.. GAZETA
VVi elki e gol&ięstwa POZNANSKIEGO
N akładem Drukarni Nadwornej W Dekera i Spóiki.

Redaktor: A. Wannomki.

JI? 14 l.
W Srodę dnia 19. Czerwca
.. .. I8I4U
Wiadomości krajowe.

Z B e r l i n a , dnia 15. Czerwca.
N. P a n wyjechał do Szczecina.
N. C e sarz ro s s yj ski przez Szczecin ztąd do Petersburga się udał. J. K. W. Książę Pruski wyjechał do Szczecina.
J. K. W. owdowiała W. Księżna Meklenburg-Sch werin z dostojną córką swoją, Księżniczką L u d w i k ą do Petersburga się udała.
Z Szczecina, dnia 15. Czerwca, Dnia dzisiejszego o godzinie 12. N. C e s a r z Rossyjski z W. Xżną Meklenburską ztąd do Petersburga się puścił.
Z B e r l i n a, dnia 15. Czerwca.
N. Pan Rzeczywistego Tajnego Nad-Radzcę regencyjnego, Dr. Beuth, Rzeczywistym Tajnym Radzcą z przydomkiem »Excellencya« mianować raczył.
Juz dawniej doniosłem Panu, iż w publiczności krąży pogłoska, że Turcyi przesilenie xagraza. Podróż cesarza do Londynu, koncentracya znacznych, niby to przeciw Czerkiesom przeznaczonych wojsk, oraz osłabienie zupełne państwa Osmanów słuszną w tym wzglę
dzie obudzają obawę. "Wiadomości z Bukowiny potwierdzają jeszcze te domysły. N ad granicą, mianowicie pod Kijowem i Berdyczewem wojsko się gromadzi, agenci dyplomatyczni nader są czynni, w porcie Smyrneńskim flotta francuzko-angielska oczekiwana, niby to w celu sprzeciwiania się zamiarom Rossyi. J akie zmiany w tetm podróż Cesarza do Anglii sprawi, naturalnie dotychczas tajemnicą; zęby cesarz Anglią dla swoich planów pozyskać miał, o tetm nieco wątpimy; ale posiadanie Syryi tak dla niej ponętnem, izby może za to Rossyą w Konstantynopolu ścierpiała. Franeya otrzymać ma Egipt, Austrya Księstwa naddunajskie.
ZPoznania. -Minęło łat dwadzieścia, jak zmarły Król J. M. założył był instytut dla chorych pod opieką sióstr Miłosiernych w Poznaniu. Przełożona tychże podała Królewskiemu Naczelnemu Prezesostwu liczbowy wykaz dotychczasowej instytutu tego działalności, a rzeczona władza najwyższa, uznając błogie skutki zakładu, ogłosiła powyższe rezultaty w D z i enniku urzędowym. Stosownie do tego wykazu pielęgnowano od r. 1823. -1843. u sióstr Miłosiernych w Poznaniu 22, 15 O chorych: z tych umarło 2222, wypuszczono 549 bez uzdrowienia, a uzdrowiono 17,343.  Wolne miasto Kraków.
z Krakowa, w Czerwcu. Kiedy Francuzi z taką czcią i lakiem uniesieniem Molierowi swemu posąg wznoszą, pokusiliśmy się także, jakkolwiek w ogóle nie bardzo skłonni do stawiania pomników, poświęcić kamień pamiątce uwielbianego poety Jana Kochanowskiego. Wszyscy polscy pisarze złożą na ten cel swoje płody aby wydać Album, z którego dochodów pierwsze koszta pomnika pokryte być mają. Co do nas, mówi dalej korrespondent, jesteśmy tego zdania, że sławny dąb Kochanowskiego (pewnie ma być lip a, i to przecie uie wieczna) w Czarnoleski lepsząjest pamiątką po Janie, aniżeli posąg, i że lcpsząby była cześć dla poety, gdyby summa zebrana na cele naukowe obróconą została. b t r a H c y a. Z P ary ż a, dnia 10. Czerwca.
Armia będąca pod dowództwem syna Cesarza Marokańskiego liczy teraz podobno 15 do 20,000 ludzi, pomiędzy którymi mało jest jednak żołnierza regularnego i wyćwiczonego, lak iż owe 8-10,000 Francuzów, którymi dowodzi Generał Lamoriciere, armii cesarskiej Miiiało czoło stawić mogą. Do Oranu nadeszły tymczasem pułki, a według listu z d. 29. Maja przybyły tamże dwa bataliony 48go regimentu liniowego. Marszałek Bugeaud chce się podobno sam udać na granicę marokańską. Lugduńskie towarzystwo ka rozszerzaniu wiary katolickiej ogłosiło właśnie dochody swoje z roku 1843. Ogólna ich summa wynosi: 3,553,088 fI.; Francya dostarczyła 1,835,029 fr., l'russy 144,066* fI. Anglia 137,795 fr. a Rossya wraz z Polską 2449 franków. Także i z Ameryki znaczna wpłynęła summa; Auslrya i Bawarya osobne mąią missye. Wystawa nasza przemysłowa, która jeszcze wczorajszego rana tak wspaniały i majestatyczny przedstawiała widok, najsmutniejsze dziś czyui wrażenie. Około godziny 4 z południa zarwała się prawie cała chmura na stolicę naszą. Tak wielki i gęsty spadł grad, że lekkie pokrycie budynku wystawnego roztrzaskał, poczerń tak gwałtowny lał deszcz na wystawione płody, że w przeciągu dwóch miuut na dwie 6topy wysokości w budynku tym woda stała.
Ponieważ pół godziny przedtem najpiękniejsza pogoda do przechadzki zapraszała, przeto Pola Elizejskie zapełnione były ludźmi, którzy za zbliżeniem się burzy w największym nieładzie do pałacu wystawnego uciekali, gdzie tak wielki
powstał natłok, ze kilka dam zemdlało. Szczęśliwym sposobem przeszła burza w pół godziny, inaczej byłoby zapewne kilkunastu ludzi padło ofiarą nacisku i zgiełku. Szkodę na wystawie wyrządzoną cenią na kilka milionów. Wszystkie towary modne i strojne, jedwabie, szale (pomiędzy lemi jeden w cenie 25,000 fr), chustki, porcelanę, kryształy, kobierce i kosztowne meble, wszystko to deszcz zmoczy] albo grad potłukł. raK nazwana galerya materyi tkanych tworzy teraz tylko kupę brudnych piatów leżących w błocie, bo ponieważ podłoga tego budynku z gliny była ulepiona, którą strumienie deszczu zmiękczyły i rozpuściły, przeto cała podłoga wygląda jak kałuża. Niektórzy fabrykanci, którzy na wystawę największe wyłożyli kapitały, postradali prawie wszystko. Towary ich, których już wcale użyć nic można, zabezpieczone tylko były przeciw niebezpieczeństwu ognia, bo któżby się był spodział, że tak okropin spadnie na nie ulewa. N a budowniczego pałacu wystawnego ciężka spada odpowiedzialność. Rząd wyznaczył mu był na to pół miliona franków; ze zbyt wielkiej oszczędności nie wydał nawet 400,000 fI., a dachu uie zabezpieczył wcale przeciw mocnej ulewie Niektórzy fabrykanci zamierzają podać do rządu o wynagrodzenie szkody i apelować do Izby. Tymczasem zamknięto wystawę na czas nieiaki, aby darli budynku czem prędzej naprawić, bo ponieważ dziś około godziny 1 mocny deszcz pad..ł, nowych więc szkód obawiać się można. Wskutek wczorajszego przypadku straciła i lak wystawa przemysłowa całą sw.ą świetność, pizeszlo połowa wystawionych płodów tak dalece została uszkodzoną, że jej już użyć nie podobna. Nieszczęście i to jeszcze mieć chciało, ze sąd przysięgłych mający polecenie zbadać, którzy fabrykanci na nagrody przez rząd wystawione najbardziej zasługują. prac swych jeszcze nie ukończył, tak iż niektórzy fabrykanci, obok szkody poniesionej ponieść jeszcze niogq stratę nagrody honorowej, bo trudno będzie ocenić dobroć zmoczonych i uszkodzonych towarów. Smutny przypadek wczorajszy tę przynajmniej będzie miał korzyść, że zmusi rząd do wystawienia osobnego trwałego budynku do wystawy przemysłowych płodów, co nie tylko przemysłowi w ogóle ale i rządowi korzyść przyniesie. Za trzy lub cztery miliony może przemysł wspaniały mieć pałac, w którym wygodniej i wspanialej płody swoje będzie mógł wystawić. Teraz przeciwnie wydaje się co pięć lat pól miliona franków na drewniane zabudo bierać trzeba. Burza wczorajsza nietylko w samym Paryżu, ale i w okolicach jego wielkie wyrządziła szkody. Grad zbił całkiem zboża i ze strachem oczekujemy doniesień z prowincyi południowych, że grad może winnice uszkodził. Ponieważ już przeszłego roku wiuotbiór bardzo był lichy, przeto uszkodzenie winnic dwojakąby ra sobą pociągnęło szkodę: najprzód podniesłoby cenę wina i tak już dla klassy pracującej zbyt drogiego, a do tego wystawiłoby na głód sześć milionów winiarzy, żyjących tylko z pietęguacyi winnic. Anglia, Z Londynu, d. 8. Czerwca.
Już nie raz uskarżano się w dziennikach naszych, iż dwory zagraniczne, przy których Anglia utrzymuje ambassadoiów, tutaj zastępować się każą tylko przez nadzwyczajnych posłów, co się szczególniej ściąga do Austryi i Rossyi. Times donosi dzisiaj, iż Austrya na przedstawienia tutejsze widziała się być spowodowaną, swego dotychczasowego nadzwyczajnego posła i pełnomocnego ministra w Bruxelli, Hr. Ditriclistein, mianować ambassadorem przy tutejszym dworze. Hrabia ma tu przybyć w końcu przyszłego miesiąca. Z dnia 11. Czerwca.
Najjaś. Cesarz Rossyi opuścił przedwczoraj, w Niedzielę, wieczorem o godzinie 5., dniem więc wprzódy, jak z początku mówiono, pałac Buckingham, i udał się do Woolwich, by zląd dostać się na ląd stały. Zrana w dzień odjazdu znajdował się N. Cesarz na nabożeństwie w kaplicy ambassady rossyjskiej, a po krótkiem zabawieniu w hotelu ambassady, zaszczycił swe mi odwiedzinami z pożegnaniem pierwszego ministra, Sir R. Peela, i Lady Pembroke. W południe śniadał cesarz w towarzystwie N. Królowej i Księcia Albrechta, poezem opuścił pałac w sześciu królewskich pojazdach, w towarzystwie księcia, Hr. Aberdeen, i swego orszaku, a Najjaśniejsza Królowa towarzyszyła ma aż do ostatniego przedsionku. Krótko przed 61ą orszak cały przybył do Woolwich, gdzie wystrzały bateryjne zwiastowały przybycie cesarza, którego cała admiralicya, z Hr. Haddington na czele, przyjmowała przy tamie portowej. Cesarz zabawił prawie dwie godziny w Woolwich, i oglądał w tym czasie warsztaty okrętowe. O trzy kwadranse na siódmą wsiadł N. Pan z Księciem Albrechtem, Hr. Iladdiuglou, Sir Cockburui Baronem Brunnów, na będący w pogotowiu statek, który Commodore Sir Fraucis Collier prowadził do »Black Eagle« Na pokładzie »Black Eagle« J. K. W. Książę Albrecht, pożegnał się serdecznie z cesarzem. W chwili, kiedy statek odpływał od lądu, muzyka wojskowa grała narodowy hymn rossyjski, a zgrodzony na brzegu licznie nader lud, wykrzyknął po trzykroć Najjaśniejszemu Panu »niech żyje.« Monarcha podziękował z odkrytą głową. O godzinie 7. » Black Eagle« wypłynął na morze, a za nim następował »Lightning.« Przedostatni dzień pobytu Najjaś» Cesarza Wszech Rossyi w Londynie, obchodzony był wzmiankowanym już festynem u Księcia Devonshire w Chiswick, wspaniałem mieszkaniu letnie in na przedmieściu, i obecnością dostojnych gości na operze włoskiej. Zrana dnia tego zaszczycił N ajjaśniejszy Cesarz odwiedzinami Księcia i Księżnę Buccleugh, i członków United Service Club, którzy w Piątek na próżno oczekiwali byli monarchy. Cesarz w towarzystwie Barona Brunnow i P. Benkhausen, oglądał z widocznetn ukontentowaniem obrazy angielskich lamjlii królewskich, i innych sławnych ludzi i długi czas rozmawiał uprzejmie z obecnymi członkami klubu. Obejrzawszy następnie monarcha rozpoczęte budowle Izb parlamentowych, i zrobiwszy jeszcze kilka odwiedzin, udał się do Chiswick. Osiemset osób, wybór naszego towarzystwa, cale ciało dyplomatyczue, jako też członkowie familii królewskiej, zaproszonych było tutaj na festyn ten dany na cześć N. Cesarza Wszech Rossyi. Liczba przytomnych osób wynosiła przeszło 70U.
Z książęcych osób znajdowali sic tutaj: Cesarz rossyjski, Król saski, Ksżę Albrecht, Księżna Gloucester, Książę i Księżna Cambridge. Sztandar rossyjski powiewał na dachu w czasie obecności rossyjskiego monarchy. N ajjaśniejsza Królowa była uroczystościami obchodzonemi dniem przed tein tak dalece znurzoua, iż nie mogła przyjąć zaprosili Księcia Devonshire. Po obiedzie, który z przepychem książęcym zgotowany był, zwiedził cesarz wspaniały park i zakłady ogrodowe księcia, i pożegnał si<;z nim jak naj czulej po dłuższej jak dwugodzinnej zabawie, widocznie wzruszony uprzejmością księcia. W 7 ieczorem znajdowała się królowa z dostojnymi swymi gośćmi i całym dworem na operze wIoskiej. Przedstawiono Cyrulika sewilIskiego. Między aktami grała orkiestra hymny narodowe angielski i rossyjski, z których ostatni przez zgromadzoną publiczność z wielkim przyjęty był oklaskiem.  hojności Cesarza Rossyjskiego, która i podczas jego teraźuiejszego pobytu w Londynie jak najświetniej się objawiła. Przytaczają, ze znaczną dal summę na wykończenie pomnika N elsona na Trafalgar Square a dla służby Królowej w pałacu Buckingham przy wyjeździe 20,000 dukatów ofiarować raczył. Londyński korrespondeut Ha m b u r s k i ej Borsenhalle udziela pismo Barona Bruunow do Xi<;zuej S o m m e r s e t, o któremyśmy wczoraj wspomnieli. Nazwisko Xi<;zuej tej stało, jak wiadomo, na czele listy dam, które się podjęły patronatu balu danego wczoraj na korzyś ć wyc ho dź c ów p o l ski c h; Xi<;zna przed kilku dniami Baronowi Brunuow piśmiennie oświadczyła, iż ubolewa nad tern, źe dla bytności Cesarza festyn ten odłożyć musi. Na rozkaz Cesarski Baron Brunuow wydał list następujący do Xiezuej: «W indso r- C as tle, d. Czerwca. - Szanowna Xi<;zno! Tysiączne podzięki za łaskawe udzielenie ze strony Jaśnie Oświeconej Pani względem Cha rit y balI, który w poniedziałek d. 10. m. b. na korzyść potrzebujących Polaków w Londynie ma być dany. Nie omieszkałem o wszystkie m co Pani pod względem sprawy tej łaskawie wynurzyłaś, donieść Cesarzowi. Już poprzednio zupełnie jasnem mi było, co J. C. M. przedsięweźmie. Z wielkiem zadowoleniem donoszę obecnie J O. Pani, ze cel dobroczynny zamierzony przez damy komitetu balowego, na żadną przeszkodę natrafić nie może. N. Cesarzowi nazwiska osób komitet ten składających nie są znane, a co się tyczy celu dobroczynnego, tyle tylko J O. Pani oświadczyć mam, iż w razie zęby lista subskrypcyjna jeszcze nie była zamkniętą i dodatek jaki do funduszów, będących pod rozporządzeniem JO. Pani byłby potrzebny, ja od N. Cesarza mam sobie poleconein, bym się podpisał z każdą polubowną summa, której J O . Pani w tym dobroczynnym celu zażądać stosowną uznasz. Jestem 11. d.
(podp.) Brunuow.
Do J O. Xi<;znej Sommerset. « Cesarz Rossyjski już odjechał. Na zawsze niezawodnie zostanie to tajemnicą, czy i jakie polityczne cele podróż ta monarchy miała i byłoby próżnćin zajęciem wynurzać w tej mierze domysły: - ale tyle powiedzieć mogę, ze Sir B. Peel przybycia Cesarza wcale się nie spodziewał, a obecnie bardzo niepokojonym i roztargnionym być się zdaje.
.>
Bal dla Polaków dany dnia wczorajszego był tak okazały, jak jeszcze nigdy; sprzedano 1100 biletów. - - List dawniejszyz Londynu z dnia 4. Czerwca wyraża: Życzymy szczerze, żeby się nic nieprzyjemnego podczas pobytu Cesarza nie wydarzyło. Jakkolwiek wszyscy myślący ludzie ze względu na gościnność i politykę obecnie od wszelkich cierpkich wysłowień względem nieszczęśliwej Polski się powściągną, o losach jednak narodu tego tyle tu ciągle rozprawiano i tylu tu mamy republikanów, ze może nie jedno goryczą tchnące słowo o Samodziercy słyszeć się da. Chociażby nasi Chartyści milczeli, jednak między przebywającymi tu wychodźcami zagranicznymi, Jl osobliwie między Polakami, tylu jest zapaleńców, iż się czegoś podobnego obawiać trzeba. Szpiegi rossyjskie, których wielu między wychodźcami polskiemi się uwija, przy tej sposobności nie zostaną nieczynnymi! - A tak w tej chwili przybijają podobno odezwy u narożników ulic, w których lud do okazania swej niechęci przeciw Carowi zachęcają i Królową ostro ganią, że gościa swego tak uprzejmie przyjęła. Zdaniem wszelako mojem kuszenia tę będą nadaremne i nie znajdzie się zapewne żaden Anglik, coby zaufania obcego monarchy nadużyć miał, który nie przyjąwszy żadnej straży przybocznej, sam pośród nas chodzi i jeździ, jak gdyby go własne gwardye i oko argusowe policy i strzegło.-Ze w Francyi mniemać się zdają, iż teraz o ściślejsze chodzi przymierze między Anglią i Rossyą, w pewnym względzie dla Europy jest szczęściem; bo li tylko kiedy tameczne szalone stronnictwo wojny roznmie, iż Anglia z inuemi mocarstwy w ścisłćm jest porozumieniu, powściągnie swoje wybuchy - a nawet i rząd nasz wśród obecnych stosunków z Fraucyą pewnego dołoży starania, aby węzły przyjaźni nietylko z Rossyą lecz też z innćmi wielkie mi mocarstwy, mocniej kojarzyć. Wszystko to nie zostanie bez wpływu na zabezpieczenie pokoju Europejskiego.
Podczas bytności cesarza aresztowano tu emigrauta polskiego Hrabię O s t r o w s k i e g o . Hrabia przyszedłszy do krawca jednego i widząc na stoliku spodnie jakieś leżące, zapytał, dla kogoby one były. Na odpowiedź krawca, że te spodnie dla »Cesarza rossyjskiego« odrzekł Hrabia: »Radbym mu je przymierzył.« Krawiec doniósł o tern policyi. Hrabiego aresztowano i skazano na dwumiesięczne uwięzienie albo zapłacenie 500 funt. szt. kary i dostawienie dwuch ręczycieli. Ponieważ Hrabia tych na prędce zualeść nie mógł, musiał więc