GAZETA \V &elkiegor, , 1 Xiestwa POZJYAŃSKIEGO. Nakładom Drukami Nadwornej »r. Dekera i Spółki. - Keilaktor: lI. Wannou >8M. fi'138. W Piątek dnia 17. Czerwca. 1849. Wiadomości kraj owe. Z Berlina, dnia 14. Czerwca. Przybył tu: Naczelny Prezes prowincyi Reńskiej, von Schaper, z Trewiru. Wiadomości zagranIczne. Rossya. z o desy, dnia 20. Maja. Parostatek turecki »Erekli«, pod sterem Anglika, uderzył o szkutę rossyjską "Arigiolo" , stojącą r>a kotwi« y w fiinopie, gdzie się była schroniła od buizy, w przeprawie z Eupatoryi do Stambułu, i zatopił ja wraz z łódką, nała dowaną wcglern; w tym przypadku utonął jeden maltek. -Zuchwalstwo korsarzy doszło do tego stopnia, ze umyślili napaść na jeden etatek, któiy stał w przystani Bujukdere. Nadzieja prędkiego końca nieporozumień pomiędzy rządami tureckim i greckim, zdaje się być bezzasadna; twierdza nawet, źe P. Maurokordato, nie zdoławszy dopiąć celu swe go poselstwa, przygotow uje się do wyjazdu do Aten. Cała eskadra Kapudana Baszy wyszła z arsenału i stanęła wxdluz Bosloru, między Dołma-Bakrze i Arta Kiojera.-- Wiadomości z Syryi są codzień bardziej zaspokojące. F2ancya. Z Paryża, dnia 8. Czerwca. Komitet obiorczy konstytucyjnej łewij, na czele której stoi Odilon Barrot, wydał obecnie swoi okólnik do wyborców. Jest to akt w najwyższym stopniu przesadzony, tchnący duchem zagorzalstwa, i wystawiający położenie Francyi w lakiem świetle, jak gdyby de« spotyzm niesłychany wszystkie prawa kraju nogami deptał. Między inne mi powiadają tam, źe położenie w r. 1842. zupełnre to samo, co w r. 1830., tylko z dodatkiem większego moralnego zepsucia, »Reakcja objawia się zewsząd; systematyczne prześladowanie prassy, spaczenia sądu przysięgłych, zwinięcie gwardyt narodowe) prawie we wszystkich wielkich miastach, bezczelne wzgardzenie prawami municypalności, o czem rejestrowanie w bezecny świadczy sposób; wpływ pieniędzy w miejsce wpływu zdolności, a przedewszysikiero coraz bardziej szerzący się system przekupstwa, grożący zupeli.ą demoralizacyą na« rodu - wszystko to prędkiego- wymaga sprostowania. Walkę tam powtórnie wznowić mnsim, gdzieśmy w r. 1839. stanęli; z tą wszelako różnicą-, że ci mężowie teraz naprzeciw nam występują, którzy podówczas wspólnie z nami przeciw upodleniu naszej polityki zewnętrznej, przeciw wzmaganiu się oso bietego rządu protestowali, źe więc wszystkich śmierci węglarza LK taką mówią obojętnością, tych do odpowiedzialności pociągnąć należy jak o psie wściekłym, którego policyant jaki z powodu poniżenia naszego honoru narodo- zestrzelił. Lordowi Ashley pozwolenie wego i nowych postępów p o c h ł o n i ę c i a wniesienia bilu udzielono. wszelkićjwładzy w osobie icdnego, Morning-post po obecności Barona Baktóre dawniej im za powód do zażalenia słu- rante, który bywszy przez długi czas Posłem żyło.« - Sprawiedliwie na to uważa D z i e n - francuzkim w Petersburgu, obecnie z missyą nik S p o rów, iź istotnie dla Francuzów rządu irancuzkiego Londynie jest oczekiwszystkie nauki doświadczenia, złudzenia am- wany, wiele dobrego W j obiecuje d wzglębicyi i przestrogi historyi są stracone, jeżeli , dem przywrócenia pSrOzyj;cielskich p ;tosunków w r. l A 842. z podobną odezwą do obiorców między Anglią i Francyą. »Być może, że się zwracają. w obecnej chwili już wy sia kann, gdzie Papież najprzód miał czytaną mszą, pod długiemi arkadami kościoła ś. Piotra. Oprócz uczniów kilku kollegiów i instytutów naukowych, które rozpoczynały orszak, miały udział w tej uroczystej processyi wszystkie zakony religilne, kapituły siedmiu tutejszych katedr, Prałaci pełniący siuźbę w pałacu Papiezkim, pierwsi Xiążęta Rzymscy, S ena t, około 20 Arcybiskupów i Biskupów, kapela papiezka, 25 Kardynałów i sam Papież niesiony w postawie klęczącej pod baldachinein i trzymający monstracyą, otoczony liczną służbą, drabantami palacowemi, gwardyą Szwajcarską w szyszakach i pancerzach, a w końcu piechota i jazda papiezka z muzyką. Xią£ę Pruski Fryderyk miał dziś pożegnawcze posłuchanie u Papieża, udając się przez Florencyą do Niemiec. Z Neapolu, dnia 24. Maja. Związek małżeński między Xiężniczką Teressą i Cesarzem Brazylijskim uważają tu już za rzecz pewną. Zajmuią się tu urządzeniem dwóch okrętów wojennych, które zawieźć mają Cesarską narzeczoną do Lisbony. Turcya. Z S m y r n y, dnia 9. Maja. Według wiadomości z Beirulu z dnia 28. Kwietnia, Syrya anajduje się jeszcze ciągłe gdyby wszysry Gubernatorowie, których tam Porta wysyła, mieli tylko polecenie rozbójników bronie a mieszkańców gnębić do ostatka prze» uciemiężania i nieprawne podatki. Handel coraz bardziej upada, sprawiedliwość znikła »"pełnie, a jak tylko idzie o Muzułmanina, " żadnego Baszy nic wskórać nie można. Jeżeli zaś przeciwnie Turek zaskarży, natenczas władza rozwija szereg samowolności i ucisków» tak dalece, źe teraz juz powszechnie pra r>9 powrotu władztwa egipskiego. W skutku ujęcia zdradzieckim spo soben» naczelników Druzyiskich przez Omara Baszę, zdaje się Porta obawiać niespokojności; dla czego kilkaset Albańczyków z Salo nichi i 7 okrętów z Cypru wysłano do Bajrutu. Wojsko to w połączeniu z znajdującem się już W Syryi źołnierstwem Tureckiem ma być użyte do rozbroienia gór Libanu. Ta wiadomość powszechny rozniosła postrach, bo ka żda rodzina ze zgrozą przypomina sobie bezeceństwa, jakiemi ta piekielna banda zawsze drogę swoja naznaczała. Pułkownik Bose, Jlny Konsul angielski w Beirucic, byłby niedawno padł ofiarą tych bandytów, przed którymi tylko cudem uszedł. Wyjechał on na spacer za miasto, gdy nagle z poza starego muru wyskoczył Albańczyk, pochwycił cugle od konia jego i wyst zeliłdoń z pistoletu. Szczęściem broń nie puściła; Pułkownik rzucił się na rozbójnika i za pomocą zbiegłych włościan związał go i do straży przy bramie odesłał. - Maronici zachowuią się spokojnie, ale ith pełnomocnicy w Konstantynopolu podali Posłom europejskim pewnego rodzaju ultimatum, w którćm upraszają o pomoc, w razie zaś odmo \i ienia jej, będą zmuszeń.' przemocą prawa swe odzyskać. W. Wezyr otrzymał znowu podpisaną prze» wielu Druzyi»kich naczelników petycyą, w której żądają, aby Porta bezwarunkowe swoje panowanie rozciągnęła na cale Syryjskie góry, i energicznemi wyrazami protestują przeciwko przywróceniu łam ii ii Szachab na emir >si wo Libanu. Wiadomo atoli aż nadto dobrze, iakiemi to sposobami wymusza Porta podobne prośby, i niktby nawet vy tym przypadku żadnej do tego nie przy więzy wał wagi, gdyby reprezentanci europejscy w Konstantynopolu nie byli juź otrzymali licznych próśb od Druzów, w których właśnie żądają przywróce.nia dawniejszych stosunków. - Jak Porta wyjdzie 2 tego kłopotliwego położenia, nie wiadomo; to tylko pewna, że stan Syryi wzbudza obawę nawet pomiędzy osobami, z zimną rozwag? zapatrującemu się. na obecne wypadkiff:B Indye Wschodnie. z Bombaju, dnia 3. Maja. Podług przedostatnich wiadomości zMghanistanu, dochodzących do połowy Marca, stał Generał Notl w 7200 ludzi od 12. Stycznia w Kandaharze, ale dla braku pieniędzy i amuni cyi, oczekiwał przybycia 2500 ludzi pod Generałem Englandern, który mu 100,000 funt. szt. i 600,000 ostrych naboi na 6000 wielbłądach sprowadzić miał. Dnia 6. Marca wyruszył Gen. Nott, zapewne w nadziei tych posiłków, naprzód« ale po stoczeniu z nieprzyjacielem kilku korzystnych dia siebie utarczek, tak daleko się od miasta oddalił, iż nieprzyjaciel uprzedził go i w 6000 ludzi stare miasto obsadził, a to d. 9. wieczorem. Nazajutrz z rana uderzył tenże i na nowe miasto i chciał domy palić, ale pozostała piechota i artylerya angielska powitała go takim gradem kul, źe się rozsypał, utraciwszy 600 do 1000 łudzi w zabitych i ranionych. Dnia 13. Marca powrócił Generał Nott szczęśliwie do Kandaharu. Odtąd byli ; Afghanowie spokojni aż do l. Kwietnia, gdzie Pułkownik Wymer w 1200 ludzi wysłany został dła ułatwienia przeprawy Generałowi Englandowi. Uderzyło nań 7000 Afghanów których jednak z stratą 500 ludzi i kilku znakomitych naczelników rozpędził, sam tylko mając 5 zabitych i 25 ranionych. Podług ostatnich wiadomości z Kandaharu z d. 12. Kwietnia, brakowało tamże arnunicyi, sądzono przeto, że Generał Nott, mający jeszcze żywność na 6 miesięcy, dowiedziawszy się o klęsce Generała Englanda, ów korpus ź Kelat i bildschi odwoła i razem z nim do Quettachu powróci. Generał England bowiem opuściwszy d. 9. Marca Dadur i straciwszy 300 wielbłądów w wąwozie Uolari, dostał się d. '16. do Quettach«, a d. 26. Marca nie czekając na pozostałą za sobą kolumną wyruszył do Pis.hhinu, dla zasłonienia kilku przyjaznych Anglikom pokoleń, ale w tej drodze tak nań nataito, że zamiaru swego zaniechać musiał. Przekonawszy się zaś o trudności przebywania owych okolic, napisał do Generała Notta, źe na jego odsiecz liczyć nie może. List ten był d. 1. Kwietnia wysłany. Aby ocenić ważność wypadku, źe Anglicy obecnie pod wodzą Pollocka gwałtem przez wąwozy Keiber się przedarli, przytaczają gazety tutejsze, źe wąwozy te nigdy jeszcze z orężem w ręku i mocą oręża nie były przebyte, bzach Nadir przed 100 laty 100,000 f. szt. zapłacił za przejście przez nie; władzcy Kabulu płacili rocznie 8000 funt., a po wkroczeniu Anglików haracz ten nie ustał. Tą rażą Generał Pollock ofiarował 5000 font. szt. za wolny przechod i już 2000 f. st. zaliczył, kiedy miała być wypłaconą, kiedy wojska angielskie do lezącej na samym środku wąwozów twierdzy Ali-Musdschid dojdą. Keiberyci wszelako zamiar swój zmienili i zniewoleni przez inne pokolenia, zwróciwszy odebrane juź 2000 f. st., Anglikom opór stawiać postanowili. Wszakże z niałoznaczną stratą ]u£ w pierwszym dniu twierdzę Ali- Musdschid opanowaliśmy. ZKalkutty, dnia 18. Kwietnia. Depesza Podpułkownika Palmer , w której o kapitulacyi Gisni donosi, jest osnowy następującej: »00 oficera dowodzącego w Dschalalabad. Z wielkiem ubolewaniem donoszę J W Panu, że niedostatek wody i przemagające siły nieprzyjaciół mnie zniewoliły do układania się względem ustąpienia z twierdzy w ciągu 6 dni. Załoga północno-wschodnią część miasta zaiąć maj wycieńczona ona przez ciągłe trudy i niewygody i wiele od mrozów wycierpiała. Termometr (Farenheita) stał 14 stopni pod zerem. Warunki są następujące: przyzwoite obchodzenie się z nami tu i w pochodzie do Kabulu, uroczyście przez naczelników zaprzysiężone. Przy kapitulacyi spełniłem tylko rozkazy Majora Pottinger i Generała Elphinstone, którzy mi w urzędowem piśmie polecili, abym po przybyciu Rohilla Chana, syna Emira Allah Chan, Sirdaru z Loger, z twierdzy i miasta ustąpił. N aczelnik ten przybył i przyrzekł, że nas bezpiecznie do Kabulu przeprowadzi. Emir Schemsoddin Chan, synowiec Dost Mohammeda« haria, mianowa ny teraz namiestnikiem w Gisni i politycznym ajentem. Otrzymałem od Sir W. Mac Naghten insłrukrye, abym natychmiast po przybyciu jego do Kabulu się udał Opuszczony w głębi kraju nieprzyjacielskiego, odcięty od wszelkich związków z główną kwaterą i dręczony niedostatkiem wody nawet w tel porze roku, na czele 200 ludzi, którzyby ledwo przez 48 godzin w twierdzy trzymać się mogli, nie mo głem nic innego zrobić, jak tylko kapitulować. « chorych i raniony« h i lJ7 nieszczęśliwych przypadków. Oficerowie w szys« y zdrowi. T. l' almer." Rozmaite wiadomości. Z Poznania.- Dziennik Urzędowy Król. Regencyi w Poznaniu z dnia 14. Czerw ee r b. obejmiJie międjy uw;eT! ogłoszenie Kroi. l'ro wincyalnego K"ll«gium -zkolnego w zglcdern Instytutu guwi mant« K tu w l'oznaniuj - następującą kronikę osobistą: "Dotychczasowy Radzca Regencyjny L'Eetocq w Merseburgu na Nadradzcę i Dyrygenta wydziału spraw wewnętrznych tutejszej Król. Hegencyi posunięty"; - o chorobach bydlęcych; - o darach dla kościoła katolickiego w Rydzynie i dla szkół katolickich; - względem kwitów na summy wypłacone do lunduszu przedaźy dóbr skarbowych; - kwitów interimalnych kass specyalnych na wypłacone im kapitały i t. d. Strata poniesiona w okrętach. - W przeciągu czternastu miesięcy , zacząwszy od Ól. Października 1840. do 31. Grudnia 1841.. zatonęło: 68 okrętów trzymasztowych, 47 barkowych, 130 brygów, 246 szonerów, 21 szalup i 5 statków parowych; między tćmi było 22 okrętów trzy-masztowych, 16 bark, 41 brygów i 15 szonerów, w ogóle 94 okrętów angielskich. Liczba ludzi, którzy w tern nieszczęściu życie utracili, wynosi 650, (W tym wykazie zawarte są tylko te okręty, o których z pewnością wiadomo, że zatonęły. Przypadki te wydarzyły się powiększę] części przy wybrzeżach Stanów Zjednoczonych.) Oprócz tych wymienionych okrętów, ilość statków, rzez burze gdzieś zapędzonych,' a może całićm zaginionych 28 dochodzi. X-ofatr poleKi. W S o b o tę, dnia 18. Czerwca: AnnaAKrii A Iowa Angielska czyli: Szklanka wody czyli: Przyczyny i skutki. Komedya w 5 aktach prozą, przez tul. s. Scribe, tłumaczona przez Fil. Stolzmana. W księgarni Z u p a ński ego jest do nabycia: Dodatek, do pamiętników WyI II c k i c g o «, odnoszący sie; do życia JLnilrzeja Zamojskiego, z lękopisinu Wybickiego wydany. Cena 1. A złt p . Dobra szlacheckie milę od rzeki Warty a 5 mil od Poznania odległe, obejmuiące 750 mórg magdeburskich, są z kompletnym nieżywym i żywym inwentarzem i dostarczającemi dobremi mieszkalnemi i gospodarczemi budynkami z 'wolnej ręki do sprzedania. r>liź»zej wiadomości co dotyihdóbr, udzieli Pan Oberżysta Reyraann w Oberży »Hotel de Pologne" w Poznaniu na przedmieściu Sgo V* oiciecha. w kamienicy przy ulicy W ronie« kiej pod łirzbą 6 iest d i wynajęcia od l. I'azdzi rnika r. b. dobrze urządzone pomieszkanie, obej'mująre 4 P' koje, 2 alkierze, kmhnią, piwni« cc i drw Unią. Bliższa wiadom«>sć u H a r t - wiga K anlorowicza przy ulicy Wronieckiej pod Nr. 4.