ZETA Wielkiego Xi stwa :Ayp O Z N A N S>K I E G O . Nakładem Drukarni Nadwornej W. Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowski. JW1. W Czwartek dnia 2. Stycznia. 1845. Wiadolllości krajowe. Z Berlina, dnia 27. Grudnia. W kilku dziennikach publicznych rozniesiono wiadomość, jakby pan szef handlu morskiego przyjął na siebie dostarczenie pieniędzy na zamierzoną kole') żelazną z Berlina do Królewca i na ten cel w formie pożyczki ściągał kapitały z zagranicy. Widzę się spowodowanym podać niniejszem do powszechnej wiadomości, że Cała ta pogłoska całkiem jest bezzasadna. Berlin, dnia 23. Grudnia 1844. Minister finansów F lot t we 11. Z Berlina, dnia 21. Grudnia. W ministerstwie pana Savigny pracują taraz nader czynnie nad nową procedurą, którą mają na przyszłych sejmach przedłożyć. O ile jawne i ustne postępowanie w niej zastosowano, jeszcze dotychczas nie wiadomo, tylko same o tern wieści słychać, fałszywem jest atoli doniesienie niektórych gazet, że wcale nie, lub przynajmniej nader mało miano względu na ten uiezbęduy warunek wszelkiej istotnej reformy w naszych czasach. Niechaj będzie jakie chce adanie pewnej części naszych starszych prawników o pożytku i korzyściach jawnego i ustnego postępowania, nie można jednakże wątpić, że większa ich połowa, wraz z niezmierną większością opinii publicznej oświadczyła się wręcz przeciw fajnemu postępowaniu. Dla rządu również nader ważuem to być powinno, aby różnice wszelkie w sądownictwie między wscho« dniemi i zachoduiemi prowincyami znieść o ile możności, i jeźli, jak sądzą, sądu przysięgłych zaprowadzić nie można, przynajmnie'j i bez niego za pomocą jawnego i ustnego postępowania coś pośredniego ustanowić. Pan Savigny zapytał się niedawno kilku najlepszych praktycznych prawników będących przy trybunałach tutejszych, jakieby było ich zdanie względem zaprowadzenia jawnej i ustnej procedury w procesach kryminalnych; otrzymał na to odpowiedź, iż obydwa te warunki są konieczne. Minister sam oświadczył się podobno zatem, a to upoważnia nas do owej nadziei, że zapewne więcej trochę niż próbę i doświadczenie prędkiej i słusznej procedury otrzymamy. I w samej rzeczy nicby muiej nie odpowiadało sprawiedliwym życzeniom i nadziejom, jak cząetkowe i ograniczone uskutecznienie tego, co duch czasu żąda; nicby zaś więcej wszystkich ucieszyć nie mogło jak całkowite i szczere wypełnienie okazujące nam zrozumienie oczekiwań całego narodu. Jest to błędem, który się już często objawił, jakoby średnia droga między przeciwnemi sobie całkiem systematami mogła obiedwie strony zadowolnić. Co jest połowi cznem, to też wiecznie te ko wem zostanie lub też starać się będzie, aby na tej lub na owej stronie doszło znów do całości swojej. Powiadają, że prędki odjazd ks. G o s s l e r a z stolicy naszej rozkazem ze strony przełożonych] jego spowodowanym został. - Dziełko obydnuch pofessorów Sybel i Gilde m eister o sukni św. w Trewirze między katolikami tutejszymi wielkie sprawia wrażenie. Słyszeliśmy z ust nawet tych, co dawniej nie zachwiane mieli przekonanie, że suknia w Trewirze jest prawdziwą, Chrystusową, oświadczenie, że podług pisma tego, wyjaśniającego rzecz całą bezstronnie i ściśle naukowo, nie ulega wątpliwości, że suknia w Trewirze nie jest sukuią Zbawiciela. - W gazecie tutejszej Yossa wzywają do podpisywania adncssa do 4 niemiecko-katolickiej gminy w P ,iIe\ *Kópie tego adressu złożono u redaktora wspajnniane'j gazety i w jedućj z księgarń tutejszych/A - Od 1. Stycz. r, b. niektóre ulice w bliskości dworca berlińsko- franklbrtskićj kolei żelaznej w skutek processu dyrekcyi towarzystwa rzeczonej kolei z magistratem naszym nie będą więcej oświetlone. . Z B e r l i n a. - - Komedyja »Idzie na wieś« (Er geht aufs Land) ciągle największy obudzą udział, Wyszydzają w niej dożności pietystyczuc czasów naszych. Rzecz dzieje się w Berlinie. Nasamprzód za wyższym rozkazem działa się w Wiedniu, ale to znowu zmieniono. -Zapowiedziano oprócz tego G u tz Kowa »das U rbild dee Tartuffe« a potem samego »Tartuffe.« Z Królewca, dnia 14. Grudnia. Podług doniesień gazet Saskich i nawet Pruskich w mieście wspomniane 'm największa panuje niezgoda między cywilnym i wojskowym stanem, już to w skutek pojedynku, w którym podczas uroczystości jubileuszu oficer jeden referendarjusza S. zastrzelił, ponieważ tenże oN. Królu nieprzyzwoicie się wysłowił, już to z powodu broszury: »Dodatkowe wspomnienia o 300-letnim jubileuszu Albertyny,« autora której kommenderujący generał sądownie ścigać chce. W towarzystwie »Bórsenhalle,« do którego officerów dotychczas zawsze zapraszano, 19 członków uczyniło wniosek, ażeby officerom wstępu wzbroniono. Z Mazowsza pruskiego w Grudniu. - W gazecie S p e n e r a z dn, 19. Listopada r. b. wspomniano o nadużyciach, których sieradzcy ziemiańscy niekiedy przy wokonywaniu władzy w powiatach swoich dopuszczają. Powinnością dziennikarstwa takowe nadużycia na jaw wydobywać, aby pokazać publiczności, że prawo inaczej opiewa, a radzca ziemiański władzę swoje przekroczył. Jedno takie faktuni i u nas powszechne obudzą nieukonten )fO towanie. Udzielamy je publiczności, aby urzędnikowi przez opiuią publiczną potępionemu dać sposobność do bronienia i oczyszczenia si z zarzutu. Zona oberżysty we wsi S. żyła w niezgodzie z mężem swoim i doniosła radzcy ziemiańskiemu, że mąż jej obłąkania zmysłów dostał. Badzca ziemiański zamiast co by miał rzecz tę oddać pod rozstrzygnienie właściwego sądu, z własnej powagi bez dalszego rzeczy tej badania rozkazuje, żeby oberżysta obwiniony przez żonę swoje o obłąkanie zmysłów w mieszkaniu swe'm w kajdany okuty został, aby go tym sposobem uczynić nie szkodliwym. Rozkaz ten spełniono, % niby to obłąkany p rzez dwa lata jęczał w kajdanach, a w dobrej wierze o władzy Imci Radzcy Dobrodzieja nie skarżył się. Dopiero ostatniemi czasy sędzia powiatu dowiedziawszy się o tej sprawie, kroki stosowne przedsięwziął. (Widoczna przesada.) Wiadomości zagraniczne. Rossya i Polska. Dziennik Sporów i inne gazety francuskie obejmują następującą korrespondency<; zRossyi: »Brody, dnia 25. Łistop. X. Holowi oskiego młodego professora Uniwersytetu Kijowskiego, który, jak wiadomo, z powodu ducha reakcyi przeciw systemowi politycznemu Cesarza na czas pewien był zamknięty, mianowano Bektorem seminaryum katolickiego w Petersburgu. Tu więc podług rozporządzeń obrachowanych na zniszczenie narodowości i religii Polaków, każdy przyszły duchowny wykształcenie swoje pobierać ma. Gdy Xiądz Hoło wioski posadę swę obejmował, przyszedł Cesarz aby zakład oglądać, winszował mu, że w tak młodym wieku do tak wysokiej godności wyniesiony został i rzekł doń w obecności wychowańców: »1 ja (oświadczam to WPanu) jestem katolikiem, greckim wprawdzie, ale nie jestem nieprzyjacielem łacińskich katolików. Wszakże - (a mówiąc te słowa położył prawicę na piersi, jak gdyby uroczystą składał przysięgę) - łacińskich katolików ścierpię tylko pod tym warunkiem, jeżeli żadnej innej władzy nad moje uznawać nie będą i jeżeli stosunki swe z Rzymem zerwą.« (??) Czcigodny X. S i e r o t y ń s ki, Bazylianin, którego zakon cały na wygnanie albo uwięzienie ska* zano, za zbrodnię, źe kościołowi i ojczyźnie swej wierności dochował, w T o b o ł s k u miał pokutować. Zastawszy tu wielu Polaków, cheał więc w ich gronie obowiązki powołania swego pełnić. -> W napomnieniach swoich gorliwie stawiane im przez policy<; rossyjską, aby ich do schizmy spowodować". Wydało się to a gubernator skazał go na pi c*: tysięcy knutów; bez jęku wycierpiał kilka set, potem trupa bito. (J est to zapewne niecne kłamstwo podobno temu, Łtóre o X. Dąbrowskim Orleannais rozgłosił.) F r a n c y a. D z i e u u i k S p o rów z powodu zwycięstwa rządu Lucernskiego nad nieprzyjaciółmi Jezuitów następujące umieścił uwagi: »Francyja (t. j. rząd obecny) pod względem Jezuitów prawa ściśle przestrzegać powiuien. Sprawa ta w obecnej chwili, w której spory religijne wszędzie umysły zajmują, największej jest wagi. W Lucernie lojalność jest za Jezuitami; czekali, dopóki ich nie przywołano; Wielka Rada wydała postanowienie; gminy kantonu pochwaliły ono. Ale pytamy się, dla czegóż Jezuici, wiedząc tak dobrze pod jakiemi warunkami prawnie do braju się wchodzi, nie wszędzie na warunki te zważają. Widzimy ich w Francyi. Gdzież jest prawo, które ich przywołało? - Mogą tylko przytaczać prawo, w moc którego zakony są zakazane i zniesione; dziwną, ze właśnie na tern prawie polegają. - Mamy Izby, które przecież równie tyle zuaczą, co W" Rada Lucernska; czyż udali się Jezuici do Izb? Czekaliż oni aby się zawiązać w kongregacye, wnijść na ambony, popisywać się świetnością imienia swego - czekaliż oni dopóki uroczysta decyzyja trzech władz państwa zakonu ich nie przywróci? Ogólne prawa przeciw zakonom, oddzielne uchwały przeciw Jezuitom, prawa przeciw towarzystwom każdego rodzaju - wszystko to ich wcale nie obchodzi; wszystkiemu czoło stawiają; na nic nie zważają. Ludzie c i, co tak ściśle lojalności przestrzegają, skoro jest z korzyścią dla nich, depcą ją nogami, skoro się przeciw nim oświadcza." - G a z e t t e o tym artykule Dziennika Sporów następującą umieściła uwagę: «Podczas kiedy dziennik Pana Thiersa (Konstytucyonista) Jezuitów za pomocą powstania ludu chce kazać wydalić, Dziennik Sporów tuszy sobie, że wydalenia tego prawną drogą dostąpi. Niezawodną, że Pan Guizot tym sposobem Panu Thiersowi środek obalenia gabinetu z rąk wywinąć chce.« Z Paryża, dnia 21. Grudnia. M o n i t o r ogłasza długie rozporządzenie, na mocy którego, stosownie do artykułu prawa budżetowego na I. 1844. zapowiadającego centralną organizacyą każdego ministerstwa przed 1. Stycznia 1845, ministerstwo spraw wewnętrznych reorganizuje się. La revue fle Paris twierdzi, ze ltXa2cJI. na rok 1846., który był przedmiotem o.raa rady ministrów, nakoniec ustanowiony zostAj przyjdzie niedługo pod tłocznią drukarni królewskiej. Budżet ten zapowiada podwyższenie dochodu w stosunku do wydatków. Na pierwszy rzut oka stan finansów jest zupełnie zadawaluiający i zdaje się, jak mówi wymieuioue pismo, być dziełem silnego i rozumnego zarządu, który teraz finansami zawiaduje. Pod tytułem «prawda« wyszło tu w Paryżu pisemko przeciw Alexandrowi Dumasowi. Obrachowauo, ze poeta ten, który ma szczególny talent, lecz nie osobliwą sumienność w naśladowaniu cudzych pomys!ó.w i dzieł, zarabia swojemi pismami na rok 150,000 fr. Jako regularną płacę pobiera co rok od teatru francuskiego 24,000 fI., a od rządu 27,000, do tego niepoliczouo tantjemów, które dostaje za każdą rażą, kiedy sztukę jego przedstawiają. Lecz chciwy ten pisarz niekontent jest jeszcze z tych książęcych dochodów. Zmarły Casimir Deląvigne nieumiał tak jak nowsi spekulanci literaccy, zbijać pieniędzy. Król, który go już jako Książę Orleański wziął był pod opiekę swoją, ofiarował twórcy marsza paryskiego sinekurę bibliotekarza w Fontainebleau z płacą 6000 fr. - Alexander Dumas niewstydził się przy pogrzebie owego poety pieśni messeńskich, żądać wprost tej sinekury od przytomnego intendenta listy cywilnej, hrabiego Montalivet, a to dla syna swego 201elniego, który już znanym jest jako utracyusz. Życzenie jednakie Dumasa uie spełuilo się, o co się niemało na rząd rozgniewał. - Ludwik Blanc autor historyi lat dziesięciu, od roku 183 O., zawarł niedawno kontrakt z księgarzem, dla którego będzie pisał nową historyą rewolucyi, mąjącą 10 do 12 tomów, tom po 12,000 franków. Z dnia 22. Grudnia. O stanowisku stronnictw francuskich na przyszłem posiedzeniu pisze korrespondent Paryski Morning-Heraldowi, że tak nazwaną dynastyczną, przez Odiloua Barrot kierowaną oppozycyję chroniczna mania jakaś opanowała; zwalczała wszystkie ministerstwa, wyjąwszy gabinet Tfiiersa, który ciężarem swym przygniotła; rozpocznie więc i na przyszłej sessyi nową wyprawę. Lewe centrum okazywać będzie wojownicze chęci, wiadomo wszelako, ze takowych sery o brać nie potrzeba; Thiers, Remusat, Duvergier de Hauranne tak długo na wszystkie strony manewrowali, że im nikt więcej nie wierzy. Co do Guizota, stanowisko jego poczytują za zabezpieczone. - posiada korrespondent, nie robi Pana Guizot fudności; polityki swej w H i s z p a n i i bronić potrafi. Wprawdzie kilku może deputowanych od większości ministeryalnej odpadnie, oraz na Panów Dupin i Dufaure spuszczać się nie można; - to wszystko jednakże, włącznie nawet z zabiegami Pana Tbiersa, li tylko zużytą i 0kkpaną taktyką, której się przy rozpoczęciu Izb regularnie bez skutku chwytano. Prawie niezawodną, źe adres tą rażą znamienitszą je« szcze większością aniżeli w r. 1844. wotowany zostanie; pokaże się oraz, że S a u z e t jeszcze więcej będzie miał głosów za sobą na Prezesa Izby, niż kiedykolwiek.« Król dnia 26. m. b. uda się do Izby Deputowanych, aby zagaić sessyę. - Wszystkich w Paryżu przebywających Generałów wezwano, jak zwyczajnie, aby się konno do orszaku królewskiego przyłączyli. Jutro odbędzie się w Izbie deputowanych przygotowawcze posiedzenie w celu obrania losem wielkiej deputacyi, mającej Króla w dniu zagajenia Izby przyjmować. Krół Belgów nie wybiera się jeszcze do powrotu i ministra domu swego, Pana de Praet, samego tylko do Bruxelli odesłał. W B r u x e 11 i w Izbie deputowanych traktat z związkiem celnym Niemieckim, nad którym długo tam obradowano, znakomitą większością głosów przyjęty został. Wiadomość ta oppozycyję nasze bardzo zasmuciła. Anglia. ZLondynu, dnia 21. Grudnia. Times odpowiada dzisiaj na niektóre zarzuty oppozycyi Whigowsliej względem zewnętrznej polityki Ministerstwa. Dziennik Whigowski Morning ChronicIe stara się wykazać, ze wpływ Anglii u narodów zagranicznych spadł do rzędu potęgi drugiego stopnia, i dowodzi tego na stosunkach do Hiszpanii i Turcyi; przeciwnie znów uważa Times właśnie te stosunki za najlepsze dowody uiezmniejszonego poważania, jakiego Anglia w krajach owych doznaje. »Oppozycya francuzka, mówi Times, wmówiła po części w krajowców swoich, że narodowa potęga i godność Francyi upadła, ale tutejsi jej naśladowcy mąją do czyuienia z ludźmi mniej łatwowiernymi. Nic nie mogło bardzie'j celu swego chybić, jak zamiar użycia pogłosek o zmiauie poselstwa w Konstantynopolu do wycieczki przeciw polityce Lorda Aberdeena i Sir Stratforda Canninga, którym zarzucają, źe w kierowaniu stosunków naszych do Porty potrzebnej nie objawiają energii. Zaiste wiadomość ta nie pochodzi z tureckiego poselstwa tuw Londynie, jak to Chronicie podaje, gdyż we wszystkich,M lynnościach reprezentantów obudwóch tych państw wszystkie na korzyść Anglii poczynione wnioski zawsze uwzględnione zostały. Niepokój, jaki niedawno temu chwilowe oddalenie się Sir Stratforda Canninga z Konstantynopola tamże sprawiło, jest czemś więcej, aniżeli wrażenie, jakie w ogóle demonstracye pokonanego reprezentanta «potęgi drugego rzędu« sprawiać zwykły, i nie wątpimy, że zręczny ten dyplomat powinności ważnego swego stanowiska, przy pomocy swego rządu i umiarkowane m postępowaniu w obec Porty, i nadal dopełniać będzie. Chciano już Sir Henry Pottingera mianować następcą Sir Stratforda Canninga, i w rzeczy samej zasługi Pana Pottingera dowodzą zdatności jego do ważnego tego urzędu, ale mniemanie o nagłem jego przesadzeniu do Konstantynopola uważamy za równie bezzasadne, jak pogłoskę o pomyłce teraźniejszego posła przy dworze Stambulskim. Również fałszywe są mniemania dziennika Whigowskiego pod względem Hiszpanii.« Dalej wykazuje Times, że interes powszechny i narodowy jedynym jest, na którym w obecnych czasach zależy, a gdzie takowy nie jest nadwerężony, nie ma Anglia powodu kłopotać się o wewnętrzne środki i rozporządzenia w innych państwach. »J akkolwiek, powiada, wiele czynności teraźniejszego rządu hiszpańskiego nie zgadza się z naszemi wyobrażeniami o mądrości, sprawiedliwości i ludzkości, to jednak poseł angielski w Madrycie ma rząd hiszpański przed sobą i uważać go musi za taki, jakim jest. Uważamy przecież ten rząd za całkiem hiszpański, równie jak N arvaeza za całkiem hiszpańskiego ministra. Dowiódł tego smutnym krwi przelewem i reakcyjuemi postępkami, ale też lepszą częścią swej polityki. Przy każdej stosownej sposobności pokazał, że równie przystępnym jest dla angielskiego jak francuzkiego wpływu. Beklamacye angielskie daleko więcej miały skutku za tego ministerstwa, aniżeli za przeszłego. Wykazało się teraz, że mężowie, którzy dawniej za wielkich przeciwników Anglii uchodzili, daleko byli gotowszymi i sposobniejszymi do dobrego z nami porozumienia, aniżeli ci, którzy się przyjaciółmi naszymi być mienili i nieograniczone pretensye do naszej pomocy sobie rościli, sami nic za to nie ofiarując. Zuany karzeł, który pod nazwiskiem generała Tom Thumba przez długi czas bawił w Londynie i pokazywał się za pieniądze, ma teraz płacić podatek od dochodów swoich. Komissarze bowiem w Glasgowie, gdzie się nie dal sprawozdanie ze znacznego dochodu, który karzeł ów przez pokazywanie się zyskuje, a gdy się ze sprawozdaniem ociągano, ocenili jego dochód roczny na 25,000 funt. szterling., żądając oraz od pana Barnum, aby zapłacił 729 funt. jako podatek odpowiedni dochodom karła generała. Barnum nie chciał na to przystać pod pozorem, ze karzeł jest cudzoziemcem i pojechał z nim do Dublinu; lecz szkoccy koiiiissarze interes ten dalej poprowadzili, ciekawi są zate'm wszyscy, czy karzeł będzie musiał płacić podatek od swego dochodu. Gazeta urzędowa dublinska ogłosiła dzisiaj postanowienie tajnej rady królewskiej, na mocy którego obier,a się komissya dla uskutecznienia aktu donacyjnego; między 10 członkami, 5 katolikami, 4 anglikanami i 1 presbyteryaninem, znajduje się arcybiskup z Armagh, prymas irlandzki, arcybiskup dubliński, arcybiskup Crolly, arcybiskup Murray, biskup Denvir, (na miejsce biskupa Killaloe, który wyboru nie przyjął) i hI. Donoughmore. Rzecz godna jest uwagi, źe w tej uchwale pierwszy raz po karnym dekrecie przeciw kościołowi katolickiemu, prałaci katoliccy wymienieni są podług swych tytułów godności. Jako rzecz nie małej wagi wystawiają to także, że w uchwale tajnej rady arcybiskup Murray stoi przed hr. Donoughmore, a biskup Deuvir przed anglikańskim dziekanem SIgo Patrika. Hiszpania. Z M a d r y t u, dnia 17. Grudnia. Korlezy jak wiadomo, ogłosiły wszystkie dobra duchowne za własność narodową i zniosły przy tern dziesięcinę tak, iż duchowieństwo znajdowało się w największym niedostatku. Aby temu jakokolwiekzapobiedz, wprowadzono pod zarządem Esparlery podatek bezpośredni, którego wybieranie jednakże tak wielki opór znalazło, że w większej części prowincyi wcale do skutku przyjść nie mogło. Teraz więc duchowieństwo domaga się z jednej strony przynależnego i obiecanego sobie wynagrodzenia, i domaga się zapewnienia swego ulrzymahie przez dochody niezawisłe od rządu. Z drugiej zaś strony rząd nie chce dać duchowieństwu tak nie zawisłego w państwie stanowiska i uznaje konieczność porozumienia się w tym względzie z Rzymem. Ponieważ takowe porozumienie jeszcze się długo przewlec może, dla tego minister finansów w przedmowie swego wniosku do prawa oświadczył, że na teraz trzeba poprzestać na dotychczasowych i stosownych do okoliczności środkach, aby odpowiedzieć, choć nIe zupełnie, sprawiedliwym życzeniom narodu. Dopiero po ostatecznćm porozumieniu się z Rzymem, można ostateczne i stosowne prawo do skutku doprowadzić. Wniosek do prawa wymaga tedy uchwalenia summy 159,000,000 realów na rok jeden. Pieniądze te mają być zebrane z dochodów niesprzedanych jeszcze dóbr kościelnych, z czystego dochodu po sprzedaży dóbr duchowieństwa świeckiego, który w przeciągu roku miał wpłynąć do kassy i z dochodów bulli krzyżowej. Minister finansów otaxował summę wynikającą z tych dochodów na 65,000,000 realów i podał wniosek, aby zawarto kontrakt z jednym z banków publicznych, któryby niedostającą summę uzupełnił. Dyskussya tego wniosku będzie nader długą i żwawą, z tej przyczyny, że już kilka dodatków do prawa owego podano, zdaje się jednakże, że plan rządu przyjętym zostanie bez wielkiego oporu. Dania. Z Kopenhagi, dnia 20. Grudnia. Miasto Plensburg odesłało N. Panu dnia 11. Grudnia następujący adres: »(Tytuły). Wielka liczba adressów przesłanych do zgromadzenia Stanów holsztyńskich powoduje nas podpisanych obywateli Plensburga do przełożenia W. Kr. Mości życzeń naszych. Czujemy potrzebę wyznania W. Kr. Mości, że według wolnomyślnego zdania naszego, wszelkie rozdrobnienie państwa za nieszczęście dla każdej części uważane być musi, i żeby się to do zaspokojenia i do dobra naszej ukochanej ojczyzny przyczyniło, gdybyś Wasza Kr. Mość uroczyście i publicznie wydać raczył deklara - eyą, któraby państwo przeciw wszelkiemu rozdziałowi na przyszłość zabezpieczyła. Mamy uiepłonną nadzieję-, że w mądrości i sprawiedliwości Wielkiego Monarchy najpewniejszą mamy rękojmią, iż dotychczasowej samoistności Księstw deklaracya taka bynajmniejby nie zagrażała.« M e X y K. Z Londynu, dnia 20. Grudnia. Ostatnią pocztą z północnej Ameryki nadeszły tu wiadomości z Mexy K u, dnia 2. Listopada. Jeźli Texanskim, lubo uiedość pewnym doniesieniom wiarę dać mamy, to cala północna część Mexyku aż do Rio Grande deI Norio w otwartern jest powstaniu przeciw Prezesowi SanIanie, a wojny przeciw Texasowi zaniechano. Major mexykanski, mieniący się być zbiegiem z korpusu Generała Woli, przywiózł podobno wiadomość tę z Galwestonu i dodał jeszcze, że Generał Arista stoi na czele oddziału w pochodzie ku stolicy Mexykii. Miał on już przejść przez góry i wzmacnia się codziennie zbiegami z szeregów niczadowolnionych saraolubneni poslępowaniem Santany. Jakkolwiek wiadomość la zapewne przesadzona, to jednak pewna, że dużo jest malkontentów, przychylnych raczej Generałowi Arista. jNieukontenlowanie to objawiło się także w kongresie, i to zapewne zniweczyło zamachy Santany na Texas. Izba Deputowanych wzbraniała się podobno uchwalić pożyczkę na pokrycie kosztów wyprawy przeciw Texasowi, Kapitan Urnena, którego okrutny postępek względem francuzkiego poddanego w Mazatłanie do żwawych reklamacyi posła francuzkiego dał powód, skazany został na Sletnic więzienie, ale przeciw wyrokowi temu wniósł appełacyą. Texas. Z Londynu, dnia 20. Grudnia. Kongres Texiaoski miał się zagaić dnia 2. Grudnia. Generał Houston otrzymał podobno list od Santany, w którym zamierzoną napaść ze strony Mexy kańskiej odwołuje. Anglia i Prancya chcą podobno wyrobić, aby MexYK uznał niepodległość T exasu. Rozmaite wiadomości. Z P o z n a n i a. - »Tygodnika literackiego« wyszedł Nr. 33. i zawiera: Krwawa biesiada. -- Do złotej kobiely. (Sonet) poezye A. Cywińskiego. - W starym piecu djabeł pali. (Opowiadanie mojego dziaduuia). - Krylyka bit *at(jfitłcn unb cgottfofcn unferer gett von PI. cgallct przez P. DaWmana (ciąg daL). - Przegląd: Poezye Al. Grozy przez Romana Mazura (ciąg dalszy). - Iuiprowizacye dla moich przyjaciół Kraszewskiego (dokończenie). - - »Gazety tutejszej kościelnej« wyszedł Nr. 51» i zawiera: O szacunku stanu duchownego dawniej a teraz. - Dumania pobożne (poezya), - Doniesienia z dyee. kolofiskiej. - Paderbornskiej dyec. obrany administrator Drucke umarł. - Z Trewiru - Monasteru. - Z Włoclawia: dzień 15. Stycznia I. p. wyznaczony na obór Kcia biskupa; z Królestwa polskiego nowe urządzenie szkół. - Z Włoch. - Prauryi: Mickiewicz dostał uwolnienie na 1 rok od czytania literat, słów. - Dr. Liebermann umarł w Strasburgu. - Z Belgii strach przed Jezuitami, - Z Saxoiiii konsystorz ewangelicki ułoży wyznanie wiary dla ewangelików. - Z Rossyi. - Pierwsza część 19 Sury Mahometa proroka pod tyto Maria. - N owe dzieła. (Nadesłano.)do xjci'oisiadzonjeh II Poj, 1151 ni a T o w a E- z y s t w B o l i i i c z f C it iv d n i n S8. brntbiin 1844. Jęczmień jest jednym z głównych przedmiotów rolnictwa; - ja jestem prawe dziecko jego; - naj świętszy więc mam tytuł do waszej opieki, - a lubo dotychczasowa wasza piecza, prawie wyłączuie rozciągała się do me'j młodszej siostry gorzałki-gdy jednakże ta (nie obuiawiając) jako upieszczone zepsute dziecko, tyle złego nabroiła iż o zgrozo! nawet z ambon jest wyklęta i w powszechne obrzydzenie wchodzi - przeto błagam Was, zwróćcie Waszą troskliwość na mą nieszczęśliwą istotę, od tak dawna jeźli nie zapełnię zapomnianą, to zupełnie zaniedbaną - wprowadźcie mnie na drogę postępu, a głównym do tego środkiem jest uwolnienie mnie od akcyzy. - Do was więc szanowni moi opiekunowie należy wystawić rządowi słuszne powody do zniesienia tejże. - Przedstawcie, że poczciwy nasz lud powodując się zasadami religijno moralnemi, przystąpił do towarzystwa trzeźwości i wstrzemięźliwości, wyrzekł się pijaństwa, lecz przecież potrzebuje posiłkn taniego, potrzebuje zabawy; -obecnie na miasteczkach i wsiach lubo szuka mnie skwapliwie, przecież znachodzi tylko cienkusz kwaśny do picia niezdatny , a tak znudzony rad nie rad po niedługim czasie pojedna się z gorzałką. - Jeżeli więc rząd nie przystąpi do tego towarzystwa przez uwolnienie mnie od akcyzy, cel trzeźwości nie będzie osiągnięty, i ja w słusznej rozpaczy gotów jestem bluzuić że tolerancya pijaństwa jest jego zamiarem. Lecz obok tego nie tylko ten filantropijny powód, ale nawet narocowość polska pod względem tutejszej prowincyi - a ekonomia polityczna pod względem ogółu monarchii za zupełną einancypacyą moją przemawia. Gorliwi przyjaciele narodowości polskiej, traktatem Wiedeńskim i zaręczeniem Monarchy zapewnionej! - wspomnijcie na owe złote Zyginuntowskie wieki, przejrzyjcie księgę ówczesnych zwyczai, a tam znajdziecie, że się owi, w porównaniu z wami, olbrzymi, nie, wolno trującą z zamorza drogo sprowadzaną kawą, lecz czyste 'm a dobrem piwkiem zasilali. - Zachowajcie ojców waszych zwyczaje, dajcie mi pierwszeństwo przed kawą, przed fabrykowanemi winami, a obok, że będziecie zdrowsi, mocniejsi, dacie przez to dowód, że prawdziwie nie słowem lecz uczynkiem o utrzymanie narodowości dbacie. - Gdy zaś tea zwyczaj powró za granicę wychodzących w kraju pozostanie. Przedstawcie nakoniec, że i bezpieczeństwo publiczne wymaga gorliwej uademuą opieki. - Bo czyż dzieje nie świadczą o muich zawsze naj spokojniej szych maxymach! - czyż kiedy byłem powodem podobnych scen, jak niedawno mój imiennik Bawarczyk, który właśnie pod moją strzechą tak skrzętnie tak swobodnie się rozpościera; - pozbyć się więc zawczasu takiego wichrzyciela, a mnie spokojnego w swej własnej siedzibie pielęgnować, to powiuno być i zapewne będzie dążeniem rządu, skoro wy swem wstawieniem, przyczynicie się. O co Was prosi, co żywo S t a r o p_ o l s k i e P i w o . (Nadetłano.) IIo sędziego kłótni iiterachich» (Patrz Kr. 306. Gaz. Pozu.) Prawdę powiedział bezimienny sędzia kłótni literackich, ze są rzeczy, o których mówić nie warto, a jednak czasem mówić trzeba; i gdyby o tej prawdzie był pamiętał, nie byłby się dziwił Panom od Poznania i Krakowa, że się kłócili, bo - wie Pan sędzia czemu? -są często rzeczy, o których mówić nie warto, a jednak mówić trzeba, I mnie się P. sędzia dziwić nie będzie, że na sprawiedliwy sąd jego kilka słów odpowiem, bo - są rzeczy na tym świecie, o których mówienie warto, ajednak czasem mówić trzeba. Nakazuje mi to raz widoczna niesprawiedliwość Pana sędziego, - choć sprawiedliwość powinna być sędziego godłem, drugi raz wmawianie w literatów krakowskich , a następnie i w publiczność, jakichś niedorzeczności, które tylko na karb samego P. sędziego iść mogą, - choć zdrowa logika powinna być sędziego nieodzownym warunkiem. Co do sprawiedliwości, to nie trudno namacać, że P. sędzia przywdziewając płaszczyk bezstronnego rozjemcy - i to niby nie znającego ani jednej ani drugie'j partyi K tos i ów -jest cichym zwolennikiem lub bojaźliwym uieuaruszewiczem ktosiaPoznańskiego, że się tylko dła tego z laską swą sędziowską w kłótnię tę wmieszał, aby przytykając ją dla pozoru do ktosia Pobliskiego, wymłócił dobrze po plecach ktosia od Kiatowa. Nietrudno, mówię, namacać: bo inua jes\, mówiąc o ktosiu Poznańskim, wybić kominka eienaruszającym ogólnikiem: że ktoś z Poznania odpowiedział wieri szem, którego ani chwalić ani ganić" i; Di,e można - bo niewiadomo , o ile krój jego zmienił się pod nożycami cenzorskiemi *), a inna jest artykuł krakowski napiętnować rubasznemi i nie smaczne mi konceptami, odpowiedź Pana S. nazwać liche m wierszydłem i podciągnąć je pod rubrykę non plus ultru śmieszności. Sprawiedliwy sędzio! (a takim sędzia być powinien), więc to ten ktoś, co to nie z własnego konceptu, profanując świętą poezyą Pana Tadeusza, powiedział w owych dwuch wierszach komuś z Krakowa: Lepiejbyś siedział w kącie i milczał, boś głupi! więc len ktoś, mówię, nie jest u ciebie rubasznym g ru b ij a u e m, koncept ten nie jest u ciebie no n plus ul tra śmiesznością? Sędzio! gdybyś by \ chciał być sprawiedliwym, jak sędziemu być przystoi, tobyś nie był najgrawał się z sprawiedliwszych uczuć publiczności, do której się tak chełpliwie odwołujesz, i byłbyś raczej tak powiedział: Pan ' M. z Krakowa nie z tęgim wysadził się konceptem, ale ktoś z wierszami Pana Tadeusza pokazał non plus ultra grubiaństwo; dodałbyś: słusznie się ktoś z Krakowa z całą naszą publicznością oburzył, bo co mi to za karczemna polemika zamiast zbić przeciwnika dowodami, przycupnąć i wykrzyknąć: Głupiś! Według mego zdania, a na to zdauie przystanie pewno większa część publiczności, prędzej można komuś z Krakowa darować błąd grammalyczny z potrzeby wiersza wynikły - który z resztą i prozaicy polscy dziś już popełniają bez potrzeby - aniżeli komuś z Poznania tak akropne, w rocznikach krytyki pewno niesłychane grubijaństwo. Rzecz o logice, t. j. zdrowera rozumowaniu zostawiłem na koniec, aby zuów słowami ściśle logicznego Pana Sędziego powiedzieć: Ale niedość na niesprawiedliwości jego, zobaczemy, jak małe absurda prowadzą do coraz większych; dodam i do niezmiernie wielkich! Ponieważ ktoś od Poznania grubijaństwo swe podszył pod dwa wiersze Pana Tadeusza (zaiste innego losu godne!) i zamiast nazwisko swoje grubijaństwem tern skalać, wolał je przypisać Panu Tadeuszowi, więc rzecz naturalna, że ktoś z Krakowa, znający może lepiej Pana Tadeusza od Patia Sędziego, adressuje odpowiedź swoją do podpisauego Pana T a d e u s z a aż oto nowy ktoś, sprawiedliwy i ściśle 10*) A skądże to bezstronny sędzia wie, że to właśnie ten wiersz obcięto nożycami cenzorskiemi? zkad wie, że wierszydeł iratołAskieb cenzorskie nożyce nie obcięty? Przyp. Aut. i dziwnie konsekwentnie wnioskując, poucza nas i kog o śz Krakowa: nas uczy, że ponieważ ktoś z Krakowa odpowiedź swoje adresuje do podpisanego Paua Tadeusza, więc (uważcie no dobrze!) wziął t Y t u ł książki za osobę żyjącą; a kogoś z Krakowa uczy obczytany Pan Sędzia, że (co za nowina!) jest książka w 2ch tomach in 8vo na pięknym welinowym papierze pod tytułem: P a n T a d e u s z , którą - o dziwo! Pan Sędzia widać już czyta ł , chociaż wyszła dopiero w r. 1834. - T o dopiero non plus ultra śmieszność! - I takie mi to sprawiedliwemi i logiczne mi wyrokami zaprząta Pan Sędzia publiczność, proklamując na samym wstępie, że są rzeczy, o których mówić nie warto, a jednak czasem mówić trzeba. J a kończę czeinpr<;dzej, bo chociaż o ramotach takich mówić trzeba, gdyż są obrazą sprawiedliwości i logiki, to jednak dalej mówić nie warto ! L. K. OBWIESZCZENIE. Marcin Pustal gospodarz w Kaliszkowicach ołobockich w powiecie Ostrzeszowskim, wyrokiem pierwszej instancyi z dnia 16. m. b. uznany został za marnotrawcę. w Poznaniu dnia 18. Listopada 1844. Król. Sąd Nadziemiański, Wydziału I. SPRZEDAŻ DOBROWOLNA. Sąd Ziemsko-miejski w Poznaniu, dnia 16. Lipca 1844. Nieruchomość tu na przedmieściu Sw. Marcińskiem przy ulicy Królewskiej (Kundorf) leżąca, N I. 142. i 144. oznaczona i do małoletnich Oskara Edwarda Hugo, Malwiuy Celestyny Luitgardy i Agniszki Melanii Klary rodzeństwa N owackich należąca, której części A. i B. resp. na 14,595 TaL 26 sgr. ffen.. i 11,058 Tal. 13sgr. 1 fen. podług taxy, którą wraz «wykazem hipotecznym i warunkami przedaży w Registraturze naszej przejrzeć można, ocenione zostały, będzie w terminie na dzień 5. Marca 1845. r. o godzinie 11. zrana wyznaczonym, w miejscu l posiedzeń podpisanego Sądu publicznie przedanq. Licyta tak na całką nieruchomość jako też oddzielnie na każdą z dwuch części onejźe, z których się składa i które literami A. i B. oznaczone są, pojedynczo przyjmowane będą. Donosimy Szanownym członkom kasyna polskiego, iż dane będą wieczory z tańcami na sali kasynowej w dniach 12. i 26. Stycznia 1845. - Bale na wielkiej sali Bazaru w dniach 5. i 19. Stycznia i 4. Lutego 1845. Dnia2. Lutego 1845. dany będzie bal maskowy na cele dobroczynne za opłatą biletów po 1 Talarze od osoby. Wydawaniem i przedaźą biletów trudnić się będzie członek Dyrekcyi W i l d e n , przy ulicy Jezuickiej pod N rem. 4. mieszkający. Dyrekcya. P o z n a ii, w Styczniu 18/5. Towarzystwo assekuracji ogniowe) KOLONIA 2 kapitałem zakładowym 3 mil. Talary, największym wszystkich towarzystw na akcyach opartych zabezpiecza za stałe i słuszne składki pod najrzetelniejszemi warunkami ruchome przedmioty wszelkiego rodzaju. Poświadczenia assekuracyjne (Polices d'atsurance) natychmiast wystawiam. Towarzystwo wynagradza nie tylko bezpośrednie szkody przez pożar zrządzone, ale też straty z piorunów, z ratowania, gaszenia, wynoszenia i zaginienia rzeczy przy pożarze ponIeSIone. Ogólne warunki i formularze do czynienia wniosków wydawane będą bezpłatnie, a na żądanie przyjmuje także wnioski podpisany główny Agent Pr. Bielefeld, tudzież agenci Panowie poborca loteryi A. Pakscher, na Żydowskiej ulicy pod Nr. 5. w miejscu, M. Berliner w Ostrowie, kassyer miejski Buchholtz w Międzyrzeczu, kassyer miejski Buchwald w Międzychodzie , kupiec A. Cleemann w Wschowie, « Pr. Dartsch w Gnieźnie, · P. L. Kramm w Wieleniu, aptekarz O. J. Legal w Kościanie, « G. Plate w Lesznie, « Rabsch w Plesze%vie, kupiec S. Schiff w Wolsztynie, « C. Tiesler w Krotoszynie, « A. G. Viebig w Rawiczu, « H. A. W ollhelm w Rogoźnie, radny Ziethen wSkwierzynie. Nasienie czerwonej i białej koniczyny i wszelkie nasiona gospodarcze kupuje Handel nasion Braci Auerbach w Poznaniu. SPROSTOWANIE. W dodatku do Nr. 301. gazety z dnia 23. III. b. umieszczono Nr. bieżący listu zastawnego lzdebnona50 TaL 122. zamiast 12., który to błąd niuiejszem się prostuje. Poznań, dnia 30. Grudnia 1844. Dyrekcya J eueralna Ziemstwa. Ceny targowe Dnia 30. Grudnia. 1844. I. POZNANIU. od do Tal. sgs. fen.l T rt. sgi. fen Pszenicy szefel 1 5 - 1 10 - Zyta dt. 1 - - 1 1 - Jęczmienia db . - 22 - - ijd - 17 - - 18 - 26 6- 27 6 1 - -- l 1 - - 7 - - 8 - - 24 - - 2b - 5 15 - 6 - 1,*/ Masła garniec . « 1 Ib 1 22 b