GAZETA
Wielkiego
POZNi .
Xi<;atwa
SKI EGO.

Nakładem Drukarni Nadwornej W, Dekera i SpółM - Redaktor: h> Wannowahł.

We Wtorek dnia 21. Maja.

1839.

Wiadoll1ości krajowe.
z Berlina, dnia 16. Maja. N. Pan Dyrektora Sądu Ziemiańskiego H e nke w Międzyrzeczu Tajnym Radzcą Sprawiedliwości mianować raczył. N. Pan Assessorowi przy Sądzie ZiemśkoMiejskim Kłossowskiemu w Wrześni przydomek Sędziego przy Sądzie Ziemsko- Miejskim nadać raczył. Z dnia 18. Maja.
J. K. W. W. Xiąźę M e k l e n b u r g - S t r e - li tz przybył tu z N eu- Strelitz i zajął pokoje na przyjęcie jego na zamku Królewskim przygotowane. Wyj e c hał stąd: JW. Cesarsko- Rossyjski Generał jazdy i Generalny Adjutant, HI. W i t t, do Frankfortu n. M.
Wiadoll1ości zagraniczne.

F 2 a n c y a.
Z Paryża, dnia 10. Maja.
Generał Cubieres, tymczasowy Minister Wojny, wydał następujący, dziwny istotnie, rozkaz dziennyj do armii: »Pułkownik Fran<;ois 21go pułku liniowego twierdzi, że droga z Paryża do Brest dla piechoty za nadto długa, Pułk 65ty, będący w pochodzie z Brestdo Paryża, dowiedzie, że się rzecz inaczej ma. Ministrowi od dawna wiadomo, że 21. pułk należy do rzędu tych, co najlepiej maszerować umieją, że nigdy nie miał w pochodzie włóczęgów, że trudom wszelkim "dzielnie opór stawia, niebezpieczeństwa wszelkie pokonywa i urnie cenić honor, stać załogą w pierwszym porcie wojennym Francyi, w mieście, którego mieszkańcy żołnierzy naszych tak uprzejmie witają. Pułkownik Fran<;ois oddalony; Król na miejsce jego Podpułkownika Lelouteres dowódzcą pułku 21go mianował. Kto w imieniu wojsKa chce mówić, bez obawy, ieby go nie spotwarzano, ten powinien słowa swoje pogodzić z gorliwością, poświęceniem i uczuciem honoru, ożywiającem żołnierzy naszych." (podp. Cubiferes.) Na posiedzeniu dzisiejszem Izby deputowanych uchwalono przyjąć wniosek Pana Mauguin względem adressu do Króla, ale tylko pierwszą część; treści następującej: »Podpisany proponuje Izbie podać Królowi pokorny adress i prosić N. Pana, aby obawę kraju ukoił i używszy preregotywy swojej stałe Ministeryum urządził.« Zaś drugą część wniosku, w której P. Mauguin przymioty mających być" mianowane mi Ministrów bliżej opisuje znamienitą większością odrzucono. - Po niejako wstępem do głównych dyskussyi, które się rozpoczną, kiedy projekt do adressu w kommissyi rozbierany będzie. Tymczasem spoczywa';} układy ministeryałne i nikt więcel nie jest tak śmiałym, aby się bliskiego załatwienia kryzy spodziewać. M oni lor ogłasza następującą depeszę telegraliczną z Bajonne z d. 9. Maja: niepogoda wszystkie operac) e Espai tery przerwała. Od dnia 30. Kwietnia az do dnia 4. Maja żadna utarczka nie zaszła. Wojska stoją na dawniejszych stanowiskach." Z dnia 1 1. Maja.
Biura Izby deputowanych mianowały dzisiaj członków kommissyi, mającej się zająć ułożeniem adressu. Wybór padł na Markiza Dalmacyi, P. Berger, Calmon, Lanyer, L)ufauLe, Thiers, Cunin - Gridaine, Duchatel i G.aneron. - Tutaj okazuje się znowu jawnie rozdwojenie Izby na dwie prawie równe części. Pan Calnion mężem wszystkich stronnictw, posiadającym szacunek kollegów swoich w tym stopniu, że prawie przy każdej sposobności w biurze swojem jednozgodnie obieranym bywa, ale dla tego też właśnie nazwisko jego bez politycznego znaczenia. Z pomiędzy innych S członków kommissyi, czterej, t. j Markiz Dalmacyi, P P. Lanyer, Cunin -Gridaine i Duchatel do dawniejszej · większości należą, a inni czterej, t. j. PP. Berger, Dufaure, Thiers i Ganeron do lewego środka. Jest podobną do prawdy, że Pan Thiers sprawozdawcą obrany zostanie i że takim sposobem powtórnie mu się nastręczy sposobność wytknięcia niejako rAsów głównych systemu, którego się odtąd trzymać będą. Słychać zresztą, iż się Panu Teste udało przywrócić zgodę między Marszałkiem Soult i Panem Thiers, źe więc znowu jest nadzieja, iż pod prezydencyą Marszałka administracja do skutku przywiedzioną zostanie. Wypadek wczorajszego posiedzenia Izby deputowanych spowodował radykalną gazetę Journal du Commerce do następujących uwag: »Cóż o naszych czasach myśleć mamy? Przyszłość wcale inne koleje losów przeznaczyć im powinna, jeżeli ich historya piętnem zupołnej niedołęźnosci cechować nie ma. Widzimy, że wszystko w niwecz idzie, źe słabość i niestałość wszystko paraliżują. Rzadkie popędy politycznej energii okazują się nareszcie być tylko negacyami a duch przedajności i osobistości zapchał, jak się zdaje, i zaraził wszystkie źródła życia i ruchu towarzyskiego. Wczorajszą dyskussyję zwyczajny los spotkał; zamknięto ją, zanim się jeszcze w istocie zaczęłairyła. 'Lewy środek, który (wedle pogłoski) en masse na mównicę wystąpić i całe swoje męstwo okazać chciał, po długiem namyśleniu się uznał rzeczą stósowniejszą, przy innej okazyi z tern męstwem się popisywać. Zaiste, lewy środek nie usprawiedliwia bynajmniej oczekiwań, które kraj po nim Ey\ powziął a publiczność się przekonywa, źe na poświęcenie i patryotyzm stronnictwa tego liczyć nie może!« Xiąźę Bassano śmiertelnie chory.
Arcybiskup Paryski pozwolił plebanowi przy kościele św. Kocha odprawić nabożeństwo żałobne po śpiewaku N ourrit, a to z tej przyczyny, ponieważ też w Neapolu i Londynie zwłoki zmarłego do kościoła wpuszczone zostały. Z dnia 12. Maja.
Dzisiejsze gazety niedzielne niezawieraą żadnych wiadomości politycznych i zajmują się wyłącznie kryzą ruiiiisteryalną w Anglii, której szczegóły regularnie drogą telegraficzną tu dochodzą. Komitet adresowy (który się zapewne po utworzeniu gabinetu rozwiązał; patrz wiadomość telegraficzną) doznał co do członków swoich małej zmiany. P. Berger albowiem prosił o uwolnienie siebie od obowiązków, ponieważ zdaniem jego, niektóre zdróźności przy przegłosowaniu zaszły: drugie biuro zatem nowego Kommissarza będzie musiało mianować. Gazette de France donosi, źe córkaXięźny Berry zaślubioną zostanie trzeciemu bratu Króla obojga Sycylii.
Wiadomość telegraficzna.
Z Paryża, d. 13. Maja. - M on i tor z d.
12. m. b. zawiera postanowienie Królewskie, stosownie do którego nowe Ministeryum mianowane i w sposób następujący ułożone zostało : Marszałek Soult, Prezes Rady ministeryalnej; oraz Minister spraw zagranicznych; P. Teste, Minister sprawiedliwości; Generał Schneider, Minister wojny; P. li u p er re, Minister marynar ki; P. Duchatel, Minister spraw wewnętrznych; ,: P. Dufa ure, Minister budowli; P. \illemam, Minister oświecenia; P. Passy, Ministrem skarbu; P. Cunin-Gridaine, Minister handlu.
A n g l i a.
Z L o n d y n u , dnia 10. Maj a.
W dniu, w którym Ministeryum Melbourne do dymissyi się podało, Q'Gonnell wydał zaraz pismo burzliwe do ludu irlandskie j go, w którerń'go z ubolewaniem o upadku «jedynej administracyi angielskiej, która <*4  wość oddala«, zawiadamia i na prawdopodobieństwo administracyi torysowskiej uwagę zwraca, oraz zamiary swoje -w tym razie rozwija. Jeżeli arystokracya liberalna Irlandyi sama chce wystąpić, aby ojczyznę od jarzma oranźystów oswobodzić, natenczas O'Connell oświadc/a, iź nie wyda wezwania rokoszu (repeal) i nie zachęci ludu do kroków ostateczności. W tym względzie wyraża między irinemi: «Moim planem obecnie: 1) Niechaj wysoka i niisza szladita, zgromadzona niedawno w teatrze dublińskim, stanie na czele i w obronie sprawy ludu. Niechaj Xiąźę Leinster, HI. Charlemont i inni magnaci godne w tej mierze zajmą stanowisko, a ja wezwania, aby unią rozwiązano, nie wydam, zanim się nie przekonam, czy wspomnieni panowie oczekiwaniom naszym zadość uczynią. Jeżeli patryotyzm ich ożywi, mogę w imieniu waszem, ziomkowie, zaręczyć, że zamiary ich szczerze i bez zazdrości popierać będziemy. Gdyby zaś - czego niestety obawiać się trzeba - wezwanie to nie wydało fioźądanych skutków i magnaci nasi z niedoęźności i przywidzeń swoich otrząsnąć się nie mieli, natenczas inną drogą sobie zaradzić potrafimy. N aró d irlandski obrituie w zasoby na wszelki przypadek. Drugim planem moim: Powstańcie Prekurserowiel Niechaj każda parafia w Irlandyi listę prekurserów swoich spisze. W przeciągu dwóch tygodni otrzymaliśmy petycye, przez 600,000 Irlandczyków podpisane, w których Izbę niż>zą upraszają, aby wznowienm rządów oranźystowskich zapobiegła. Dla czegóż nie moglibyśmy w drugich 2ch tygodniach 600,000 prekurserów wystawić? Przecież sam Xiążę Leinster i wspólnicy jego uznali rzeczą stosowną, lud cały w jedno połączyć towarzystwo w celu popierania sprawy reformy. Prekursery łatwo z nimi wspólnie działaćby mogli. N a stałości więc ludu mego, na prekurserach całe moje pokładam zaufanie. W z yw a m przełożonych każdej parafii, wzywam wszystkich mieszkańców Irlandyi, aby natychmiast czynem dowiedli, iź stale postanowili, dzielny stawiać opór tyranii i okrucieństwom oranźystów. . Rzeczą, koniecznie potrzebną, ażebyśmy niezwłocznie całej Szkocyi i Anglii odrazę nasze ku temu zabobonnemu i nieludzkiemu stronnictwu okazali, które tak diugo Irlandyą źle rządziło. Powszechne powstanie prekurserów obecnie dowodem naszej miłości ojczyzny. Sam niebawem między nimi stanę. W chwili, kiedy okrutni Torysowie ster rządów obejmą, do Irlandyi się udam. iiozwiązanie parlamentu zapewne nastąpi a
zbawienne skutki tego jedynie przez prekurserów zawarowane być mogą. « N a cześć W. Xiecia Następcy tro nu rossyjskiego wszędzie wielkie daią festyny, aJ. C W. przez hojne rozdawanie darów pieniężnych stara się okazać zadowolenie swoje » dobrego przyjęcia, którego w Anglii doznaje. Między innćmi W. Xiąźę zwiedzaąc więzienie w Brideville, wielu więźniów, osadzonych tam za długi, -wykupić kazał, zapłaciwszy długi tych osób, a inwalidom w Chelsea zostawił w darze 100 funt. szlerl. Kartyści w całym kraju usiłowania swoje podwajają, aby lud podburzyć i stronników pozyskać. W Birmingham i Manchester w poniedziałek wielka była obawa, żeby powstanie nie wybuchło; pokazało się przecież, że spokojności takie niebezpieczeństwo nie zagraża. Dzisiaj po południu krążyła w Londynie wieść, że w Manchester, Birmingham i dystryktach garncarzy wojsko z pospólstwem się ścierało. Głoszą, źe ognia dawano i że między innćmi Mayor Birminghamski poległ. Wszakże w Ministeryum spraw wewnętrznych aż do godz. 6. wieczór nie nadeszło jeszcze doniesienie o takich wypadkach. Z Indyów wschodnich drogą lądową otrzymano wiadomości, sięgające z Bombaju aż do d. 25. Marca. Treść ich pomyślna. Buntowniczy władzca Sindów poddał się Anglikom i oświadczył gotowość swoje przyjęcia wolsk angielskich do kraju swego» Bo/umiano, źe w skutek tego dalsze kroki nieprzyjacielskie w lndyach ustaną. Ń'F John Keane dn. 24. Lutego z dywizyą swoją aż do Larkana, między Hyderabad i Schirkapore, się posunął, udając się do IJatJur, hl stóp gór Bolan. Dobre porozumienie między Porucznikiem Pottinger i Kamram, władzcą fferatu, znowu przywrócone Sirdarowie, powróciwszy z bezskutecznej wyprawy przeciw Hera towi, obecnie Anglikom sprzyjać mają. Wiadomość o klęsce wojska indyjskiego pod Peschawer nie potwierdziła się. Wczoraj W. Xiążę Następca tronu rossyjskiego i Xiąźę Wilhelm Henryk Niderlandski byli na obiedzie u Xiecia Cambridge. Xiąźc Wilhelm, który tu dłużej zabawi, aniżeli początkowo sądzono, nieodstępnym towarzyszem W. Xi<;cia. We środę zwiedzali oba opactwo Westminsterskie, wieczorem byli na obiedzie u Lorda t'almerstona, poczem jeszcze na bal pojechali, który na cześć ich dawała Hrabina Charles Pozzo di Borgo. Wczoraj oglądali galeryę narodową, więzienia w N ewga te i szpital Chrystusowy. * Królowa bal, któty dnia 16. ffi. b Xi<;zna  zaszczycić raczy. Z Limy nadeszły wiadomości przez Panamę aź do d. 23. Stycznia. Santa Cruz opuściwszy wspomniane miasto d. 24. Grudnia, dn. 6. Stycznia Chilijczyków z znaczną dla nich stratą z pozycyi ich, o 6 leguas od Huaras, wyparował; ci zajęli potem mocne stanowisko w San Miguel, podczas kiedy Peruwianie w oddalonem od tamtego miasta na dwie mue Yunquaz się usadawiali. Rozumieją jednak, źe banta Cruz walnej bitwy nie wyda, lecz nieprzyjaciela przez mniejsze utarczki osłabiać i pokonać zamyśla. Rząd w Lima cztery okręty naprzeciw dwom chilijskim wysłał, stojącym w porcie Tarma, ale z tych czterech dwa tylko do portu wpłynęły. Wypadkiem utarczki było, źe jeden z okrętów z Limy zatopiony został, czterech kapitanów poległo a okręty chilijskie znaczne szkody poniosły. Drugi okręt Limijski ocalał. Onegdaj ujęto tu deputowanego kartystowskiego narodowego konwentu z powodu udziału w buntowniczem zgromadzeniu, .odbytem w N ewport, i tamże go odprowadzono. Pod względem tego powiedział O'Connor na odbytem tego samego dnia zgromadzeniu konwentu, źe to jest pierwszy czyn Torysów, którzy by każdego członka konwentu uwięzić kazali, gdyby deputowani nie zajęli stanowiska, na któróm się żadnego niebezpieczeństwa obawiać nie potrzebują, a stanowiskiem tćm jest Birmingham. (Oklaski.) (i dyby Torysowie zasadom kartystów uszczerbek przynieść mieli, usprawiedliwiałoby to rewolucyą, a pierwszy wystrzał byłby wypowiedzeniem wojny ludowi. (Słuchajcie, słuchajcie!) W Ir'andyi chcieli Whigowie wpływ protestancki zniweczyć, aby na gruzach tegoż ustalić arystokracyą podług własnego sposobu myślenia. Cieszy on się wspólnie z wszystkimi z upadku Ministeryum whigowskiego, ale zaleca deputowanym, aby się za czwartą częścią miliona ludzi oszańcowali, którzy ich w Birminghamie bronić są gotowi. Po nim występowało kilku deputowanych na mównicę, którzy także odwrót do Birminghamu zalecali. «W Birminghamie, powiedział Dr. Taylor, pół miliona ludzi, zwyczajnych broń robić i młotem wywijać, gotowych jest bronić nas.« Donaldson fzekł: * Dziesięć tysięcy odważnych serc i walecznych ramion wzniesie zaszczytny stos nad naszemi rozpłatane mi ciałami.« Duncan sądził, źe pod administracją Durhama zarównoby więziono, jak pod administracyą Peela. Moir ciesz) 1 się z politycznej śmierci Whigów i wynurzył nadzieję, źe już więcej z grobu nie wstaną. Gdyby żelazny
Xiąźę ster rządu ujął, wszyscyby obowiązki swole pełnili i kaźdyby sarn za siebie pracował. Carnir był przekonany, źe za pierwszym wystrzałem ludby sarn rządy objął. Nareszcie postanowiono udać się dn 13. do Birminghamu. Przeczytano także list, obejmujący twierdzenie, de O'Connor jest Torysem i na żołdzie Torysów zostaje. Słychać, źe Wydano rozkazy do aresztowania wielu deputowanych. Także w Manchestrze i Boltonie odbywali deputowani kartystów zgromadzenia, ale te żadnego nie wydały skutku. W Westbury, w zachodniej części Anglii, uwięziono trzech dowódzców kartystów w tamecznej okolicy, i trzech innych kartystów niższego rzędu. W domu jednego dowódzcy, Potts, znaleziono 66 kul i broń różnego rodzaju. W Trowbridge, miejscu pobytu Pottsa, przyszło do dość zaciętej walki między policyą a kartystarni, ale ci wkrótce zemkli i obyło się bez pomocy w bliskości stojącego Wojska.
Patryota powiada: »Gdyby PanowieMoleswortti, Waklej i ich przyjaciele byli głosowali na korzyść bilu jamajskiego, byliby Ministrowie mieli po sobie większość 25 głosów. Wszelkie więc nieszczęścia, wynikające z tego złowieszczego zwycięstwa oligarchii jamajskiej, zabiegom ultra radykalistów przypisać należy." Na to odpowiada Morning Chron i c l e, obecnie całkiem radykalny dziennik, zostający, jak głoszą, wyłącznie pod wpływem Pana Grotego: «Nie dla głosów to kilku radykalistów, przeważonych w polowie głosami Torysów, upadło Ministeryurn. Nie właściwość to albo znaczenie pytania jamaiskiego spowodowało Ministrów do podziękowania za urzędowanie, tylko polityka, która ich w zawisłości utrzymywała. Ministeryurn, zgodne z czuciem wielkiej części publiczności, utrzyma się i nie upadnie z powodu pół tuzina głosów, albo środków administracyi osadniczej, nie obejmujących żadnej wielkiej i powszechnej zasady. Krewkość takowa jest ich własną winą i własnem dziełem.« Tenże sarn dziennik umieścił także, zanim jeszcze wiadomo było, ze zaniechano planu utworzenia Ministeryum torysowskiego, następujące, uwagi: «Różne okoliczności jawnie dowodzą, źe Whigowie nie mieli ochoty pozostać nadal przy sterze rządu. Mowa Lorda Melbournego , w czasie gdy wniosek Lorda Rodena pod względem administracyi. irlandskiej przeszedł, objawiała chęć zrzeczenia się, i jak słychać, pod tym tylko warunkiem pierwszy Minister postanowił ster państwa zatrzymać, ponieważ oświadczył, źe dopóty tylko urząd sprawować będzie, dopóki większość w Iz dki dowiodły, że nie on sarn tylko za Ministerstwo chciał podziękować. O braniu się Ministeryum torysowskiego różne krążą domysły. Jedni sądzą, źe Torysowie parlament rozwiążę» drudzy, źe się spodziewają .potrze-r bnćj pomocy 5l strony części zwolenników; Ministeryum whigowskiego, aby się jeszcze przez ciyg teraźniejszego parlamentu przewlec mogli. « Z dnia 11. Maja.
N. Pani dawała wczoraj wieczorem pierwszy bal dworski w obecnej saison w pajacu Huckingham. O godz, 11. przybył W. Xiąźę Następca tronu Rossyjskiegp, w towarzystwie Xi<;cia W.ilhelma Henryka Niderlandskiego, Viscount Torringtona i Hrabiego Or łowa. Naj celniuj si członkowie ąrystokracYI angielskiej znajdowali się na tym festynie, między nimi stary Hrabia Grey, Xiąźę Richmond, Hrabia Durham, Xiąźę Wellington i Lord Melbourne» Królowa ukazała się w towarzystwie Markizowej Normamby., L-edy Clives, Miss Lister i Miss Anson po 11. godzinie W wielkiej sali i rozpoczęła bal tańcem, z W.
Xieciem Cesarzewiczem, podczas kiedy Xiąźę Niderlandski z Xiężniczką Augustą Cambridge tańczył. Do drugiego kadryla wezwała Królowa Xi<;cia Niderlandskiego. O godz- 1. całe dostojne towarzystwo, zasiadło do stołu, na którym Plaxraanna tarcza .Achillesa- główną była ozdobą. Times powiada, ie nieodebrała żadnych doniesień o zaburzeniach w dystryktach rękodzielnych, że więc rozgłoszone w tej mierze wiadomości za bezzasadne poczytuje. 5" Hiszpania.
Z . M a d r y t u, dn, 2. Mąja._ Dziś, w rocznicę powstania przeciw Prancuzom, cały Madryt od godziny 6. zran.a zostaje w ruchu; gwardya narodowa stOI pod bronią i chorągwiami, a kosatowne kobierce zdobią domy ulic, któremi orszak na plac prawości postępować będzie, gdzie poświęcą pomnik wystawiony na pamiątkę ofiar dn. 2. Maja 1808 poległych. Orszakowi przewodni.czyć będzieApolityczny Szef prowincyi, a Panowie Isturiz, Martinez de la Rosa, Aguilar, Campuzano, Onis, Calatrava, Mendizabal, Oraa i t. d. w uroczystości tej udział .mieć będą. Na ośmiokonnym wozie stały urny pogrzebowe oficerów od artyleryi, Daviza i VeJarda, a oficerowie sztabowi od artyleryi nieśli końce całunu. Ciało dyplomatyczne także na tę uroczystość zaproszono; ale żaden członek nieprzybył. "Mensangero deI Pueblo i Eco deI Comercio" wyszły dziś z czarnemi obwódkami. Mimo wielkiego natłoku ludzi poulicach i buntowniczych odezw, które dziś rano porozrzucano, wszędzie największa panuje spokojność i porządek. Z dnia 4. Maja.
Wieść niesie, źe Generał Espartero otrzyma naczelne dowództwo nad armią środkową, a Generał Alaix nad armią północną.
Gazette de Prance otrzymała od swego korespondenta w Durango doniesienie z d. 4. Maja, źe Maroto znowu Krystyn.fs om stanowisko la Pena deI Moro odebrał I ze Generał O'Donnel w skutek odniesionych ran życie zakończył.; Szwajcaria.
Z W i n t e r t h u r u, d. 4. Maja. A L a n d b .@ t e donosi o niepodobnem praWIe do '""wiary, *palo»iu się człowieka, który r fanatyzmu religijnego sarn sobie stos ułożył, na» stępnie się na tymże do pala przywiązał i za pomocą czterech pudełek zapałek stos ten zapalił. Człowiek ten nazywał się Steffen i byt ławnikiem w Neftenbachu. Chociaż podróżni, na drodze dym spostrzegłszy człowieka tego odwiązali, przecież się już tak był popa» rzył, źe jeszcze tego samego dnia uman. Włochy.
D Rzymu, dnia 4. Maja.
D i a r i o zawiera doniesienie o wspaniałem przyjmowaniu Papieża w Albano, gdy przez miasto to przejeżdżał. Pomiędzy osobami wi« tającemi Papieża znajdował się Don Miguel, któremu Diario tytuł: »N, Najwierniejszego Michała L, Króla portugalskiego« przyznaje.

Ii. -...«»!
Rozll1aite wiadoll1ości.

Z P o z n a n i a. - »Tygodnika literackiego" wyszedł No 8. zawiera: Rzut oka na piękną literaturę niemiecką od I. 1830. - Przeklęstwo (poezya) przez Juliusza Słowackiego. Sun:nienie poezya tegoż- - Paweł WychowskI powieść przez Ę. Czaykowskiego (dalszy ciąg). O duchu wychowania narodow go przez J. E. (dokończenie). - Przegląd Spiewnika kościelnego -wydanego przez X. Mioduszewskiego w Krakowie. - Doniesienia literackie. (Doniesienie p. J. J. Kraszewskiego; doniesi , nie o koronie polskiej Niesieckiego wydanIa J, N. Bobrowicza). - Odezwa pp. Hertefeld i Koppe. Telegraficzne wiadomości. - Z Kolonii, d. 16. Maja. Wiadomości z Paryża z d. 13. głoszą: » Wczoraj zaszły tu groźne zaburzenia. Tłumy republikanów pozakładawszy barykady napadały na gmachy publiczne. W ojsko liniowe i gwardya narodowa dowiodły wzorowej odwagi i poświęcenia. Dzisiaj rano spokojność była przywrócona.«  z d. 14., Pana S a u z e t Prezesem Izby Deputowanych obrano. Dnia 13. znowu były rozruchy W Paryżu; d. 14, stolica była spokojna. ; Stosownie do depeszy telegraficznej z Lo ndynu z dnia 12. Lord Melbourne i wszyscy członkowie dawniejszego Ministeryum- urzędowanie swoje znowu objęli.
Z Liib b en, dnia 1 2g o M aja. Dla mieszkających pojedynczo w L li b b e n i okolicy tegoż katolików, jako też dla katolickich żołnierzy z 3ciego oddziału strzelców, załogą tu stojącego, odprawia tu corocznie dwa razy nabożeństwo ksiądz katolicki 'z dawniejszego klasztoru neuzellerskieg«; Dotąd dla tej małej gminy katolickiej przeznaczano tylko salę ratuszową Obecni członkowie magistratu ustąpili ochoczo gminie tej kościoła śpital.nego i dziś po raz pierwszy odbyło się z wielkiem zadowolnieniem wszystkich prawowiernych katolickie nabożeństwo w Llibben w kościele. Z w.idocznem wzruszeniem przemówił zacny f >roboszcz, ksiądz B i r n b a e h z Neuzelle-, do icznie zgromadzonego ludu różnych wyznań w wyrazach wdzięczności i radości. W wesołem uniesieniu zachęcał swoich współwierców do pokoju, miłości i zgody i zwracał na to uwagę, jak tu staraniem magistratu o katolickich mieszkańców zbliżyły się do siebie eerca katolickich i ewangelickich cnrześcian.
Ze L w o w a. - «Tygodnika rolniczo-p rzemykowego« Adama Kasperowskiego wyszedł MI. 18. i obejmuje: 1) Porównanie pszenicy zimowej z jarą. 2) Porównanie uprawy kartofli z burakami. 3) O chowie drzew owocowych (dokończenie). 4 ) Jakiego gruntu i położenia należy dobierać na ogrodowiny. 5) Jak ochronić kwiat owocowy od późnych mrozów. 6) Zasady w chowie zwierząt domowych. 7) Sposób żywienia łub tuczenia wszelkiego bydła, podług 3-letniego doświadczenia. 8) ból morska. 9) Wielka przędzalnia lnu. 10) Olbrzymi kocieł parowy. Donosiliśmy już o wyszłym w Kijowie (r.
1839) tomie pierwszym D r a m a t ów J. Korzeniowskiego. Są tam zawarte: 1) Klara, drama w jednym akcie; 2) Aniela, trajedyja w pięciu aktach: 3) Piękna kobieta, drama w 5eiu aktach (grana kilkakrotnie na teatrze Lwowskim pod nazwą »Piękność zgubą. «) Pominąwszy Klarę jako mniej znaczącą, Aniela w większych zarysach przedstawia charaktery, które autor szczęśliwie przez całą sztukę przeprowadza. W Anieli i Helenie podziwiamy dwa ideały niewieście, które o tyle ziemskie, o ile nie są w stanie znieść tłoczących je ziemskich cierplen, upadają pod brzemieniem moralnych nieszczęść, pożegnane łzą czytelnika, iako najpiękniejszą dla autora pochwałą. Podczas gdy Aniela samobójczą ręką rozrywa węzeł, łączący ją ze światem, Helena, .prawdziwa bohaterka, szuka pociechy na macie 1 -» rzyńskiem łonie religii.' W Pięknej kobiecie charakter 1 Elfrydy, odmienny od dwóch poprzednich, więcej niech tak rzekę realny, kreśli kobietę czarującą przy jej wszystkich ułomnościach i anatomizuje najdrobniejsze jej uczucia i myśli. Trudno lepiej od autora znać serce niewieście, potrafił on zbadać najskrytsze jego tajniki. Język we wszystkich sztukach prześliczny i we dwóch pierwszych harmonijny -wiersz miarowy braku rymów czuć nam nie daje. Z Konsta ntynopola. Towarzystwo sztucznych jeźdźców Pani de Bach z Wiednia, zostające w służbie sułtana, ma znowu rozpocząć swoje popisy. Z tego powodu, ponieważ niedogodny cyrk przeszłoroczny rozwalono, robotnicy pracują teraz nad wystawieniem obszernieiszego i okazalszego gmachu w tym rodzaju. Jakoż Pani de Bach korzysta ze wszystkiego, co tylko się do świetnej, a dla Wschodu zupełnie nowej tego rodzaju przedstawy przyczynia. Używa ona odznaczających się artystów obojej płci, przepysznych ubiorów, dobornych koni, co do ilości 45, precyzyi W wykonywaniu ćwiczeń, zgoła wszystkiego, co tylko liczną publiczność zgromadzić może. Przeszłego miesiąca wezwano całe towarzystwo, aby odbyło swe popisy w dziedzińcu cesarskiego seraju, na Których prócz Wielkiego Sułtana, także Suitanki z całym haremem obecne były. Widowisko to zakończyło się sceną wojskową, przedstawiającą zgon marszałka Durok. Przedstawa sprawiła tak wielkie na umyśle Sułtana wrażenie, ii tenże porównywaj ąc rzeczywistość wypadku z obrazem, który zdjęto z ścian jego dla osnowania rzeczy tego popisu, żądał aby ją powtórzono . Wszyscy ministrowie otomańskiego dworu byli mocno wzruszeni tern widowiskiem, na którem tą rażą przez szczególny przypadek znajdowało się także kilku wojskowych, będących nauczycielami w służbie Sułtana, a którzy istotnie pod Wurszen wraz z Durckiem walczyli.
Piszą z Wilna, źe dnia 20. Stycznia I. b.
-umarł w powiecie Telźyckim włościanin imieniem Michał Kiawlejtys, mający lat 137« U rodził się on W tymże powiecie, pojął zonę w 19. roku i miał kilkoro dzieci, z których przeżyła go jedna tylko córka już w bardzo podeszłym wieku będąca. Zmarły używał naj skromniejszego pożywienia, jadł czasem tylko mięSO, częściej ryby, a wódkę bardzo  polowanie. Przez całe życie nie cierpiał żadnej choroby, tylko w ostatnich latach zapadf na osłabienie, i lubo w tak późnym wieku, do samej śmierci miał przytomność umysłu. Karolina Bonaparte. * familija Napoleona coraz bardziej wygasa. Od I. 1831 zeszli z tego świata: Xiąźę Napoleon, Xiąźę Reichstadtski,Xiąźę Hacciochi, Pani Leticyja, Xi<;zna Montfort, Xi<;zna S1. Leu, a dnia 2.
Marca I. b. we Włoszech w Sarzanie umarła Xi<;ina Karolina Bonaparte, najmłodsza córka Józefa, Króla Hiszpanii. U rodziła się ona I.
1803, a od roku 1831 była wdową po Xi<;ciu Napoleonie, najstarszym synu byłego Króla Holandyi Xi<;zna ta była bardzo poważana dla swoich pięknych przymiotów. Słynęła dobroczynnością i politowaniem, równie jak talentem i zamiłowaniem umnictwa.- -r Najszczególniej odznaczała się w malarstwie. O t ó ź t o m i z n a c z n y m aj ą t e k! jaki p o - siada pewien Anglik, P. Arkwrigh1. Człowiek ten zaprosił do siebie przeszłej zimy na Boże N arodzenie dziesięcioro swych dzieci, z których każde przy obiedzie w swojej serwecie znalazło banknot na 10,000'funt. (360,000 żłp.) jako kolendę -w podarunku. Prócz tego rozdał jeszcze pomiędzy nie po dwakroć pienigdze na drobne wydatki, a każdą razq po 3 milionów złp. - N ie życzymy, aby dzieci innych rodziców o tern się dowiedziały - bo w tych czasach dzieci lubią bardzo łakocie! (JR.L.) M i g n o n; obraz zżycia paryzkiego.
(Podług Eugien. Guino1.) - Ustawa wiecznej odmiany świata rozciąga 'się także na przedmioty zbytku. Ztądto pochodzi, że stare mody dla tego tylko wracają i znowu nikną, aby się nam później w cokolwiek odmiennej pojawiły postaci. W obecnej chwili po ulicach i przechadzkach Paryża postrzegamy prawie za każdym krokiem -wszelkiego stanu wystrojone damy, które na jedwabnym, długim sznureczku wiodą za sobą niedbale małego pieska. Dawne, ulubione zwierzątka te weszły dziś znowu w modę, równie jak i blondyny, długe rękawy i trajedyje Basyna. Jedynie rasę odmieniono. Eleganckie nasze damy łubiły niegdyś pieski lewkami zwane, których Malta ojczyzną była; później za czasów konzulafu weszły karlinki w rpodę, lecz karunków jur nie ma, rasa ta zuptlrtie wyginęła. Podobnie owym przedpotopowym zwierzętom, z których nam nic więcej, jak tylko olbrzymie kości, pozostały, podobnie owym nadzwyczajnym postaciom zwierząt, które żyjąc zapewne przed krueyjatą, w heraldykę pVzeszłyj i teraz jeszcze tylko w herbach iątnieią, zdaje się, że i karlinki na ten sam sposób,z powierzchniziemi naszej zniknęły. Jestto zdarzenie, o którem się zapewne sławnemu Bufonowi nigdy nie śniło, a które akademija uczonych jeszcze wyjaśnić nam powinna. Teraz pozyskały upodobanie pieski hiszpańskie, tak nazwane E p a g n e u l s, jestto rasa, która równie zalotna jak przyjemna, dobremu smakowi czasów naszych zaszczyt przynosi. Wicehrabińa de Varny jest niezawodnie jedną z najznakomitszych i\ oraz najszczęśliwszych dam na przedmieściu !At. Germain. Nie zbywa jej na niczem; jest młodą i piękną, bogatą i poważaną; nakoniec jest wdową po mężu, który wysoką posadę w towarzystwie zajmował, i który jej pomimo znaczny majątek, także świetne nazwisko pozostawił. Prócz tego szczęśliwa ta P ani de Va r n y posiada także pieska, który się M i g n o n nazywa. Nic nie można porównać z pięknością i wdziękiem tego zwierzątka, będącego rozkoszą swojej pani, a jednak nie masz jeszcze i dwóch tygodni, że w pewnem wielkie'm towarzystwie, w którem się także Pani Va r n y znajdowała) tak na Mignona jak i na wszystkie pieski w ogóle powstawano. »Ach, moda jest rzeczą, bardzo niebezpieczną i« rzekła margrabina du NoiI. «Niestety, drogo opłaciłam tp doświadczenie! Za moich czasów były pieski podobnież bardzo w modzie, a obyczaj wymagał, aby je z sobą w zarękawkach noszono. Hy więc dobremu tonowi nie ubliżyć \ kup fłam sobie prześlicznego mopsa i nazwałam °ó B ij o u; ale on pewnego razu piękną mi psotę wyrządził! Niepowiem o naczyniach- porcelanowych, które mi potłukł, o sukniach, \. \&re podarł mi w kawałki; do podobnych drobnostek byłam już przyzwyczajoną i chętnie przehaczyłam to wszystko. Ale ten HIlly niegodziwiec poważył się jednego razu 'zawstydzić' mnie przed margrabią, moim małżonkiem, a to. w sposób następujący: Wiadomo zapewne, że margrabia, pomimo lekkomyślny sposób swego życia, któryby mi łatwo za pozór uniewinnienia mógł posłużyć, był niezmiernie zazdrosnym. Ale ja z mojej strony byłam nazbyt uczciwą i stateczną w swoich zasadach, abymza to na moim rozwiązłym i niestałym małżonku odwetu szukać miała; jednakże imponująca powaga .moja, jakkolwiek wsz)slkich moich czcicielów w przynaleźytern trzymała oddaleniu, rozbiła sid ó' jednego, który z pomiędzy .wielu moje uwagę lik siebie zwrócił. Aoh, byłto bardfca piękny kawaler, nazwiskiem Longville. Nie rrioina sobie pomyśleć piękniejszego kapitana drageb nóW! Z powabną uprzejmością łączył on' szczególniejszą biegłość w zachowaniu się, która iadrrej nie zarfiedbuje sposobności z/e-;  cięgle być ostrożną, aby względem niego słabą się nie okazać. Nie wiem iak się to stało; jednakże przyszło do tego, że on napisał do mnie kilka listów. Ale jeszcze nie na tern koniec; był on nawet tak nieprzezornym, iż rai darował pugilares, zawierający jego własny potręt w jednej tajnej kryjówce, która się tylko za pocienieniem ukrytej sprężyny .otwierała. Włożywszy listy w tę kryjówkę, zamknęłam pugilares vv bezpiecznem miejscu. Jednej niedzieli, gdym wyszła z domu w odwidziny, kawaler Longville wsunął mi potajemnie do ręki bilet, a ja schowałam go na prędce w zarękawek, w kiórjm mój mieszkał Bijou. Poczćm oddawałam wizyty i dopiero za powrotem moim do domu wpadło mi na myśl bilet przeczytali;' alem już nie znalazła jak tylko szczątki; Bijou dla rozrywki poszarpał go w drobne kawałki. Wyłajałam za to mojego mopsa, jak zasłużył; jednakże nie czyniąc dalszej wzmianki o tym wypadku, udałam się wieczorem do pewnego towarzystwa, gdziem zw} kle każdej niedzieli bywała. Pierwsza osoba, która na przeciw mnie wyszła, był kawaler Longville: »Jakże, uczyniłaś pani to, o com ją w moim liście upraszał?« poszepnął cichym głosem. - »0 cóżeś mnie upraszał?« - »Jakto, nie czytalażeś pani mojego listu?« - »A to rzecz zabawna!« odrzekłam; »zapytaj wtpan mego bijou, a dowiesz się, co się stało z tym listem." I ze śmiechem zaczęłam mu opowiadać cały wypadek. Kawaler to słysząc mocno się zmieszał. C Dalszy ciag nastąpi).

SPRZEDAŻ KONIECZNA.
Gł](j$fny Sąd Ziemiański w Bydgoszczy. Majętność Witkowo II. W. 5. w powiecie Gnieźnińskim położona, składająca się z miasteczka Witkowa, z wsi Witkowka i połowy wsi Małachowa złych miejsc, otaxowaną przez Dyrekcyą Ziemstwa na 56,552 talarów 4sgr. 7 fen. stosownie do taxy, która wraz z wykazem hypotecznym i warunkami sprzedaży w IIłcim oddzielę naszej Registratury przejrzaną być może, sprzedaną być ma w terminie na dzień 25. Listopada r. b. o godzinie litej zrana w sali posiedzeń sądowych wyznaczonym. W celu otaxowania połowy Małachowa złych miejsc, która dotąd z drugą osobne mającą folium w hypotece połową wsi tegoż nazwiska wspólnie zagospodarowaną była, poprowadzono środkiem całkiej posiadłości granicę, ponieważ takiej nie było można wyśledzić.
63S
Z pobytu niewiadomi realni interessenci ostatniej wsi, Ur. Stanisław Kossowski, Barbara i Seweryna Drzewieccy i sukcessorowie Elżbiety Drzewieckiej, tudzież sukcessorowie Wacława Wilperta,. adwokata, jako z pobytu nieznani realni wierzyciele Witkowa, zapozywają się do strzeżenia swych pravr publicznie. Bydgoszcz. dnia 19. Kwietnia 1839. I.

16 Przed niedawnym czasem otrzymałem p IIi z Węgier transport wina z lat 1834go i IIi Hl 1836go, których jakość i cena okazują je * się być tak korzy stnemi, iż omieszkać > )K nie mogę, polecić wina rzeczone na za- ¥; , Q kup łnoim szanownym łaskawcom i IIi I..I, przyjaciołom handlowym, tak miejsco- IIi I..I, wym jak zamiejscowym. sfc P. W. G r a e t z. h
W Boguszynie pod, Nowem-Miastem n/W.
sprzedawane będ A przez publiczną licytacyą. 2 0- 3 O sztuk krów dojnych, 10-12 młodocianego bydła, oraz 80 sztuk zdatnych do chowu A owiec, a to w dni u 6 ty m Lip ca b. I. rano o 10tei godzinie. Sto macior z owczarni moich wybrakowanych, można W Łuszczywcu pod Rogoźnem nabyć bez wełnYt po złotych szesnaście. Ig. Lipski.

" i
. i i
Kurs papIerów 1 pieniędzy giełdy Berlińskie i .
.

Dnia 18. Maja 1839.
oto pa prC
Na pr. kurant
papie- gatarami wizną
Obligi długu państwa .
Pr. ang, obligacye 1830. , Obligi premiovr handlu morsk, Obligi Kurmarchii z biei. kup Obligi tymcz. Nowej Marchii dt Berlińskie obligacye miejskie Królewieckie dito Iilblagskie dito Gdańskie dito w T.
Zachodnio - Pr. listy zastawne Listy zast. W. X. Poznańskiego Wschodnio - Pr, listy zastawne Pomorskie dito Kur- i INowomarch. dito Szląakie dito ObI. aalegl. kap, i prC. Kur- i N owej - Marchii Złoto al marco« ., , N owe d u k a t y . . . .. i Frydrychsdory i, , Inne monety słotę po 5 talarów Disconto 4 102? 72f 4 11121, Si 1 O O 1 ' 4 1031 4 4, 1021 72y 10 2i 2 100 103f 3. 101 i 4 1051 3j 3; 3; 1021 4 1001 102 102f 215 
.14 
Yh 3 
12f Ę 4