GAZ
VVielkiego
Inp O Z N A N S K I E G O.
YabI.lIern Drukami Nadwo raej IK De&era i Spółki. - Redaktor: JI. H"n.""r*/;i.
W Srodę dnia 9. Marca. 184«.

Wiadomości zagraniczne.
Polska.
Z Warszawy, dnia 3. Marca.
Ukazem N. Pana z d. S/20. Listop. r. z, Radca Stanu -Łukasz Biernacki, zasiadający w Kom» missyi Rzą. S. W. i D. i Prezydujący w Komitecie Zbioru praw i przepisów administracyjnych w Królesiwie Polskiem, mianowany zo< s, ał stałym członkiem tejże Kommissyi RządoA Aj, z głosem stanowczym na jej posiedzeniach i z prawami. Dyrektorom Wydziałów s'użącerai, oraz Rzeczywistym Radcą Stanu, w nagrodę wzorowo gorliwej i użytecznej służby i niezmordowanej pracy, przy wypełnian '" wielu szczególnie ważnych poleceń. Zakład leczenia zimna. woda. na wzór istniejącego w Grefenbergu, urządzony, otworzonym zostanie 1. Maja r. b. we wsi Wierzbnie, <<»4dzy Mokotowem a Królikarnią, w odległości wiorst 2 od Warszawy. R O S s y a.
£, *tersburga, dnia 21. Lutego.
VT A i z C e s _ Z d 2 i _ G f U d n i a ». f_ d O Kap i .
tuł Orderów, na przedstawienie Rady orderu ŚW. Anny, N. pan raczył mianować kawa« le rami tegoż orderu 2 klassy Marszalków szlachty powiatów: Witebskiego Majora Mikołaja Enko i Szawe Ukiego Eligiusza Kownackie»
go za wysługę lat prawem przepisanych w urzędach od wyboru szlachty zależących. Dnia 17. Grudnia 1841., o godz. 8. minucie 58 po południu, na Wschodnim brzegu Morza Czarnego dało się czuć trzęsienie ziemi w twierdzy Anapie, w stanicach Nikołajewskiej, Witiazjewej, w warowni Dźmet i forcie Rajewskim. Temu zjawisku które trwało około trzech sekund, towarzyszył huk podziemny. Psiemialo ono ważnych skutków; w Anapie, w starych domach węgły się porozchodziły i kilka kominów obaliło się. Gazeta tutejsza Ruski In wali d ogłosił« statystyczną wiadomość o Żołnierzach, którzy od r. 1832. do 184*2. otrzymali uwolnienia bez zakreślonego terminu. Podług tych podań 0« trzymało takie uwolnienie 249,235 żołnierzy. Z nich 56,826 zajmują się uprawą własnej roli, 61,782 pomagają krewnym w wiejskich robotach, 5,568 zajmują się różnemi rękodziełami, 1275 zajmują się handlem, 8,159 są na służbie u władz rządowych i u osób prywatnych, a 14,421 jeszcze nie obmyśliło sobie opatrzenia.
Najwięcej zajmujących się uprawą własnej roli ma gubernija woroneźska (8,046), po niej Twerska (4,326), Połtawska (3,206), Charkowska (3,047), Niżegorodska (2,881), Wołyńska (2,302) i t. d. - Z całej liczby 2J9.00U, w ciągu 9 lat, przestępców było tylko 116 t. j. jeden  słusznemi były obawy, ze uwalniani żołnierze w miejscach swojego zamieszkania będą zakłó cali spokojność. Przy tern Buski Inwalid wymienia ofiary szlachty Niżegorodskiej i obywatelki P. Nowosilcow uczynione w celu opatrzenia losu dymissionowanych żołnierzy, i w końcu dodaje: «Któż mógł wątpić, ze żołnierz Rossyjski, który wiernie służył Cesarzowi, nie będzie również pożytecznym członkiem i wróciwszy do pierwszego swojego stanu, nie znajdzie środków zabezpieczenia swoje go bytu uczciwą pracą i czynnością. Możnali też było wątpić i o gotowości wszech stanów, jaką miały okazać w oclioczem przyjęciu i opatrzeniu u siebie zasłużonych wojowników! Aniśray mogli, ani się nam godziło powątpiewać. Doświadczenie u tern przekonywa.« Francya.
Na posiedzeniu Izby Deputowanych dn. 26. Lutego, oświadczył Pan Maug u i n, że na przyszły poniedziałek gabinet względem traktatu przetrząsania inlerpellować postanowił. Ministrowie zgodzili się na to. L Paryża, dma 26. Lutego. - Dzisiaj przed samćtn odeiściem poczty odbyła się rada gabinetowa, na której się podobno'naradzano, czy i jak na oczekiwane interpellacye Pana Mauguin odpowiadać należy, lodobną do prawdy, ie l'an Guizot ogólną i dwuznaczną da odpowiedź, do czego go też toczące się jeszcze ze strony Francyi układy upoważniają. Przewidzieć łatwo, że Minister spraw zagranicznych w obliczu Izby to sobie za zasługę poczyta, iż na wolę objawioną przez nią przy sposobności poprawki Lefebvra natychmiast wzgląd miał i z ratyhkacyą się wstrzymał. Powie, że się układa, i że najlepszą ma nadzieję. - Tymczasem zbija dzisiejszy Moniteur parisien z pewnością pogłoskę o mniemanćl protestacyi, którą Generał Cass, Poseł amerykański w Paryżu, przeciw traktatowi przetrząsania ułożyć i nie tylko i zadowi Francuzkiernu, lecz też Reprezentantom Rossyi, Austryi, Pruss i Anglii wręczyć miał. Gazette du Bas Languedoc ogłasza petycyę, Izbie Deputowanych przez Pana Roisset de Sauclieres podaną, który jako dyrektor niepolitycznej gazety R ć v ć ł a t e u r , w Montpellier na jednomiesięczne uwięzienie i 200 r- kary pieniężnej skazany został, ponieważ kaucyi w przepisanym czasie nie złożył. · Autor ten powiada w swojej petyeyi, że go żandarmi w Nismes aresztowali, że mu nie pozwolono własnym kosztem nająć sobie pojazdu do Montpellier, że go przez trzy npce razem z złodziejami na oocleg zamykano i i e g opieszo i w kajdany okutego z 7 zbrodniarzami transportowano, którym wszelako, aby ich od niego odróżnić, kaldany zdjęto. Przy rozprawach o wzajemnćm prawie przeszukiwania uczyniono także projekt, zasługujący istotnie na uwagę gabinetów. Zaproponowano bowipm, żeby przetrząsanie nie okrętom wojennym pojedynczych mocarstw )4owierzano, lecz w tym celu europeiską policyjną marynarkę ustanowiono, mającą pelnić służbę swą w imieniu i zleceniu wszystkich do zniesienia handlu niewolnikami wpływających mocarstw. Przez ustanowienie takiego środka zaradczego nikną wszelkie trudności, wzniecone przeciw teme traktatowi z powodu uczucia narodowego albo obawy przed zbyt wzmagającym się wpływem Anglii. Prócz tego zasada polityki europejskiej, zasada stałości interesu europejskiego przez ustanowienie marynarki związkowej dla popierania tak zaszczytnego zamiaru, jak naj świetniej zostałaby urzeczywistnioną. Jakkolwiek wykonanie tego wniosku z wielkiemi może połączone trudnościami, pomysł ten jednak sam przez się pochwalny i życzyćby wypadało, żeby wskazany przezeń kierunek umysłowy coraz bardziej się stał kierunkiem czasów naszych. Jakkolwiek gazety legitymistyczne wszelkiego w-spisku z Krystynistami udziału się wypierają, codziennie jednak oznaki na jaw występują, dowodzące, że oba te stronnictwa wspólnie rewolucyę W Hiszpanii wzniecić chcą. Zdaje się wprawdzie, że Don Carlos osobiście nie upoważnił dotychczas zwolenników swoich do takowego przedsięwzięcia, ale niezawodną, że wszyscy szefowie jego stronnictwa mniej w iccej w sprzysieieniu owem uczestniczą. Sprzeczne są podania o roli C3brery; tyle tylko wiadomo, że odwołując się do braku autoryzacyi ze strony Don Carlosa, wezwania żadnego nie przyjął. Generał Villareal tym jest mężem, który dotychczas dyplomatycznemu przedsięwzięciu w imieniu Karolistów przewodniczy; op ma być hersztem zamierzonej inwazyi. Sciśle prawowierne dzienniki wynurzają wstręt swój ku takowemu z Krystynistami wspólnictwu; osobliwie piorunuje przeciw temu Kapucyn jeden. w pismach ulotnych i gazetach, gdyż mu wstępu na ambonę Wzbroniono. Posuwa się tak daleko, że wszystkich Generałów karolistówskich, co układy z Krystynistami zawiązali, wprost za zdrajców kraju i prawnego monarchy okrzykuje. Z dnia 28. Lutego.
Galignani Messenger ooejmuie następujący artykuł: "Dowiadujemy się, £e to był  tnie wiadomości z Indyi przez Maltę do Marsylii przywiózł. Nie nadeszły one regularną pocztę, oczekiwaną dopiero ku końcowi tygodnia, lecz na okręcie, wysianym przez rząd Wschodnio - indyjski wprost z Kalkutty do Suez. »Polyphemus« w żegludze z Malty 66 godzin przepędził. Depesze jego maią * tak walne i naglące, że mu nie pozwolono ani na chwilę na Makie się zatrzymać. Niepomyślne wiadomości z Mghanisianu, zwiastowane przez ostatnie depesze, zostały też przez kilka listów prywatnych potwierdzone. W Nepalu obawiaią się co chwila wybuchu powstania a w Aude bunt już wybuchnął. Anglicy zaczepieni w obozie pod Sultan Pore, porażki doznali. Pomyślne nowiny z Chin nieco t lko łagodzą te fatalne doniesienia z Indyi. ' Hiszpania.
Z Madrytu, dnia 22. Lutego.
C orre o N acional dzisiaj następujący osobliwszy umieścił artykuł: »Temi dniami obiegała zasmucająca pogłoska, że skrytobójca do N. Królowe;, gdy się w Retiro przechadzała, strzelił. Niektóre osoby pogłosce tej, iras zgrozą przejmującej wiarę dawały, dowiedziawszy się, że opiekun Królowej w tej chwili gdy właśnie był na posiedzeniu Kongre««i>, do pałacu wezwany został. Wszakże zdarzenie to, któremu i my nie możemy dać wiary, skądinąd za zmyślone ogłaszają, cho ciąż się zdaje, że Królowa słyszała, iż kula strzelca jakiegoś zewnątrz muru blisko koło niej przeleciała. Stany Zjednoczone północnej Ameryki.
Z N owego- Yorku, dnia 1. Lutego.
Powtórne szturmowanie kilku banków, podejrzanych o zamierzone bankructwo, powe«echne w kraju naszym spowodowało wzburzenie. Pierwszym do tego powodem qy.,? lc kilka banków not banku pensylwańskiego przy,'ąć nie chciało. I nasz bank w wielkim kłopocie; dług narodowy wynosić ma 3Smilionów dolarów. Wszakże dyrektorowie tych zakładów na odbytem walnem zgromadzeniu przyrzekli sobie wzajemną pojnoc i postanowili wypłatę gotówką dnia Igo sierpnia znowu rozpocząć.
ROZlllaite wiadolllOŚci
Z Poznania. - Gazeta Auszburgska donosi * Poznania pod d. 12. Lutego: »Przed trzema-dniami deputacya złożona s Nadburtnistrza Na umana, członka stanu rycerskiego JW. Stablewskiego i z członka stanukupieckiego, do Berlina się udała, aby n o w o zamierzoną kolej żelazną z Frankfortu n. O. do Wrocławia przez W. Xicstwo Poznańskie sprowadzić, albo, gdyby to nastąpić nie mogło, dostąpić przynajmniej budowyodnogi z Poznania przez Głogowe do Sprottau, gdzieby się ta odnoga z koleją Dolno-Szląską połączyć mogła. Oeputacyę tę podobno upoważniono do przyrzeczenia wielkiej liczby akcyj. Gdyby pierwszy z tych projektów się urzeczywiścił, wartość nieruchomości w Xięstwie Poznańskiem, która się w ciągu ostatnich 10 lat prawie podwoiła, niezawodnieby jeszcze o 100 prC. się podniosła. Wprawdzie kolej żelazna z Frankfortu n. O. do Wrocławia przez Poznań o 9 do 10 mil byłaby dłuższą, aniżeli w zamierzonym kierunku przez dolny Sziąsk, ale korzyść ztąd wynikająca sowicieby tę przewyzkę kosztów wynagrodziła; albo« wiem l} grunt w W. Xiestwie Poznańskiem wszędzie równy, suchy, więc sprzyjający temu przedsięwzięciu; 'i) wartość ziemi o po-, łowę niższa jak w dolnym Szląsku; 3) drzewo także nierównie tańsze; 4) przechodziłaby ta kolćj w W. Xiestwie przez żyzne, w zboże obfitujące okolice, oraz przez znakomite miasto Poznań, zaś większa część dolnego Szląską piaszczysta i uboga w płody natury, nie posiada oraz żadnego większego miasta; nareszcie 5) z pewnością na to rachować można, że przy wielkiej zamożności 1 zamiłowaniu mieszkańców Xicstwa w każdćm szczytnem przedsięwzięciu pieniądze na budowę tej części kolei wkrótce i z łatwością zebraćby można. Kolei żelazna z Wrocławia do Poznania, zkądby ją niezawodnie z czasem też do Bydgoszczy i żyznych dolin aż do Gdańska wyprowadzono, nabyłaby niemylnie wielkiego znaczenia, łącząc morze Adryatyckie z Balłyckićm - z Tryestu przez Wiedeń, przez Morawie, Szląsk, W. Xiestwo Poznańskie i Prussy Zachodnie; - zatem kominunikacye wszelkie z Południa ku Północy mianowicie do Rossyi i Szwecyi, tą najkrótszą drogą by się odbywały. Z Berlina. - Gazeta Szpenera umieściła rozprawę Dyrektora kryminalnego Hitzig o ostatnim edykcie cenzuralnym i skutkach onego. Następujące wyjątki warte są publicznego wspomnienia: »Widzę tylko jedne drogę, na której wzniosłym zamiarom, przez Króla naszego w pamiętnćm postanowieniu gabinetowym z d. 10. Grudnia r. z. objawionym odpowiedzieć i nieprzerwany FeuiUeton dla spraw krajowych w gazetach prowincyalnych założyć można, a tą drogą jest- żeby władze nasze same tą sprawą się zajęły, żeby się roszczeniom i duchowi czasu więcej nie opierały i O to lic starały, ażeby gazety krajowe całą  z kraju kłamstwa, może tylko z czystką prawdy, rozgłoszą. Sądzą, ze w tym razie na odparciu tych kłamstw przestać można; zdanie to zaiste mylnera. Są w wojnie pewne sytuacje, w których juz sprawa przegrana, je« feli się zdecydować nie moźem działać zaczepnie, a tak i ten, który najprzód publicznie się odzywa, bądź z prawda, bądź tez z kłamstwem, w oczach powszechności zawsze ma racyę, ponieważ pierwsze najświeższe wrażenie ma po sobie. Jakżeż więc władze sobie postąpić mają? Zaiste, maja temu zapobiegać, ażeby gazety zagraniczne wiadomości urzędowe nie rychlej odbierały, aniżeli gazety prowincyj, W których się ta rzecz dzieje. Ale jakżeż temu mogą zapobiedz? Sposób na to bardzo prosty. Nie za pomoce obostrzonych przepisów dla urzędników, żeby ścisłego we wszyatkićmprzestrzegali milczenia; bo któż czasowi wszelkie jego Argusowe oczy zawiązać zdoła; wszystkoby się skończyło na daremnćm, jak doświadczenie uczy, popisywaniu się tajemnicami; owszem środek ten prosty na tern polega, żeby deccrnent w chwili, kiedy zrewidował pismo expedyenta w sprawie do jawności zdatnej, albo Szef przy superrewizyi, nim koncept do kancelaryi odsełany bywa, na marginesie dopisywał: "capia simplex dla re dakcyi n. n. gazety miejscowej, jeżeli z niej korzystać chce.« Do takiego udziału w prasaie krajowej niechaj słabe słowa moje doprowadzą - jestem bowiem przekonany, że skoro rząd rzetelne przymierze z dziennikarstwem krajowćm zawrze i przychylnym mu się okaże - przyczem naturalnie ani myślę o systemie francuzkim ofiarowania zapomóżek pieniężnych dziennikarzom - sam się przekona, że i prassa go szanować i miłować będzie. Teraz rząd i prassa nieżyją wprawdzie między sobą w niezgodzie, ale spoglądają jednak obojętnie na siebie, a to nic dobrego, bo rząd pozbawia się tym sposobem pomocy, któraby dlań często bardzo była pożądaną.
W litografii mojej wykonany portret H. W. ERNSTA z facsimile, przedaje się u mnie i w księgarniach po 74 sgr. W, Kurnatowski.
Wystawieni« robót ręcznych na dobro Instytutu dla ubogich położnic w dniach U, 12. i 13. m. b. przed południem od IOtej do lwszej godziny, nie ma być odbyte w oberży Drezdeńskiej, lecz w sali ogrodowej Zaniku Król. na dole po lewej stronie; zaś publiczne wy
losowanie dnia 14. m. b. także w miejscu przeznaczonem przed południem o godzinie IOtćj nastąpi. - Poznań, dnia 7. Marca 1842. Pyrektoryum Towarzystwa.
Do rodziców i opiekunów.
Instytut nasz wychowania młodzieży płci męzkiej, w którym podczas pięćdziesiątletniego istnienia około 700 pensyonarzy, tak z kraju jako i z zagranicy, odebrało wychowanie, przy obchodzeniu pięćdziesiątletniej rocznicy niektórych ważnych doznał ulepszeń, na które zwracaiąc uwagę szanownych rodziców i opiekunów, mamy zaszczyt, krotki jego plan podać do łaskawego przejrzenia. W p i s o we: 6 T al. P ł a t a: za stół, udzielanie przedmiotów naukowych i pomieszkanie, po 100 Tal. na rok. Przedmioty naukowe: a) publicznie dawane: czytanie, pisanie, rachunki, matematyka, jeografia, historya powszechna, historya naturalna, fizyka, grammatyka niemiecka i stylowanie, język łaciński i francuzki, ostatni z konwersacją, śpiew i gimnastyka. - b) prywatnie udzielane: muzyka, rysowanie, język angielski, polski i grecki, po 8 Tal. na rok. - Naukę religii odbierają dzieci od duchownego tego wyznania, do którego należą. - W a kacy e, po odbytym egzaminie, od końca Czerwca aż do połowy Lipca. - Płata składa się na pół roku z góry; ze wszystkich innych wydatków składać się będzie szczegółowy rachunek, w nadziei punktualnego ich zwrotu. Na zaspokojenie nadzwyczajnych wydatków składa się zaraz przy wstępie Talarów 40, które przy opuszczeniu Instytutu policzone zostaną. - Szczególniejszą, drukowaną wiadomość o naszym Instytucie, można dostać gratis w księgarni E S. M i t t l e r e w Poznaniu, jako te i w Inspekcyi Instytutu. Zgłasza się do Inspektora H e n n i g, w Gnadenfeld pod Kosel, w górnym yzlasku. Poszukiwanie kupna dóbr ziemskich.
Kilku mających ochotę do kupna dóbr i będących w stanie zapłacenia, ma zamiar nabyć dobra w cenie 20,000 do 300,000 Tal. i wyżej, i zechcą resp. osoby, życzące przedać dobra swe, podania z dołączeniem anszlagu wsi przedartą być mającej nadesłać franco właścicielowi domu zajezdnego iajentowi dóbr Neumann w S z l o p i e w Zachodnich Prussach. .e i e e i i 11 1 U U i III Cotylko otrzymałem nową nadsyłkę kawiaru Atfracbanskiego i przedaje funt po.2J7.i »grJózef Ephraim, przy Wodnej ulicy i narożniku rynku.