicznych, Barona Werthera i Posła rossyjskiego przy dworze wiedeńskim, Baillego Tatyszczewa. Feldmarszałek i głównodowodzący Generał w Czechach, Hrabia Mensdorf Fouille, już się tu znaiduie.
UWIADOMIENIE PUBLICZNE.
Niewiadomi wierzyciele zmarłego w Brodowie dn. 7- Lutego J838. Ludwika Drwęs k i e g o , uwiadomiają się o nadchodzącym podziale pozostałości z tern wezwaniem, aby pretensye swoje w przeciągu trzech miesięcy podali, inaczej z takowe mi w skutek . 137« i następ. Tytułu 17. Części I. Prawa Powsz. Krajowego do każdego z współsukcessorów oddzielnie w miarę schedy jego, odesłanemi będą. Poznań, dnia 28. Maja 1838.
Król. Główny Sąd Ziemiański, Wydział I I .

A U K C Y A.
Dnia 27. i 28. mob. przed południem od godziny 9tej i po południu od godziny 2giej, sprzedawać hqaq drogą publiczne; Jicytacyi przy Wilhelmowskiej ulicy pod liczbą 12. fortepian w kształcie skrzydła, zegar stołowy, różne meble z mahoniowego i innego drzewa, srebra, suknie, porcelanę, szkło, sprzęty domowe i kuchenne. Poznań, dnia 14. Czerwca 1838.

&f> DZIERŻAWA. -<$ Folwark J o z e f o W O, jedne milę od Sierakowa i Pniew położony, wydzierżawiony będzie na lat 12 drogą dobrowolnej prywatnej licytacyi w dniu 29. Czerwca r. 1838. w Poznaniu w biórze Kommissarza sprawiedliwości Wg o B r a c h vo g e l, gdzie także o warunkach i objętości bliższą powziąść można informacyą.
Z względu na nowe prawo preskrypcyi dotykające, musiałem sobie postanowić, szanownych mych debentów, którzy do 1. Sierpnia r. b. w dobry sposób się nie uiszczą, losowi sądowemu porzucić, o czem uniżenie ich zawiadamiam. Poznań, dnia 21. Czerwca 1838.
Wincenty Rose.
Nasz na staram rynku w domu Jmci Pana Douchy znajdujący się HANDEL WINApolecamy wysokiemu stanowi rycerskiemu i szanownej publiczności na czas świętojańskich transakcyi i na przyszłość jak najuniżeniej i przyrzekamy skore i rzetelne usłużenie jako i umiarkowańsze ceny. Zarazem nadmieniamy, że nasz sklep korzenny dotąd z handlem wina połączopy, w celu powiększenia zakupów wina od Sw. Michała zupełnie zniesiemy, i dla tego od chwili tej wszystkie korzenne towary z wolnej ręki sprzedać postanowiliśmy. Mający chęć kupna mogą -w każdym czasie bliżej się w interessie tym w handlu naszym zawiadomić. Handel J . S m a k o w s k i e g o i współki.
Główny skład towarów z nowotnego srebra HENNIGERA i Spółki W Berlinie, Kolnie, Moskwie, Paryżu, WarszaWIe u Pana A. Seidlitz w Poznaniu przy Szerokiej ulicy Nr. 14. Donosimy niniejszem najuniżeniej, iż Pan A. Seidlitz w Poznaniu podjął sie nrzedawa GER lub orła po cenach fabrycznych, i odkupowania na nasz rachunek potrzebowanych E rzedmiotów z pomienionemi stemplami farycznemi według wartości nowotnego srebra po I najnowszych cen przedaży, a przedmiotów zdatnych do stopienia funt po 1-1 tal. Berlin, dnia 1. Czerwca 1838.
Henniger i Spółka.
Odwołując się do powyższego doniesienia, rekommenduję KP na teraźniejszy jarmark świętojański T33 nader obfity W "wszelkie szczegóły skład towarów z nowotnego srebra Pana Henniger i Spółki z Berlina, złożony z sprzętów kościelnych, stołowych i jadalnych wszelkiego gatunku, ostróg, strzemion, kantarków, rzędów na konie, lichtarzów i z wielu innych artykułów. Przez czas jarmarku świętojańskiego w budzie kamlaryjnej przy rynku. A. S e i d 1 i t z.

I Z licznym doborem gustownych złoI tych i srebrnych robót, po najumiarkoI wańszych cenach, poleca się.
f Poznań, dnia 25. Czerwca 1838. R u d o l f B a u m a n n, złotnik, dawniej J. W. Radecki w rynku Nr. 90s lV[ I mtID 1łiIlV1Ii [r{ N ajnowsze lady do sieczki o C Z t e - III; jy rech kosach i o jednej ko- Li m sie, młynki do szroty i rnie- a pienia, machiny do miazgo- JA ął wania i krajania kartofli, [fi Hj1ko też dgrlre młynki konne, NQ w SIl w zapasie i przedają się w cenach 3 umiarkowanych u 3 M. J. E p h r a i m a U .. 'W Poznaniu, w starym rynku Nr.79.
naprzeciw głównego odwachu. rai
Młody ekonom, WYCWICZYWSZY się w gospodarstwie w król. niderlandskich dobrach, który w niemieckim jako i polskim języku jest biegły, i który obowiązek wojskowy już wypełnił, życzy sobie pomieszczenia jako rządzca gospodarczy dóbr jakich. A ponieważ bawił się długi czas w Berlinie ku wyćwiczeniu się yy gorzelnictwie, przeto przyjąłby chętnie
kierunek gorzelnię za przydaniem mu gorzalanego. Bliższą wiadomość powziąść można W aptece Pana Schneider, Radzcy miejskiego.
Poznań. dnia 24. Czerwca 1838.
Zalecony pogłosem wziętości artystoskiej professor mechaniki i fIZyki z A m s z t e r d a m u K. M. Heesboe przybył tu i będzie przez czas świętojański wystawiać swe sztuczne "widowiska w lokalu urządzonym na placu działowym. Pierwsza reprezentacya będzie dziś wieczór; szczegóły jej opisane będą w afiszu. Początek o godzinie 7mej.
Poznań. dnia 26. Czerwca 18 38.

BEER MENDEL, w rynku pod Nr. 88. poleca Szanownej Publiczności znaczny zapas galanteryi, biźuteryi, parfumów , naczyń szklannych, porcelanowych, cacek, brązów i wyrobów z żelaza lanego z któremi w najnowszym guście z jarmarku lipskiego skład jego pomnożonym został, przyrzekając z rychla usługa i akuratne ceny. Świeże, prawdziwe strasburskie pasztety truflowe z gęsich wątróbek otrzymał L. Rauscher ulica Wrocławska Nr. 40.
Kurs papierów i pieniędzy giełdy Berlińskiej.

Dnia 23. Czerwca 1838.

Oblig! długu państwa PI. ang. obligacje 1830.
Obligi premiow handlu morsko Obbgi Kurmarchii z bież. kup.
Obligi tym< z. Nowej Marchii dL Berlińskie obligacje miejskie Królewieckie dito Elblągskie dito Gdańskie dito w T, Zachodnio - Pr. listy zastawne dito dito Listy zasL W, X. Poznańskiego Wschodnio - Pr. listy zastawne , dito dito Pomorskie dito dito dito Kur- i Nowomaich. dito dito dito dito Szlaskie dito ObI. zaległ, kap, i prC. Kur- i Nowej - Marchii , 
Inne monety złote po 5 talarów 
Sto- N apI. iuiant pa piC. papie- gotorami wiz na 4 103,'r 102& 4 103* 102f - 651 651 4 - 103 4 - 1021 4 103i 1021 4 - - 4 A - - 431 - 4 10U; 3* - 99£ 4 - 1041 4 - 101 i 3 A - 9% 4 - - IJ lOOj lIIl, A 100ł - IJ 100M 100)); 4 - 1031 - 91i 901 - 2151 fJIIl, - 18i - - 13ft 134* - 13M Mfi - 3 4