c
.. .. AZETA
POZIAŃSKIEGO.

Nakładem Drukarni Nadwornej W Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannottgki.

JWliS»
W Poniedziałek dnia 19. Maja.

1845«
Wiadomości kraj owe.

Z Hali, d. 6. Maja. - Wskutek wzbraniania się księdza Wis lice nu s sławienia się w Wittenbergs dla złożenia taiu colloquium, ministeryum rozporządzenie swoje cofnęło. Nadesłał mu więc teraz naczelny Prezes prowincyj Saskiej von Wedell rozkaz, aby dnia 8. Maja stanął przed konsystorzem w Magdeburgu, aby zdać sprawę z nauki i zasad swoicb.
Wiadomości zagraniczne.

Polska.
z War s z a w y, dnia 13 . Maja. Najjaśniejszy Pan na przedstawienie Namiestnika Królestwa Polskiego; Generał Leitnanta Okunew, powołać raczył do pełnienia, w czasie niebytności Generał Leituanta Pisarewa, obowiązków Warszawskiego Wojennego Gubernatora, tudzież do stałego zasiadania w Radzie Administracyjnej Królestwa. N. Pan ukazem do rządzącego Senatu Najmiłościwiej mianować raczył, starszego Radzcę Dyrekcji Poczt Królestwa Polskiego, Kadzcę Stanu Nowickiego, Radzcą Tajnym, z przeznaczeniem go do zasiadania w Warszawskich Rządzącego Senatu bepartameutach.
Reskryptami Cesarskiemi na dniu 28. Marca r. b. wydauemi, mianowani zostali; Gubernator Cywilny gubernji Płockiej, Rzeczywisty
Radzca Stanu Rutkowski, kawalerem' orderu św. Annej I. klassy: zaś Gubernator Cywilny gubernji Lubelskiej, Generał Major Albertów, i Generał Major Trembicki, kawalerami orderu św. Stanisława I. klassy. Z powodu wyjazdu Warszawskiego Wojennego Gubernatora, General Leitnanta, Senatora Pisarew, w skutku Najwyżej udzielonego mu 6-miesięcznego urlopu do wód mineralnych zagranicznych, J O. Książe Namiestnik. Królestwa polecił General Leitnantowi Okunew pełnić obowiązki Warszawskiego Wojennego Gubernatora, a oraz Naczelnika Wojennego gub e rnji Warszawskiej. W wykonaniu tego Generał Lejtnant Okunew objął sprawowanie pomienionych obowiązków. Osoby, mające potrzebę stawienia się osobiście, tak dla podania próśb, jako i dla innych okoliczności, będą przyjmowane przez niego o godzinie 12. południowej, w mieszkaniu jego, w oficynie tutejszego Gimnazjum Guberuialuego. Francya.
Izba D e pu t owa nyc h, posiedzenie dnia 8. Maja. - Pan Tocqueviile popierał poprawkę Pana Belhmonta, według której potrzeba wyraźnego prawa, aby Rząd upoważnić można do przenienia maleryałów wojennych i dział wałowych z Bourges do stolicy. Zle'mwszystkie'm rozprawy w tej mierze już się przebrawszy niezajuioją bynajmniej powtarzanemi z tej i owe') strony argumentami. Oppozycja żąda wiek i utrzymuje ciągle, że dosyć byłoby jeszcze czasu amunicją i działa wałowe przewieść do · warowni paryskich w chwili, gdyby wojna wy.
buchla, albowiem wojska nieprzyjacielskie nie mogłyby tak prędko stanąć przed bramami Paryża. Przeciwnie ministerjum zapewnia, ze warownie nie zagrożą nigdy niebezpieczeń - stwem mieszkańcom Paryża i niebędą przeciw nim użyte, tymczasem mogłoby się zdarzyć, zęby wojsko nieprzyjacielskie posunęło się pod Paryż wpierw, nimby rząd prawem upoważniono do przeniesienia dział wałowych z Bourges, Tę uwagę rzucił Pan Duchetel przeciw wnioskom Para Tocqueville. Poczerń Pan Odillon Barrot zabrał powtórnie głos w obronie poprawki P. Bethmonla, okazując, że Izba już dawnie'j postanowiła, iż do uzbrojenia warowni Paryża potrzeba osobnego prawa. Gdy przyszło do głosowania poprawki P. Belhmonla odrzuconą została większością głosów 2 O 6 przeciw 178.
Z Paryża, dnia 9. Maja.
Na dzisiejszćui posiedzeniu Izby Depu'owaDych czytał Pan S t. P r i e s t swój wniosek o zmniejszenie istotnego stanu wojska, a pomnożenie w to miejsce i w tym stosunku żandarmerji po Departameutach. Rozprawy w tej mierze rozpoczną się d. 17. m. b. - Przystąpiono potem do rozpraw dalszych o projekcie prawa uzbrojenia Paryża. Artykuł 2gi tyczy się zezwolenia na służbę r. 1845. milliona, a na służbę r. 1846. kredytu 3,280,000 fr. Pan B e a u m o n t zapytuje się, czyli Minister wojny ma Zamiar żądać na arsenał w V i n c e n n e s specjalnego kredytu. M i n i s t e r woj n y odpowiedział, iż to ma zamiar uczynić, uieraając na ten cel ani jednego sous. (Śmiech.) - Pan L a r o c l i e j a q u e l i n pyta się, czyli Minister chce także żądać pieniędzy na podobne zakłady wojskowe wewnątrz warowni miasta? Ważna rzecz - mniemał mówca - mieć w tej mierze objaśnienie Ministra, albowiem skoro zakłady te zostaną działami Opatrzone, będzie panom każdy chorąży artyllerji mógł powiedzieć, iż w jednym dniu potrafi nieprzyjaciel zburzyć Paryż. (Szemranie.) Minister nic nteodpowiedział, a Generał A H a r d oświadczył, iż zakłady pana Larochejacquelin tylko w jego głowie istnieją. Następnie 2gi artykuł projektu prawa został przyjęty. - Artykuł 3ci stanowi, iż wydatki, ustawą tą upoważnione, mają być w ślad prawa z d. 11. Czerwca 1844. załatwiane. Przyjęto. Kominissja proponuje do tego artykułu następujący dodatek: »Przeznaczone do uzbrojenia Paryża działa mają być zachowane w Bourges i tylko w przypadku wojny wolno je będzie sprowadzić do Paryża.« Pan Larocliejaquelin proponuje jeszcze przydatek: «mogą tylko na mocy uradzonego w Badzie Ministrów nakazu Królewskiego do Paryża być sprowadzone.« Tylko dodatek kommissji, i to jednomyślnie, zostaje przyjęty. Dodatek Pana Larocliejaquelin i inne poprawki nieznalazty obrońców. Potem Pan Lar o c l i ej a q u e l i n proponuje dodatek do całego projektu prawa, lej osnowy: »Jeżeli uzbrojenie Paryża przedsięwziętćm będzie w sprzeczności z prawem, można będzie prawnie odmówić płacenie podatków.« (Oburzenie.) »Co się mnie tyczy - prowadził dalej mówca - nie zapłacę w tym razie podatku.« (N a lewe'j stronie: »Bardzo dobrze! Powstał lak potężny hałas, iż Prezes musiał się wziąść do dzwonka.) Dodatek Pana Grandiu do artykułu 3go i inne poprawki odrzucono. Nareszcie znaczną większością głosów projekt został przyjęty. Listy z Manilli donosiły, jak wiadomo, o zamordowaniu przez Malejczyków w zatoce Maluco chorążego okrętowego Vlenarsa. Zarazem opiewa, że adininrał Cecille uzbrajał się, aby z Korwetami »Sabine« i »Victorieuse« przybić do wyspy Basilon i krajowców przykładnie ukarać. Teraz donoszą co następuje: »Korweta »Victorieuse« niewiedząea nic o śmierci Meuarsa przybiła dnia 9. Listopada do Maluco w celu połączenia się z korwetą »Sabine«. Dowódzca korwety Victorieuse niezastawszy korwety »Sabine« i czeka wszy na nią nadaremnie dni kilka, uzbroił dwa statki i postanowił sam w górę rzeki popłynąć w zamiarze dowiedzenia się od krajowców o przyczynie nieprzybycia Sabiny. Brzegi rzeki zastał okryte Malejczykami, okazującymi największą niespokojność na widok Francuzów. N apróżno ofiarowano im tabakę i inne tym podobne drobnostki; nieprzyjęli tych podarunków i okazując największą niechęć zmusili dowódzcę korwety Victorieuse do powrotu na morze. Po drodze dowiedział się od Malajczyków, którzy się do niego czółnem zbliżyli, ze P. Menars został zamordowany, a korweta »Sabina« znajduje się w Sambrya, gdzie jej dowódzcę P. Gueria układa się z tamtejszym gubernatorem hiszpańskim o wykup jeńców francuskich z rąk Malajczyków. Poczerń korweta »Victorieuse« puściła się do Samboya i tu złożywszy żądany okup 300b piastrów i odebrawszy w dniu 20. Listopada jeńców francuskich, udała się 2 korwetą Sabiną do Solo w zamiarze ukarania Rad przeciw osadzie francuskiego okrętu w Bastian. Już obiedwie korwety przysposabiały się do silnej kanonady przeciw Solo, gdy Radsza przyszedłszy do dowódzcy francuskiej eskadry oświadczył, że mieszkańcy wyspy Basilan już oddawna zwierzchnictwa jego nieuzuają, i że cieszyłoby go gdjby Francuzi ich zuchwałość i bezprawia przykładnie ukarali. Oświadczenie to zapisawszy do protokulu, udali się dowodźcy flotylli do Maiuco, gdzie w dniu 27. t. m. wysłali uzbrojone statki w gorę rzeki. Malaj. czykowie przygotowani na ten atak, uzbroili brzegi rzeki i przywitali statki francuzkie rzęsistym ogniem ręcznej broni, trwającym około pół godziny, a gdy im amunicji zabrakło miotali kamienie i puszczali strzały. Tymczasem strzały zstatków francuzkich nie były nadaremne; przeszło 20 Malajczyków poległo, a drugie tyle odniosło ciężkie rany; ich nawet Raszyk śmiertelnie raniony, wyzionął w kilka dni potem ducha. Francuzi zamierzali tego samego dnia jeszcze wylądować, ale odpływ morza zniewolił ich do powrotu. W utarczce tej, w klorej P. Violet dowodził, miały obiedwie korwety po jednym zabitym i dziesięciu rannych. Flotylla francuzka bawiła kilka dni jeszcze pod Maiuco, ale żaden Malejczyk uiepokazał się. W dniu 29. rozwinęły korwety żagle w celu zwiedzenia brzegów wyspy, a znalazłszy wyborną przystań w Malomanni stanęły w niej na kotwicy, oczekując na przybycie Admirała Ceciile. Osada korwet wysiadła na ląd w zamiarze zawarcia związków z mieszkańcami środkowych części wyspy. -* Rząd hiszpański z obawy, aby Francuzi wyspy całkiem nieopanowali, wysłał do Semboya oficera sztabu, aby dawał baczne oko na obroty Francuzów. W dniu 8. Stycznia miały fregaty «Kleopatra« i »Archimedes« z Manila wypłynąć z Admirałem Ceciile do Malomanni. - Poselstwo francuzkie do Chin towarzyszy lej wyprawie. Basilan ma 15,000 mieszkańców, kraj jest żyzny, ale wyspiarze utrzymują prawie jedynie z rozbojów morskich. Z dnia 10. Maja.
Rząd wczoraj od Marszałka Bugeaud depesze odebrał, które potwierdzając częściowo znane już wypadki, wszelako zaręczają, że nowe powstanie Arabów nie grozi wielkiem niebezpieczeństwem. Generał Gubernator obwieszcza , ze na czele mocnej dy wizyi w granice zrokoszowanych pokoleń wkroczy, tam siły swoje na trzy korpusy podzieli i tym sposobem w stanie będzie, na wszystkich zagrożonych punktach równocześnie nieść pomoc i przez skombino
wane poruszenia pokolenia buntownicze do karności przywieść. Ostatnie wiadomości jz Mexy K u' są ważne.
N owy rząd chcąc się ustalić z wielu trudnościami walczyć musiał i ciągle anarchia nieszczęśliwemu temu krajowi zagrażała. Obaj kandydaci do Prezesostwa są: wywołany od lat kilku dawniejszy Prezydent Gomez Farias i Generał Almonte, dotychczasowy poseł rzeczypospolilej przy Stanach Zjednoczonych. -Minister spraw zagranicznych wydal żywą protestacyą przeciw wcieleuiu Texasu do krain Stanów Zjednoczonych. Równocześnie wszvslkie porty kraju dla okrętów unii zamknięto i rozkazano, aby jak najprędzej korpus armii przeciw granicom jej wyruszył. Naczelne dowództwo obejmie Generał Almonte; będąc więc naczelnikiem wojska, drogę do Prezesostwa tern łatwiej sobie utorować potraii. Mexyk niby to przyrzeczenie Anglii uzyskać miah>, że w razie potrzeby od niej wsparcia spodziewać się może. Minister fraucuzki i angielski pod względem wcielenia Texasu mają być różnego zdania; tamten ścisłej neutralności przestrzegać chce i Texasowi zupełną wolność działania pozostawić, zaś angielski obstaje koniecznie przy utrzymaniu niepodległości Texasu i zaprzecza prawa przyłączeuia go do Stanów Zjeznoczonych. Anglia.
Z L o n d y n u , dnia 7. Maja.
Cecli krawców i handlujących sukniami (merchant-tailors) w Londynie Xigciu Albrechtowi wręczyli honorowy patent na majstra. Książę złożył osobiście przysięgę w przysionku cechu 1 byl polem na śniadaniu z krawcami.
Dzienniki ciągle przepełnione doniesieniami o okropnem nieszczęściu w Yarmouth. Cale, około 16,000 mieszkańca liczące miasto w smutku pogrążone, mało tylko bowiem rodzin, które by nie opłakiwały straty jakiego krewnego albo przyjaciela. Aż do d. 3. Maja już przeszło 100 trupów, po większej części kobiet i dzieci, wyłowiono a 41 jeszcze szukają. Aby je dostać, zawieszono sieci w wodzie w poprzek rzeki. Wielu z polauiauemi członkami z pod rozwalin mostu wyciągnięto. Wystawmy sobie serce rozdzierające krzyki upadających i rozpacz tłumów nad brzegiem stojących patrzących na owo okropne widowisko! - Kilka osób cudem tylko ocalało; a tak matka jedna, żona cieśli, stojąca z dzieckiem przy poręczy mostu, tyle miała przytomności umysłu, ze spadając dziecko zęboma uchwyciła; tym sposobem nie tylko dziecko utrzymała lecz miała też gębę zamkniętą przed płynącą wodą i oboje  gami poczyniono natychmiast przysposobienia aby wyłowionych w pościeli ogrzewać i doświadczać sposobów różnych, hy ich do życia przywrócić; tak w Vauxhall Gardens 27 dziewcząt ocalono, ale w innym domu na wschodnim brzegu z pomiędzy 68 utopionych, klóre lam sprowadzono, tylko 3 życie odzyskało! Szukano na batach po rzece aż późno w noc, ale prąd wody bystro idąc zapewne wiele trupów do morza uniósł. Powodem tego okropnego nieszczęścia było, jakeśmy juz donieśli, błazeństwo; bajać (clown) (owarzystwa jeźdźców sztucznych w Yarmouth przynęcił publiczność ogłoszeniem, źe na beczce przez cztery gęsie ciągnionej przez rzekę przepłynie. Za nastaniem przypływu o 5 godz. odbił od brzegu; wtenczas most jeszcze był dość próżny; gdy wszelako do niego się zbliżał, wszyscy hurmem na most się rzucili i w okamgnieuiu około 600 ludzi na nim stanęło. Ale w lej chwili niestety! łańcuchy na jednym końcu pękły, most runął w wodę i całe to mnóstwo ludzi nurty rzeki poIryly. Pomiędzy widzami tych pląsów było leż wielu obcych, przybyłych tu koleją żelazną z N orwichu; ilu z łych zginęło, dotychczas jeszcze nie wiemy. Takich płaczów i wyrzekań nigdy w Yarmouth niebyło od r. 1759., kiedy 2 O O O mieszkańców lego miasta stało się ofiarą dżumy.
Niemcy.
Z Ko then, dnia 2. Maja.
Gry hazardowne coraz więcej czynią nieszczęśliwych w Niemczech. Podobne zakłady znajdują się tylko w tym kraju i poniżają honor germański, lem bardziej że są pod wpływem i opieką rządów, które swoim poddanym nie pozwalają grać w tych domach pprzywilejowanych gier, ale za to ściągają cudzoziem - ców. Według prawa rzymskiego, które obowiązuje prawie w całych Niemczech, wolno prowadzić proces, mpcą którego człowiek, który przegrał swoje pieniądze w domu gry rn;a prawo żądać ich zwrotu; nazywają podobne sprawy actio ob turpem causam. Tak więc kilka set lat lenni gry hazardowne były uważane jako sprawa przeciwna hpuoiowio Nasi przodkowje, przyjmując prawo rzymskie, przyjęli także len r.odzaj procesu, Alę w czasach, w których niezważano na naturę środków byle tylko prowadziły do celu, rządy niektóre ustanowiły domy gry przywilejowaue i wzięły je pod swoją opiekę. Wówczas condictio indebiti vel ob turpen causam,to jest sprawa o nieważność długu albo o rzecz hańbiącą nie może hyć zastosowaną, jak tylko straciliśmy nasze pieniądze w tych domach gier wydzierżawionych przez rząd. Tara to może« my spokojnie tracić majątek pod najwyższą, opieką rządową. Czyżby ztąd należało przypuścić, że kraj niemiecki jest korzystny dla domów gier; Wcale nie. Któż więc je popiera? Czy rząd? Wcale nie. Ale my pozwalamy rzeczom iść swoim biegiem, nie dbając o nic. Czyż nie słyszeliśmy dowodzących, że dzierżawa domów gier jest konieczną dla budżetu? Bezwątpicnia potrzeba użyć pewnej pracy i usiłowania dla pokrycia deficytu wynikającego z zuiesieuia domów gier, ale byłby to smutny fenomen, a zarazem wcale nie mówiący na korzyść naszych ekonomistów politycznych i finansistów, gdyby należało liczyć zakłady potępione stanowczo przez moralność publiczną pomiędzy zasobami kraju; zakłady zniesione wszędzie, wyjąwszy w Niemczech i zbogacające dzierżawców zagranicznych kosztem pieniędzy i honoru ludu niemieckiego. Mówiono, że związek niemiecki zniesie gry hazardowne na skutek postanowienia sejmu. Zapominają więc, że przywilej ustanawiania domów gier, jest prawem wszechwladztwa, zapewniouem prawem federaluem i każdemu panującemu należącemu do federacji, o ile W)jątki jawnie wyliczone w akcie federalnym, nie zostaną tułaj zastosowanemu Jeżeli w tej kwestji związek niemiecki ma działać skutecznie, wówczas inicjatywę powinny przedsięwziąść wszystkie rządy związku, których budżet byłby w deficycie w skutek zamknięcia domów gier; powinny one żądać, by zakłady te zostały zamknięte mi w skutek postanowienia sejmu związkowego. Czy to zrobią nie wiadomo. Jednakże, chociażby tego uczynić nie chciały, każdy z tych rządów ma prawo znieść domy gier u siebie. Raz dany przykład znajdzie naśladowców. Któryż z rządów chciałby pozostać v tyle w lak szlachetnej walce. Książe Anhalt Coethen zrobił pierwszy krok w tej sprawie. Nie chciał on odnowić dzierżawy domu gry w Coethen, która kończy się za kilka miesięcy. Przykład len powinny naśladować inne rządy tolerujące domy gry. Dziś tylko lego życzeć sobie można, ażeby kontrakty lyczące się domów gier, uie zoslały odnowionemi, chyba że dzierżawcy za nadgrodąi przysłaną na zamknięcie ich. N ależy się spodziewać po usposobieniu patrjoiyczuem i uczciwości pelne'm książąt uicinieckjcb, że przystaną, na len środek.  Z C aro g ro d u, d. 16. Kwietnia.
Dnia 10. t. m. odbyło się w porcie wielkie posiedzenie dywanu w skutek którego Seriasl e r Rumelii udał się do Adryanopola, aby ze sztabem wojska swego uradzić plan poruszenia armii będącej pod jego rozkazami i potrzebne uczynić przygotowania, by za pierwszym znakiem można z Carogrodu jak najskuteczniej rozesłać i rozłożyć całą siłę zbrojną turecka. Sir Strafford Canning wywiera obecnie największy -wpływ na porte; Turcy nieśmieją prawie chwycić się żadnego środka nie zapewniwszy się wprzódy o przychyłuości posła angielskiego. ISiemożna zatem wątpić, że pan Strafford Canning pochwalił te krzykliwe ruchy wojenne i warto istotnie zwrócić uwagę na szczególną roI ę , którą teraz poseł angielski w Carogrodzie i poseł angielski w Athenach odgrywają; pierwszy bowiem udaje obrońcę porty, gdy tymczasem drugiego wystawiają jeśli nie jako naczelnika to przynajmniej jako współwinowajcę greckiej propagandy wymierzonej przeciw porcie, i aby zwiększyć jeszcze zamieszanie, powstaje tutejszy francuzki pełnomocnik przeciw pos ępowaniu porty i siara się uniewinnić owe mnIemane zaburzenia wywoływane przez istotną Jut» wymyśloną tylko hetcryą, gdy tymczasem pan Piskatory, w ścisłym związku z KolIelisem usiłuje podobno ile może przytłumić w Alheu-ach każde poruszenie owej heteryi. Istną prawdą w tern wszystkie m jest tylko współubieganie się posłów fraucuzkiego i angielskiego między sobą, wszelkie inne rzeczy są ciemne i niepewne, niedziw tedy, że porta oczekuje z niecierpliwością na przybycie pana Bourqueney, aby koniec końcem wydobyć się z obecnego chaosu, a to tym bardziej, ponieważ donoszą nam z pewnością, że inslrukcye jego dane mu zostały z poradą i zgodą gabinetu angielskiego. W każdym przypadku uważać trzeba położenie Grecyi od czasu odkrycia spisku za bardzo szczęśliwe, albowiem przez to odkrycie skompromitowały się w Grecyi najniespokojuiejsze głowy i stały się takim sposobem całkiem nieszkodliwe. Jeśli lo w istocie prawda, że oświeceńsze i majętniejsze stany na półwyspie są bezwyjątku za pokojem, można wtedy przyjąć za rzecz niechybną, że stronnictwo nieprzyjazne obecnemu ministerstwu greckiemu zaszkodziło sobie znacznie przez 0slatnie usiłowania, że się samo nawet zniszczyło, można więc spodziewać się, że owe lak gioźoe burze przeminą bez żadnego niebezpieczeństwa. - Umowy z Wiedniem z przyczyny
spraw serbskich szczęśliwie się podobno zakończyły. Porta przekonała się wreszcie, jak się zdaj e, że ostatnie zaburzenia w tym kraju z innej pochodziły przyczyny, jak mniemano. Z dnia 23, Kwietnia.
Ze powsIanie ludności muzułmańskiej w Epirus i Albanii coraz groźniejszą przybiera postać, że prześladowania Chrześcian, niszczenie ich wsiów, wyrzynanie duchowieństwa greckiego już i bez tego wzburzone umysły wolnych Greków do wściekłości przyprowadzają i wojnę czynią nieuchronną, że więc koncenlracya korpusu tureckiego nad granicą południową państwa już dla poskromienia ludności muzułmańskiej i utrzymania pokoju niezbędnie potrzebną - to są pogłoski i spostrzeżenia, których bez nieufności przyjmować nie można, kiedy Da to tylko - jak się zdaje - są obrachowane, aby mocarstwa Europejskie z środkami i uzbrajaniami Porty nad granicą Grecką pojednać; mąją one zezwolić na wyruszenie Seriaskera ku granicom Heleno»v. Kie zaprzeczamy wprawdzie tego, że zabiegi istotnie zachodzą, sądzimy jednak, że umyślnie wszystko zwiększają, aby bez przeszkody do skutku przyprowadzać cokolwiek dla własnego niby bezpieczeństwa stosownćmbyć mienią. Zaiste, Pan Kolettis wśród takich okoliczności wielkiej potrzebuje oględności i umiarkowania, aby się nie dać porwać wirowi wypadków; na jego to mądrości polega nadzieja, że do starcia się nad granicą nie przyj, dzie. - Sir Stratford Canning oświadczył Porcie, że pośrednictwo swoje w persko tureckich sporach cofnie, skoro Porta wytrwa w swojem postanowieniu nie czynienia żadnych zgoła koucessyi Szachowi Perskiemu.
Stany Zjednoczone północnej Ameryki.
Z Londyn u, dnia 9. Maja.
Parostatek «Great Western« przywiózł dzisiaj wiadomości z Nowego-Yorku, z dnia 24. Kwietnia, które przynajmniej na czas niejaki usuwają wszelką bojaźń zerwania pokoju i za* mącenia zgody między Anglią i Stanami zjednoczonemu Oświadczenie Sir Roberta Peela na posiedzeniu izby niższej z dnia 4. Kwietnia, tyczące się kwestyi oregońskiej, które dnia 22. t. III. do Nowego-Yorku przybyło, spowodowało wprawdzie pewną część dzienników amerykańskich do gwałtownych odpowiedzi i wyznań, ale umiarkowane stronnictwo dziennikarskie, osobliwie te pisma, z których zwykliśmy poznawać usposobienie i sposób myślenia klas s istotny wpływ mających, aaczęło rozwodzić się nad małym skutkiem manifestu nowego pre wnienia sobie wziętości u ludu, ztąd tez nieprzypisują mu żadnej prawie wartości ze względu na stosunki zagraniczne. I tak N e w - Y o r k C o u r i e r i E n q u i r e r utrzymują, że ani prezydent, ani też ktokolwiek iuny w jego imieniu niebylby sobie pozwolił w istotnym i urzędowym dokumencie oświadczyć w czasie trwania negocyacyi o kwestyą sprzeczną, że kwestyi niema wcale, a N e w - Yo r k E x p r e s lę jeszcze dodaje uwagę, że poluduiowe Stany zjednoczenia niepozwolą na wojnę przeciw Anglii z przyczyny kraju oregońskiego i że z resztą przy teraźniejszych stosunkach stronnictw względem siebie żadna wojna do skutku przyjść niemoże. Pan Calhoun człowiek największe mający znaczenie JIa południu wtenże sam sposób publicznie się odezwał. Inne pisma życzące sobie pokoju, jako to T r i b u n e, zapatrują się na tę sprawę z te'j strony, jak gdyby po oświadczeniu Sir R. Peela tylko jeszcze o to chodzić mogło, czy sprzeczka ma być rozstrzygniętą polubownym wyrokiem, czyli też wojną, życząc sobie pierwszego. Zastępcami stronnictwa wojennego są osobliwie N e w - Yo r k H erold i S un, które nazywają oświadczenie Sir Roberta Peela bezwzględnem i tyrańskie m i cieszą się z tego, że przyszedł wreszcie czas, w którym obadwa kraje siły swoje zmierzyć będą mogły. Chociaż te krzyki wojenne znajdą bez wątpienia w stanach zachodnich wielu stronników, wpływ ich jednakże niebędzie stanowczym, zważając na niechęć stanów południowych. Co się tyczy stanowiska gabinetu amerykańskiego w te'j sprawie, mówi N e w - York C o u r i er: »W słowach lorda Aberdeen i Sir R. Peela dotyczących się oświadczenia pana Polka względem kraju nad Oregonem, dalej w tonie i sposobie wyrażenia się, którego w tak wielkie'j i znacznej sprawie publicznej użyto, widzimy tylko ostrą i dotkliwą naganę dumy i zarozumienia z jakiem sobie w tej rzeczy nasi politycy postępowali. Słusznie zatem żalić i gniewać się możeni na stanowisko, które zyskaliśmy w świecie w skutek przechwałek p. Polka, gdy tymczasem ministerstwo angielskie zajmuje stanowisko zewszech miar zaszczytne i godne ludzi stanu. Ale jeszcze większych uraz doznać musim i więcej szwankować na dumie naszej i uczuciu narodowem; w rozprawach parlamentu angielskiego widzim napomnienie. Niema tam żadnych pogróżek" żadnej próżnej i nadętej gadaniny, żadnych objawień nieprzyjaźui. Owszem, w wyrażeniach prawa i siły, o których się ma przekonanie, ukrywa się
otwarty 1, o ile my ślemy, szczery żal mInIstrów angielskich, że zmuszeni zostali do takich słów i w ogóle do wyjawienia myśli swych w sprawie, którą pełni zaufania przez umowy zakończyć chcieli. My, którzy uważamy zachowanie pokoju za pierwszą korzyść i pierwszą powinność narodu naszego, niechcemy jeszcze tracić nadziei, że roztropność jeszcze raz weźmie górę w Washingtonie i że, bez wyrzeczenia się słusznych i należycie uzasadnionych praw, umowy taki wezmą kierunek, iż zadowolnić potrafią wszystkich ludzi rozsądnych w obydwóch krajach i pozwolą obydwom narodom długo jeszcze postępować na drodze pokoju, postępu i oświaty.« Wielki pożar zniszczył w dniach 9. i 1 O.
Kwietnia znaczną część miasta Pitsburga w Pensylwanii. Dwadzieścia squarow miasta, zawierających 1000 do 1200 domów zgorzało, a strata cała wynosi podobno 10 milionów dolIarów. Między domami zrujnowanemi znajduje się dużo bardzo kosztownych składów kupieckich. Z Kanady donoszą nam o gwałtownym ogniu, który wybuchnął w Londynie, mieście Kanady zachodniej, pozbawił przynajmniej 120 rodzin przylułkn i wyrządziłszkodę wynoszącą 200,000 funtów szterlingów. M e x y K.
Z L o n d y n u, dnia 7. Maja.
Parostatek »Clyde c onegdaj z pocztą zachodnio-indyjsko-mexy kańską do Southampton zawinął. Stosownie do wiadomości z Ve r a c ru z z dnia 2. Kwietnia krajowi owemu nowa rewolucya zagraża, kiedy rząd za nadto słaby, aby użyć energicznych śro<łkó\ v i rozstrzygnąć los więzionego ciągle w cytadelli Perole Exprezydenta Santany. W załodze twierdzy tej wykryto spisek, zmierzający do oswobodzenia Santany i poparcia ruchów federalisiycznych pod jego przywództwem. Dla badania Exprezydenta tymczasem dwuch członków N ajwyższego Sądu do Perote przybyło. Jeżeli wyrok śmierci na Santanę zapadnie, rozumieją powszechnie, że nie zostanie spełnionym, lecz na wygnanie zamieniony. Majątek Santany już skonfiskowany. Pod względem pytania dotyczącego wcielenia Texasu te doniesienia nic nie nadmieniają, zaś korrespondent G a-z e t y W e - zerskiej pisze z Mexyku d. 31. Marca, źe na wiadomość o tej uchwale kougressu Sianów Zjednoczonych w kongressie mesykańskim uczyniono wniosek, aby wszelkie stosunki z Stanami Zjedrcoczonemi zerwać i wszystkich obywateli amerykańskich po 6 albo naj dalej 12 miesiącach z kraju wyguać. Ponieważ je walę owę już podpisał, przyjęcie owych wniosków odłożono; gdy zaś i o lem wiadomość nadeszła, rząd mexykański slosunki z rządem Stanów Zjednoczonych tymczasowo za zerwane ogłosił. -
Rozmaite wiadomości.

Z Poznania, - Wyszły w tych dniach Tablice Synchronistyczne do Historyi polskiej ułożone przez S. J estto drugie wydanie powiększone dodaniem historyi bajecznej. Rozpowszechnienie się tak spieszne tego pisma świadczy dostatecznie o jego zaletach i nic masz wątpliwości, że szereg zdarzeń, ułożony jest według myśli ogarniającej ogół dziejów polskich a ztąd stanowi ich treść istotną. »Dziennika domowego« wyszedł Nr. 10. i zawiera; Artykuł wstępny (łe'j treści, że nie tylko wychowanie mężczyzu ale i kobiet musi być wsparte na pojęciach leżących w czasie). - Hottentoci. - O instynkcie człowieka określenia władz duszy, (ciąg dalszy). - Rozmaitości, mody i objaśnienie ryciny.
OBWIESZCZENIE POLICYINE.
Kilkorakie spostrzeżone nieporządki, wkorzenione nadużycia, a szczególnie nieczystość w tutejszych jatkach po większej części panująca wymaga, że nie tylko należy przypomnieć już dawniej w tym względzie wydane postanowienia, ale jeszcze celem ścisłego wykonania dodać co następuj e: i) Jeżeli bydło w trzodach ma być przeganione przez miasto, wtedy tylko powierzyć należy takowe pewnym poganiaczom, którzy są obowiązani, się o to starać, aby bydło zostało na ulicy, a nie przestąpiło na ścieszkę dla prze chodzących przeznaczoną, albo nie weszło w otwarte kramy. Jeżeli bydło rogate poj edynczo lub po dwie i trzy sztuki przez ulicę ma być prowadzone, w ten czas musi być wiązane przy rogu i nodze przedniej, aby prowadzący je miał zawsze w swojej mocy, celem zapobieżenia przypadkom nieszczęśliwym. 2) Krew, niemniej odchody lub inne jakie nieczystości z bydła dorzniętego nie wolno na ulicę spuszczać, rzeźnicy atoli, których rzeżnice nie są położone nad płynącą wodą, są obowiązani, założyć na swoich podwórzach głębokie doły do umieszczenia tych nieczystości, a takowe co tydzień 2 razy, lecz tylko podczas nocy, kazać wyczyścić. 3) W samych jatkach pod żadnym pozorem nie wolno bydła dorzynać. - 4) Nadymanie gębą mięsa cielęcego nie jest dozwolone. 5) Jatki codzień, przed rozpoczęciem sprzedaży muszą być porządnie czyszczone, a w gorących dniach latowych także jeszcze podczasdnia mugi być spłukany bruk przez polanie czystą wodą. 6) Stoły do mięsa przeznaczone także' codziennie a to przed rozkładauiein mięsa, muszą być należycie wyszorowane i zawsze w czystym stanie utrzymywane. 7) Wystawianie stołów i beczek z wnętrznościami, wątrobą, nogami i innem mięsiwem pod żadnym względem nie jest dozwolone, takie przedmioty atoli w jatkach muszą być schowane. 8) Skór bydlęcych nie wolno nigdy kłaśdź przed jatki, albo w jatkach zawiesić muszą one, jeżli ich uprzątnąć natychmiast nie można, także wewnątrz jatek być schowane. 9) Bydła żyjącego przez jatki nie wolno prowadzić, ani tam przywiązać. Wszyscy urzędnicy policyjni i żandarmy odebrali zlecenie, aby dostrzegali ścisłego wykonania tu wydanych postanowień, i każde przestąpienie onych na zasadzie ich denuncyacyi zostanie ukarane 1 do 5ciu talarami, lub stósownem więzieniem. Poznań, dnia 10. Marca 1815.
P r e z e s P o l i c y i Minutoli.

OBWIESZCZENIE.
W n y J u l i a n S u c h o r z e w s ki possessor wsi Wierzei i Wna Panna Florentyna z B r o d n i c k i c h z W i l k o w a, przed zawarciem małżeństwa kontraktem przedślubnym z d. 30. Grudnia 1811. wspólność dóbr i dorobku wyłączyli, co się niniejszem do publicznej wiadomości podaje. Szamotuły dnia 21 . Kwietnia 1815.
Król. Sąd Ziemsko-miejski.

W uplyuionym miesiącu Kwietnia niżej podpisani, utworzyliśu.y pomiędzy sobą Komitet, mający na celu udzielania pomocy tutejszym mieszkańcom dotkniętym powodzią tegoroczną. Od dobroczynnych mieszkańców miasta Poznania zebraliśmy 765 Tal. 21 sgr. 6 fen. Komitet Bazaru tutejszego dal w tym samym celu koncert, i przesłał nam dochód z niego 265Tal. 5 sgr. wynoszący, tak iż w ogóle odebraliśmy 1030 Tal. 26 sgr. 6 fen.
Z grona naszego utworzyliśmy dwie kommissye; z tych jedna przeznaczoną była dla części miasta położonej Z drugiej strony Warty, tudzież dla ulic Szyperskiej i małej Garbarskiej, druga dla ulicy wielkiej Garbarskiej, Colombii, dla placu Bernardyńskiego, dla ulicy Strzeleckiej i Rybaków. Kommissye wspomnione przekonywały się osobiście o biedzie i nędzy, i w właściwy sposób natychmiast pomocy udzielały. Pierwsza kommissya rozdała 506 Tal. 14 sgr.
6 fen., druga 521 Tal. 12 sgr., obiedwie złożyły rachunek, który w przeciągu 4ch tygodni w Registraturze naszej przejrzany być może. Wsparcie odebrało: 30 właścicieli domu w ilości 450 Tal., 120 komornem mieszkających rękodzielników 390 Tal., 110 wyrobników, wdów i biednych w ilości 190 Tal. 12 sgr. 6 fen., vr ogóle 290familii.  konania naszego cisnący był niedostatek, i gdzie reparacya budynków wsparcia koniecznie wymagała. Dla niedostatku funduszów nie mogliśmy przecież żądaniu wszystkich zadosyć uczynić. W imieniu tych, którym pomoc przyniesioną została, dziękujemy przeto tym wszystkim, których szczodrobliwa ręka s p o s o b n ość ku wsparciu powyższemu podała, za dobrodziejstwa i zaufanie, jakie w nas położyli. Poznań, dnia 14. Maja 1845.
Komitet ku niesieniu pomocy dotkniętym przez powódź mieszkańcom miasta Poznania: Au, Radzca miejski. - Beyer, nauczyciel i naczelnik cyrkułowy.-Br%e%iński, Kanonik.- Dassel, Dyrektor kryminalny. - Gąsiorowshi, Doktor' medycyny. - Guderian, Burmistrz. -Iwasiński, reprezentant miasta. - Kolonowski, reprezentant miasta. - Naumann, Nadburmistrz. - Marcinkowski, Doktor medycyny.-Minutoli, Prezes policji.-Ogrodowic%, ftadzca sprawiedliwości i prezes rady reprezentantów miasta. - Prujer, naczelnik cyrkułowy. - Słojanowski, reprezentant miasta. - Triiger, kupiec i reprezentant miasta. Sprzedaż dóbr.
Lussowo z folwarkiem, 11 mili od Poznania, i mili od szosy Berlińskiej, z należącą do tego wsią Polityką i folwarkiem Heleno wo, z łąkami, pastwiskami, lasem, znaczną ilością torfu i rybołóstwem, jest z wolnej ręki do sprzedania za gotową zaraz zapłatą O rozległości i stanie gospodarstwa można się przekonać na miejscu. W ręku podpisanego znajduje się list ważny do Wnej Cecylii Binkowskiej: upraszam aby raczyła celem odebrania jego o niewiadomym mi jej pobycie łaskawie uwiadomić mnie. G. C o n r a d, Kalkulator w Rogalinie pod Kórnikiem. W Poniedziałek dnia 19. m. b.
Hgi koncert abonamentowy w Sgelągn. UWIAUOM 1 EME.
Szanownym ziomkom mam zaszczyt polecić znaczny mój zapas zegarów i zegarków złotych i srebrnych wszelkiego rodzaju, a szczególnie') nadesłane mi z rękodzielni Patka i Czapka z Genewy, które ja tylko prawdziwe posiadam, na co każdego czasu dowody złożyć mogę; polecam oraz rozmaite gatunki łańcuszków i Kluczyków złotych. Przyjmuję także obstalunki na powyższe wyroby, a wyobrażenia wszelkie podług życzenia uskuteczniam. Proszę więc Szanownych ziomków o łaskawe zaufanie.
Alfons Dycfeld, zegarmistrz we Wrocławiu, przy ulicy Schmiedebriicke Nr. 60 blisko Rynku.
Skiait na wełnę.
Uwiadamiam Wielm. interessentów, iż posiadam dogodne lokale na 800 cetnarów wełny, i przytem kilka pokoi, jakoli remizę dla baranów do wynajęcia. Batkowski, ulica Wrocławska Nr. 13/z<.

Jedna z największych, naj dawniejszych fabryk cygarów w Hawanie na wyspie Kuba w Zachodnich Indyach, powierzyła nam (w skutek rekommendacji przez pewną znakomitą osobę) od półtora roku skład kilkakroć set tysięcy prawdziwych cygarów Hawannawskich, począwszy od niesortowanego najtańszego gatunku aź do najprzedniejszych regałów królewskich. Jesteśmy więc w stanie, nietylko służyć prawdziwym towarem, o czem może się każdy z oryginalnych faktur i listów przekonać, ale też spuszczać go w jak najumiarkowaószych cenach. Wszelkie powierzone nam zlecenia uskuteczniemy najpunktualniej, bezpłatnie aź na miejsce szanownego odbieracza; ofiarujemy także na rozkazy próby i spisy cen, i upraszamy o zaszczycanie nas (jako niegdyś spółmieszkarica Wielkiego Xi<;stwa Poznańskiego) niebawnemi i częstemi obsfalunkami. Kłock, miasto stołeczne Hrabstwa Kłockiego.
Karol Wilhelm Berger i Spółka, przy Czeskiej ulicy pod Nr. 242. i 243. Otworzenie handlu.
Szanowną Publiczność mam honor niniejsze'm zawiadomić, iż w dniu dzisiejszym przy ulicy W il h elm o w ski ej pod Nr. 14. w domu Wgo Sędziego Boy otworzyłem handel tytuniu, tabaki i cygarów, nadto wybór wszelkich pachnideł, oraz skład papieru i materyałów piśmiennych. Polecając się względom Szanownej Publiczności zaręczyć mogę, -iż najusilniejszem, staraniem me'm będzie, przy dobranym towarze jak najumiarkowańsze postanowić cenyj tak, iźSzaliowna Publiczność pod każdym względem zadowolnioną zostanie. Poznań, d. 19. Maja 1845. J. S c h in a d i c k e .
Fabryka płócien i kobierców 8. Kantorowicza, przy narożniku Wrocławskiej ulicy i rynka JNr. 60. poleca na obecną strzyżę wełny swój znaczny skiad wszelkiego atunku drellcliów I płótna nadmieniając, iż z powodu taniego zakupu przędzy, po nader pomiernych cenach spuścić je może. Honenhagski trasy koronowym ZWd1ly i bruna tny II e r g s ki tran wątrobny JDleca Adolf Asch w Poznaniu, narożnik ulicy Zamkowei i rynku Nr. 84.
Stau Termometru i Barometru, oraz kierunek wiatru w Poznaniu.
Stan ternaonaetrii Stan Wiatr najniższy I najwTŻ. barometru. 11. Maja. + 5,2' + 12,0° 27" 9, O'" Północny.
12. » + 6,6» + 12,4° 27" 9,4'" Póln. w.
13. » + 3,0° -f 13,5° 27 "10 6'" Póhi. z.
, 14. » + 2,7° + 8 6° 27 " II, Uli Północny.
, la. » + 4,0° -f 12,0° 27 "11,9'" Póln. w. z. 16. > + 4,8° - f12 , 5 " 28" 1,0'" Połndn. z.
17. + 46° + 11,8" 27 "10,0'" dito ,