JI. 46. w Wtorek -' - -.- JIDII!IfI _dnia 24. Lutego 1846. e Drukiem i nakładem Drukami Nadwornej W Uevkera i Spółki- - Kcdalttor odpowiedzialny: Dr. J. Rymar/cieteica. Skończyły się w Izbacli francuskich rozprawy nad adresem, przez odroczenie kwestji Algierski ej do projektu prawa kredytów dodatkowych. Cały adres przyjęty został większością 232 głosów przeciw 141- - Gabinet tryumfować może z tćj liczebnej większości: ale potęga liczby to nie wszystko jeszczo w reprezentacyjnym rządzie. Długie rozprawy, które słyszane były zewnątrz izb, zapewne przyniosą należne owoce. Zbierzmy więc kwest je traktatowaue od trzech tygodni i zbadajmy moralne wypadki rozpraw nad niemi. Kwest je polityki wewnętrznej, które zajęły pierwsze posiedzenia izby, tyczą się zepsucia przy wyborach, pogwałcenia ostatniego prawa o radzie stanu, złego wykonania praw o kolejach żelaznych» ostatnich postanowień co do oświecenia publicznego. Pamiętamy ten rodzaj niby śledztwa prowadzonego z mównicy o zepsuciu przy wyborach. Wiadome są fakta objawione z kolei przez pp, Leyraud, Maileville, Larey, Durand de Romorantin. Corne i innych. Nawet ruinistcIjalui deputowani łączyli swój głos z opozycją. P. Gasparin również energicznie powstawał na jepsucic i napływ deputowanych w administracyi. Cóż na to wszystko odpowiedział pan Duchatcl? Nic. - Kiedy, mu. przytaczano lakŁa, «hoeiażhy poparte niezbitemi dowodami. odpowiadał, że ich nie zna i dopiero po zbadaniu prawdziwość ich przypuścić może. Ależ to wszystko jedno czy je pan Duchatel zna lub nic. Czyliż urzędnicy, którzy zostali skutkiem śledztwa wyborczego przez Izbę dopełnionego zrzuceni, nie mąją dziś posady? Chociaż potem większość odrzuciła poprawkę p. Odilon Barrot, wzywającą gabinet do uczciwości, fakta pozostają nienaruszone, jasne jak słońce! Glosowanie izby zaćmić ich nie zdoła. Toż samo powiedzieć możeiu o wykonaniu prawa co do rady Stanu. Ani jeden gh>A n a wet ze środka, nie zaprzeczył pogwałcenia prawa. Żaden deputowany nic wsparł paulMartiu du N ord, który co chwila na słaniać się musiał swoją dobrą wiarą, uczciwością, sumieniem, honorem. Większość myślała wyjść z kłopotu zamianą tej podrzędnej kwestyi w gabinetową. Ale odrzucenie [»oprawki p. r euillade Chauvin nie osłoni pogwałcenia prawa. Moralny wpływ rozpraw nad przysądzeniem kolei żelaznych także nie bardzo był miły gabinetowi, najlepszym tego dowodem skwapliwość, którą członkowie ze środka okazali do ukończenia tych rozpraw. Postępowanie administacyi w sprawie generalnych poborców było szczególniej przedmiotem żywej nagany, z którą wystąpili nawet deputowani z umiarkowańsi, pp. Dufaure i Lepclletier d'AuInay. Chociaż Izba odrzuciła, poprawkę p. Grandiu. pojęła jeduak potrzebę wyrażenia boleści jaką jej sprawiło rozkiełznanic ażjoterstwa, i zamieściła w adresie słowa przeciw nadużyciom, które wszyscy niezależni przyznają po większej części niezręczności i nicprzezorności naszych mężów Stanu. ' Rozprawy na doświeecniem publicznem także sprawiły wrażenie dla gabinetu niekorzystne. - Zamknięte w sporze domowym, uniwersyteckim, przybrały właściwy charakter dopiero w ustach p. Gi.izot, Wjadomo teraz, z jego własnego zeznania, źe postanowienie o radzie królewskiej wydane było w eehl politycznym. Z objaśnień jego widać, że tern postanowieniem okupiono w Rzymie usunięcie jezuitów z Francyi. Czyż gabinet szczęśliwszym był w rozprawach tyczących się rozmaitych spraw "polityki zagranicznej, w K westjach Stanów Zjednoczonych, prawa rewizyi. La Plata. Syrji, Madagaskaru? Nie sądzimy. Dosyć przejrzyć rozprawy aby poznać, że gałki miał za sobą ale nie przekonania. Kwest ja Stanów Zjednoczonych najwybitniej okazała, jak dalece polityka gabinetu narusza położenie nasze. Pamiętacie jak żywo i pięknie p. Thiers i_"__l "'. tę kwest je. Doskonale wykazano żeśmy nie mieli żadnegopowodu do mieszania się w sprawę Texas, i żeśmy to jedynie uczynili dla korzyści Anglii. Tćm bardziej żałować tego przychodzi, że minister spraw zagranicznych lubo oświadczył, że będzie neutralnym w kwesyi Oregonu, przedstawił to co uczynił w Texas jako pierwszy krok na drodze, którą postępować myśli w Stanach Zjednoczonych. Lubo poprawki pp. Berryer i Remusat odrzucono, jawnćm jest dla każdego, że w tej kwestyi polityka francuska odskoczyła od dawnych podań i istotnych interesów swoich, i że gabinet z 29. października poświęcił stare i święte przymierze z Stanami Zjednoczonemi, dla serdecznej zgody. Rozprawy nad prawem rewizyi okazały co myśleć należy o wyrażeniu adresu, którem winszują rządowi, że handel oddał pod wyłączny nadzór flagi francuskiej. Moc sprawdzania narodowości okrętów podejrzanych o frymarkę niewolnikami jest ważną uowością w prawie morskiem, nowością przeciwną zasadom jakich trzymano się zawsze, przeciwną zasadom, które Stany Zjednoczone zachować umiały. PP. Billaułt i Vivien doskonale rzecz tę wyjaśnili. Chociaż poprawka p. Billaułt, jak inne odrzuconą została, niepodobna przypisać tego wymowie p. Peyramont, a że r. duizot nic wstępował nu mównicę, możemy powiedzieć, że tylko same gałki przewagę odniosły. W kwestyi La Plata nie głosowano: ale mieliśmy dobrą mowę p.Drouiu dc Lhuys, w której mówca wykazał zwłoki, wąchania sig nawet sprzeczności popełnione przez gabinet we wszystkich kolejach tej sprawy. Że pan Guizot i w tej sprawie nie przemówił, mowa pan Drouin de Lhuys zachowuje całą siłę swoją, jako potępienie ciemnej i trwożliwej polityki naszej w tych krajach. Postępowanie gabinetu w rozprawach o Madagaskarze pokazało, źe. chociaż tak dumny kiedy pewien jest większości, pokornym się i małym staje kiedy mu śtf większość wymyka. Nietylko on przyjął poprawkę wyrażająca niedowierzanie jego zamiarom, ale odroczył odjazd wyprawy, do której już wszystko gotowe było. W kwestyi Syryjskiej, p. Guizot lubo nie przyjął poprawki p. Lamartine, obowiązać sic musiał do wskazanego sobie celu, to jest przywrócenia zarządu jednego i chrześcjańskiego w osobie, którego z członków rodziny Szaab: radzibyśmy wierzyć w szczerość tego zobowiązania: ale pan Guizot nie zdoła naprawić błędu jaki popełnił nie opierając się dawniej wygnaniu tćj rodziny, zwłaszcza, że dziś Francya pozbawioną jest wyłącznego protektoratu, który od wieków miała uad chrześcjanami Wschodu? Mniemamy więc z tego wszystkiego, że lubo głosowania przeciwne były opozycyi, rozprawy były jej korzystne. Chociaż pobitą została gałkami, dobra sprawa na jej stronie została. Dowiodła swćj siły moralnej, broniąc każdej piędzi. Zmuszając większość do wyrażenia systematycznego w kwestach wewnętrznych, gdzie "dobre prawo było niewątpliwe, w kwestjach zewnętrznych, gdzie honor i interes Fraucyi mocno się wiązały, postawiła kraj w możności osądzenia dokładnie obecnej polityki co do czynów i ducha. Był to zresztą jedyny cel jaki osiągnąć zamierzyła w tych rozprawach, bo się tylko do kraju' od woły""" mo TM _ WIADOMOŚCI KillOJlYE. Berlin, 20. Lutego. - Najwyższym rozkazem gabinetowym z dn. 9. Su cznia r. b. nadał Naj. Pan Arcybiskupowi poznańskiemu i gnieźnieńskie- · mu, jakoleż kolońskiemu, predykat »CSIJbifc A 6t1icbe @naben«, > odtąd mąj% wszystkie władze używać w swoich korrespondeneyach urzędowych tego predykatu. · · Berlin, 10. Lutego. - Pruska puwsz. gaz. pisze: według najnowszych była spokojną i większa część aresztowań rozporządzonych d. 14. t. m, odbywała się po powiatach.-Co się tycze ruchów wojska, dopełniamy naszego doniesienia z 16. t. m., iż komenderujący generał w Poznaniu (korzystając z pozwolenia mu danego) rozkazał ruszyć do wielkiego księstwa poznańskie go 5 dywizyi, należącej do 3. korpusu armii i garnizonującćj weFrankforcie nad Odrą i okolicy, tudzież niektórym oddziałom z IJ;. dywizyi, 6. korpusu armii z okolicy Wrocławia, dla uśmierzenia obawy śród niemieckiej publiczności powstałej. B e r l i n, d. 2 1. Lutego. - Pruska Powsz. gazeta donosi: Z Poznania nadchodzą ciągle wiadomości zaspokajające. Rozporządzone <1 14. t. m. aresztowania dalej się odbywają, nie natrafiając na żaden opór. a powstałe oburzenie przez przedsięwzięte środki uśmierza się. W niektórych powiatach ogołoconych z wojska niemiecka ludność zostawała w ciągłej obawie, która zapewne ustanie, skoro się dowie o marszu wojsk do prowincyi tej przeznaczonych. Oprócz wojsk o których w doniesieniu z 19. t. m. wzmiankowaliśmy, otrzymały jeszcze dwa szwadrony pułku 5. huzarów i dwa bataliony 9. pułku piechoty (należące do drugiego korpusu armii) rozkaz ruszenia do Wielkiego Księstwa Poznańskiego. B e r l i n, d. 13. Lutego! - Przed nie dawnym czasem pisałem Panu o nie doszłym do skutku projekcie Biilow-Cumerowa ułożenia statutów banku narodowo - berlińskiego. Pan Biilow-Cumerow zganił potem sam swój projekt i zaręcza, że już ma inny wygotowany. Tymczasem, kiedy oczekujemy tego innego poprawnego, któryby uniknął błędów, jakie pierwszemu zarzucano, wystąpił p. Gustaw Julius z broszurą pod tytułem «Banki - nowe mamidło dla Niemiec,« w której powstaje nie przeciw temu lub owemu rodzajowi banków prywatnych, lecz w ogóle przeciw wszelkim bankom prywatnym, stawiając zasadę, że banki powinny być koniecznie rządowe. Nie można zaprzeczyć tej małej broszurce ani znajomości dokładnej przedmiotu i literatury bankowej, ani też talentu uważania szczególniej na te punkta, które główną rzecz stanowią. Pan Julius rozwija daleko więcej bystrości i znajomości rzeczy, niżeli wszyscy, którzy kiedykolwiek w Niemczecli o bankach pisali, a przewyższa niezawodnie wszystkich swych przeciwników, którzy, ponieważ kwestya o bankach stała się teraz, że tak powiem, quasi polityczną, za powinność uważali wystąpić przeciw niemu w pismach publicznych. Ale to też jest wszystko, co wspomnionej broszurze przyznać można. Ceni ona zbyt wysoko idealne uważanie rzeczy, a zbyt mało ma uszanowauia przed rozsądkiem praktyczności i potrzeby. Pan Julius wykazuje jasno i nauczająco, jak praktycy w Anglii, którzy tam po kolei powagę mieli, w jak największe popadli sprzeczności. a częściowo do oczywistych doszli oszukaristw. Ale przepomnial zupełnie o tern, że z błędów teoryi jeszcze nie wynika sąd o wartości rzeczy, ró"'viiicz jak i o tćm, że z błędów w praktyce nie można jeszcze wnosić o niedoskonałości zasady, trzymającej się praktyczości. Autor popada w podejrzenie, że przyczyną tego przeponmienia jest u niego brak bezstronności w poszukiwaniu; zdaje się, że już na początku miał gotowy rezultat, który chciał przy końcu wynaleść. Z historyi bowiem banków nie można przy rozsądnem i bezstronnem poszukiwaniu dojść do tego, ażeby zalecać banki rządowe, a do tego jeszcze w państwie absolutnem. Jeżeli historya pokazuje, że banki prywatne przyczyniły się do zniszczenia majątków towarzystw rządowych, ta sama historya naucza także, że wszystkie banki rządowe zbankrutowały. Oddawać wydanie assygnatów samej administracyi rządowej w ręce nie może żaden rozsądny człowiek! Pan Julius powiada: -zasada pruskiego rządu, jak się teraz jasno i stanowczo pokazuje, nie może znieść tak mocnego organizmu, jakim jest ten, któryby się opierał na gwałtownej sile pieniężnej obok, po za obrębem, albo też wewnątrz organizmu państwa. Najmniej w tych czasach, gdzie potęga pieniężna co dzień więcej do panowania rzeczywistego rządu przychodzi, a wszystko inne podbija. Mogę tu tylko napomknąć o tym kierunku w uważaniu rzeczy, ale kto posiada cokolwiek znajomości historyi i otwartego umysłu dla wypadków czasowych, nie będzie potrzebował więcej, jak to napomknienie.« Pan Julius porusza tutaj najważniejszą bo polityczną stronę pytania. Jeżeli zaś jest nieprzyjacielem arystokracji pteUJ HSj. za to sprzyja więcej potężnej biurokracyi, sięgającej aż do stosunków prywatnych. Nie jestże ostatnia równie ułomną jak pierwsza? I dla urządzenia banków znajdzie się forma mieszana, że tak powiem, konstytucyjna. Pan Julius powiada, że banki szkockie nie przystają do Niemiec, bo potrzebują podstawy demokratycznej w narodzie. Ależ Niemcy posiadają w swych gminach, w swym instytucie wspólnego zaręczenia, wprawdzie już cokolwiek zapomnianym, w swych towarzystwach kredytowych ziemskich wiele żywiołu demokratyetuego. który tylko rozwinąć i urządzić należy. - Słowem: jeżeli zasada rządu centralnego nie może się pogodzie z bankami prywatnemi, również zasada selfgovcmmcnt nie może przypuścić żadnych czysto rządowych banków. Z Wrocławia. - Sąd główny w Wrocławiu zrobił zapytanie do wyższej władzy w Berlinie, czy przeciir Rongcmu tak jak przeciw innym z pod jurysdykcyi zwyczajnej wyłączonym osobom stanu duchownego indagacya fiskalna o wykroczenie przeciw prasie wytoczoną być ma. Władza ta sądowa odebrała odpowiedź. że indagacya wzmiankowana ma być oddana sądowi miejskiemu wrocławskiemu, bo duchowni dyssydentów, w kraju jeszcze nieuznanych, do osób z pod jurysdykcyi zwyczajnej wyjętych policzeni być nie mogą. Zwolennicy Rongiego obawiali się, że ten przez swój nierozsądek i niewiadomość swoją przy indagacyi w inkwizytoryacie łatwo ich nowego kłopotu nabawić może. Ola zapobieżenia temu na termin do inkwizytoryatu poszli razem z oskarżonym professor Dr. Regenbrecht, jako prawnik, i Dr. Theiuer, jako teolog. N aturaInie, że nieproszeni adwokaci oddaleni zostali. WIADOMOŚCI ZAGRANICZNE. Rossya i Polska. P e t e r s b u r g, d. 12. Lutego. - Ukazy N. Cesarza dane rządzącemu senatowi. 1) 19. Grudnia 1845. loku. »W skutek projektów przełożonych Nam przez zwierzchność gubernialną Kijowską, rozpatrzonych w ministerstwie spraw wewnętrznych i approbowanych przez radę państwa, uznaliśmy za pożyteczno, powiatowy zarząd Machuowieckiego powiatu w gubernii Kijowskiej przenieść do miasteczka Berdyczewa i rozkazujemy: 1) Miasteczko to nazwać miastem powiatowo», a od niego i teraźniejszy powiat Machnowiccki nazwać Berdyczewskim. 2) Będące w Machnowce władze powiatowe i urzędy przenieść do Berdyczowa wyjąwszy tylko kantor pocztowy, który ma zostać jak dotąd w . Machnowce, aż do dalszego rozkazu. 3) Urządzić w Kijowie radę miejską i magistrat a przy nich sądy sierocy i słowny, którym ulegać mąją i ludzie klassy handlowej, mieszkający w Machnowce i innych miastach powiatu Berdyczewskiego. 4) Zmienić komendę inwalidów w Berdyczcwie, przeprowadzając tam komendę teraz będącą w Machnowce. 5) Miasto Machnowkę uważać za miasteczko dziedziczne, i jeżeli się okaże potrzeba ustanowić w niem policyą, to zwierzchność miejscowa ma o tćm przedstawić osobno. 6) Wszystkie władze i urzędy przeniesione z IMachnówki do Berdyczewa, pomieścić na początek w najętych dogodnych obywatelskich domach, zaliczając potrzebne na to w ciągu pierwszych lat sześciu wydatki, na koszt mieszkańców miasta Berdyczewa, stosownie do oświadczonej przez nich chęci. 7) Nadać nowemu miastu Berdyczewu wszystkie prawa i przywileje, za warowane ustawą o miastach, z warunkiem, aby dziedzice Berdyczewa, zachowując jak należy prawa swoje co do pobierania dochodów od pewnych artykułów, nie pozwalali sobie dowolnie ustanawiać nowe źródła, nic zgadzające się z widokami i postanowieniami rządu. 8) Miejscową władzę zobowiązać do ułożenia stosownego planu i herbu dla miasta Berdyczewa i do przedstawienia ich nam przepisaną koleją. Rządzący senat wyda potrzebne ku wykonaniu tego rozrządzenia.« - 2) 2 3. Grudnia 1845. roku. »Stosownie do przedstawienia ministra spraw wewnętrznych, rozpatrzonego w radzie państwa, uznawszy za potrzebne dla zaludnienia i lepszego urządzenia miasta N owoalexandrowska, w Kowieńskiej gubernii. postąpić niektóre ulgi osiadającym w tćm mieście, rozkazujemy: kupców i mieszczan, którzy wystawią nowe domy w N owoalexandrowsku. na trzy lata. od dnia ukończenia budowli, uwolnić: pierwszych od opłaty gildyjuej powinności, a drugich od opłaty pogłównego. licząc termin ogólny takowej ulgi nie dalej jak do 1. Stycznia 1 8 5 O . r.« N. Cesarz rozkazał na czas żeglugi 1846. r. do 1. Sierpnia przedłużyć pozwolenie przywozu z zagranicy do portów Nadbałtyckich i do Narwy, rozmaitego zboża. bez opłaty cła. Ogłoszone zostało następne okólne zalecenie P. ministra spraw wewnętrznych do naczelników gubernii: »Na mocy 7 51. artykułu tomu XII. układu praw, ustawy dróg kommunikaeyi (wydanie 1842. roku) od opłat za przewozy przez rzeki wolne są wszelkie skarbowe transporta. "Pomimo to, minister dóbr państwa zawiadamia »ńę, ze jeden z dzicrzawców przeprawy wymagał opłacenia mu należnego wedlug taxy myta, za przeprawienie włościańskich podwód ze zbożem, które było posłane na zwvność dla włościan rządowych. Z tego powodu General-adjutant hrabia Kisielew prosi o uczynienie rozporządzenia, izby nie było pobierane myto za przewóz przez rzeki furmanek włościańskich, na których dostarcza się przez.samychże włościan, zakupione, z rozrządzenia ministerstwa dóbr państwa, zboże na żywność i zasiew, z powodu nieurodzaju. Uznając środek ten zgodnym z postaiiowieuicm zawarfem w 751. artykule ustawy dróg komniunikacyi. uważam za potrzebną zalecić o tćm dla zależnego rozporządzenia objaśniając, że furmanki, na których dostarcza się zboże przez liwerantow za kontraktami, ulegają opłacie myta za przewóz na koszt tychże dostarczających.« Warszawa, 15. Lutego. - HI. Nesselrode udał się ztąd po trzydniowym pobycie do Petersburga. Równie tam dotąd wyjechał minister sekretarz stanu Turkułł. a były gubernntoi Warszawy i szef komissyi rządowej geuęrał-porueznik i Seuator Pisarew do Moskwy. General piechoty, członek rady stanu, książę Szachowski przybył tu z Petersburga. - Władze nadzwyczajną dają baczność na oaoby przekraczające granicę pVi< an Lherbctte wprawdzie nie zbijał wniosku, żądał przecie przed modyfikacją prawa o gwardyi narodowej, zatrudnienia się wykonaniem tego prawa. Zapowiedział przeto interpellacyą do ministra spraw wewnętrznych, skoro zasiądzie na ławie ministrów. Nikt więcej nie oświadczył się do wstąpieuia na mównicę z powodu tego wniosku, przeto izba postanowiła wydrukowanie i rozdzielenie jego. a potem przystąpiła do sprawozdań petycji. l'ctycyą sekretarza trybunału wojskowego. o polepszenie płacy (ego urzędowani», przekazano na wniosek pana Laureus ministrowi wojny. Pan Moulin zdał sprawę względem petycji generała Donuadicu z Courbevoie, żądającego zadosyć uczynienia z-powodu aktu, któren wydano przeciw niemu w brew prawom, ('..'uciął starał się dowieść, iż wykonywają« spiesznie wyroki śmierci na spiskowych w Grenoble w roku 1816. z powodu odkrytego tain związku przeciw rządowi, dopełnił rozkazów ówczasowego ministra polie V i, teraźniejszego wielkiego referendarza izby parów, księcia Decazes, jeżeli przeto ciąży jaka Wiba, spadać powinna ua księeia, nie za4 na niego, Tę, samą petycyą podał jui generał na przeszłej sessyi. Leez i tym razem nie poszczęściło się wnioskowi e U i lj "dicu. Izba na wniosek kog e r a a on a missyi przeszła do porządku dziennego. Trzecia petycya pastorów luterskich i kościoła reformowanego w Paiy zil A d a zm>liiei" lid urzędowo cierpianej prostytucyi. Komissya wnosi o odesłanie petvcvi do ministra spraw wewnętrznych. Pan Gaspar.n oswwdcza się M i Y m wnioskiem, a pan Antoine Passy, podsekretarz w ministerstwie spraw wewnętrznych oznacza bliżej warunki, pod któremi rząd chce się skłonić do tego wojaku, . Inne petycye nie zasługują na publiczną uwagę. Według dziennika sporów pochwalił minister wojny myśl 1 plan utworzonego w Paryżu towarzystwa pod tytułem: iustytu't do zachęcenia do służby wojskowej. Celem tego iustytutu ma być. aby powołanych do służby wojskowej żołnierzj, przez żołnierzy starych zastąpić, którzy znajdują się jeszcze pod chorągwiami, a czas służby ich już uszedł. W biurach ministerstwa wojny uważają, że od niejakiego czasu liczba dezerterów z Pruss na ziemi francuzkiej znacznie się powiększyła. Dezerterowie ci, jak się samo przez się rozumie, będą niebawem wcieleni do legii . . zagranIczneJ. Ostatnie wiadomości z Algieru spowodowały Kuriera francuskiego do ponowienia skarg opozycyi z cala zaciętości względem prowadzenia wojny i adininistracyi w Algierze. Nie wiemy jeszcze, co nas czeka. Abd el Kader anajduje się na granicy małej pustyni w Hotna. a należy nam strzedz Metidszy. 60 godzin odległej od teraźniejszego pobytu Abd'el Kadera. Emira ukazanie się w Hotna spowodowało nowe ruchy wojska w tamte stronj, które znów ua nic się nie przydadzą, bo zanim wojska nadejdą, już emir na 50 godzin przestrzeni oddali się. Monitor algierski stara się zakryć położenie to przykre i przesadza małe zwycięztwa odniesione nad i3u Muzą i iuuyrai przywódzcaini. dla zabałamucenia prawdy. Całe wojsko tak jest wycieńczoue, że nie masz podobieństwa do przedsiębrania wielkich ruchów. Przyspieszone pochody Bugeauda niszczą do ostatka resztę wojska, a prze widzieć można., że emir rzuci się znów na zachód. Położenie spraw naszych być musi okropne, kiedy marszałekjuż rozporządził uzbrojenie zbrodniarzy i zruchomienie gwardyi narodowej. Kawalcrya tak jest ogołocona z koni, iż marszałek za każdego konia płaci 100 fr. więcej. Adininistracya tywilna w Algierze jest jeszcze gorsza. Wielu urzędników dopuściło sig szkaraduych oszustw. Generalny dyrektor zatrudniony jest teraz śledztwem, które ma wykazać winnych. Prasa algierska wystawiona jest na łup swa-, woli tamecznych przywódzców. Gubernatorowi wolno jest każdą zamknąć drukarnią i każde znieść pismo. Z tego powodu zostawały tameczne pisma w ciągłej obawie i nie śmiały wystawiać wjpadków, w prawdziwćm świetle. Przed nie dawnym czasem nie odważjłj się krytykowania planów kolonizacyjnych marszałka i zwrócenia uwagi na popełniane błędy. Hrabia Guyot żalił na generała de Bar, który surowo zakazał właścicielom pism, ganienlc czynności władz wojskowych i cywilnych. Jeżeli teraz milczą, dorozamiewamj się, z jaką łatwością odbywały się odtąd nadużycia. Dziennikarstwo paryskie ulegnie zuacznym zmianom. Konstytucyoncl ma zamiar swój format zwiększyć, naksztalt epoki i podwyższyć cenę do 60 fr. Esprit public, Courricr franeais i Comcrce chcą się zlać w jedno pismo. Siecle także powiększy swój format. Admiuistracya banku franeuzkiego stara się o pozwolenie wydawania biletów 250 frankowych. W kilku miesiącach wyda bilety 5000 frankowe, do czego ma upoważnienie Ku końcowi Grudnia wydawała bilety na ordre i pokazanie, na 5,000 i 10,UOO franków, gdyż już wszystkie wydała bilety 1000 frankowe. W miejsce zmarłego Zangiaconń ma być prezesem Persil mianowany. Według statystyki urzędowej, dochodzi liczba pozornie umarłych i zawcześuic w trumny położonych osób, 94 od roku 183Y- A tych podniosło sic 35 osób z odrętwienia w chwili, kiedy miał pogrzeb nastąpić. 13 osób "wstało w skutek pieczołowitości krewnych do zmarłego przywiązauveh miłością. 7 osób z przypadku ii trumna upadła: 9 zawdzięczało swoje ocalenie ukłuciu szpilek, któremi prześcieradło około nich zapinano; 5 z powodu braku powietrza dostatecznego do oddychania w trumnie; 19 przypadkowemu, a h umyślnemu odłożeniu na czas póżniejszj pogrzebu, "izba parów na posiedzeniu wczorajszein uicuwzgjędpiła petycyi hI. Sapinaud i przeszła do porządku dziennego względem projektu do prawa o wzorach fabrycznych. Pierwsze trzy rozdziały dotyczące podziału tych wzorów, których własność na kilka lat jest przyznaną wynalazcy lub nabywcy, zostały bez opozycyi przyjęte, czwarty zaś rozdział względem przywileju na lat 2, 5, 10 lub 1"> według rodzaju wzoru, jeszcze raz odesłano do komissyi. - - Izba deputowanych przyzwoliła kredyt 24 milionów zawarty w projekcie prawa o kanałach, na dokończenie kanału między Renem a Marne, ze Strasburgi do Vitry. Dyskussyą zaś względem żądanych 1 S I milionów na dokończenie kanału (Jarounc między Tuluza a Castel odroczono. E p o q u e dowodzi, że teraz siła konserwatysto wskiego stronnictwa jest tak wielką, że dziś może wykonać wszystko, co tylko zechce. »Wczorajsze głosowanie, mówi wspomniony dziennik, jest podwójnie ważnćru; jeżeli tak znakomita większość występuje na krótki czas przed wyborami, to yyidać z tego, że jest pewną zatwierdzenia swej polityki przez wyborców.« Presse dowodzi, że po przyjęciu poprawki pana d'AngeviUe w adresie, wyprawa do Madagaskaru nie tak rychło nastąpi. PrjYtem jednakże'dziennik ten utrzymuje, ze jednomyślność, z jaką poprawka ta przvjctij została, niczego nie dowodzi. "Jednomyślność, mówi Presse, obejmuje w istocie najrozmaitsze i najgrzeczniejsze opinie w sobie: takich, którzy, jak pan d' Ang evill c, nic życzą sobie żadnych wypraw w ta strony, i którzy z radością słyszeliby o opuszczeniu naszych zakładów w SYJavottc, Noo>i Be lub St. Maurice; dalej ludzi, którzy nic myślą o spaleniu cokolwiek prochu, krzyku i chałasu nic pragną, nie żądają hucznych ale w skutki ubogich buletynów , ale życzą sobie wyprawy dokonanej na pewnych zasadach, któraby zdołała powiększyć wpływ naszej flagi na tych ru, i nareszcie przywróciła stosunki, których koniecznie potrzebujenaśza kolonia na wyspie Bourbon. Gabinet zaś przedsięwziął tę wyprawę według pewnych idei, które, jak się zdaje, nic zyskały pochwal komissyi dla kredytów nadzwyczajnych. Nakonicc mamy członków samejźe komissyi. W ten sposób nie można powiedzieć, co właściwie znaczy to jednomyślne zatwierdzenie; zdaje się, że przyjęciem tej poprawki wszystkie strony zawiązały sobie ręce. Z tego wynika, źe wyprawa, jeżeli do skutku przyjdzie, do brych skntków za sobą nie pociągnie. Mówimy »jeżeli do skutku przyjdzie,« bo nic nic ma wątpliwszcgo. Minister spraw zagranicznych oświadczył, że wyprawa prędzej nic odpłynie, aż izba przy żądaniu kredytów Statystyka kościoła katolickiego w państwie Pruskićm. dodatkowych szczegółowo tą kwestyą się zajmie i zdanie swe kategorycznie Duchowieństwo katolickie w Prusiech w I. 1845. składało się z dwóch arobjawi. Do tej pory przynajmniej miesiąc upłynie. Z drugiej strony n, e cybiskupów: kolońskiego i gnieźnieńsko-poznańskiego, z jednego ksiąźęcia byłoby ostroźnćm czekać na rozstrzygnięcie izby. Gdy chodzi o rady i »- biskupa (w Wrocławiu), i z 5 biskupów: monasterskiego, trewirskiego, pawagi, izba parów równic zasługuje na wysłuchanie i liczy w swćm gronie derbornskiego. warmińskiego i chełmińskiego. W prowineyach Branderówną liczbę ludzi doświadczonych. - Otóż nowy powód zwłoki. - burgii i Pomeranii proboszcz przy kościele Św. Jadwigi w Berlinie sprawuje By zaś w dobrym czasie przybyć, wyprawa powinuaby natychmiast wy- urząd delegata biskupstwa wrocławskiego. Katolicy w prowincyi Saskiej płynąć. Jeżeli ją jeszcze zatrzymają, wówczas wystawioną będzie na bu- według bulli z dnia 16. Lipca 1821. należą do stolicy biskupiej w Paderrze, na działanie zgubnego klimatu, słowem na wszystkie klęski, które bornie, a kommissarzem biskupim czyli delegatem jest pleban przy kościele próżne mi uczyniły nasze dwie lub trzy wyprawy. Jeżeli więc komissya ,Sw. Idziego w Hciligenstadt. Nadto jest 9 biskupów sufragauów. jedui arkredytów nadzwyczajnych, której większość jest przeciw wyprawie, prze- chidyakon w hrabstwie kłeckićm. dwóch delegatów, 108 kanoników rzeciągnie swe rozprawy cokolwiek dłużej, wówczas wyprawa w tym roku czywistych i honorowych, 199 dziekanów, 3500 plebanów i 1800 wikana morze nie wypłynie. Dziś, gdy widzieiuy o co idzie, mało nas obcho- ryuszów. Cała ludność katolicka dochodzi teraz do 6,000,000 dusz. Z tych dzić może to opóźnienie. Zbyt są ograniczonemi jej cele, a sława wydo- trzecia część znajduje się w prowincyi nadreńskiej, czwarta część wSzląsku, bycia szabli za nadto drogo byłaby opłaconą. a prawie »zosta część w W. Księstwie Poznańskiem. W obwodzie regenH i s z p a n i a . cyjnym akwizgrańskim na jednego ewangelika przypada 34 katolików: - Madryt, 7. Lutego - Dyskussye nad projektem do prawa wyborów w Opolskim jest \\. w Amsbcrskim A, w Kotońskim /- katolików. w izbic deputowanych ukończone dzisiaj zostały bez żadnych ważniejszych . Ze Lwowa. - Nasz ziomek Jan Tysićwicz, którego talent mazajść, - Izba postanowiła się zgromadzić d. 10. - Na tćm posiedzeniu roz- Jarski wspomnieć nieraz mieliśmy sposobność, bawi teraz w Paryżu, i tamże, bierać będą pytanie o cukrze. - W końcu posiedzenia przeczytał minister jak się z prywatnego dowiadujemy doniesienia. ukończył teraz dwa nowe finansów budżet na I. 1846.-Rozchody wynoszą 1225 milionów realów; obrazy. Są to kopie dwóch znakomitych utworów sztuki malarskiej; jedochody 1227 milionów. Budżet z r. 1845. ustanowiony został przez kor- den przedstawia Judytę według Horacego Vcrneta, drugi zaś śmierć tezów na 1182 milionów; a zatem lniuisteryum żąda tego roku 43 mino- Elżbiety królowej angielskiej według Pawła Delaroche Drugi ten ny więcej. - Dziennik »EI CIarnor Publico«, który przez miuisteryum oska- obraz odznaczający się niepospolitą wielkością, ma bowiem 13 A stopy wyrzony został za przybranie żałoby w roczuicę śmierci Zurbany, sąd przy- sokości, a 10 stóp i 10 cali szerokości oprócz ram, zaczął był nasz malarz sięgłych uznał za niewinny. na żądanie jednej rodziny angielskiej, lecz gdy mu narzucano odmiany, tak S z w e c y a i N o r we g i a . dalece odstępujące od oryginału, iż musie nie zdały stosowne, ukończył S z t o k o l m, dn. 6. Lutego. - W tych dniach wyznaczył rząd dwie go dla siebie. Oba obrazy przeznaczył na wystawę mającą się odbyć tej komissye; jedne dla wypracowania projektu do nowych artykułów wojen- wiosny w Pradze, a gdyby tam kupca nie znalazły, ma je przysłać do nych, drugą dla wypracowania projektu do nowej formy reprezentacyjnej. Lwowa. Jakkolwiek życzyć wypada ziomkowi naszemu, by tak wielką - Lubo wszyscy uważali potrzebę nowych artykułów wojennych r życzyli i kosztowną pracę przedał jak najprędzej i jak najkorzystniej, nie możemy sobie, ażeby takowe przyszły do skutku pod rządem, który tak odpowie- jednakże przemilczeć, jakby nam miło było, gdyby te obrazy, za których dnie czasowi posiada wyobrażenia o karach i urządzeniach karnych, osta- wartością przemawia już samo nazwisko malarza, dostały sie do nas, i znatnia przecież komissya zajęła teraz wyłącznie powszechną uwagę.-Już od lazły najstóswniejsze dla siebie umieszczenie na rodzinnej malarza ziemi, dawna oczekiwano jej wyznaczenia: już od dawna usiłowały rozmaite par- Z P e t e r s b u r g a. - Summa dochodów miejskich w cesarstwie wynotyo wszelkiemi środkami osięgnąć pomyślny dla siebie rezultat. - Przcwi - s> e w 1844. r. 7, 134,852 r. : wydatki miejskie dochodziły do 6, 715 ,90 3 dzieć jednak łatwo można było, że król i tutaj nic będzie działał jedno- r-, kapitałów zapasowych 4,177.009: zaległości 2,337,046 r. sI. - Dostronnic i o ile możności przez wybór członków wszystkim stanom, interc- chody i kapitały w gotowiznie były mniejsze niż w I. 1843. Zmniejszenie som i politycznym wyobrażeniom równą wymierzy sprawiedliwość. - Tak s'c to pochodziło ze skassowania wielu poborów, które tamowały wolny się też stało. - Członkowie tych komitetów są reprezentantami nic jednej handel i przemysł, tudzież z powodu użycia summ na różne budowy. - tylko sekty, lecz także i drugiej a nawet wszystkich odcieni tychże. Co zaś "Moskwie dochód miejski w 1843. r. wynoszący do 360,000 r., w I. ich w jedne nierozłączną całość połączą, jest to przywiązanie do króla i mi- 1844. urósł do 608,000 I. sI. Oprócz stolic znaczniejsze dochody wpłyłość ojczyzny, której żaduemu z nich odmówić nie można. -Ze nowina ta wają w Odessie. Rydze. Niżnim Nowgerodzic. Kazaniu. Astraehanie, Saz żadnej strony nie będzie z nadzwyczajną radością przyjętą, można było rato wic, Kijowie i Charkowie. Najuboższe pod tym względem miasta są: łatwo przewidzieć. - A lubo przekonani jesteśmy, źe król tak a nie inaczej Ufa, Krasnojarsk. Ekaterynosław, Smoleńsk. Symferopol. Tobolsk, Piedziałać musiał, lękamy się jednak, czy usiłowania tych komitetów pożądany trozawodsk, Grodno i Włodzimierz. osiągną skutek. - Konserwatystom wydawać się będzie ich projekt za mało Scena rossyjska poniosła jedne z uajwiększych strat: dnia 22. Stycznia, konserwatywnym, liberalistom nie dosyć liberalny; - spotka go zatem los ze szczerym żalem przyjaciół i znajomych, zakończył w Moskwie życie po .wielu jego poprzedników. - Tylko po zupehićm zwyciężeniu jednej party i krótkiej słabości, znany pisarz dramatyczny Książę Alexander Szachowski, nastąpi spokojność w Szwecyi, do której na tćj drodze na próżno dojść w 73. roku wieku swego. Ausiłuje. - Oskar pracuje nie przeciw lecz dla swych czasów, ale z rozwagi, która jego usiłowaniom niezawodnie pożądany przyniesie skutek. Nigdy jeszcze nie było przykładu w historyi, ażeby jakakolwiek ważna zmiana w państwie lub kościele zaszła inaczej jak w ten sposób, źe jeden postawił się na czele.-Jeden, który ducha swego czasu pojął wprawdzie. SądzimY, że Oskar nic ujdzie temu powołaniu, i że go dopełni, jak mu jego ślachętne serce nakazuje. OBWIESZCZENIE. Cło brzegowe na czas od 1. Marca r. b aż dotąd I. 1849 najwięcej dającemu wydzierżawione być ma. Tym końcem wyznaczyliśmy termin na d z i e ń 27. in. b. i r. b. przed południem o godzinie Ulej na Ratuszu przed Sekretarzem miejskim Zehe. Warunki w czasie godzin służbowych w Registraturze przejrzane być mogą. Poznań, dnia 4. Lutego 1846. Magistrat. Nauczyciel domowy posiadający dostateczne wiadomości, aby dokładnie uczniów swych przygotować doklass gimnazyalnych kwartv'Iub tercyi, może znalćść miejsce w jednym "z tutejszych prywatnych domów, za zgłoszeniem się listowne m do bióra expedycyi tejże gazety, pod adrcesem E. C DONIESIENIE. W powiecie Trebnickim w DeutschHaminer, pomiędzy Festeubcrg a Miliczem położony i wybudowany młyn Amerykański mielący mąkę trwał ą otworzonym już został. , Szanowne Djminia, jakoteż gminy wiejskie, uwiadomiają się o leni z zaręczeniem, źc achiunislracya tego młyna poczytuje sobie za święty obowiązek, nie tylko izefelnie alo i akuratuie dobrą mąkę doslarczać. Nadmienia oraz (czego już same doświadczenie dostatecznie nauczyło), że z takowej mąki nietvlko daleko lepszy i smaczniejsj.y chleb zyskuje się, ale nawet w daleko większej ilości. Wszelkie śrotowania według życzenia Szauowuych Dominiów, browarów i gorzelni uskuteczniane będą jak najprędzej ; a ci, którzy zboże ROZMAITE WIADOMOŚCI. żą mąkę wymieniać zechcą, odbiorą natychmiast żądany gatunek mąki. Zboże kupowanem będzie według cen targowych Wrocławskich z względem na koszta dowozu. , **? Świętach w,elkanocnych ukończonym zostanie budujący się obecnie młyn do mielenia KrHp, a natenczas nic tylko w nim będzie można dostać kaszy jęczmiennej w zamian za jęczmień, ale lakźe mielona będzie w nim w niniejszych ilościach mąka sposobem niemieckim. Wrocław w Lutym J846. W łaś c ic ie l e, Piękne słodkie jflesseńskle »1»«>If. viiy, jako też bardzo dobrze konserwowane a fi a fi a s y W Oli K rnr, c (zupełnie równe świeżym) poleca po najumiarkowańszych cenach Jan Igu. Meyer, Nr. 70. w narożniku ulicy N owćj i Sierot