G a ZET a W"ielkieu,'@ POZNAM Xi stw>n E G 0« Nakładem Drukarni Nadwornej W, De/cera i Spółki. J\ f 4 5 . U edabtor: A» Wannouyshi. We Wtorek dnia 25. Czerwca. 1839. Wiadomości krajowe. z Berlina, dnia 22. Czerwca Przybył tu: JW. Xiążę biskup Wrocławski, Hr. Se dl nick i, z V\'rocławia. » Wiadomości zagraniczne. F r a n c y a. Z Paryża, dnia 15. Czerwca. Kiąźę Nemurski był dn 3. w Palmie i wieczorem znowu .wsiadł na okręt. Pan Thiers wyjechał wczoraj rano do Cauterets i powróci tu dopiero za 6 tygodni. Kommissya, która zgłębia projekt do prawa, dotyczący się zagranicznych wychodźców, mianowała Pana Amilhau swoim sprawozdawcą. Kommissya oświadczyła się za przyjęciem tego projektu do prawa i swemu sprawozdawcy poleciła, aby Ministrom podziękował za złagodzenie surowości dawniejszego projektu. Revue des deux Mondes poczytuje zmianę teraźniejszego Ministeryum za nIeuchronni]. «Członkowie gabinetu, powiada ten dziennik, są przekonani, źe się Ministeryum w teraźniejszym swoim składzie ostać nie może, i zapewniają, iż Prezes rady gabinetowej widzi, źe najpierwsza zmiana w Ministerstwie spraw zagranicznych nastąpić musi. Kie naszą jest rzeczą przedzierać zasłonę i donosić co sobie w sali obrad Izby opowiadają. .Nic więc nie powiemy o wpływie, jaki Pan Guizot na Marszałka Soulta wywiera, i o powstałem między pierwszym z nich a Xi<;ciem Broglie nieporozumieniu z powodu rozwodzenia się tegoż nad smutnemi skutkami koalicyi. U krotce się dowiemy, czyli już prawie od czasu wczorajszego posiedzenia osierocone Ministerstwo spraw zagranicznych dostanie się Xieciu Broglie, Panu Guizotowi, lub komu trzeciemu, który daleki od wszelkich zabiegów obecnie w Paryżu przebywa « M e m o rial B o rde lai s donosi z Martyniki z d. 4. Maja: «Chociaż mieszkańcy mocno na rząd nalegają, jednakże nic jeszcze względem wywozu cukru nie uchwalono. Spodziewamy się, że się nie oświadczy za przyjęciem środka, któryby wszystkie nasze stosunki" z krajem macierzystym zerwał. Zniechęcenie do najwyższego doszło stopnia.« Poeta polski, Adam Mickiewicz, opuścił Paryż, udając się do Szwajcaryi. Kuryer irancuzki umieścił w tej mierze art)kuł następujący: »Mickiewicz nie tylko poetą, którego sława Europę całą przepełnia, lecz też dokładnym znawcą wszystkich narzeczy sławiańskich. Zdałby był się więc w każdym ele Pan Salvandy tyrn tylko urzędy dawał, których, jak P. Guizot go nauczył, od polityki oderwać chciano. Mickiewicz skromny, nikogo nie nachodzący, w zasłudze tylko szukał uznania, a my tym tylko posady dajemy, którzy proszą i się płaszczą. Dla tego teź opuszcza nas mąż, znający język, którym przeszło 100 milionów ludzi mówi i mogący być zaszczytem naukowego zakładu; - ale cieszmy się, za to marny przy wspomnianym College professora języka t a t a r s k i e g o ! « T u 2 C Y a. Z Konstantynopola, dn. 28. Maja. (Gaz. powsz.) - W dywanie u c h wal o n o wojnę. Hafiz Basza otrzymał rozkaz zaczepienia. Dość późno dowiedziało się o tern Ciało dyplomatyczne i mocno się zdumiało. Wyrobiono przeciwny - ale czy szczery? rozkaz dla Hafiza Baszy. Ten za późno nadszedł: juz dość znaczny korpus Eufrat przekroczył. Za najbliższą przyczynę takowego postępowania podawano: częste napady małych egipskich oddziałów wojska po 40 - 100 ludzi na ziemię turecką, rozboje i łupiestwa, zabieranie bydła i t. d. - a zaterri naruszenie ziemi tureckiej z strony Egipcyan, - Ali Basza Bagdatu jeszcze swego pochodu nie zaniechał, (.'.zyliź prowincya jego nie zostanie przez to ogołoconą z wojska i czyliź posuwanie się jego nie nasiręczy Kurszydowi Baszy sposobności do znacznej dywersyi ? Stanowisko Egipcyan W ogólności nader jest pomyślne, a Turków nader słabe; ich armia ledwo 35,0001udzi liczy. Lecz natomiast zagrażają demonstracye flotty angielskiej i francuzkiej na morzu Syryjskiem i Egipskiem. Wszystkie europejskie mocarstwa równym przemawiają tonem; Rossya nawet przybiera pozór, jakoby się do tego przychylała. Dnia 12. Maja przybył stary Mehmed Ali do Alexandryi. Hrabia Medem wniósł swoje przedstawienia. Mehmed odpowiedział: «Nie pojmuję, jak się do mnie udawać można, gdym się nawet nie ruszył i nie uderzył na przeprawia ące się przez Eufrat wojsko tureckie, którebym był mógł łatwo albo mieczem wytępić, albo też w nurtach rzeki pogrzebać. Jednakże oburzające to naruszenie posiadłości mojej nie może ujść bezkarnie; dla tego nadal i wzmianki nawet o łiaraczu być nie może, a zarazem przyszłość rodziny mojej zabezpieczoną być musi.«-Porta wystąpiła niezawodnie w niekorzystnem dla siebie świetle; ale mimo to może ona sobie przy teraźniejszem, dziwnem wprawdzie ocenianiu spraw wschodnich i skutków, jakieby takowe dla Europy za sobą pociągnąć mogły, nieco pozwolić; gdyż obroną jej zajmie się Europa. Zapobiegną zapewne burzy, dopóki ncwa nie zjawi się konstellacya, na której niezawodnie niezadługo zbywać nie będzie. - Doszła już zapewne W Pana wiadomość o mianowaniu w niełaskę popadłego zięcia Sułtana, Balila Baszy, Ministrem handlu, ważnym jest wypadkiem. Uważaj W Pan na wkrótce nastąpić mające zmiany. Zostaje z tern w związku ogromna rewolucya w zasadach handlowych tureckich, i mamy nadzieję, że teorya Adama Smitha nasamprzód na Wschodzie urzeczywistnioną będzie. Mahmud posiada podziwienia godną zręczność do pozbycia się wszystkich zastarzałych przesądów muzułmańskich; z niewypowiedzianą i niesłychaną uległością przyjmują wszystkie jego rozporządzenia, ale dziwna przebiegłość i zręczność administracyi umie w równym stopniu paraliżować wszystkie przedsięwzięcia wielkiego reformatora. Może się niezadługo doczekamy dowodów na to pod względem handlu. Rozmaite wiadomości. Z P o z n a n i a. - «Tygodnika literackiego« wyszedł Nr. 13., zawiera: Teraźniejsza angielska literatura (dalszy ciąg). Błyskawica, poezya przez E. W. O sejmie ordynaryjnym 17b2. O matematyce jako jedne) z trzech zasadniczych umiejętności naukowego wychowania przez K. Libelta. Przegląd prac literackich Horkowskiego. Doniesienia literackie. Przyj emnie nam jest donieść publiczności, iż Pan Wysocki, sławny fortepianista i kompozytor z Warszawy, przejeżdżając przez Poznan da się słyszeć w koncercie, o którego szczegółach bliższą wiadomość później udzielimy, słyszeliśmy już Pana Wysockiego i zapewnić możemy czytelników,. którym zapewne już znany jest z pochwał, które jego grze oddawały pisma niemieckie i nasze, iź dotąd w Poznaniu tak wybornego fortepianisty nie słyszeli. Spodziewać się należy, że równie muzykalni jak nie muzykalni jak naj liczniej na jego koncert, który pewnie dnia 28. b. 10. dany będzie, się zbiorą, juźto aby słyszeć artystę pierwszego rzędu, jużto aby okazać przez to młodemu utalentowanemu rodakom i, że nasze serca umieją cenić i uwielbiać tych, którzy jak on sławę narodu naszego u obcych przez swój talent rozszerzać się starają. A. W (Nadesłano.) Sztuka lekarska kwitnęła W Polsce w każdej epoce, nasi lekarze wzywani byli na dwory potężnych monarchów, i nieraz w rzeczy lekarskiej tworzyli nowe teorye, przyjmowane następnie od lekarzy wszystkich narodów. Lecz jakże mało jest były znane! Wprawdzie Dr. Arnold" w rozprawach swoich o hojności monarchów polskich na rzecz lekarska dotknął nieco te) materyi, ale jej bynajmniej nie rozwinął. Dopełnił dopiero tego P. Dr. L. Gąsiorowski, który wydał w tych dniach «Zbiór wiadomości do historyi sztuki lekarskiej w Polsce« w Poznaniu 1839. Tom 1. Dzieło to bardzo ważne do historyi sztuki lekarskiej w Polsce, nie tylko dla lekarzy, ale na we t dla każdego miłośnika literatury krajowej bardzo pożądane, znajduje się w księgarni W. Stefańskiego. Z Paryża. - Nowa biblioteka polska liczy obecnie 2000 tomów. Tutejsza rada miejska ma jej gmach przeznaczyć. D o n o sz ą z T i i l i s : » Dnia 8 . L u t e g o r. b. W prowincyi Baku, w skutku "wulkanicznego wstrk-ąśnienia, wydobył się z ziemi mocny płjrnień z gęstym dymem. V\ ybuch ten trwał dobrą godzinę. Poczem otworzyła się w ziemi rozpadlina ze wschodu na poludnio-zachód, długa na wiorstę, szeroka około arszyna, z której bardzo wiele lawy wypłynęło. Przy tym wypadku czuć się dało mocne trzęsienie ziemi. Xigzniczka Amel ia Saska napisała znowu dramę pod tytułem: »Obowiązek i Miłość,« którą odegrano pierwszy raz na teatrze królewskim, dnia 22. z. m., śród powszechnych oklasków. P o j e d y n e k , pOWlesc rossyjska. (ZR. Lw.) - Pulk, w którym służyłem roku 1822, stał w małem miasteczku X... Wiadomo każdemu, na czem spędza życie oficer, który stoi załogą: z rana uczy robić bronią albo toczy rumakiem w ujeżdżalni; w południe je obiad u pułkownika albo w żydowskim szynku; wieczorem gra w wista albo pończ pije; taki był codzienny mój sposób życia, równie jak i większej części mych towarzyszy. N ie długo za przybyciem naszego pułku do X... zabraliśmy znaomość z pewnym . c. n.)p *Ul.. .n..m. UlUlIO.mUlnUl. . ..... TEATR MIEJSKI. W środę dnia 26. Czerwca. Trzecie przedstawienie polskie towarzystwa artystów dramatycznych pod dyrekcyą Pana Zygmunta An c zy c a: K ról kar o w y , c z y l i g r a c z e i g r o b a r z . Widowisko sceniczne ze śpiewami w 3ch oddziałach. Sledzie DZIERŻAWA. Folwark Ż e l a z n o w powiecie Kościańświeżym holienderskim prawie wvrownywaskim położony, z rybołówstwem, polowa- jące, jeden po 1 sgr, przedaje niem i szynkiem trunków, jest od l. Lipca f l d <:. K i e l e e . r. b. na trzy po sobie idące lata do wydzierżawienia. O kondycyach dj.ierzawy można u N owo zaprowadzony handel tabak i tytuniów mnie tudzież i u borowego Hoffmana w Że- BRACI FRIEOLAENDER, laznie dowiedzieć się. w starym rynku pod ratuszem, poleca swój do brany stararjnie skład wszelkich Xiąż, dnia 23. Czerwca 1839. gatunków tabaki i tytuniu ryczałtem i cząstP e t r i, dziedzic. kowo, mianowicie bardzo stary tytuń Varinas w rulach po 20 sgr. funt, prawdziwą holenderkę Nessing, Havanna-cygary, tudzież jak najlepszy turecki tytuń w pęcherzach w nader umiarkowanych cenach. Pozn ań. dnia 24. Czerwca 1839. Młyn wodny o dwóch gankach i jagielniku na odnodze rzeki Prosny , w powiecie Ple szewskim położony, na 3 lub 12 lat jest do wydzierżawienia; ochotę mający zgłosi się do Dominium Kuchary, gdzie warunki bgdq przedłożone. UWIADOMIENIE. 200 sztuk macior i 100 jałowych młodych owiec dobrze poprawnych i do chowu zdatnych, jako też młodocianne rogate jałowe bydło, będzie sprzedawane przez publiczną licytacyą dnia 9 Lipca r. bież. w Dominium M y s t k a c h powiecie Sredzkim - 4 miłe od Poznania a \ \ od Wrześni. D o ni i i i i u m ,liiałe prawdziwe płótno ze wszech stron tegorocznego wybielenia i gotową bieliznę, jako to: koszule i t. p. poleca w nader pomiernych cenach A. S c h m i d t , w starym rynku Nr. 62. i w Bydgoszczy na ulicy Fryderykowskiej Nr. 53. szanownemu Obywatelstwu i Prześwietnej Publiczności poieca się podpisany na nadchodzący jarmark Sw. Jański z wszelkiemi gatunkami swoich już znanych pięknych towarów nożowniczych własnej fabrykacyi. L. Schafer, nożownik z Krosna nad Odrą. Fabryka słomkowych, feaJ\cInszy M&ckarta z Berlina odwiedza tutejszy jarmark i poleca skład swoich wyro bów, pomiędzy któremi znajdują się ulubione najmodniejsze teraz kapelusze O l g a « h II t c nazwane; tudzież włoskie kapelusze dla dam i mężczyzn, kapelusze ł) czkowe, najgustowniejsze słomiane, rnateryjkowe i piórowe kwiaty, pióra czaple i strusie, koronki, materje na najnowsze kapelusze i inne rozliczne tego rodzaju artykuły, przyrzekając rzetelną usługę obok najumiarkowańszych ale s i a l y c h cen. Towary te znajdują się w domu Pana Douchy w rynku Nr. 68. na pierwszćm piętrze. )1(. JFieiiim Hj skł ad towarów mo dnych,j e - I..I, :Q dwahnych i płóciennych II{ )K w rynku Nr. 98. na pierwszem UJ. S piętrze, J\;t J-f ofiaruje na teraźniejszy jarmark święto- ** W jański, po sprowadzeniu wprost z fa- IIl, bryk, znaczny zbiór mantyllów w naj- ilj IIl, modniejszych wzorach, 12stoćwiercio-)J( .E we jedwabne chustki, eleganckie suknie IIl, :Q jedwabne, Mousseline en la in e, źakonety * III i muśliny, prawdziwe francuzkie Ter- O? $$. neaux- i kaszemirskie szale i chustki. I IP I I Kurspapierów 1 pieniędzy Berlińskiej. giełdy Dnia 22. Czerwca 1839. Napr. kurant pa papie- gotopi C rami wizną Obligi długu państwa . , PI. ang. obligacje 1830, . Obligi premiow handlu morsk Obligi Kurrnarchii z bież. kup Obligi tyrn