GAZE Wielkiego Xiestwa POZNANSKIEGO Nakładem Drukarni Nadwornej W Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wanrwwslii. )/(264. - W Sobotę dnia 10. Listopada 1838. Wiadomości zagraniczne. F 2 a n c y C» Z P a ryż a , dnia 30. Października. T e mp s powiada: »Wiadomości z Mexyku A jakkolwiek Ministeryum to taić usiłuje, są niepomyślne. Zarządzone środki są niedostateczne i niewczesne ; uczyniono albo za wiele, albo za mało i prócz tego pytają się teraz, azali zaniesione przeciw Mexykowi zażalenia istotnie tego były rodzaju, że takiej demonstracyi wymagały i czyby nie było rozumniej rzecz całą w przyjacielski sposób załatwić. Nareszcie pytają się, czy reklamacye osiadłych w Mexyku Francuzów słuszne są i sprawiedliwe. Oświecono nas w tym względzie z Londynu a przekonalim się, że niektóre z tych reklamacyi najniedorzeczniejśzemi i przesadzonemi roszczeniami. Wymieniają między inne mi księgarza, którego sklep złupiono a który teraz 500,000 fr. wynagrodzenia żąda. Handlerz wonnościami, którego cały kram ledwo 1000" fr. wartuje rwymaga 400,000 fI. wynagrodzenia. Ws-zakże sprzedano te roszczenia ludziom, mającym? wpływ na kroki i postanowienia rządu naszego; stąd łatwo sobie wytłumaczyć można nadzwyczajną gorliwość w popieraniu kroków nieprzyjacielskich. Ale czyż zabiegi tak podłe zasługują na względy rządu i na.wysłanie eskadry? Francuzi byli wprawdzie' w Mexyku na nieprzyjemności i straty narażeni; ale pamiętajmy też, że MexYK w ustawicznej rewolucyi i nierządzie, że rząd ledwo w stanie ochronić siebie samego> że więc nie jego to wina, jeżeli niekiedy cudzoziemcom krzywda jaka się wyrządza" Najwyższa Rada handlowa odbyła dnia 23. z. m., czwarte i ostatnie posiedzenie. PanowieMauny, laThuillerie i Bue, dniem wprzód przybyli z Martyniki, wystawili smutny obraz położenia tej osady i imieniem swoich ziomków wyrazili życzenia, ażeby przedsięwzięte być mogły rychłe i skuteczne środki polepszenia stanu rzeczy, który bez niebezpieczeństwa dłużej trwać nie może. Rada wniosła następnie pytanie w przedmiocie zniżenia ceł, które po długich rozprawach rozstrzygnięte zostało. Większość zgodziła, się na zniżenie cła o 12 franków na 100 kilogr. Co do pytania, jakim sposobem zniżenie to ma być uskutecznione, dzieliły się zdania większości. Jedni objawili mocne przeświadczenie, że tylko na mocy królewskiego l postanowienia do dzieła przystąpić moana; inni zostawiali to uznaniu Rządu, przyczem jednak dali poznać życzenie, że W tym przypadku rozporządzenie zasadzać się powinno na prawie,- Wysłani z osad prosili jako o ostatni środek, ażeby im dozwolono · \yysy1ac cukier bezpośrednio, a natomiast pło dery. Mniejsza jeszcze, niż co do poprzedzającego pytania, większość oświadczyła życzenie, ażeby dozwolić osadom bezpośredniego -w-ywozu, ale tylko na okrętach francuzkich, Z dnia 31. Października. Gazeta legitymistyczna la F r a n c e trwa .ciągle w wzbudzaniu obawy pod względem stanu zdrowia Króla. Mimo wszelkie urzędowe sprostowania w wczorajszym numerze swoim następujący zawiera artykuł: «Twierdzą z najpewniejszych ust, źe stan zdrowia Ludwika Filipa największą wzbudza obawę. Nogi jego trzeba mu codzień kilka razy ob-więzywać a wiarogodna osoba donosi nam, źe Królowi, gdy ostatni raz był w teatrze, lekarz przyboczny towarzyszył.« Wczoraj odbyło się wielkie zgromadzenie wszystkich oficerów sztabowych gwardyi narodowej u Marszalka Lobau. Twierdzą, iż tam mowa była o nowej organizacyi gwardyi narodowej. Rozpoczną dokładne śledztwa, a?y nazwiska tych wypośrodkować, którzy nlebę?ąc członkami gwardyi narodowej, t ylekroc wspomnianą petycyą o reformę wyborów podpisali. Anglia. Z L o n d y n u , dn. 30. Października. Ciągle tu obiega wieść, źe Królowa zaślubi sobie naj starszego .syna panującego Xiecia Sasko - Koburgskiego, który niedawno temu ukończył nauki w uniwersytecie bońskim. Już podobno poczyniono kroki przygotowawcze, i głoszą, źe sprawa ta rozpocznie się zaraz po zagajeniu następnego parlamentu. Xiezna Kent przychyla się podobno całkiem do tego związku. Xiąźę Koburg znajdował się, jak wiadomo, w Londynie na koronacyi i ostatni z pomiędzy gości wyjechał. N. Pani zaszczyciła go przy tej sposobności orderem Podwiązki. Do ostatnich z Indyi wschodnich nadeSzłych wiadomości, dodać jeszcze należy, źe teraźniejszy władzca Heratu, Kam Ram, od czasu klęski Persów pod Heratem bardzo wiele skorzystał w opinii publicznej u Mghanów, źe Dost Mohammed Chan syna jego, Mahomeda Akbara na czele wojska przeciw kompanii wschodnio-indyjskiej chciał postawić, i źe przeciwnie nieporozumienia miedzy ostatnią a państwem Rirmanów całkiem «stało, gdy Rezydent angielski, Pułkownik Bonson, w Ramgu-hnie jak najprzyjaźniejszego doznał przyjęcia. We wszystkich tych rozmaitych gazeciarskich wiadomościach z Indyi wschodnich takie panuje zamieszanie i częstokroć takie sprzeczności, źe trudno dojść prawdy. Ministerialny Kuryer takie nie wje CO z niemi robić, i tylko sądzi, źe pogłoski O wkrótce wybuchnąć mającej wojnie przesadzonemi być się zdają. " Poczynione przez rząd angielski kroki, powiada ten dziennik, są dotychczas tylko przygotowaniami, zmierzającemi do utworzenia w części Azyi leżącej między Persyą a Indyami potęgi, ktdraby się kaźdćj napaści z strony Rossyi stanowczo oprzeć mogła. Jak się zdaje, ubiega się "dwóch współzawodników o tron kabulski , Szach Kam Ram i Szach Szudszah. Pierwszy z nich dzierży obecnie najwyższą władzę i przez bronienie Heratu przeciw armii perskiej pod przewodnictwem inźenierów rossyjskich z.ednał sobie -wielką sławę wojenną. Jeżeli pogłoskom zawierzyć można, chce jednak rząd indyjski działać na korzyść Szacha Szudszaha, żyjącego w Lahorze w pensyi Rundszyta Singha. Tyle jest pewnego, źe na wkroczeniu naszćm państwo Kabulu tylko skorzystać może, bo od wielu lat panuje tam okropny nierząd, a takowy stan rzeczy skłania Persyą do owych daleko sięgających planów zaboru, które rząd nasz w sam czas jeszcze powściągnąć zamyśla. Z Rundszytem Singhiem ciągła łączy nas przyjaźń. Także nad granicą birmańską nie mamy się teraz czego obawiać, i chociaż nasi sąsiedzi w N epalu mniej przychylności ku angielskim Indyom okazują, przecież ruch ich stosunkowo mało co znaczy, jeżeli tylko inni krajowcy, czego wszystko niemal dowodzi, z Anglią W dobrem porozumieniu zostawać będą.« Z Veracruzu nadeszły wiadomości do dnia 28. Sierpnia i podług tych wielkie w Mexyku czynią przygotowania na przyjęcie Francuzów. Wszystkie skarby kościelne, bez których się obejść można, wysłano do Jalapy. Do eskadry opasującej MexYK przybyły jeszcze dwa okręty. W Texasie było małoznaczne powstanie na korzyść Mexyku. Wiadomości z Cap są teraz nieco zaspokajające i obawa wojny z Kaframi coraz bardziej ustaje: Przypisać to należy sprzęźystości Rządcy osady, Jerzemu Napier, który dnia 1. Lipca miał naradę ze znakomitszemi przywódzcami Kafrów i dał im zapewnienie, źe prawa ich sumiennie szanowane będą, dopóki oni zachowają się spokojnie. Wiadomość przez pisma holenderskie udzielona, źe w Kantonie spodziewana jest eskadra angielska, potwierdzają doniesienia z Wschodnich Indyi, podług nich Kontr-Admirał Sir F. Maitland odpłynął już do Chin z okrętem liniowym i pięciu małemi wojennemi statkami, Hiszpania. Z M a d ryt u, dnia 21. Paźdzernika. Dywizye armii odwodowej rozdzielono te Amarillas obsadził 4000 ludzi Toledo, Generał Aleson zasłania z 4000 ludzi A vilę, a Generał Nogueras zasłania w 5500 ludzi Manche. Z powodu takowego podziału ma rząd zawsze woj sko w bliskości stolicy. Z Bergi, (w Katalonii) d. 15. Październ. Przed kilku dniami przybył tu austryacki Xiąźę Lichnowski, w towarzystwie Adjutanta swego, oficera od jazdy, Pana Medinga. Z S a r a g o s s y, dnia 23. Października. (Gaz. francuz.) - Wczoraj przybyło tu 50 ludzi z dawniejszego posiłkowego legionu francuzkiego. Byli oni przy armii północnej i otrzymali dymissyą ód Generała Espartery. Większa część ich należała do szwadronu ułanów polskich. Sądzą, źe ich niedostatek do powrotu do Francyi zmusza. Don Felix Miranda, pierwszy wódz drugiego batalionu »Cordova«, umarł wczoraj w skutek ran odniesionych pod Moellą. Z nad I granicy hiszpańskiej. W dniu zaślubienia Don Carlosa z Infantką Maryą Teressą, wydał tenże następującą uchwałę: »Znaglony ojcowskiern mojem przywiązaniem do powierzonego mi przez opatrzność Laską ludu, z serdecznem pragnieniem ustalenia dobrego bytu tegoż ludu i szczęścia mej rodziny i do żywego przejęty wysokiemi cnotami, bohaterskiem braniem się wśród obecnych okoliczności i macierzystą troskliwością, z jaką się Infantka Donna Marya Teressa, Xięźna Braganza i Bourbon, Xięźna Beiry, córka Króla portugalskiego, mego dostojnego kuzyna i szwagra, Don Juana VI. Braganza i Donny Maryi Karoliny z domu Bourbon wdowa po Infancie hiszpańskim, Don Pedro de Bourbon, wychowaniem moich ukochanych synów zajmowała, odkąd podobało się Bogu powołać do siebie moje ukochaną małżonkę Donnę Maryą Franciszkę d'Asis, postanowiłem na mocy pozwolenia Ojca św. zaślubię sobie wspomnianą Infantkę, moją ukochaną kuzynkę. Gdy -więc d. 2. Lutego nastąpiły w Salzburgu zaręczyny przez mego pełnomocnika, Szambelana Margrabiego Obandę, i gdy moja ukochana małżonka szczęśliwie · w tych prawych i bohaterskich prowincyach stanęła, nastąpił dziś ślub podług prawa kanonicznego. Jest zaś teraz moją królewską .wolą, aby uroczysty ten obrzęd, tak pomyślny dla moich poddanych, publicznie ogłoszony został, skoro tylko okoliczności tego dozwolą. Dan w naszej królewskiej głównej kwaterze Azcoitia, d. 20. Października 1838. Do Biskupa leońskiego, Ja,. Król. Portugalia. Z Lizbony, dnia 13. Październikai (Gaz. powsz.) - Śmierć Bajoy, o której już wspomnieliśmy, jest teraz głównym przedmiotem rozmów publicznych, ile źe mąż ten straszniejszym był nierównie od Remeschidy, Nie rachuby to wojskowe, nie męstwo żołnierzy pozbawiło go życia, lecz jedynie tylko przypadek. Trzej gwardziści narodowi zBringelu, wysłani w czynnościach służbowych, spotkali na drodze czterech jeźdźców na dzielnych koniach, uzbrojonych od stóp do głów i wzięli ich zaraz za guerylasów. Ci, pragnąc dostać broni owych gwardzistów narodowych, wezwali ich, aby takową złożyli; lecz gwardziści dali ognia do guerylasów i zajęli korzystne stanowisko pod domem jednym, z którego jeszcze kobiety na nich wołały, żeby się nie opierali, bo inaczej zginą. Nie zmieszali się tem jednak, gdy ich kule guerylasów nie trafiały. Strzelali ciągle, aż nareszcie najwaleczniejszy z nacierających poległ, a inni uciekli. Poległego, okazującego jeszcze niejakie znaki życia, przywieziono do najbliższego miasta, gdzie w nim naczelnika guerylasów Bajoę poznano, i gdzie wkrótce umarł. Tym sposobem pozbył się rząd bez wielkiego natężenia jednego straszliwego nieprzyjaciela. Przypadek posłuży także jeszcze niezawodnie do zgotowania upadku synowi Remeschidy i stronnikom jego, gdyż lud popierający dotąd guerylasów i dzielący się z nimi zdobyczą, sprzykrzy sobie niezawodnie życie tego rodzaju i zapragnie spokojności, widząc zwłaszcza, źe już nie ma co do zarobienia. Chociaż się jeszcze tu i owdzie grabieże i mordy wydarzają, nie są one jednak już zatrwaźającemi, i tylko za przemijające poczytane być megą. Więcej niż guerylasowie serrscy zwraca teraz- na siebie uwagę rządu Stowarzyszenie ro zp r z e s t r z e n ian ia wiary (Propagacao da ie). Stowarzyszenie to jest także partyzantem, który się w ciemnościach czołga, po jaskiniach ukrywa, w podziemnych lochach kazania miewa, nocne schadzki odbywa i nauki, niecierpiące światła, obwieszcza. Przywrócenie czystej religii służy za płaszczyk temu towarzystwu. Ale cóź znaczy to tajenie się, gdy im się bynajmniej prześladowania * religijnego obawiać nie potrzeba? Nie ulega juz żadnej wątpliwości, źe stronnictwo miguelistowskie myśl takową podało i ją popiera. Diariodo Governo oświadczyło na mocy danego sobie upoważnienia, źe rząd wie wprawdzie o istnieniu tego towarzystwa, ale celu jego nie zna. Donoszą, z proyyincyi Minho, . źe ta zdajesię być całkiem pozostawioną patryotyzmowi Szefów guerylasów Congostas i Guiłlade. N ie napotkawszy na żadne przeszkody, mieli gucrylasowie wkroczyć powtórnie do Melgaco, złupić to miasto i mordować, a mały oddział żołnierzy tamże będący miał uciec. Także drogi publiczne w tej prowincyi do tego stopnia są niebezpieczne, że nikt bez znacznej straży z jednego miasta do drugiego jechać się nie ośmiela. O napadzie guerylasów na "Villc Viscosc, o którym w przeszłym mym liście donosiłem, powiadają jeszcze następujące szczegóły: B) łoto w dzień targowy, gdy 14 konnych guerylasów do miasteczka tego wkroczyło, podczas gdy wszystkie przystępy piechota i jazda obsadziły. Owi udali się wprost do domu poborcy i źądałi wydania im zebranych pieniędzy. Gay mu śmiercią odgrażano, wydał cały summę, wynoszącą około 8000 tal., na którą Szef guerylasów, były kwatermistrz jazdy, kwit wystawił. Pieniądze te włożono w przytomności około 1000 ludzi na muły i wywieziono z miasta. Potem udali się guerylasowie do więzienia i uwolnili więźniów politycznych, którzy się z nimi połączyli. N astępnie wykrzyknąwszy »niech żyje Don Miguel« oddalili się z miasta, nie doznawszy żadnej napaści z strony zdziwionego i wystraszonego ludu. JI u s t 2 Y pa. Donoszą z Wiednia dnia 27. Października. NN. Cesarz i Cesarzowa J J. powrócili dnia wczorajszego po południu o godzinie 4 do tej stolicy z podróży swej do królestwa Lombardzko-weneckiego. Deputacya magistratu przyjmowała NN. Państwo, wśród huku dział artyleryi miejskiej i przy niezliczonym tłumie uradowanych mieszkańców. Donoszą z Wenecyi, że N. Państwo Cesarzowa i Cesarz znajdostojniejszymi Arcy xiąźętarnś i Arcy xiężniczkami oraz pocztem dworu, udali się d. 12. Października do c. K. zbroj owni marynarki, dla oglądania tego wielkiego zakładu. - Korweta S y r e n a o 34 działach w obec N. Państwa spuszczoną została z warsztatu. J. C. K. Mość raczył zezwolić na prośbę C. K. Komendanta marynarki, ażeby korwecie tej na pamiątkę wydanego w dniu koronacyjnym aktu łaskawości Cesarskiej, nadać nazwisko Ciem en za. JJ.C.K. Mości zwiedzili następnie arsenał marynarki we wszystkich onegoż częściach, poczćm oglądali także lądową zbrojownią. Wiochy. Dnia 12, z. m. ogłoszono w Rzymie, przez Kardynała Sekretarza Stanu podpisane obwieszczenie, podług którego, celem położenia końca napadom rozbójniczym po gościńcach,ustanowiona została kommissya, na której czele stoi Generalny- Dyrektor Policyi i Gubernator Rzymu, Monsignore Vauniceili. Ma -m sobie poruczone winnych i o przestępstwo przekonanychsądzić podług kodexu kryminalnego, bez apełlaeyi i wyrok natychmiast podług wszelkie) surowości prawa wykonać; oraz podać, do wiadomości listy współwinnych, tak, ażeby ci ujętymi być mogli. Mówią, że to postanowienie wydane zostało w skutku przedstawień, niektórych zagranicznych dyploma tów; podobniejszem jednak jest do prawdy" że Rząd spowodowały do tego kroku doniesienia o okrucieństwach, jakich łupieżcy dopuszczali się na biednych krajowcach, u którj ch nic nie znajdowali. Z Rzymu, dnia 23. Października. -(Gaz.powsz.) - Dziś przed południem przeprowadził się Papież z całym swym dworem z pałacu Kwirynalskiego do zimowego pałacu na Watykanie, skąd, jak słychać, zwiedzi jeszcze niektóre okolice Kampanii. Obecnie przebywa tu Pan Thiers, wracający z północnych Włoch, i gorliwie bada starożytności rzymskie. Zwiedza on także pilnie galerye obrazów, muzea i różne księgozbiory, w których za zwróceniem uwagi przez jednego z światłych bibliotekarzy wynalazł kilka ważnych dokumentów do historyi toskańskiej, nad którą właśnie pracuje. Dr. Alertz z Akwisgranu, który przed dwoma laty miał szczęście wyleczyć Papieża z niebezpiecznej choroby twarzy, jest znowu tutaj, i to w skutek wezwania go do miasta naszego. T u 2 C Y a. (Journ. de Smyrne.) - Goniec, który dnia 5. m. b. z Londynu w gmachu poselstwa angielskiego tu stanął, miał przywieść wiadomość, że gabinet angielski zawarty z Porta traktat handlowy w całości zratytikow"'ał i że po przybyciu Reschida Baszy do Londynu formalności w tej mierze zwyczajne nastąpią. JIJI iedzą tu też o zawartym między Anglią i Austryą traktacie handlowym, stosownie do którego pod względem handlu zLewantą, okręty austryackie na równi stoją z angielskiemu; słychać, że Lord Ponsonby W. Porcie pewfne już w tej mierze uczynił udzielenia. Ostatniemi dniami rozpowszechniła się tu pogłoska, że sławny angielski skuner «Cruizer«, którego obecność nad brzegami Abazyi tylu 'wieści i domysłów powodem się stała, nad wschodniemi brzegami Krymu z ładunkiem zabranych w Kerczu konopi, zatonął. Wiadomość ta potwierdzenia wymaga. E g i p t . Z Alexandryi, dnia 6. Października. Przed kilku dniami przybyła tu znowu Ilotta jaciela nie widziała, odbyła jednak dość morderczą wyprawę, bo w skutek chorób liczy około 400 umarłych, blisko 200 ślepych, a około 1000 ludzi chorych odesłano zaraz po powrocie do lazaretów, które tak są przepełnione, ze jeden okręt liniowy, po zdjęciu z niego wszystkich lin, na lazaret zamienić musiano. Większa część łych chorych zapada na oczy, a choroba ta jest istotnie zaraźliwą. Ameryka południowa. Z Rio Grande donoszą pod dniem 14. Lipca, źe pomiędzy naczelnikami tamtejszych powstańców, po ich zwycięztwie priy Kio P a r d o, zaszły poróżnienia, i źe jedni drugich oskarżali o zdradę i niekorzystanie ze zwycięztwa. Tymczasem dowódzca wojska.rządowego, Calderon, zgromadził przeszło 1003 jazdy w prowincyi Oriental, celem wzmocnienia armii cesarskie). W Ba hi i wsiadło na-okręty wojsko posiłkowe, które dnia 2go Sierpnia odpłynąć miało do Kio Grande. ROZlllaite wiadolllOŚci. Z P oz Ufania. - Dziennik urzędowy Król. Regencyi w Poznaniu z dn 6. Listopada r. b. zawiera między innemi wykaz kandydatów urzędu kaznodziejskiego, którzy examen swój pro mini >terio i pro venia concionandi o d b y li; - doniesienie, ze celem odbudowania zgorzałych katolickich budynków kościelnych i szkolnych w MoerhoiF, o bwo d u Regencyi Mindeńskiej, kollekta we wszystkich katolickich kościołach krajowych ma być zbieraną; - i następujące kroniki osobiste: Praktyczny lekarz, chirurg i akuszer Pan Dr. Gąsiorowski, umieszczony dotychczas przy tutejszej prowincyałne) uczelni położniczej jako drugi nauczyciel, został ostatecznie potwierdzony przez reskrypt Król. Ministerstwa spraw duchownych, naukowych i lekarskich z dnia 6. m. b.; - Były dozorca drwalów Jan Ida otrzymał tymczasowo posadę borowego obredy Heidchen nadleśniczostwa Połajewskiego. - Kry t Y k a. - (Dalszy ciąg.) Nic zapewne nie zasługuje mniej na nazwisko myśli a prawdziwym tylko geniuszom z tej klassy, udaje się wznieść do jakiego-takiego m a r z e - nia. Zdaje mi się, źe nie potrzebuję jeszcze raz uprzedzać, źe nie o Panu Kraszewskim mówię w tern miejscu. W"dwóch tomach Poezyi, które wydał, znalazłem czasami przesadną deklamacją, czasami zbyt czarne wejrzenie na naturę, czasami uczucia niestosownie do jakiejś dzikiej zapalczywesci posunio 15S7ne, i czułem się do obowiązku pewiedzieć tym, którzy naturalnie opierać będą oczy na tak przodkującym w naszej literaturze pisarzu, (źe to są iego wad y a nie zalety, i przesirze' dz, żeby się nie oszukiwali na -wartości własnych pło dów, jeżeli w nich z tej strony podobieństwo do płodów P. Kraszewskiego upatrzą. Zalety Pana Kraszewskiego są w czćm innem; są one w twórczej zdolności, w rozumie potężnym, który nawet tam widać, gdzie się puścił błędnym (według nas) exaltowanej poezyi torem, a tam gdzie słucha uczucia indywidualnego'i szczerego; gdzie myśl w którą istotnie wierzy tłumaczy, łatwo mu równie być wzniosłym lirykiem, jak głębokim elegistą. - Jedna z najpiękniejszych elegii, jaką nam w jakimkolwiek języku czytać się zdarzyło*, jestfantazya "Zawsze razem.« Chciałem przytoczyć piękne dwa wiersze, któremi się-już raz sprawiedliwie zachwycano, malujące rozpacz po tej zgasłej ziemskiej bytności, której już tej samej i bytność niebieska nie powróci; ale odczytując tę elegią znalazłem, że trzebaby ją całą przytoczyć; tak w niej od początku do końca, sama jest prawda, czułość i poetyczne ich wysłowienie. W tej elegii jest razem spokojność i głębokość, ślady nieomylne prawdziwego uczucia., - W poezyi oznaczonej liczbą XX., pod napisem W c z o r aj s z a i dzisiejszą znalazłem także bardzo ładny wiersz, który snadnieby można wziąść było za wiersz samego 'Mickiewicza; trybem bowiem tego wielkiego mistrza P. KI. . . . nadał swoim myślom kształty plastyczne', {jestto może jedna z głównych tajemnic sztuki) i zobaczył dwie miłości a szczególniej dawniejszą, powabną a zmysłową, "własnymi oczyma Anakreona. Mówiąc o tych poezyach, które nam się najbardziej podobały, nie możemy utaić ze co się nam podobało najmniej, to urywek pod napisem Marya Magdalena. Długo szukaliśmy, czy to nie jest tłumaczenie z francuzkiego , tak przypominało to nam amplifikacyą w guście neołrancuzkim, który jak jest błahy, nikomu lepiej jak samemu Panu Kraszewskiemu nie jest wiadomo. Szkoła to bow'iem Hugo'w i komp. mniema, _źe trybem upoetyzowania pbranego przedmiotu, jest deklamować o nim z przesadą aż do wywrócenia go na całkiem przeciwną tej, jaką miał stronę. Postąpiono w ten sposób tutaj i zapomniano, źe kościół Chrystusa Pana uświęca źal i skruchę świętej Maryi Magdaleny, ale nie jej poprzednie życie. - I treść tej amplifikacyi i wiele jej obrazów, tak są, nievrJasciJIYC, źe szczerze myślimy, źe trzebaj>*'£." * tego jako z grzechu spowiadać. Ze 3ch dłuższych poematów, któreśmy odłączyli cTd irińych, źe napisem B a r b a r a jest naj słabszy. Początkowa, a razem najgłówniejsza scena, zejście kochanków przez braci Barbary, wystawiona lest w guście jakiegoś melodramatu, gdzie i Radziwiłłowie, i August, i Barbara, podobni są doskonale do złych aktorów, którzyby ich role odegrywafi: są tam i wejrzenia zbójeckie, i miecze, i heroiczne stawienie się xiążęcia, i wielomówne pośrednictwo Barbary pomiędzy bracią a kochankiem. Odwołujemy się do P. Kraszewskiego, historyka Wilna, czy przypomina to wszystko czasy ostatniego dzied z i c z n e g o wielkiego xiecia Litewskiego. - Inaczej, a razem prawdziwie / i poetyczniej opowiedziane jest to samo zdarzenie w zbiorze Pamiętników o Królowej Barbar z e, 'według prostych a stawiających jprzed oczy obraz osób i stosunków wieku, słów latopisca łitewskiego Kiedy Król przyrzeczenie wprzód. Radziwiłłom dane złamał i do siostry ich udał się nocą samotrzeć, (wpoemacfe podzisiejszemu rzeczy swobodniej się mają), Panowie Radziwiłłowie strzegli tego i pospieszyli za Królem. Rozmowa była krótka, jakoż nie zdaje się, żeby mogła była iść łatwo i swobodnie: »Miłosty\yy Korolu 1 nie miał jesy czerez to do siestry naszoi c U ody ty, a tepier dla czobo jesy przyszoł.« Korol im powiadył: »A. szto wiedajete, możet tepierysznoje prystfe moje ku siostrę waszoj, uczyniły wam bolszoju sławu, ezest i pozy tok.« Oni rekli: »Boże daj to!« i raraz przyprowadzili Plebana, którego na pogotowiu mieli. - Dalsze strofy poematu są parafrazą historyi Barbary, gdzie skon jej przypisany truciznie Bony. Niepodobna nie życzyć tym, którzy jeszcze wezmą ten szczegół naszych dziejów za przed'miot poetycznych utworów, i szczególniej historycznego romansu, ażeby podzielali zdanie P. Balińskiego »że jeżeli nie trucizna Bony, to również- zgubny, choć powolniejszy smutek i niezasłużone umartwienia, o zawczeeny zgon przyprawiły Barbarę« bo wiodłoby to naturalnie do wystawienia starannego ówczesnych stosunków i osób, cz-ćmby się więcej odsłoniło widoku na ten zajmujący dramat, na dwa dwory młodego i starego Króla, dwory Polski i Litewski, niż przypisując wszystko włoskiemu ziółku, albo wprowadzając zbyt zużytą figurę włoskiego zbira, jak u Bronikowskiego. Jak często prosta rzeczywistość ma wszelkie kształty poezyi, poznałem na nowo czytając w tylko co wspomnionych Pamiętnikach opisanie pobytu Barbary w ZamkJApubiriskirn na jeziorze i poniewolhie przypBrainało się przebywanie Maryi Stuart yp Zamka, i, na jeziorze Lochleven. Żadne 156Szapewne z tragedyi i romansów, do których juz powód dała historya Barbary Radziwiłłówny, nie przypomni jednego z naj cudowniejszych obrazów Waltera Scota. Ostamja scena w poemacie Pana Kraszewskiego ukazanie się Augustowi ducha Barbary, jest o wiele od wszystkiego lepsze. Odzyskuje on tu zwykły swój talent: obdarzać co zechce dramatycznym ruchem, do czego najzręczniej żywego dyalogu używa. - Daleko większej wartości od poprzedniego jest poemat P a o l o . Jestto zupełny poemat, powieść w Bajronowskim rodzaju. Rzecz się dzieje w Wenecji; jest tu zate'm piękna Wenecyanka, mąz stary, kochanek szczęśliwy ii la Casanova zazdrośnik ze sztylet em. (JD.n.) OBWIESZCZENIE. Dnia 15. Listopada I. b. otworzony zostanie W tutejszym klasztorze Bernardynów instytut przemysłowy i pilnowania małych dzieci, przez co każdemu potrzebującemu wsparcia i niemającemu zatrudnienia dana będzie sposobność szukania i znalezienia roboty i zarobku. Młodsze dzieci zostawać tam będą pod osobnym i starannym płci żeńskiej dozorem. W tym instytucie ma także potrzebna żywność za poprzednio uzyskanemi biletami być wydawaną. W statucie instytutu opisany jest zamiar, objętość, urządzenie i dozór. v Z uwiadomieniem o tćm Szanownej tutejszej Publiczności, połączamy życzenie, aby nas w tem przedsięwzięciu jaknajspieszniejszćm rozpowszechnieniem celu, składkami, obstalunkami, a szczególniej tem wspierać raczyła, iżby od dnia 15. Listopada żebrakom ulicznym i domowym żadnego wsparcia nie udzielała i żeby oni przez to do szukania zatrudnień i sposobu utrzymania siebie w instytucie przemysłowym przymuszeni byli, ile ze doświadczenie równie tu, jak w innych krajach przekonało, iż przez wsparcia w gotowych pieniędzach, rzadko, albo nigdy zamierzony cel osiągnionym nie został, .kiedy przeciwnie udzielana pomoc przez obmyślenie roboty i zarobku, przy łagodnem obchodzeniu się, równie użytecznym jak dobroczynnym skutkiem uwieńczoną bywa. Poznań, dnia 10. Października 1838. FlottwelI. GroImano Bielefeld. Dr. Klee. Kupkę. Naumann. Minutołi. Tit z. Walt her. Piśmienne zamówienia na drobno rąbane drzewo, za którego rzetelną miarę, zwózkę, ustawienie i ile możności umiarkowaną cenę instytut ręczy, to samo na krajanie korków, splatanie mat słomianych, struganie drewie z tektury, darcie pierza, przędzenie nici, dzierzganie pończoch i na inne w instytucie uskuteczniane roboty, przyjmuje podpisany. M i n u t oli. OBWIESZCZENIE. W dniu 23./24. Lipca r. b. około północy znaleziono przez dwóch urzędników pogranicznych 52 sztuk świń i 21 'sztuk prosiąt, które, jak się domyśleć daje, z Polski przemycone zostały, między wsią Wyszanowem i Lubczynem ku Jutrkowu w powiecie Ostrzeszowskim i sprzedano takowe publicznie za Talarów 240 sgr. 24. Nieznajomi dotąd właściciele tychże świń wzywają się do udowodnienia prawa swego do zebranej kwoty licytacyjnej stosownie do . 180. Tit. 51. Części I. Ordynacyi sądowej z tern nadmienieniem, iż jeżeli się w przeciągu 4ch tygodni od dnia tegoż rachując, W którym niniejsze obwieszczenie pierwszy raz umieszczone zostanie w dzienniku intelhgencyjnym, u głównego urzędu celnego w Podzamczu nikt nie zgłosi, summa wspomniona na rzecz skarbu obrachowaną zostanie. Poznań, dnia 22. Września 1838. Prowincyalny Dyrektor poborów. W zastepstwie: B r o c k m e y er. ZAPOZEW EDY&TALNY. Ponieważ Antonina z Dygasiewiczów Goślinowska, małżonka Stanisława Goślinowskiego dziedzica dóbr Z ł o t n i k w powiecie Poznańskim, twierdzi, iż instrument notaryczny, przez małżonka jej na pretensya illacyjną tal. 16,666 sgr. 20 dla niej wystawiony z dnia 29. Stycznia r. 1832., który stosownie do wydanego wykazu hypotecznego de dato Poznań dnia 24. Grudnia r. 1832. na Złotnikach w Rubr. III. Nr. 13. według dekretu z dnia 21. Listopada r. 1832. zaintabulowanym został, zgubiła, przeto zapozywają się na wniosek małżonków Antoniny i Stanisława Goślinowskich wszyscy, którzy do summy tej i instrumentu na takową wystawionego jako · właściciele, cessyonaryusze, posiedziciele zastawni, albo dzierzyciele pretensye roszczą, aby takowe w terminie na dzień 14. Grudnia 1838. przed Deputowanym Ur. Kasper Referendaryuszem w miejscu zwykłem posiedzeń sądowych wyznaczonym podali, albowiem w razie przeciwnym z takowe mi wyłączeni zostaną, i amortyzacya instrumentu tego nastąpić ma. Nadmienia się przyte'm dla wiadomości, iż pretensya ta także na Pawłowicach zabezpie czoną była, jednakowoż na dobrach tych wymazaną została. Poznań, dnia 2. Sierpnia 1838. Królewski Główny Sąd Ziemiański. Wydział I. ARESZT JAWNY, Na majątek Franciszki z Prusimskich owdowiałej Żółtowskiej z Wierzbna pod Międzychodem a na teraz w Dreźnie zamieszkałej, nad który pod dniem 3. Października r. bież. konkurs otworzony został, areszt jawny niniejszćm kładzie się. Wszystkim, którzy należące do niej pieniądze lub przedmioty wartość pieniędzy mające posiadają, zaleca się, aby o nich podpisanemu Sądowi donieśli i z zastrzeżeniem swych praw do depozytu sądowego ofiarowali je. W razie nieuczynienfa tego, postradają miane do nich prawo zastawu lub inne. Każda zaś na ręce współdłużniczki lub kogo trzeciego uczyniona zapłata lub wydanie rzeczy, jako nienastąpione uważanem i zapłacona wbrew zakazowi ilość lub wydana rzecz powtórnie do massy od przekraczającego śeiągnioną zostanie. Poznań, dnia 3. Listopada 1838, Królewski Główny Sąd Ziemiański. Wydziału I. ZAPOZEW EDYKTALNY. Wszyscy ci, którzy do niżej wymienionych zgubionych dokumentów, jako t o: 1) do obligacyi małżonków Krysztof i Elżbiety Mybs z dnia 10. Czerwca 1826. r. względem kapitału 92ch tal., które dla Karoliny Henrietty z Fuhrmann Meynasowej w księdze hypoteczniśj gruntu małżonków Jana Samuela Jokisch w liroycach pod Nr. 78. położonego, na mocy dekretu z 18. Września 1836. f. są intabulowane; 2) do kontraktu kupna sądowego z dnia 4go Sierpnia 1827. r. z którego Jan Gottfryd Linke rodzeństwu swemu Janowi Fryderykowi Linke i Annie Elżbiecie z Linków zamężnej Krystyana Roth dłuży schedę spadkową w ilości 200 tal. która na gruncie we wsi Chlastawie pod liczbą 19. położonym i teraz Ernstowi Traugocie Arlt należącym, na mocy dekretu z d. 9. Grudnia 1530. r. jest zaintabulowaną, bądź jako właściciele, bądź jako cessyonaryusze lub posiadacze zastawni lub listowi sądzą mieć pretensye wzywają się publicznie, aby takowe W terminie dn-ia-'l*. Grudnia r. n. o godzinie litej zrana w zwyczajnym miejscu przeciwnym z pretensyami swe mi do wzmiankowanych dokumentów wyłączeni zostaną i w tern względzie im wieczne milczenie nałożone będzie, potem zaś amortyzacya dokumen tów nastąpi. Międzyrzecz, dnia 1. Sierpnia 1838. Król. Pruski Sąd Ziemsko-Miejski. ZA POZĘ W EDYKTALNY do wierzycieli w processie spadkowo -likwidacyjnym nad majątkiem w dniu 3. Grudnia 1837. roku w Osieczniu zmarłego rolnika Jana Samuela Fink. Nad pozostałością w dniu 3. Grudnia 1837. roku w Osieczniu zmarłego rolnika Jana Samuela Fink otworzono dziś proces spadkowolikwidacyjny. Termin do podania-wszystkich pretensyi wyznaczony przypada na dzień 10. Grudnia 1838. r. o godzinie 9tej przed południem w Izbie stron tutejszego Sądu przed Sędzią Sądu naszego Wnym Haehnelt. Kto się w terminie tymi nie zgłosi zostanie za utrącającego prawo pierwszeństwa jakieby miał uznany i z. pretensyą swoją li do tego odesłany, coby się po zaspokojeniu zgłoszonych wierzycieli pozostało. Leszno, dnia 28. Sierpnia 1838. Król. Pruski Sąd Ziemsko-rniejski. Podaje się ninfe;szem do> publicznej wiadomości, ie handlarz Riiben Guttmanni niezamężna F r o m e t Bib. o, oboje tu stąd, kontraktem przedślubnym z dnia 24. fr. m. wspólność majątku i dorobku wyłączali. Grodzisk, dnia 31. Października 1838. Król.. Pruski Sąd Zi emsko-miejski. f Podpisany nauczyciel muzyki, zaszczy- V j) eony świadectwami rekommendacyjnemi j I g Barona de Stierneld Ministra Szwedzkie- A x go w Stockholrnie i Hrabiny d'Engestroem * x byłej Ministrowei Szwedzkiej, w której @ @ domu przez siedm lat dostojnej familii* ti łekeye na fortepianie udzielał, osiadł te? x g raz w podobnym celu tu w Poznaniu-g x pod liczbą ljtą przy Szerokiej ulicy; o * x czem Wysoką Szlachtę i Szanowną Pu- U @ bliczność zawiadomią. I ę Ojciec mój, Ignacy Eibich, zamieszkały 'J g na Chwaliizewie Nr. 99., fabrykant for- « x tepianów i wszelkich innych instrumen- x @ lów, przyjmować będzie w niebytności @ f) mojej łaskawe polecenia. Niemniej znaj* duje się u niego znaczna ilość najnow- * x szych i dobrych fortepianów, za mierną * x cenę do nabycia. * Poznań, dnia 9. Listopada 1838. d x.. Józef Eibich. .1>y«Y«y«yg »xg >x» »vfe y »x«x«x« >x»y«x»xg *x C e n y t a r g o w e l)nia 8. Listopada W mieście 1838. r. P O od do znanIU. Tal. sgr. fen Tal, sgr. fen. Pszenica szefel Zyto dt. Jęczmień dt. Owies dt.. Tatarka' dt. Groch dt.. Ziemiaki dt. Siana cetnar Słomy kopa . Masła garniec Spirytusu beczka 15 22 19 22popołudniuw ciągu tygodnia od dn. 2. * 8. Listopada 1-838. urodziło sre umaiło I chło- dzie- płci płci I poow. wcząt. mesk. żeńsko 2 l l 3 Wniedziele. d, II. Łistopada,1838 r. będą mieli kazanie Nazwy kościołówprzed południem. W kościele katedralnym i IX. \ A ik. riorowic2 W koś. a n. S.Maryi Magd. - Mans. ZejlandtS. WOJcIecha. ..... - Mans. Duliński W kościele SWA Maricinąi - Ran. Kiłiuski Franciszki (Par. S*HochW) Dominikanów ..... - Kapłan Scholz W klaszt. sióstr mifoeierdzia - Pro b Dyniewicz W ewangelickim S. Krzyża Pastor Friedrich W ewangelickim' S'. Piotra Rad Kons. Diitschke W kościele garnizonowym Pastor dyw. Hoyer X. Mans. G randkę - Wik, Borowicz - Prof. Bogedanx Superini. Fischerv< si --is [m . 13 I 11 2 16! l 14 23 20 23 l 6 11 20 4 20 l 20 17aż doślub wzięło par.