GAZETA
VVielkiego
Xicstwa POZNANSKIEGO.

Nakładem Drakami Nadwornej Jf; Dekera i Spólki. - Redaktor: A. II 'annotceki.

J N!ł 1 1 5 .

W Sobotę dnia 21. Maja.

1849.

Wiadom ości k raj owe.
Z Berlina, dnia lC Mąja.
NN. Królestwo wyjechali dziś z Poczdamu przez Neustadt nad D. do Schwerina. N. Król raczył najłaskawićj dać order Orła Czerwonego 4. klassy katolickiemu plebanowi Ciralicho wskiemu w lironikowie, w departamencie Poznańskim. Z dnia l 9. Maja.
. Dotychczasowy Assessor przy NaiWyźszym Sadzie Ziemiańskim, Giżycki, Kommiesar*ern sprawiedliwości dla obwodu Sądu Ziem»ko-miejskiego w Szamotułach i Notaryuszem A . Wydziale Król. Najwyższego Sądu ziemiańskiego w poznaniu, z wyznaczeniem mu miej-ca zamieszkania w Szamotułach, mianowany »ołlał.

Wiadomości zagraniczne.
PolsKa.
Z Warszawy, dnia 14. Maja.
Wm tU a Zdania Sprawy Banku Fohklego la, rok 1841.: Rozszerzenie handlu, kredytu iprzemyslu krajowego. - Uposażenie Hauku, wynoszące dotąd 42 miliony złp. czyli 6,300,000 rubli srebrpodwyższone zostało do summy 8 milion, r. sr Komitiissya Rzędowa przychodów i skarbu, uznaiąc się dłużną summc 1,700,000 r. sr., przekazała Bankowi różne dobra nieruchome i kapitały hypoteczne, własnością Skarbu będące, celem sprzedaży dóbr i ściągnięcia kapitałów aż do wysokości summy na podwyższenie kapitału zakładowego Banku przeznaczonej, i należnych od niej procentów. Zarobki Banku z roku 1840go ustanowione w sumroie złp. 3,019,541 gr. 16, czyli r. srebr. 452,931 k. 23, jako własność Skarbu do Kassy Generalnej Królestwa przelane zostały.
Bilety Obiegowe. - Powiększone uposażenie Banku upoważniło go podług zasadniczej ustawy do wypuszczenia w obieg nowych biletów za summę 1,700,000 r. sr. bdy w latach poprzednich brak biletów bankowych znacznie uczuć się dawał, summa powyższa z łatwością umieszczona być mogła. Ze ilość biletów w obiega będących nie przewyższała potrzeby wewnętrznej cyrkulacyi, dowodzi najlepiej Kasta wymiany, w której wymiana biletów na brzęczącą monetę W przecięciu wynosiła dziennie około 5000 r.
sr.; wyłączając zaś miesiąc Styczeń, w którym mylne zrozumienie ogłoszenia o biletach uszkodzonych, chwilowy nacisk do Kassy zrządziło,  4000 rubli sr.
Nadmienione ogłoszenie o biletach uszkodzonych skłoniło Bank do wycofania z obiegu biletów mniej nawet zużytych, tak, iż w ciągu r«ku uplynionego umorzono potrójną prawie ilość jak w latach poprzednich, w ogóle za rubli SI. 3, '50,000, K lorę riowcmi biletami zastąpione zostały. (Dalszy ciąg nast.') V r a n c y a.
Z P aryż a, dnia 12. Maja.
Izba Deputowanych odrzuciła na końcu wczorajszego posiedzenia większości;} 222 głosów przeciw 152 poprawkę fana Chasseloup- Laubat, obejmującą wniosek, aby będących na pogotowiu funduszy użyto na wyprowadzenie jednej tylko z zaprojektowanych kolei żelaznych. Przez odrzucenie teiże ustaliła się zarazem zasada, źe wszystkie koleje żelazne w jednym czasie rozpoczęte zostaną. - Na dzisiejszćm posiedzeniu toczą się dalsze obrady nad projektem do prawa o kolejach żelaznych. Przyjęto kilka artykułów, w których wyznaczają się na uskutecznienie zaprojektowanych kolei żelaznych potrzebne · ummy pieniężne.
Liczbę osób, które przy smutnym wypadku na kolei żelaznej w niedzielę życie utraciły, podaą na 117. Baron Thenard, Wiceprezes kolei żelaznej z St. Etienne do Lugdunu, oświadcza w pismach publicznych, że na owej kolei od lat 15 nie wydarzył się żaden wielki przypadek nieszczęśliwy, gdy przy pomocy bardzo prostego mechanizmu i jednem nadepnięciem lokomotywę od reszty powozów odłączyć można; powtóre także, iż każdy pociąg z podróżnymi odchodzący, od lokomotywy jest przegrodzony czterema wagonami, napelnionemi worami ziemi, które za pierwszem uderzeniem na koleje spadają i tak wstrząśnięcie zmniejszają. Fabrykant jeden, nazwiskiem Duneux, opo wiada w dziennikach tutejszych, że w zeszłą niedzielę z swoją córką, trzema wnuczkami i piastunką tychże siedział w jednym z wagonów, które się wywróciły i już palić zaczęły, gdy człowiek jeden, którego ubiór opisuje, z własnem niebezpieczeństwem utraty życia, wydobył go wra« z towarzyszami z palącego się powozu i na bezpieczne odprowadził miejsce. 'Nie prv.estaiac na tern ów szlachetny nieznajomy, wraził mu gwałtem 20 fr. w rękę, aby się w dogodny jaki sposób do Paryża mógł wrócić. »Prosiliśmy -go usilnie, dodano na końcu lego doniesienia, aby nam nazwisko swoje powiedział. Odrzekł * uśmiechem: »Nazywam się Artler, a potem nie potrzebuję
się ognia obawiać, bo mnie wuj mój od niebezpieczeństwa ognia w kassie zabezpieczył. " Potem oddalił się kulejąc i z na pół opalonemi sukniami. Powiedziałem mu moje nazwisko i mieszkanie, ale wątpię, czy będę miał szczęście wynurzenia mu mojej wdzięczności. Oświadczam przeto ninie szem publicznie, że mu życie mojej rodj.iny, moie własne i '20 II. winien jestem, którebyrn mu chętnie chiiał zwrócić.« Czytamy dziś w Gazette des Tribunaux: «Rozpoczęta zaraz instrukeya po wynalezieniu składu palnych pocisków, bomb, naboi i t, d. ciągnie się dalćj. Uwięziono )uź 10 osób. Oprócz w dawniejszych politycznych processach uwikłanych C-onsidere i Poncelet, wymieniają także jednego winiarza z żoną, wplątanego w zbrodniczy zamach Darmesa, i dwóch kiprów. Wszystkie zabrane przedmioty oddario do sądu, gdzie je znawcy badają. Znajdują się między niemi pociski całkiem nowego składu i wynalazku; są to bowiem kamienne butelki, napełnione całkiem prochem i kulami mocno ubite. Zewnątrz powleczona jest butelka gęstą massa palnego materyału, jakiego do robienia zapahezek używają, a tak za dotknięciem się butelki jakiego ciała gwałtowny wybuch nastąpić musi. -Już wielu wysłuchano świadków i jutro rozpoczną się porównywania tychże z zeznaniami winowajców « G i e ł d a z dn. 12. Mają. - Wiadomości z Hamburga wpływały dziś szkodliwie na cenę re n t, ponieważ się wielkich strat w świecie handlowym obawiano Papiery neapolitańskie, z przyczyny zachodzących zatargów między Neapolem a Hołandyą, mocno sprzedawano, Z Paryża, dnia 13. Maja.
iNa posiedzeniu w c z o r aj s z e m Izby Def utowanych cały projekt do prawa dotyczący olei żelaznych większością 245 głosów przeciw 83 - przyjęty został. Rozchodzi się dzisiaj pogłoska, iż w radzie Ministrów postanowiono, aby Król w towarzystwie rodziny królewskiej i wszystkich Ministrów w przyszłą niedzielę nową, wstępną przejażdżkę na kolei Wersalko-paryskiej na lewym brzegu, odbył. Srodek ten postanowiono dla zniszczenia ilemożności przesądów, które po katastrofie z d. 8. m. b. umysły opanowały. Rząd jutro albo pozajutro urzędowną listę nazwisk tych osób ogłosi, które w niedzielę życie postradały, trupów których znaleziono i znowu poznano, jako też i listę tych osób, które znikły, a trupów których nie znaleziono.  le wczorajszego swego numeru Sądownictwu, o mianowicie Prokuratorom królewskim przy sposobności nieszczęścia na kolei żelazne) u» bliżające< i niesłuszne czynił wyrzuty. Na zażalenie dwóch Sędziów, których honorowi i odpowiedzialności najbardziej ubliżał, N a t ional dzisiaj zabrany i proces przeciw niemu Wytoczony został« Wiadomość o okropnym pożarze w Ham« burgu sprawiła tu trudne do opisania wrażenie, chociaż faryź po jej nadejściu ledwo z pierwszej trwogi wzniecone'j przez wypadek % ,d. 8 m. b.opfonał. 1'owszechnie biorą tu udział w klęsce tego kwitnącego i bogatego miasta; już teraj, przygotowuj;) składki dla niego i tuszyć sobie można, źe Francy a przy tej sposobności sobie przypom n i, iak ochoczo Niemcy, zapomniawszy o obrazach i groźbach ministerjum Thierse, przed rokiem dla ulżenia nędzy, poszkodowanym przez powódź w Francyi południowef wielkie przyniosły, ofiary. ,., A n g I j* a.
z Londynu, dnia 11. Maja. Temi dniami pismo Królowej wezwie do ofiar dla ku II e kty, mającej być zbieranej we wszystkich kościołach i domach modlitwy po« łączonych Królestw, celem wsparcia biedę cierpiących robotników w obwodach rękodzielniczych. W sobotę na konferencyi pod przewodnictwem kilku Ministrów, Arcybiskupa Kantuaryiskiego i Biskupa Londyńskiego odbytej, postanowiono, żeby ta odezwa do dobroczynności ludu angielskiego niezwłocznie Wydaną została.
Morni ng Herald pisze, że Lord Aberdeen układa się teraz o saeść traktatów handlowych, to jest z Portugali ;), Hiszpanią, Sycylią, Sardynią. Francyą i Jłrażylią. W Blackburn z powodu inferessdw wyborczych, -pospólstwo dopuściło się różnych bezpraw. Wojsko przywróciło spokojność, przyczem jeden obywatel utracił życie. * Z Hie Janeiro donoszą pod d. 23. Lutego, le a r m i a cesarska w prowincyi Kio Grande pobiła jeden korpus powstańców. W tym tygodniu otworzony został codzicn» ny parostatkowy związek między Southampton i Havvrem Z dnia 13. Maja.
Pożar w Hamburgu sprawił tu takie wrażenie, iak gd}by to miasto było angiebkićm. Wiadomość- ta ledwo we wtorek się rozeszła, a już urządzono w Cftyi subskry peye dla podupadłych mieszkańców miasta tak z nami zaprzyjaźnionego; uzbierano przy zamknięciu
7C
giełdy 2600 funt. szt. Wczoraj wyszła-w Tfmes wybornie napisana odezwa do narodu angielskiego (właściciele tej gazety.sami pod» pisali-się z 150 funt. szt.), a dzisiaj rano ogłoszona subskryprya już przeszło 6000 f. st. wy» nosiła. Dzisiaj jeszcze kilka tysięcy do tego przystąpiło, a skoro jeszcze nastąpią zgromadzenia zwołane przez Lorda Majora., oraz w miastach H (j II, Liverpool i t. d. odbyć się. mające (bo mimo panującej w miastach tych nędzy kupcy i rękodzielnicy tameczni udziat swó I dla przyjaznego miasta zapewne u d owodnią), summa w Anglii uzbierana znacznej dojdzie wysokości. Co większa, M o r n i n gt bronicie wzywa nawet rząd, aby parlament w imieniu narodu ofiarę przyniósł, jak się to działo po trzęsieniu ziemi w Lizbonie. Chcą tym sposobem narodowi niemieckiemu pokazać, źe Anglia jest przyjacielem, na którego W przypadku biedy spuszczać się może, a błogim tego skutkiem będzie, że ślepa nienawiść przeciw Anglii .przez samolubstwo W Niemczechżywione, sluszfiym "szlachetniej% szym uczuciom Ustąpi. Ob se rve r donosi: «Słyszymy z ust pewnych, że wysłano do Indyi rozkazy, stosownie do których nasi wodzowie na morzu i na lądzie co się I) czy ich .czynności wojennych, od tak nazwanych politycznych ajentdw zupełnie niezawisłymi być mają. Odtąd więc podobne niedorzeczności miejsca,mieć nie będą, źe dzielny Cienerał w pośród trudnych operacyi przeciw nieprzyjacielowi piśmidłem jakiemś nieznaiącego gfc na taktyce ajenta hamowany, największego kłopotu doznawać i fałszywych środków chwytać się musi. Powiadają, źe właśnie dla tego najlepsi ufBcerowie nasi w Indyach służyć nie chcą.« Hiszpania.
Z Madrytu, dnia'28. Maja.
Niedawno mieliśmy tu niewieście prominciarnienlo. Kobiety pracujące w fabryce cygarów, sądziły się być ukrzywdzonemi przez pewne rozporządzenie, zebrały się'w liczbie 2500 i napadły Z tak strategiczną zręcznością na dzielnicę zajmowaną przez mężczyzn, że dopiero batalion wajecznej miłicyi zdołał przywrócić spokojność. N i e ni c y.
Z Hamburga, dnia 13. Maja.
(Gaz. Pawsz. Lip.) - Rzetelne staranie, każdego obywatela, aby się z obowiązków nań Włożonych uiścić, przynosi już najpiękniejsze Owoce; aż do tej chwili ani jednej upadłości nie ogłoszono, a tak ożywiła się nadzieja, wraca zaufanie, którćm Katastrola ostatnia łatwo wstrząśćby mogła. Interesa kupieckie już się  swoim regularnym idą trybem a wszystkie towarzystwa ogniowe dowodzą chlubnej gorliwości w przynoszeniu nam ulgi nawet z największerni dla siebie ofiarami. Niderlandy.
z H ag i, dnia 6. Maja. Od kilku dni rozchodzi się tu wieść, le nasz rząd postanowił podać notę dyplomatyczną do pięciu wielkich mocarstw, w której udzielony im zostanie wykaz wszelkich przyzwoleń, jakie Hollandya w toczących się sporach finansowych dla Belgii uczyniła; w końcu żądana mi być inłerwencya tychże mocarstw, w celu ostatecznego uregulowania tego interesu. Xźę Fryderyk powrócił wczoraj z Berlina.
Były Redaktor "Arnheimskiej Gazety«, Pan Koest, mianowany został Sekretarzem poselstwa naszego w Wiedniu. Austrya.
z Wiednia, dnia 12. Maja. W mieście Steyer dn. 3. m. b. wielki pożar ognia przeszło 250 domów pochłonął i mieszkańców wszelkiego ich pozbawił dobytku. - Tegoż dnia w miasteczku St. Ivan (pod Zagrabieni) 62 domów zgorzało i 92 rodzin cały swój straciło majątek. N owy Poseł Wysokiej Porty, Akif Efendi, przybył tu przed kilku dniami z Konstantynopole, i odwiedził dziś Xiecia Melternicha. Wczoraj uroczyście otworzoną została kolej żelazna ztąd do Gtoggniu. Włochy.
Z F lor e ncy i, dnia 1. Maja, Dziś rano Wielka Kiężna powiła Xiecia.
S y r y a.
Z B ej ru tu, dnia 10. Kwietnia.
Przed kilku dniami Omer Basza kazał w Deir-el- Karoar zaprosić do siebie najznakomitszych Szeików i Emirów Druzyjskich pod pozorem naradzenia się z nimi nad skargami i stratami Maronitów, za którymi się nareszcie Porta ujęła. Przybyło siedmiu naczelników z orszakiem swoim, lecz po zwykłych powitaniach, po podaniu faek i kawy, na znak dany przez bęben zamknięto nagle drzwi, wszystkich gości rozbrojono" i powiązano, cztery działa zatoczono j na około rozstawiono wojsko tureckie w liczbie 2000 ludzi. Tu nic upłynęło 24 godzin, gdy na głos do broni sta nęło pod Betteddin 5000 Uruj.ów, żądających Wydania swych naczelników, i formalnie o biegli Deir-el-Kamar. Lecz wnet przybiegło 500 ludzi wojska regularnego z Saidy, przebili się bez oporu do miejsca oblężonego i 4ch naj znakomitszych jeńców posłali do Saidy,gdzie ich turecki parostatek na pokład swó*j zabrał. Siedzą oni tu teraz w dobrem zara* knięciu w zamku, a parostatek odpłynął jeszcze po innych. Słychać, że rząd chce ich pociągnąć do odpowiedzialności za całe ich dotychczasowe postępowanie, szczególniej przeciw Maronitonn; lecz widać, że ta polityka wyrachowana jest na uciemiężenie tak jednych jak drugich, bo mając w ręku ich naczelników, łatwo będzie można podatki ściągać. Chiny CDodatbowo), - Podług doniesień z N i n gp e z d. 4. Stycznia, nie zdołali tamże Anglicy aż do owej chwili wybrać kontrybucyi, aczkolwiek różnych w tćj mierze chwytali się środków. Chińczykowie zawsze wybieg jaki znaleźli. Układom w tej mierze przewodniczył niemiecki missyonarz GutzIatT, służący tej wy+trawie za tłumacza i stojący zarazem na czele policyi w Ningpo. Chińczykowie bardzo surowo się obchodzą z każdym o związki z Anglikami podejrzanym człowiekiem. Anglik jeden donosi z Ningpo: »Posłańca jednego s listem do Uangtschufu wyprawionego uduszono i 65 naj znakomitszych kupców w Ningpo zamordowano, a to za zostawanie w zbrodni, czyrh związkach z barbarzyńcami. Ciało Kapitana Steada, zamordowanego w okrutny sposób w zeszłym roku, dano żołnierzom, aby do niego w miejsce tarczy strzelano, a chłopakowi jednemu z okrętu, którego w ręce swe, dostali, ciało z ramion, poobdzierali. Głowy zamordowanych zatknięto nad bramą w Schinhae, które się teraz także w ręku Anglików znajduje. Tatarski Generał, który się po zdobyciu miasta tego obiesil, nakazał te okrucieństwa. Z Hangtscheufu dowiadujemy się, że się pospólstwo przeciw wojsku chińskiemu zbuntowało i skarb, w którym się 8",000 funt. szt. znajdowało, złupiło - znaczny uszczerbek w naszej zdobyczy. Ostatnia gazeta dworska zawiadomią mieszkańców "Kwiata środkowego«, że angielskich rozbójników w Emoy po> bito i teraz W Ningo zamknięto, gdzie siedzą jak ryby w matni, i na rozkaz J Niebiańskiej Mości podług upodobania wytępieni być mogą. Nazywają nas wtem doniesieniu rozbójnikami i stekiem na kuli ziemskiej, a ztąd -widać, żeśmy sobie przychylności dworu chińskiego nie uskarbili. Obecnie próżnujemy dla braku wojska i parostatków. W Kwietni« spodziewamy się .posiłków, a wtedy rozpocznimy wielki ruch przeciw stolicy. W powstanie ludu na korzyść noszę nie 'Wierzę. Chińczykowie zanadto nawykli do uległości pokoju; patrzą na nas i śmieją się; ludzie tego rodzaju, nie są skorzy do czyno. Po etaią styczności, tak ściśle są od Mandarynów odosobnione, źe w ukończeniu wszczętej o opium wojny na ich pomoc spuszczać »ię nie rnoźemy. Po zdobyciu przez nas Pekinu, Ce-arz wyniesie się za jego mury, a za oddaleniem się naszem, nanowo do niego powróci. Nie mogliśmy ani jednej znakomitej osoby W ręce nasze dostać, podobuieź nie możemy zasięgnąć wiadomości, ani też śpiegów dostać. Prócz tego jest prawdziwe m szaleństwem chcieć tak ogromne państwo s garstką żołnierzy zaczepiać.« Times ma nierównie lepszą nadzieję pod względem wyprawy do Pekinu, sądzi ona, źe mocarz niebiański tamie barbarzyńców oczekiwać będzie. Stany Zjednoczone Ameryki północnej.
Z Nowego-Yorku, dnia 20. Kwietn.
Znowu wydarzyło się u nas okropne nie»zczęście na parostatku. Na nowo zbudowanym bowiem »Medora«, który miał pływać po rzece Chesapeake, pękł kocieł, w skutek czego 23 osób zostało zabitych, a wielka liczba innych ranioną. Nieszczęście to zdarzyło się jeszcze na warsztatach w chwili, gdy ten parostatek w pierwszą swą podróż się wybierał. Podobnie rozbił się parostatek »Ludwik Filip« pod Long bland, wszakże wszyscy podróżni w liczbie 100 zostali uratowani. Stosownie do doniesień z Nassau na wyspie angielskiej Providence, sprawę »Kreoli« d. 16. m. z. tam załatwiono. Murzyni lego okrętu, mimo protestacyi Konsula amerykańskiego, proszącego o odwlokę, w moc proklamacyi sędziego Oymonda, na wolność puszczeni aostali.
ROZlllaite wiadolllOŚci.

Ze Lwowa, d. 7. Mąja -Dnia 2. b. m.
odbyła się tu uroczystość założenia węgielnego kamienia do budującego się nowego pałacu dla Arcybiskupów łacińskich. Akademia francuzka, dzieło Richeliego z r.
1635., przetrwała burze rewolucji i dotąd jeszcze istnieje jako ostatnia pamiątka zburzonego towarzystwa. Wzrosła wraz z pierwszym brzaskiem literatury francuzkićj, liczyła W ciągu czasu do swego grona prawie wszystkichjenialnych autorów tego narodu. Na dn. 21. Kwietnia odbyła akademia francuzka publiczne posiedzenie. W miejsce niedawno zmarłego pana Cessac, obranym został P. Tocqueville, znany autor dzieła o demokracyi w btanach Zjednoczonych. Stosownie do przyjętego zwyczaju miai Tocquevijle mowę, nakt6 mu M<E" odpowiedział. Obie mowy zasługują na szczególniejszą uwagę. Obadwaj mówcy opuściwszy ciasny obręb, w którym mowy miane z jakiejkolwiek okoliczności zwykle kołują, poszli na rozleglejsze pole wziąwszy ogólne tema za tło swoich rozumowań, i wyznać potrzeba, że po mistrzowsku rozwiązali swoje zdania. Tu zamieszczamy główniejsze ustępy z mowy Pana Tocqueville. Po kilku rysach życia fana Cessac przechodzi Pan Tocqueville do epoki dyrektoryum i do tego czasu, gdy gwiazda Napoleona już wschodzić poczynała. Oto są jego słowa: »Rewolucya wyłamała wszystko z karbów, wszystko wywrotem legio; jeszcze dzieło tworzenia nie było nawet w pierwszym dniu; wszędzie niedołęztwo, wszędzie rozprzężenie. Nikt nie był, coby umiał rozkazywać, nikt też nie umiał i słuchać. Sądzono, źe się ciało towarzyskie rozłoży, źe duch jego uleci. W tak strasznej chwili występuje Napoleon. Pokrywa dzielną, «dłonią rozerwane siły państwa, skupia je, łączy, i tworzy administracyę, sądownictwo, u-*, stawy cywilne i system polityczny. Z gruzów zniszczenia dźwiga nowe towarzystwo, nowym je zaźega duchem; a na grobie zgasłego towarzystwa widzi zdziwiony naród dzieło rzadkie w ,swoim rodzaju, i oczom swym nie wierzy. Swiat nieeie podziwienic dla twórcy tego cudu. Nie dziw, źe temu bohaterowi, który tak rzadkie przedstawił światu widowisko, nadludzką przypisywano moc. Co Napoleon zdziałał, można zapewne nazwać cudem, jednak cudem naturalnym. Były tajemne okoliczności, ukryte stosunki kraju, które czekały wielkiego męża, aby je objął jednym rzutem oka, wywiódł na jaśnią i Ha nich swego ducha wycisnął piętno. Niektóre z tych oko» liczności juź kilkakrotnie przytaczano. Pomijam przeto obalenie starych ustaw, na których zrębie musiało nowe wyróść ustawodawstwo; zamilczę o zniedołęźnieniu i letargu umysłów, który nastąpił po tak krwawem wstrzaśnieniu; nie wspomnę o wojowniczym duchu, który po chwilowej gorączce wolności zapragnął podbojów, w skutek czego prędzej czy później berło władzy w dłonie wielkiego wojownika przejść musiało; pominę nakoniec milczeniem chęci i życzenia tych, którzy nowe posiadłszy majątki wzdychali dp takiego urządzenia towarzyskiego, któreby było rękojmią, iż będą mogli w pokoju pożywać owoce swoich zwycięztw. re przyczyny, które takie wpływały na urządzenie nowego towarzyskiego porządku, były tylko przypadkowe i przemijające; inne zaś leżały głębiej i działały trwalej. Wiek ośmnasty i rewolucya wydały na świat noweżywioły wolności, ale tez tajemnie r zapło- Dyvsi strumienie Wiodły swój .początek Ufaj dnily łono towarzystwa zgubnem nasieniem, z jednego zrodła, z ośmnaUego w.ieku i rez którego despotyczna władza wyrodzić się wolucji; pierwszy bieżał do wolnych instymogła. N owa filozofia, zawładnąwszy rozu- tucyi, drugi zaś torował drogę do absolutnej mem wiarę, i wytknąwszy rozmaitym jej kie- władzy. Nie długo namysł s,ę Napolon. runkom podrzędniejsze od rozumu stanowisko, Ścieśniwszy pr.' d wolności, popłynął wraz niezawisłe, silne, obudziła życie, ale z drugiej z swojem szczęściem tam, gdzie nań czekało strony zjednostkowala umysły bardziej niż berło. Pod jego sterem odbiła Francya od kiedykolwiek. Wnet dostrzeżono, źe to roz- lądu wolność, i oddalała się od niej coraz barstrzelenie się umysłów utrudni, jeżeli nie uda- dziej, niz w którejkolwiek epoce dziejów remni wspólne porozumienie się o ideach po- łrancuzkich. Acz nie można zaprzeczyć, źe litycznych, źe ten rozbrat polityczny zagraża za cesarstwa, dzieła, godne podziwu wyko{'edynowładztwem, gdyż najwyższa władza nano, jednak z drugiej strony i to pewna, źe tędzie dzierżyć berło nad Wszystkimi, nie dla na tych, dziełach nie widziano pic t na pratego, jakoby miała podstawę w zdaniu towa- wdziwej wielkości. Przypadek byt m wię. rzyslwa, ale dla braku opinii publicznej. Ale cej czynnym, niź sam Napoleon. Kewolucya nie dosyć na tern, to osobnostkowanie wyro- podniosła naród z upadku, cesarstwo wy tknędziło się w obojętność, wapatyę; każdy szu- ło mu stanowisko; rewolucya stworzyła niekał prawdy swoim torem, nie dziw więc, źe przebrany zasób sił, cesarstwo zorganizowamiasto prawdy znalazł zwątpienie, które za- ło je ku swemu pożytkowi. Napoleon działał szczepiło w sercach tę pożądliwość zmysło- cuda, ależ i czas był po temu, cuda pod tę wych uciech. Ten ostatki rezultat skeptycy- porę nie były rzeczą nad naturalną. Zresztą zmu znaduje tylko odgłos w piersi łych, któ- . twórca nowej dynastyi był jednym z najrzadrych dążeniem, wydrzeć wolność narodom!" szych ludzi w dziejach człowieczeństwa; on -. »To rozstrzelenie umysłów« rzekł mówca byl tak wielkim, jak wielkim być można bez dalej «podało berło wręce Napoleona. On, cnoty. Zhołdowanie irancuzkiego narodu, raz uchwyciwszy ster rządu, kierował nim który niedawnoco rozwiał urok absolutnej silną dłonią. Cała Europa, przejęta podzi- władzy, da się tylko wytłómaczyć rzadkim wieniem, przypatrywała się tak długo temu jeniuszem Napoleona; p'atrzac na bohatera rzadkiemu widowisku, dopókad gwiazda Na- zapomnieli Francuzi na despotę. Gdyby Napoleona na dziajownym widnokręgu nie zga- pole on był zaprzestał świat oświeca<<! i w jego sła. Złudna mara wolności obłąkała naród, tętna nowe wpuszczać życie, potomność zapowiodła go na bezdroża. Rewolucya znio- liczyłaby imię jego w POCze t tYch de.spotów, sła kasty i przywileje, podzieliła ziemię i ma- którzy trZYmaj4C berło w żelaznej dłoni, żajątki, które w uprzywilejowanym spoczywa- dnych nieuznają kaibów, jako tylko własną ły ręku, pochodnią światła rozwiała mgłę, wolę. Hez trudów dokonał Napoleon niesłyktóra nad ludem zawisła; ale to ocknienie z chanego dzielą; on wzniósł na nowo gmach umysłowego letargu jakież zrodziło skutki:' towarzyskiego porządku, w którym władzę Każdy występował z swojem zdaniem, głosił absolutną wygoanj e umieścił.« - Po opisaniu je za nieomylne, każdy chciał według swego świetnych czynów,któremi zasłynął oręi franwidzimisię kierować machiną rządową. Ale cuzki pod panowaniem Napoleona, przechożaden nie mógł się całkiem oddać sprawom d/i P. Tocqueville do tego okresu, gdy cesarpublicznym, najsprzeczniejsze bowiem zacho- stwo okropnemi klęski porażone w gruzy się dziły stosunki: interes walczył z interesem, rozsypało: "Któż może powiedzieć, coby się zamysł jednio stronnictwa niweczył zamiary by lo z. duchem ludzkim stało, gdyby wtedy, drugiego. W tym zamęcie i zawieruihu dała kiedy widowisko zaburzenia i zdobycia się uczuć potrzeba wyższej inteligencyi, któ- ś w i a t a wionęło, nie podano mu w nagrodo raby nad stronnictwami trzymała zwierzchni- owocu wolności? Cózby się stało z duchem ctwo. Te różnorodne cłięci i dążenia, te ludzkim, gdyby opuściwszy krwawe bojowiW różne kierunki rozstrzelone myśli, nie przy- »ka wrócił do samotnej ciszy i do zwyczaj« brały jeszcze postaci, gdy Napoleon wstąpił nych zatrudnit-ń jednn*ta,nego życia r I Mani na widownię świata. J ego bystry rozum do niezachwianą wiarę, źe w teraźniejszym cza*ciekł od ma/Al, źe naród nie odbiegł jeszcze sie wielkość i byt narodów zawisły od nich tak daleko od posłuszeństwa, że by I bliższym, samych. J e d y n ą ,dft tęgo drogą je U: aby do powrotu na dawną dnigę, niź. kuiiykol- i o.swo.ę wolnpM- zawsze dbali!" «5raz. Lw,) wiek, i że nowy tron wznieść, być twórcą Da.ma yv obłokach. \iiasto Kretajgnd nowe"j dynastyi, nie jest mysią, niedorzeczną. pr-zed kiką laty pogrążone było w żałobie,  W niem wielkie spustoszenie. Cała jedna dzielnica miasta stalą się pastwą płomieni, i przeszło dwieście, iJsób zostało bez wszelkiego .przytułku. Jednego dnia gdy ci nieszczęśliwi zebrawszy się, poszli do burmistrza prosie" o wspomożenie, przybyła poczta z Paryża. W zajezdnym domu wysiadło wielu podróżnych, a miedzy nimi także jakaś dama już podeszłego wieku,. Wszczęto rozmowę, jakimby sposobem tym nieszczęśliwym - dopomódz, a nieznajoma ozwała się w te słowa: »Ja dam widowisko, które ria cała milę wokoło widzieć będzie można. 'W jaki sposób, proszę ronie o to nie pytać; plan mój odkryję tylko samemu burmistrzowi pod zachowaniem se» krętu.« To rzekłszy, dama ta poszła niezwłocznie do burmistrza, a nazajutrz czytano na wszystkich rogach uwiadomienie: "Nadzwyczajne widowisko na dochód pogorzelców. Jutro o pierwszej godzinie po obiedzie ujrzą mieszkańcy tego miasta unoszącą się w obłokach damę, która znowu pod wieczór W teatrze się ukaże. Mniejszej niż jeden frank ceny za wstęp nie przyjmuje się. A rzeczone widowisko tyJko wtedy wykonane będzie, jeżeli się 6000 osób zgłosi i zapłaci.« W wieczór wpłynęło już 10,000 franków do kasy. Nazajutrz o godzinie pierwszej, ujrzano istotnie damę, która w pewnym gatunku czółenka w powietrze się wzniosła. Pozdrowiła chustką wszystkich swych widzów, i niezadługo zniknęła z oczu. Pod wieczór, aby się przekonać, azali dama, która zniknęła w obłokach, także drugiego przyrzeczenia dotrzyma, zaczęła publiczność tłumnie cisnąć się do teatru, chociaż ceny w trójnasób podwyższono. J akoż ukazała się istotnie w loży, i nigdy nie przyjmowano królowej z większemi okrzykami radości, jak tę nieznajomą, spaniałomyślną dobrodziejkę. Długo nie znano jel nazwiska, aż teraz gdy ta dama przed niejakim czasem zeszła z tego świata, dowiedziano się, że to była sławna napowietrzna źeglarka Margat, która wówczas dla wsparcia nieszczęśliwych, Życie swe na nie bezpieczeństwo narażała.«
Db pogorzelców w'Hamburgu wpłynęły dalsze składki: 1. Z rewiru Nówomieiskiego: 72) *Radzca Koreyst. Jacob 6 tal.; 73) Maj.Oertel '1 tal.; 74) Tajny Radzca Reg. Kulau 2 tal.; 75) D. fi. 1 tal.; 76) T. l tal.; 77) Dr. Arnold 1 tal.; 78) Glnyjekarz Dr. Schwickart 5 tal,; 79) Maj.Kniffka 10 tal.; 80)Radzca Najw.Sądu App. Hubner 2ltal.; 84) Rotm. Treskow 1 tal.; -<82) Komm, sprawiedlj Kryger 2 tal.; 83) R.
AIOsBr.; ą4JI\a.dzca,m,}e»ip<<jsKiJci.54al.; 85)lek. pułk. Dr. Ordelfn 5 tal.; 86) Tajn. Radzca Wolff 5 tal.; 87) Kapitan Kozierowski 5 tal.; 88)'Kapit. Walther 5 tal.; 89) Naddzierzawca Pilaski z Strumian 10 tak; 90) JW. Arcybisk.
Dunin 10 tal.; 91) Radzca Reg. Haron Reibnitz 5 tal; 92) Radzca Reg. Werder 5 tal.; 93) NKazn. wojsk. Crarfz 5 tal.
(fiutst. iż ciąg natlttpi.) Podpisani chętnie się podejmują i nadal »kładki przjjtnować. Poznan, dnia 2 Q.. Maja ,1842.
*-lLf,laHcH. SteittnecRer. €1btJIe21a*b Jtrui-UlaHH. MCrederlow. Jtatter.

OBWIESZCZENIE.
Instrument względem zabezpieczonych na dobrach ziemskich W i e r z c h a c z e w o , powiatu Szamotuiskiego, w Rubr. III. pod No. 8. na mocy immissyi przeciwko Wawrzynowi Cieleckiemu zapadłej, z d. 14. Lutego I. 1825.
dla Rartlomieja Szymankiewicza tysiąc Tala» rów zprowizyą po pięć od sta, oraz dziewic-*, tnastu Talarów kosztów, zaginął, i ma być stosownie do wniosku właściciela dóbr ID-» mienionych wywołany. Wzywają się przeto niniejszćm wszyscy, którzy jako właściciele, cessyonaryusze, posiedziciele zastawni lub tćż dzierzyciele do rzeczonego kapitału i instrumentu pretensye roszczą, aby się w terminie dnia 27. Sierpnia 1842. zrana o godzinie lOt€j przed Ur. Schultz, Referendaryuszem w. sali instrukcyjnej podpisanego Sądu wyznaczonym zgłosili i pretensye swe udowodnili, albowiem w razie przeciwnym z wszelkiemi pretensyami swemi da wzmiankowanego kapitału i instrumentu wyłączeni zostaną i instrument takowy aa umorzony uznanym będzie. Poznań, dnia 9. Kwietnia 1842.
Królewski (iłowny Sąd Ziemiański I. wydziału.
SPRZEDAŻ KOMECZNA, Sąd Ziemsko-miejski w Poznaniu.
Nieruchomość tu przy Starym Rynku pod Jicjbą 62. leżąca, do Jadwigi T eressy Jankowskiej, Juliusa i Heleny Franciszki małżonków Gierschbergów, Wojciecha Jana Nepomucena, Grzeąorza Rolesława, Leona Macieja i Hipolita Józefa rodzeństwa Jankowskich należąca, oszacowana na 13,974 Tal. 24 sgI. IGĄ fen. wedle taxy, która wraz z wykazem hypotecznyra i warunkami w Registraturze przejrzana być może, będzie ' dnia 26go Lipea 1842. przed'południem o godzinie'litej w miejscu zwykłem posiedzeń sądowych sprzedana. Wszyscy niewiadomi pretendenci realni Włyjyaja, się, ażeby. się pod uniknienicm pre czonym. Niewiadomy z pobytu współwłaściciel Wojciech Jan Nepomucen Jankowski, zapozywa się niniejszćm publicznie. Poznań. dnia 28. Października 1841.
bHKZEDAZ K.OJNlfc.cZNA. Sąd Ziemsko-roiejski w I n o w r o c ł a w i u .
Folwark wieczysto-dzierżawny C hl e wiek o, położony w tutejszym powiecie, oszacowany na 8963 Tal, wedle taxy, mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypotecznym i warunkami w Registraturze, ma być dnia 21. Czerwca 1842. przed południem o godzinie 11 tej w mIeJSCU zwykłem posiedzeń sądowych sprzedany. vVzywamy niniejszćm wszystkich pretendentów realnych, aby pod prekluzyą najpóźniej w terminie wyrażonym się zgłosili. Inowrocław. dnia 30- Listopada 1841.
Dogodne miejsce do wełny na 1000 cetnarów jest pod Nr. 14. przy ulicy Wrocławskiej «ześciowo d o wynaieoia. u a t K o W S K i.
Świeże Messyńskie cytryny po 9 i 10 fen., świeże ponsowe Messyńskie apeizyny po 1 sgr. 3 fen., naipickniejsze i największe po 1*3 sgr., najprzedniejsze rodzenki W gronach funt 9 sgr., 'najlepsze migdały w łupinach funt 11 sgr., świeże Smyrneńskie figi funt 7 A «gr., świeże Alexandryl» kie daktyle funt 7» 8gr., figi w krążkach funt 5 sgr., Sułtańskie rodzenki funt 7 sgr., prawdziwy Hollenderski ser funt 6 sgr., prawdziwy ser Szwajcarski funt 7 sgr., prawdziwy Włoski makaron funt 6I..1, sgr., prawdziwe sardele funt 8 «gr., prawdziwy salseson funt 7 sgr., przedniejszy funt 9 sgr., zielony ser z ziół funt 6sgr. i świeże zielone pomarańcze, jako tez Harn* burskie wędzone mostki wołowe poleca W najpomierniejszych cenach Józef Ephraim, narożnik Wodnei ulicy i rynku Nr. 1. Kurs giełdy Berlińskiej, Dnia 17. Maja 1842.
Sto- Na I>r. kurant pa papie- gotow1 .! orC. rami. zną.
Obligi długu skarbowego .. Obi. dl. skarb, na 3'<; od eta prowizji odstęplowaiie Pr. aiig. obligacjs 1830. . .
Obligi premio w handlu morsko Obligi Kurmarchii .... Berlińskie obligacje miejskie Gdańskie dito w T. .
Zachodnio - Pr. listy zastawne % Listy zast. W. X. Poznańskiego 4 Wschodnio - Pr. listy zast.
Pomorskie dito. . . . .
Kur- i N owoinarch. dito .
Szląskie dito.
Akcje Berlińsko -Poczdamskiej] dito akcje a priuris . Magdebursko - Lipskiej dito akcje a prioris . Vi - rlińsko - Anhnltskićj dito akcje a prioris , Diisseldorf. -Elbcrfeld.
dito akcj o a prioris . nadreńskićj dito akcje a prioris .
*) 4 \4
Kolei dito Kolei dito Kolei dito Kolei dito Kolei dito 4\
Złoto a l marco. . . .
Frydrychsdory.. .
Inne monety złote po 5 tal.
Oisconto.

W4V
102V lu3' -f 84V 102 104V 48 107
103Wio3V
127V 114V
106V
86V %%WOV
ISJs1¥lU4V
1 021 s102 V 84V IOllj - 103V
102%: 102V 102V 102 A 102V
126Jj 102V 113' r 102V 105V 102V 85 ijI(H»v
*) Kupujący płicj »bieeU Prowriye po4 od >t> I proc WIło · /, od «a i» rok li do S i - 4m» Grudnia 18 42.

W niedzielę dnia 22 Maja 1842. r.
będą mieli kazanie
W ciajru tygodnia od d. 13.
do 19 . Maja 1842.
Utozwy Łośełołów.

W kościele katedralnym . . X. Pn. Wieruszewski.
Dnia 26. Majo .... - Kun J abczjuski.
W kość. fam. Ś. Maryi Magd. - Dziek. Zcjland.
W kościele S. Wojciecha. - Maus. Celler.
'W kościele Ś. Marcina. . ,. - Prob. Kamieński, Franciszk. (gmina niem.-katol.) - Prof. Alzog. X. Regens Pohl.
W klasztorze Dominikanów - Praeb. Scholtz.
W klaszt. Sióstr miłosierdzia Kleryk Piątkowski.
Dnia 26. M ł. . a .... Zientkiewicz.
'W kość.. ewaniel. . Krzyż« Superinteud. Fischer. Pastor Friedrieb.
W kość. ewaniel. . Piotra R. Kons. Dr Siedler.
W kościele garnizonowym. Kaz o, dyw, Ki e s e.

JO 
Og61em . .. I 10 I 15 I 1 7 I 7 , 8