ftW w-G- A Z E T A
VVielkiego
5IBH
IIIaIIIhllęstwa POZNANSKIEGO
Nakładem Drukami Nadwornej W Dekero i Spółki. - Redaktor: A. W«Mttouwft«.

JłflO.

W Czwartek dnia 13. Stycznia.

Wiadomości kraj owe.

Z B e r l i n a, dnia 9. Stycznia.
N. Król raczył Królewsko-Bawarskiemu nadzwyczajnemu Posłowi i pełnomocnemu Ministrowi Hrabi Lerchenfeldo wi, dać prywatne posłuchanie i przyjąć z rąk jego pismo, w którem N. Król Bawarski zezwala na staranie się J. K. W. Następcy tronu Bawarskiego o rękę J. K. W. Niężniczki Maryi, córki J. K. W. Xiecia Wilhelma, i N. Pana O to uprasza.
N astępnie udzielił N. Król wraz z N. Kró lową Królewsko-Bawarskiemu GeneraiowiMajorowi i Adiutantowi przybocznemu, lir.
Paumgjrtenowi, prywatnego posłuchania l odebrał przywiezione przez niego listy NN. Królestwa Bawarskiego, Z>a zezwoleniem N. Króla przyjmował nadepnie, J. K. W. Xiąźę W i l h e l m, Hrabię Lerchenfelda na posłuchaniu, na którem A o Ł e miał zaszczyt złożyć list, w którym J.
K. ty. .Następca tronu Bawarskiego stara się u r o c z y - o ,-qjc j K" W. Xieiniczki M ary i. J. K. vv. \ię£na Wilhelme w* dala także osobne posłuchanie wyżej wymienionemu roiłowi, w celu przyjęcia podobnego pisma. Także JAKK- w W. Xicstwo Wilhelmom * t woraczyli dać Hrabi P a u m g a r t e n o w i
LIIposłuchanie i odebrać z rąk jego pisane do nich listy przez N. Króla Bawarskiego.
Wiadoineści zagraniczne.
Polska.
Z n a d g r a n i c y P o l s k rej, d. 39. Gru dnia.
Z Petersburga donoszą nam z pewnych źródeł, że na wielkich pokojach i na balu dworskim yv dniu imienin Cesarza (6/1S. m. b.) Sprawujący interesa łrancyi, P. terier, wymawiając się pozornie chorobą, umyślnie nie był obecnym; tegoż samego dnia lednak w szczególny sposób na publii znej promenadzie się ukazał, i dniem przedtem i nazajutrz był w teatrze, łąkowe postępowanie w wyższych towarzystwach bardzo mu za złe wzięto i odtąd wszelkie związki z poselstwem irancuzkiem. zerwano. Dalszych skutków tego wypadku z ciekawością wyglądamy. Zresztą zdarzenie to pokazuje, że i na dworze Tuilleryiskiro panuje zdanie, iż Hrabiego Pahlena dla tego tylko do Petersburga odwdłano, ażeby na Nowy rok w imieniu Ciała, dyplomatycznego Ludwikowi Filipowi winszować nie potrzebował. Z Warszawy, dnia 7. Stycznia.
N..Cesarz Jmć przeznaczyć raczył na człon chownego Kollegium w Petersburgu, JWgo Xicdza Pawłowskiego, Biskupa dyecezyi Płockiej, i JW. Xiedza Goldmana, Suffragana dyecezyi Kujawsko Kaliskiej, obecnie W tejże "stolicj znajdujących się.

Bank Polski. - Z dniem dzisiejszym wypuszczone zostają w obieg bilety Bankowe, mające wartości trzy ruble srebrem, czyli zł. 20, utworzone na mocy ukazów Najwyższych zd. 21. Stycznia (2 Lutego) i 3 (15) Września r. z. Bilety te są koloru perłowego, mają w papierze znaki wodne jasne i ciemne, wyraźaiące ich wartość, w językach Rossyjskim i Polskim. Kształtu są podłuźno kwadratowego, trzymają 51 cala na wysokość, 31 na szerokość. Wokoło Biletu jest ramka na I cala szeroka, obejmująca tarcze i arabeski robotą sztycharską i giloszunkiem. W narożnikach górnych tel ramki są trójki cyfrą kościelną, w dolnych zaś trójki arabskie. W po łowię ramki górnej korona, w polowie dolnej głowa Merkurego, po polowie ramek bocznych rok 1841. - W textie u góry herb Królestwa, a pod nim tarcza wieńcem z liści obwiedziona, w kolorach c/.arnym i czerwonym, w środku której duża liczba 3, poniżej numer biletu dwa razy położony, dalej następuje treść bilttu w językach Rossyjskim i Polskim: »Bank Polski wypłaci okazicielowi rubli srebrem trzy, według stopy po 2 21 * z czystego funta wagi Rossyjskiej«; toż samo po Rossyjsku; poniżej podpisy Prezesa Banku i jednego z Dyrektorów Banku; niżej znajduje się herb Królestwa w stęplu suchym i pod nim arabesk. Na odwrotnej stronie Biletu zamieszczona i«st tarcza owalna różowego koloru, we środku jest Nr. 3 w białym kolorze; obok niego dwie male tarcze okrągłe białe, w których trojki liczbą kościelną, naokoło tarczy owalnej jest obręcz koloru ciemno różowego, na której literami początkowemi wyrażone w trzech językach charakter i wartość tego papieru w treści: u góry: »Banknote threc roubles silver. Kingdom o i' Poland. - BankbiIct drei Rubel silber . Konigreich Polen. - Billet de Banque trois roubles argent. Royauroe de Pologne.« Napisy te cyfrą 3 są przegradzane.- Pod tańczą znajduiesię podpis ręczny Naczelnika Wydziału, lub KontrolIera Banku.-Nowe te Bilety trzech rublowe, używają wszelkich tych samych praw, co i dawniej»ze na złote wystawiane; przyjmowane będą we wszystkich Kassach Skarbowych na równi x monetą brzęczącą, a w Kassie Banku wymieniane będą ńa got?wiznę, w wy łych godzinach dni powszednich, na każde ZĄda
nie i bez żadnego potrącenia. - W Warszawie dnia 25. Grudnia (6. Stycznia) 1841/2. r. (Tu podpisy.) F r a fi c y a, z Paryża, dnia 3. Stycznia. Z Londynu donoszą, że przebywający tam Xiąźę Kapuy, brat Króla Neapolitańskiego.
w długach pogrążony, i obawiając się nawet o osobistą wolność swoje, do pośrednictwa Lorda Aberdeen się uciekł, oświadczając, iż gotów jest przyjąć warunki królewskiego brata swego, celem pojednania się % nim. Wiadomo, że ożenienie się Xiccia z piękną Angielką Miss Penelope Smith było przyczyna, poróżnienia się. Król indywidualnćm postanowieniem podniósł do godności członków Izby Parów: pp. Bergeret, Wiceadmirała; Hr. Artura Beugnot; Wicehr. Bondy, b. Prefekta; Boullet, pierwszego Prezesa Sądu w Amiens; Barona Bpurgoing, pełnomocnego Ministra; Hr. Charbonnel, Generał Porucznika; Chastellier, b. D*. putowanego; Barona Dufour, Mera Metz; Ferrier, Prezesa Rady Glnej departamentu północnego; Wicehr. Flavigny; członka Rady GInej; Frank-Carre, pierwszego Prezesa Sądu w Rouen; Gaset), Prezesa Izby Obrachunkowej; Barona Gourgand Generał- Porucznika; Jauber-, członka tytularnego instytutu; Lesergeant de Bayenghem, Prezesa Rady Glnel departamentu Pas de Calais; Hr. Murat, b. Prefekta; Baron Oberlin, b. Deputowanego; Wicehrabiego Pelleport, Generał Porucznika; Hr. Alexis de St. Priest, pełnomocnego Ministra. W bieżącym roku rozstali się z tym światem następujący członkowie Izby Parów: Baron Bignon, Xżę Belluno, Hr. Larochefoucauld, Hr. Perregaux, Hr. Cessac, Xźę Trasselin, Xżę Valentinois, Xźę Grammont Caderouite i Wicehr. Tirlet. Przez Ministra wo;ny wyznaczona kommis« sya ubiorcza ukończyła luz swoje prace. Mundury wojska będą następuące: Granatowe litewki, czyli kurtki, jak je już noszą bataliony strzelców Vincenskich. Tylko 10 batalionów strzelców zatrzyma ciemnozielony kolor. Cała reszta piechoty otrzyma granatowy, z czer« wonemi wyłogami dla pułków liniowych, z źóltemi dla lekkiej piechoty. Kompanie grenadyerów, karabinierów i wolt iże rów zatrzymają szlify. Kompanie wyborcze zatrzymaią także szlify, które są uważane za pewne odznaczenie. Czerwona tania farba z krapu zatrzymana została przez oszczędność! lubo jasny kolor widoczniejszy lest dla nieprzyjacielskich strzałów. Do paradnego ubioru piechota będzie miała czerwone buchaste pantalony.  Fjrancyi dawny oficer armii Napoleona Generał Ventura który 25 lat przepędził w państwie Laho;e i oddał mu znakomite usługi, zwłaszcza za panowania Rundźet Singa, będąą wodzem naczelnym jego wojska, vv ciągu jednej sześciomiesięcznej kampanii Ventura podbił dla Królestwa Pendźab (to co Lah.ora) trzy najbogatsze prowincye w gorach ł!.ImaJaya: Mandy, Kulon i Suke1. KampanIja ta była nieprzerwanym szeregiem zwycięztw," sto sześćdziesiąt dwie warownie i dwóch .Królików (Hadżia) wpadło w ręce Ventury, Najznakomitszym wypadkiem było wzięcie twierdzy Kamlagher, Ul-hodzącej za niezdobyta w prowincji Mandy. Je»t ona zbudowana na nieprzystępne) stromej skale, i żeby wprowadzić do niej ludzi lub żywności, trzeba je windować z twierdzy na wysokość przeszło 300 stop do jedynego, wykutego w «kale wejścia. To była dopiero połowa drogi. Ztamtąd idzie się krętą ścieżką dla jednego tylko człowieka wykuła na wysok<?ść 400 top i tu się zaczynają pierwsze warownIe. TWIerdza Kamlagher, zbudowana w roku 1114. eiy chrześciańskiej oblegana była dwadzieścia dwa razy przez znaczne siły, w liczbie innych przez Cesarza Mogolskiego Akber Azacha we 00 000 ludzi który przez 15 miesięcy próżno ku ił się o jel zdobycie. Generał Ventura wziął ją w dni 11- Jako jeden z trofeów Genera przywiózł do Lahory i ofiarował Królowej Regentce bałwan lany ze srebra, waż<:l.c 500 kilogramów. Napis w literach chastell sWIad czy że posag ten stary jest lat przeszło 2000. Wyobraża on Nana - iievi i jest w wielkim u I ndyjczykow poszanowaniu. Ltząd Lahory, dla uwiecznienia tego wypadku ustanowił order wojskowy Satali y Mandy, którego Generał Ventura mianowany b>ł pierwszym kawalerem. Nadto Ventura odebrał w podarunku puklerz Rundżet Singa, ozdobiony zlotem i drogie mi kamieniami i całkowitą zbroję ostatniego Króla Lahory, N a N aual Singa. Gazeta Courrier Francais pisze co następuje: »Chemija zbogaciła Anglią w ostatnich czasach nowym materyałem palnym. VV kopalniach węgla ziemnego zbiera się wielka ilość okruszyn węglowych, które dotąd ku n'czemu niebyły użyte i jedynie zawadzały robotom. Jeden inżenjer rossyjski umyślił mieszak t proszek z małą ilością oleju lub smoły i wy;abiać zeń w fprmach cegiełki, które etaripwjjj wyborny materyał palny. Ułożone na stajku parowym cegiełki te zajmują O.połowę mniej miejsca niż zwyczajna ilość węgla potrzebna do otrzymania równej ilości cieplika, co je czyni nader szatownemi w po
dróżach za-oceanowych. Dodają, źe po Wypróbowaniu tego paliwa Rząd angielski zawarł umowy z właścicielami fabryk gazowych o dostarczenie 30,000 tonn dziegciu i źe ten ostatni materyał poszukiwany jest pilnie przez spekulantów, co bezwątpienia znacznie cenę jego podniesie. Materyał wynaleziony prze inźenjera rossyjskiego nazwany został przezen Karbolein« *) Z dnia 4. Stycznia.
O czynnościach w biórach Izby Deputowanych przy sposobności mianowania członków kommissyi adressowej D z i e n n i k s p o rów wyraża, co następuj e: » Wczoraj o 1. godzinie Izba Depujowanych zgromadziła się w biórach swoich, aby mianować członków kommissyi adressowej. Wszyscy Ministrowie do Izby Deputowanych należący i przeszło 300 Deputowanych było obecnych. Obrady były w ogólności spokojne i godne takiego zgromadzenia. Rozbierano naj dokładniej paragraf dotyczący pytania wschodniego. Mi?i t r spraw zagranicznych skreślił obraz teraZnIejszego położenia rzeczy krótko ale treściwie. Francya, powiedział, dnia 9 . Paździerll,ik w nifdobrecu była porozumIenIU z obecmI mocarstwy a teraz obopólnie honorową przywrócono jedność. Pan Passy w podobnym mówiąc duchu, dowodził jasno niepodobieństwa polityki systematycznego odosobnienia. Większość konstytucyjna z równą energią i stałością, jak przy głosowaniu nad Prezesostwem, się oświadczyła. Wszyscy 9 kommissarzów należą do stronnictwa konserwatystów. Tylko dwóch z pomiędzy nich dało powód do powtórnego głosow nia. Z licz.by 530 głosów było za kenstytucyjnem stronnICtwem 195 a za opozycyą 120; 10 do 15 głosów rozproszyło się.« Donoszą, ze trzy osoby ostatniemi czasy w skutek zeznań Colombiera i Braziera aresztowane, znowu na wolnoścfpuszczeno, ponieważ na dostatecznych przeciw nim dowodach zbywało, aby je dłużej jeszcze więzić. O losie trzech na śmierć skazanych ciągła dotychczas zachodzi niepewność. Wszyscy członkowie Kommissyi adressowej należą do stronnictwa ministeryalnego, t. j. do większości i dla tego gabinet co do wyrazów adressu może być zupe nie s'poko nym; adres ten albowiem będzIe JedynIe OpI» sem mowy od tronu. W czasie obrad nad projektem w biórach wznowiła juź opozycyą wszystkie niemal pytania, a jej reklaI? c'ye szczególniej się do polityki zewnętrznej SCIą*) Wynala cą j st zamieszkały w Petersburgu inienIer 1*. WIcszuIakon.  poruszono. Opozycya twierdzi, że Konwencyą 2 d. 13. Lip. a wbrew jednomyślnie na przeszlein posiedzeniu objawionemu życzeniu ca warto; źe dano do zrozumienia, iz Frań cya dopóty przy swym systemacie odosobnię nia obstawać będzie, dopóki jaki nowy wy padek nie dozwoli jej powrócić w zaszczytny aposób do rady europejskiej; źe, gdy ku koń cowi posiedzenia Pan Thiers twierdził, iż blisko jest podpisania konwencyi, ograniczającej się na zamknięcie cieśnin, Minister aprjaw zagranicznych żywo przeciw twierdzeniu takowemu powstawał; źe nakoniee prze cieź nic więcći nie uczyniono. Proszono pokornie, powiada opozycya o łaskę przyjęcia siebie nanowo do rady europejskiej; powrócono tamże bez otrzymania najmniejszego z strony czterech mocarstw przyzwolenia, podpisując z własnej woli artykuł jeden, wyjęty z traktatu z d. 15 Lipca. Nieprawda, powiada ona dalej, żeby Mehmed Ali od d. 29. Lipca Jakiekolwiek otrzymał przyzwolenie. Dziedzictwo jjuź mu przed tym zapewniono czasem, a dodane później warunki nie utwierdziły tegoż bynajmniej, ale owszem uczyniły je tylko czyatem złudzeniem! N a te już stare i przez Pana Duvergier de JHaurannne lub innych politycznych pisarzy często powtarzane dowody odpowiedział Minister handlu, że pytanie wschodnie od czasu mianowania Ministerium z d. 29. Październi ka rozstrzygnięte zostało i źe przez odosobnienie tylko przeciw traktatowi z dnia 15. Lipca protestować można. »Francya, powiada fan Cunin Gridaine, wtedy dopiero do rady eu * ropejskiej powróciła, gdy dla Baszy zwierzchnią władzę, dziedzictwo, prawo mianowania Oficerów, prawo oznaczenia liczby wojska, wybierania podatków i t. d. wy jednano.« Widać, źe jeżeli uderzenie zawsze W jeden i tenże sarn sposób uskuteczniane byWI i obrona wielkich odmian okazywać nie może. Pan Cunin Gridaine nie będą<y ani z natury, ani też z powołania dyplomatykiem, układa swoje wnioski podług zdania Pana Guiznta i małpuje w tern wszystkich mówców ministeryalnych. Ma on, podobnie jak iMini. 8tęr spraw zewnętrzych, swoje wypuszt żenią i zastrzeźenja Ostatni oświadczył istotnie, fe się nie może zobowiązać przełożyć wszystkich do spraw wschodnich ściągających się dokura.entów. Chce on koniecznie dowolnie tego tylko udzielić, co mu się stósownem być zdaje i tylko samej Koinmissyi udzielić tego, coby za mniej" przyzwoite do udzielę nia Izbie poczytał. Co się konwencyi z d. 13- Lipca dotyczy, zobowiązuje się, udowo'dnie przed Kommissyą, źe hatyszeryf 2 d. 1. Czerwca przez wzgląd na Franty ą» stahowisfej'Mehmeda Alego w -pornyślniefszy dla niego sposób zmodyfikował; że łVa'ncya'póżnNgj W zaszczytny i użyteczny sposób porzuci«.' mogła odosobnienie swoj e, nakazane jej prze» podpisanie traktatu z d. 15. Lipca. Widać z tej mowy, źe Minister spraw zagranicznych na większość liczy. Nie potrzeba tu powiadać, że Duvergier de Hauranne miał nader żywy udział w pociskach przeciw polityce zewnętrznej gabinetu. Onto szczególniej wznowił pytanie hiszpańskie. Przyznaje on tednak, iź nasz Poseł', który swoje instrukeye mieć musi, na żadne nie zasługuje naganę. Nie roztrząsa on nawet pytania ełykietalnego, paraliżującego jego posłanniclwo. »Ale nie jestże smutno, powiada, że Poseł Francuzki do Madrytu przybywa i bez wręczenia swych listów wierzytelnyrh znowu wyjeżdża? Przy teraźniejszym- stanic naszych stosunków z Hiszpanią jest to przynajmniej wielkim brakiem pizewidzenia, wielką niezgrabnością,iź się przed wyjazdem Posła względem wszystkich pytań elykietalnych z rządem hiszpańskim nie porozumiano. Jego postępowanie przed trzema miesiącami, jego obecna opieszałość czynią przeto Ministeryum odpowiedzialnem za doznane przez nas nie przyjemności. Adres Izby nie może mowy od tionu naśladować; musi on koniecznie paragraf o Hiszpanii obejmować« Ale podług wszelkiego prawdopodobieństwa nie będzie on go obejmował, choć nikt na uwagi Pana Duvergier de Hauranne nie odpowiedział. Sprawa ta hiszpańska jest za nadto delikatnym tematem opozycyjnym ażeby Ministeryum zezwolić miało na przyjęcie na siebie jakiego zobowiązania pod tym względem, a niektóre slosva Ministra handlu o tym przedmiocie utwierdzają nas w zdaniu naszem. Ueiorina parlamentu i wyborów znalazła także naturalnie obrońców swoich w biórach i Pan O' dilon - Barrot szczególniej poczet dość ciemny <h zdań o tym przedmiocie obwieścił. Inni członków ie chcieli, aby się adres o przyjęciu drugiej listy przysięgłych pomiędzy bbioCców wyraził, n? co Minister spraw we; wnętrznych odrzekł, uż pytanie to do adressti nie należy, tylko źe Izba przy sposobności wniosków, jakie Panowie Ducos i Ganeron uczynić pragną, o tern zdanie swoje wynurzyć może. Przeliczeniu dostał się także w podzielę .zaszczyt znalezienia kilku mówców a między innymi l'an Vivien,' dawniejszy Minister sprawiedliwości, powstał przeciw niemu w całkiem dytyrambicznym tóriie. Sprawy Algieru i projektowany traktat z bel golnie" W) bitniewymieniać zamyśla. Ale juz teraz powiedzieć można, że zawsze pobitą Zostanie. Przyjęta przez Fanów Dufaure i Passy postawa żadnej o tym przedmiocie nie zostawia wątpliwości, a mianowanie Kommisoyi adressowej stanowczym jest wypadkiem. Giełda z dn. 4. Styczn ia. - Hiszpański dług czynny był dziś ciągle poszukiwany i poszedł w górę. Za przyczynę tego ziawiska podają zakupowania kilku obcych kompanij, które zakupione dobra narodowe w części owemi niedoborami zapłacić mogą. Zapewniają, ii rząd hiszpański wyda niezadługo obwieszczenie, w lakiel ilości publiczne papiery przy sprzedaży dóbr narodowych )uź wpłynęły i z obiegu usunięte zostały. I na francuzkie renty bjł dziś większy pokup, gdy skład Kommissyi adressowej korzystne wrażenie na przemyślnikach zrobił. Anglia.
Z Londynu, dnia 1 Stycznia.
Gazety tutejsze, a mianowicie T i m e s i M o r n i n g C h r o n i c l e dużo się zaimu.ą zamierzoną na rachunek niemiecki akwizycyą leżących w bliskości Nowel Zelandyi wysp Chathams. Obie te gazety bardzo pomyślnie tej nowej osadzie dla Niemców na Oceanie Spokojnym wróżą; przyznają bowiem Niemcom owe przy zakładaniu kolonii tak dla osadników potrzebne przymioty wstrzemięźliwości, pilności i przywyknienia do porządku towarzyskiego; tuszą więc sobie, źe sąsiedztwo tej nowej osady bardzo korzystny wpływ wywrze na posiadłości angielskie na tandem morzu. M orni ng- P ost zaprzecza twierdzeniu innych pism, że LordBourghersh jako teraźniejszy Hrabia Westmoreland, zamyśla ustąpić z posady Posła w Berlinie. Głoszą, że nir Rob. Peel ma zamiar zaprowadzić zupełnie nową taryfę handlową dla Anglii; taryfie tej towarzyszyć będzie nowy traktat handlowy z Francy«); traktat z t>m krajem, od czasu wystąpienia Lorda Paluicrston z gabinetu, postąpił tak dalece, że luż bliskim jest zawarcia. Anglia ma teraz 23 okrętów lin., 24 fregat, 73 parostatków, 107 brygów, korwet i szalup, 2 okręty strażnicze, 3 jachty królewskie i 9 sta jk<S'w kanonierskich, w ogóle 251 w służbie będących okrętów, z których na morzu Środzieitirie m znajduje się 41 większych i mniejszych (od 120 - 10 dział), w Chinach i Indyach Wschodnich 21 po większej części mniejszego gatunku, w północnej Amery,ce i Indyach Zachodnich 32 również maly.uh', · w Brazylii i ? i! i! Y brzegach Afryki 29 małych,w południowej Ameryce 6, w Australii i na rzece Labędzki'ej3, w podróżach przedsięwziętych w celu odkryć 2 i przy wyprawie na 2Jl. JNigier 4; reszta stoi w portach angielskich.
N a ślizgawce urządzonej już od kilku dni w poblizkości zamku Windsor, Królowa i Xic Albrecht używają codzień szlichtady.
'L Buenos-Ayres donoszą, ze tam nadeszła bulla papiezka, rzucając formalnie klątwę na Prezydenta Bozas, który jednak miał to bardzo obojętnie przyjąć. Według urzędowego wykazu, w,ciągu 4 tygodni kończących się z dniem 11. t. rudnia, główny urząd pocztowy londyński wyexpedyował 5,504,139 listów, to jest 3,821,227 więcej niż w tymże czasie roku 1839, Tytuły szkockie, należące do wielkiego tytułu Następcy Tronu są przez niego odziedziczone w charakterze potomka Króla szkockiego Boberta Bruce. Tytuł Xiccia (Duke) do Bothsay po raz pierwszy był nadany 28. Kwietnia 1398. prze? Boberta lii synowi swemu starszei:ju Dawidowi, hrabi Carrik, Xiążęciu (Prince) i Wielkiemu Intendentowi Szkocyi, i również w tenczas to poraź pierwszy godność Xiąźęcia (Duial) była wprowadzona w Królestwie. Kiedy Dawid padł ofiarą widoków stryja swego Aięcia d'Albany, zszedłszy bezpotomnie, godności jego spadły ria ostatniego z ź) jarych »ynów Króla Roberta, który późnie; był Królem Szkockim pod imieniem Jakuba 1. Od tego czasu tytuły Xieeia de Rothsay. hrabi Garrik, barona de Benfrew, Lorda czyli Władzcy VVysp (Lord of the Isles) i Wielkiego Intendenta (High Steward) Szkocyi, stjly się własnością dziedziczną starszego syna i domniemanego Następcy Tronu, który rodzi się nadto Xieciem i Parem sżkoryi, lub zostaje nim w chwili kiedy ojciec lub matka jego wstępują na Tron. Hiszpania.
Donoszą z Barcelony pod dn. 28. *. na.: .
»Wiadomości z Katalonii bardzo SA pomyślne.
Tułające się bandy, które prowinryą niepokoiły, znikły zupełnie, a wypadek tak szczęśliwy sprężystemu wkroczeniu władz zawdzięczamy, « C o n s t i t u c i o n a l ogłasza oswiadczenteExjunty Barcelońskiej, wydane przez nic do Kortezów, w celu usprawiedliwienia postępowania swego. Dnia 17- b. ra. skazany tu został na rozstrzelanie z tyłu Major Marquazi, który w dniu 7. Października miał wartę w pałacu królewskim, i miał być w porozumieniu ze spiskowymi. Dotychczas atoli nie został jeszcze ujętym.
Bejenl poróżnił się z Opiekunem, a powodem do tego stał się sławny śpiewak Rubini.  stwa mającego cel artystyczny. Rejent był raz przez to towarzystwo zaproszony, aby przybył na jego posiedzenie, i zdarzyło się, ie właśnie wtenczas, gdy przybył, odczytano poemat, którego treść Espartero do siebie zastosował i bardzo się o to uraził. Odtąd Azagniewany jest na towarzystwo, i oświadczył, ie głosu Rubiniego słyszeć nie będzie, ponieważ daje koncerta w znienawidzonych przez niego salach. Królowa znajdowała się już na dwóch koncertach i chciała leszcze być na trzecim. Rejent dowiedziawszy się o tern, udał się zaraz do pałacu i żądał od Opiekuna, aby Królowej zakazał udawać się na koncert. Pan Arguelles oświadczał, źe koncert jest zupełnie niewinną rzeczą i źe już Królowej pozwolił bywać na nich. Z gwałtownością żądał Rejent cofnięcia tego pozwolenia, ale pan Arguelles obstawa! przy swem zdaniu i po mocnej kłótni otrzymał zwycięztwo. Królowa była w istocie na koncercie, i udarowała Rubiniego brylantową szpilką i pierścieniem. Dania.
z Kopenhagi, dnia 10. Grudnia. Ludność Danii 1. Lutego 1840. roku wynosiła 1,283,027 dusz; w Szleswigu, Holsztynie 801,208, w Lunenburgu 15,344, w ogóle 2,129,577 dusz. Dziś można szacować ludność Królestwa Duńskiego na 2,290.000 dusz, nielicząc posiadłości w Indyach Wschodnich i na wybrzeżu Gwineiskićm. Belgia.
z B ruxelli, dnia 4. Stycznia. Podług Monitora potwierdza się pogłoska, źe Królowa znowu w odmiennym jest etanie. Król wyjeżdża dn. 20. do Londynu. Z czternastu osób oskarżonych o udział w spisku, trzy uciekły i to zapewne na ziemię holenderską; jeden z nich, van den Eesken, zwany Borremans, lui dawniej uwikłany był w spisku oranżystowskim i dla tego także skazano go na kilkuletnie uwięzienie. Pomiędzy siedmiu ludźmi, o którycłi Izba oskarżająca wyrzekła, ie przedłożone fakta «nie są dostateczne« do oddania ich takie pod sąd, znajduje się czterech, których wcale nie uwięziono, a między tymi spostrzegamy Generała Daine, Komendanta Mastrychtu w czasie rewolucyi 1830. roku, później dowódzcę Belgijczyków w wyprawie nienajpomyślniejszej W miesiącu Sierpniu 1831. Ze teraz nanowo ściągnął na siebie podejrzenie o niewierność, pozbawił się przeto wszelkiej wiary u publiczności. Obecnie usunięty jest całkiem z czynnej służby. N asz radykalny dziennik, P a t r i - oto be Ige, wyraża się o nim w sposób, oka
SSzujący sposób myślenia, oŻYWIający owych patryotów w -czasie zawarcia pokoju w 1839. roku. Gdyby Daine, powiada ten dziennik, nie był w r. 1839. V enloo, gdzie miał wówczas dowództwo, Holandyi nie wydał, lecz w niera się na przekorę konwencyi utrzymał, byłby mógł tego na wygnanie skazać, który go teraz czynnej pozbawia służby. Austrya.
Z Wiednia, dnia 26. Grudnia.
Znajdujący się tu Hr. Rossi, Poseł sardy uski przy dworze petersburskim, ma być prze» niesiony na tutejsze poselstwo, a dotychczasowy Poseł przy tutejszym dworze, Hrabia Sambuy, powołany został do kierowania Ministerstwem spraw zagranicznych w miejsce Hr. delia Margarita.
Z dnia 31. Grudnia.
Mówią tu dzisiaj o pojedynku na pistolety między znajomym przez pobyt swój w obozie Karolistów w Hiszpanii i wydane o tern pamiętniki, Xicciem Lichnowskim i Kawalerem M., dawniej do poselstwa hiszpańskiego należącym, który przez dzieło Xiecia obrażonym się być sądził J eden z pojedynkujących się miał byó niebezpiecznie ranionym. - Stosownie do listów prywatnych z l'esztu, w komitacie Erlauerskim z powodu tegorocznej restauracji znowu do rozlewu krwi przyszło; kilka osób życiem przypłaciło. Rozjątrzenie obudwóch przeciwnych sobie stronnictw do tego doszło stopnia, ii uznano rzeczą konieczną, kongregacyę natychmiast rozwiązać i do póiniejszego odioiyć terminu. Z Tryestu, dnia 24. Grudnia.
W tak późnej porze panuje tu nadzwyczajny stan powietrza. Ogrody okryte są najpiękniejszą szatą wiosenną; kasztany i drzewa śliwkowe, nie tylko, zakwitły powtórnie, ale pokryte są dość wielkim owocem. Widziałem przed kilku dniami pszenne kłosy, które są bliskie dojrzenia; targi nasze zapełnione są sałatami i innemi ogrodowinami, jakich wiosna nie mogłaby w piękniejszych gatunkach dostarczyć, i po wypogodzeniu się, naturalnie powiększej części dżdżystego powietrza, doznajemy ciepła, które czyni suknie zimowe nieznośnemi. Szczęściem, ie ta nawet naszemu klimatowi niewłaściwa łagodność powietrza, nie wywiera szkodliwego wpływu na stan zdrowia, który jest ciągle zaspakajający.
Rozmait e wia domości.
Z Berlina, d. 23. Grud. -(Oberd. Z) - J ak wiadomo, zwracały jui Stany pruskie kilka razy uwagę rządu na bezbronną granicęod strohy Rossyi, gdzie aż do linii nad Wisłą, zasłonionćj przez twierdze w Gdańsku, w Grudziądzu i Toruniu, nieprzyjaciel wszędzie ma Wolny przystęp. W prowincyi poznańskiej Otrzymano luź ważny punkt oparcia przez nieukończoną wprawdzie jeszcze twierdzę w Po« znaniu, ale która do najobronniejszych twierdz należeć będzie; teraz zaś i Prussy Wschodnie mają otrzymać warowne miejsce obronne, które granicę zasłaniać i nieprzyjaciela wstrzymywać będzie. Po długich poszukiwaniach obrano na ten cel małe miasteczko Łuck nad jeziorem Spirding, gdzie się jeszcze zapadła cytadeila Liick na wyspie znajduje, Bozmiar i pierwsze roboty mają się, jak słychać, na wiosnę rozpocząć,. a aa mierzona tu twierdza ma takle być tWIerdzą pierwszego rzędu. Kownie te budowy, jak inne znaki czasowe dowodzą oczywiście naszego zmienionego stanowiska politycznego. Twierdze nadreńakie, niegdyś tak ważne dla Pruss, są teraz zbyteczne, a ich kosztowne utrzymywanie stało się niepotrzebnein; Austrya bowiem nie jest juz sąsiadem, podeirzenie wzbudzającym; Śląsk ani obawy, ani zazdrości nie wznieca; o wojnie z jakiem pausten» Związku niemieckiego prawie arii myśleć nadal nie można. Natomiast wzmacniamy naszą zachodnią i północną granicę. - Z dnia 4. Stycznia. - Słychać, źe teraz kilku z naszych oficerów na własne ich żądanie od N. Pana otrzymało pozwolenie mienia udziału w wyprawie Uossyan w Kaukazie; śp. Król na podobne pety eye zawsze odmowną dawał odpowiedź.- Dworzanie, którzy Królowi w podróży do Londynu towarzyszyć mają, uczą się na gwałt po angielsku; N. Pan płynnie podobno mówi tym językiem. - Jakkolwiek z rozmaitych stron na założenie Biskupstwa ewanielickiego w Palestynie powstają, jak gdyby tam do tego je- Katalog 5 O O O tomów szcze na wszystkich zbywało żywiołach; jest szacownych dzieł w języku franruzkim, anto jednak wzniosłym i szlachetnego Monarchy gielskim i włoskim, cotylko został, ukończogodnym pomysłem, tam, gdzie chrysłyanizm nym, a ja ośmielam się, zwrócić szcżegolnićj powstał i gdzie Zbawiciel cierpiał, także pro- uwagę na nadzwyczajnie mierne ceny. testancko-chrześciański kościół założyć - ko- Spisu tego dostać można we wszystkich księściół, do którego wiele potężnych i wykształ- garniach prowincyi. conych narodów należy, i który we wszy- Poznań, w Styczniu 1842. stkich częściach świata ma wyznawców swo- J. Lissner, ulica Wrocławska .JIHB. ich J » f wielka myślą, dwie główne części p  t st ntyzmu, kościół anglikański i . Dobra. Ź y d o w o. o mil 5 d Pozna ia, o ewanieljcko -unicki w jednym wysokim ko- jedne mIlę od GnIezna połpzopą, mają być ścielnym utacdzie jako zjednoczone przed-- z wolnej ręki od,24. Czerwca r, b, .n;a sześć etawić. lub dziewięć lat .wydzierżawione. Chęć za« Z Warszawy. - Pierwszy zeszyt »Biblio- dzierżawienia tychże dóbr mający zechcą się teki Warszawskiej« za Styczeń r. b M rozpo- zgłosić do podpisanego, który w Poznaniu zna j . ą c y dru g i rok bytu tego pisma, wyszedł w domu pod liczbą 16. przy ulicy Garbarskiej mieszka. Jer z m a n o w s ki. »a widok publiczny i zawiera: Od redakcyi.

Literaturę niemiecką, przez K.Libelta. Dwie przedaźe, wyjątek z pamiętników przez W. Potockiego. O kassach oszczędności, przez Alexandra Kurca. Wieś i miasto, przez Ad» Goltza. Salon Pani Recamier, przez J. N. Leszczyńskiego. Tatarzy, przez K. Wł. Wójcickiego. - Z poezyi: Towarzystwo sztuk pięknych (Kunstverein), przez Ant. Czajkowskiego. Maina i Kościej, wyjątek z obrazów na micie słowiańskim osnowanych, przez Gabryelę Z. - W kronice: M. Wiszniewskiego Histor. literat polsko tom 3ci, przez Felixa Zielińskiego. Poezye Paszkowskiego, przez A. T. Nowe zbiory pieśni ludu, przez'W. T.
Motyl, w małoruskim języku Rudolfa Mecha, przez D. J. W. Tłumaczenie zjawisk natury, z dlieł Lame- Fleuri, przez* * * . Grammatyka języka polskiego Kurchanowicza, przez A. T. N oworoczniki na rok 1842 Niezaponiinajki, Pierwiosnek, przez A. J. S · - N o w i n y w b i b l i o g r a fi i: Opis dzieł Mikołaja G hrysztoporskiego z r. 1572., Jana Dzwonowskiego z r. 1621., Wład. Jeżowskiego, przez K. Wł. Wójcickiego. - W r o z m a i t o ś c i a c h : Godzina zimy, przez Au. W i. Publiczność we Francyi, przez r. Romanse i poezye, przez Wik. Z. ListzAgram. Przychylność zwierząt. . Sprostowanie. Pisma peryodyczpe w Warszawie. - Biblioteka Warszawska jest pismem peryodycznem miesięcznem.
OBWIESZCZENIE.
Introligator Arnold Konstanty Paulke w Wieluniu, został wyrokiem podpisaneg Sądu na dniu diisiejszym w Iwszej InstancYI zapadłym, za marnotrawcę uznanym. Bydgoszcz, dnia 30. Listopada 1841.
Król Główny Sąd Ziemiański.
i I I I i in  Dominium Weisholz, dwie mile od Głogowy, ma 1 w tym roku na przedaź dwuro» ćzne tryki z nabito-wełnistej Intanłado-rasy. Trzoda nie tylko jest wolna od kolowacizny, ale też całkiem zdrowa.
B o r w i t z.

. M'rzedfiz baranów w owczarniach majoratu Góriio- :He Cilogowsliiego w górnym m Szląsku, rozpoczyna się dnia 13.
Stycznia. - Także :He 1000 maciorek ma \v Marcu i Kwietniu być prze- fiI danych, Tutejszy urząd gospo- 4wv darski udzieli potrzebnych wiadonrrości. :He Zamek górny Głogowski, dnia :He 3. Stycznia 1842. :He Edward Hr. Oppersdorff.
m& m m lU DONIESIENIE tyczące-się przedaźy baranów z owc z a r n i r o d o w e j xv C r a m b s c h i i t z. N a« mysfowskiego (Namslau) powiatu. Oznaczona tu przedaż odbywać się będzie w r.1842. odtąd w każdym tygodniu w ponie d z i a ł e k i c z war t e k , w których to dniach oddzielnie do, przedaźy upoważniony InspektorlJP. Packe) z Kaulwitz zawsze tu będzie obecnymZ;pqwo(iu kilkostronnych łaskawych zapyt ań-nami e ni a się tu jeszcze: -->. ii przeznaczone na przedaż maciorki trzod y G r a m b s c h i i t z s k i ej j uz z a rok 1842. i 43. są prze dane . W owczarni w K a u l w i t z również pewna ilość baranów, odchowanych z trzody Grambschiitzskiej, znajduje się na przedaź.
Grambśchutz, dnia 2. Stycznia 1842.
Hrabi Ilenckel von Donnersmarck urząd gospodarczy dóbr Gramb8 c h li t z - K a u I w i t z.

PRZEDAŻ.
Od dnia 20. t. m. zaczyna się sprzedaż b ranów 'fcarodow'ych i stadników '2letnich Ol denburgskich, czystej rassy. Kama pod Wolsztynem, dl. 10. Stycznia 1842." I . HI I I l UH I i,,-fl III 1,1 I , .
W Skorpszewjcach pod Krobia mam.
baranów 40 i iOQ macior na sprzedanie. -
Od lał kilkunastu pracując w owczarni, spodziewam się doskonałością Publiczność zaspokoić. K a I i x t B o i a n:o w- s.k i. f v l e c e M i e nasion. Szacownym w związkach ze mną będącym osobom i tym, którzy chcą zaszczycić mnie ftwemi poleceniami, podaię w załączeniu wykaz cen uprawianych przezemnie samego nasion jarzynnych, gospodarskich, trawnych, drzewnych i kwiatowych do łaskawego wy» boru, i upraszam, aby o swych poleceniach donosić mi raczyli przez pocztę, a spodziewać się mogą ich najprędszego i najrzetelniejszego uskutecznienia. Przy znaczniejszych zamówieniach nasienia najprawdziwszej białej ćwikły cukrowej do wyrabiania cukru, mogę cenę takowego, obok najzupelniejszej gwarancyi, cokolwiek tańszą ustanowić. Quedlinburg pod Magdeburgiem, dnia 6go Stycznia 1842.

Henryk Mette, ogrodnik kunsztowv i handlowv. Uczeń kwalifikujący się do cukierni, może znaleźć miejsce w Bazarze. F. E.
14ui*N fieldy U crlłiiMkićj.
Dnia 10. Slyrzma 1842.
Sto- A a pi-. kurant pa paple- gotowipił ' runu. zna.
Obligi długu państwa · · .
Pr. ang. o b li g uj e 1NQ3(). . , Obligi prriniów handlu morsk.
Obligi Kuiniarcliii .... ISerliiibkie obligacje miejskie 4
I041j102V 81 102V 10H m'-r 102 ' f 103V
3' , 4 fó Zachodnio - Pr. lisly zastawne 3\ Listy zast. W. X Poznańskiego · 4 JI\ schodnio. Pr. listy zast. .
Kur- i Aowoiuarcb. dito .. Szłaskie dito. $
47102V 10SV iozV 102V 10 %
101V 105 101V YóCZ loov
A k e j * Kolei Cnrliiisko - Poczdamskiej tliło dito akcje na pi-ioris . Kniei Magdebursko - Lipskiej dito dito akcje a prioris . Kolei Uerlińsko-Anhaltskiej dito dito akcje a prioris . Kolei Dusseldorf, - Elberfeld.
dito dito akcje a prioris . Kolei uadreńskićj dito dilo akcje a prioris . 4*,l22Vl20V , 10ar 102V 10SV 
104V 102 5 5 5 4 10lV 96V 101 
L. · 
IIIzr . · 
Złoto al moren , FryOrycksdory. . , . . , - inne monety złote pa 5 tal. - Diseouto . ,. - ..m 3 8V 4