. 65. w Piątekdnia 17. Marca 1848.
Drukiem i nakładem Drukarni Nadwornej W. Deckera i Spółki. - Redaktor odpowiedzialny: JI*. Kamieński.

WIADOMOŚCI KRAJOWE.

Berlin, 15. Marca. - Dzisiajsza Powszechna Gazeta Pruska zawiera sejmu tyczący się list otwarty królewski, który brzmi jak następuje: u My Fryderyk Wilhelm z łaski Bożej król Pruski itd., w porozumieniu z cesarsko - austryackira rządem wezwaliśmy naszych sprzymierzeńców Niemcy stanowiących do niezwłocznej wspólnej narady nad środkami, których podczas obecnego trudnego i niebezpiecznego położenia rzeczy, postanowiliśmy użyć na dobro naszej niemieckiej ojczyzny, mając zamiar działać kutemu celowi, aby niniejsze narady stały się prawdziwem odrodzeniem związku niemieckiego, a lud niemiecki rzeczywiście zjednoczony, wolne mi instytucyami zasilony a niemniej przeciw niebezpieczeństwem obalania i anarchii zasłoniony, odzyskał dawną wielkość, przez co Niemcy wróciłyby do dawnego znaczenia w Europie. Z tego powodu i ponieważ w ogóle w tak wielkich i stanowczych epokach, jaką jeAt obecna, trzeba nam poczuć się silniej w połączeniu z naszymi stanami, przeto postanowiliśmy otworzyć w czwartek dnia 27. Kwietnia r. b. sejm połączony w naszćm mieście stołecznćm Berlinie i upoważniamy ministerstwo stanu do zlecenia ministrowi spraw wewnętrznych tak zwołania jak przedsięwzięcia wszelkich potrzebnych przygotowań. Dan w Berlinie dnia 14. Marc*a 1848. (podp.) Fryderyk Wilhelm.
Książe Pruski.
Milhler. Ro th er. Eichhorn. Thile. Savigny. Bodelschwingh. Hr. Sto lb erg.
Uhden. Baron Canitz. ililesberg. Rohr.

Wczoraj została wydaną następująca odezwa: «Niespokojność umysłów W krajach sąsiednich wzburzyła także umysły w naszćm mieście i obudziła życzenia w naszem obywatelstwie. W połączeniu z reprezentantami miasta złożyliśmy życzenia te u tronu.« »Spółobywatele mieszkance Berlina! Wszakże wszyscy znamy serce i wolą naszego króla! Ciągle one zwrócone były na dobro i polityczny rozwój ojczyzny, a dopiero przed kilku dniami otrzymaliśmy najpiękniejszy zadatek zaufania, jakie pokłada w swym ludzie. Nieopuszczajmy zatem drogi prawa i porządku, trzymajmy się zdała od wszelkich kroków, któreby prowadzić były wstanie do podsycenia wzburzenia, do zamieszania porządku i miejmy ufność jak dotąd w ojcowskiej mądrości naszego króla. >< « Ubolewamy, z wszystkie mi dobrze rayślącemi obywatelami naszego miasta nad wybrykiem wczorajszego wieczora, który uczynił niezbędnem użycie siły zbrojnej w celu utrzymania porządku prawnego. Stało się przeto naszćm silnćm życzeniem, aby każdy sam siebie, jiko też tych wszystkich, którzy zostają pod jego dozorem wstrzymywał od udziału w zgromadzeniach pobudzających wzburzenie, które do osiągnięcia naszych celów nie są ani konieczne ani przydatne, ale tylko nasze rodziny na wielkie niebezpieczeństwo powystawiać muszą. - Berlin, dnia 14. Marca 1848. Nadburmistrz, Burmistrz i Rada tutejszego królewskiego miasta stołecznego. Powszechna gazeta pruska w części nieurzędowćj, lecz większym drukiem zawiera następujący artykuł: »Rząd austryacki i pruski objawiły wyraźnie, jakiem jest ich stanowisko względem pytania, które wynika ze zaszłyich zmian w rządzie fran cuzkim. Nie może nikt powątpiewać, iż zupełnie dalekie od wszelkiej myśli mieszania się do wewnętrznych spraw tego państwa, postanowiły wszelkie nadwerężenie islnących traktatów połączonemi siłami odeprzeć. Ich dalsza uwaga musiała się zwrócić na obecne położenie Związku niemieckiego, którego jest obowiązkiem w tak głęboko poruszonym czasie, mieć pieczą nad zewnętrznem bezpieczeństwem i dobrem wewnętrznem. Jeżeli kiedy, to teraz potrzebna całkowita mądrość rządzców i zupełna zgodność aarodów, dla odwrócenia niebezpieczeństw, które zagrażają ojczyźnie.
Austrya i Prusy wezwały przeto swoich sprzymierzeńców spólzwiązkowych, ażeby niezwłocznie połączyli się z nimi do narady obszernej nad tćm wszystkiem, czego w teraźniejszych okolicznościach wymaga dobro Niemiec. N arada ta rozporznie się dnia 25. Marca w Dreźnie.
Obadwa rządy mają tę niepłonną nadzieję, że na tćj prawnej drodze, uda im się, zadosyć uczynić uzasadnionym potrzebom narodowym i zaprowadzić te instytucye, przez które Niemcy nabiorą mocy, podniosą się względem państw zagranicznych i zostaną utwierdzons na swojćm właściwem stanowisku, pomiędzy narodami curopejskiemi. Atoli w połączeniu ze swemi nieraieckiemi sprzymierzeńcami, wystąpią, także należycie i stanoweso przeciw wszelkim zamiarom, któreby skierowane były ku wywróceniu porządku prawnego w Niemczech i któreby w związku niemieckim mogły zrodzić stan niezgody i rozprzężenia, coby nareszcie oddał Niemcy w ręce każdego nieprzyjaciela. Rządy niemieckie jednocząc się w tym celu, ufąją w lepszego ducha narodu, w rozpoznanie i wolą wszystkich, którzy są zdolni w pośród zazaburzenia i zwodniczości czasu obecnego, mieć na oku przyszłość, a uznać warunki, pod jakiemi tylko da się do skutku przywieśdź zbawienny rozwój związku obejmującego w sobie wszystkie pokolenia niemieckie. K o lon i a, d. 10. Marca. - Pod d. 24- p. m. podało wielu tntejszyeh obywateli katolickich następujące zapytanie do najprzewielcbniejszego arcybiskupa: podpisani katoliccy obywatele Kolonii podzielając przekonanie, że kary postanowione w tyt. 27. projektu do prawa karnego dotkliwie nadwerężają zapewnione przez państwo, prawa katolickiego kościoła i sług jego, tudzież widząc z objaśnień król. rady stanu do tego prawa karnego, że jus przeciw przepisom tyra karnym w roku 1 843. rozmaite powstały wątp li - wości, a najgodniejsze uwagi ze strony stanów i obu katolickich biskupów nadreńskićj prowincyi, tudzież JW. arcypasterza przeciw postanowieniu, że oddalonemu z urzędowania duchownemu nie wolno nawet odbywać służby duchownej sukursalnej. Treść tych podań przytoczonych w objaśnieniach, ale nigdzie nieodpartych, nie została dotąd ogłoszoną, aczkolwiek według prawa kanonicznego nie ulega wątpliwości, że każdy stosunek dotyczący kościoła, uważanym jest za wspólne dobro społeczności kościelnej i dla tego ma też społeczność prawo żądania od naczelników swoich, ażeby jej donieśli o zamierzonych zmianach rzeczy zaprowadzonych lub o usunięciu środków zmierzających ku zmianie. Nawet rząd"uważał, że wątpliwości wyłożone przez biskupów, nie mąją znamienia kościelnego, ponieważ na nie niezważano, jako na opinią jednostronną, którą teżjeduostronnćm zdaniem usunąć można. - Jak głoszą i jak nas zawiadomiono przez pisma publiczne zamierzasz JW. arcypasterzu jako metropolita z przełożonemi biskupstw kościołów w Trier, Munster i Paderborn, tak jak w roku 1843., tak i teraz podać przedstawienie do N. Pana o unieważnienie postanowień tytułu 27. w projekcie do prawa karnego, jako sprzeciwiających się instytucyom katolickiego kościoła; przedstawienie to należy ogłosić w interessie kos'ciola z wyłożonych przyczyn, ponieważ przez to pokaże się, że w rzeczy samej głos biskupów jest głosem społeczności kościelnej, po ogłoszeniu którego nie będziemy się potrzebowali obawiać, aby ministerstwo stanu obstawało przy swoim zamiarze, nadwerężenia wolności kościoła przez zmienienie istnących praw, a zaprowadzenie zaprojektowanego prawodastwa. Tylko przez obronę kościoła i utrzymanie zapewnionych praw może jego pomyślność trwale kwitnąć. Z tego powodu ośmielają się podpisani obywatele katoliccy Kolonii upraszać JW. arcypasterza o odpowiedź, czyli w rzeczy samej ze strony stolic biskupich zaniesiono przedstawienie względem zmiany zaprojektowanego postanowienia sprzeciwiającego się prawom kościoła katolickiego. (Podpisy.) - Na to odpowiedział arcybiskup pod d. 28. Lutegoprzez pisma publiczne, że w tym duchu uczynił wraz z sufraganami biskupami przedstawienie, jako też w każdym czasie dopełniać będzie wszystkiego, co należy do obowiązków pasterza. 
WIADOMOŚ CI ID B A ID ID b
Królestwo Polskie.
War s z a w a, dn. 13. Marca. - Z powodu nadzwyczajnych smegów w tych dniach spadłych, jazda na drodze żelaznej doznała nie regularnego biegu. W dniu 8 b. m. we środę, dwa pociągi wyprawione z Warszawy do Częstochowy, pomiędzy stacyami Radomsk i Kłomnice, w przekopie pod wsią Widzów, wstrzymane zostały przez wielką inassę śniegu, który sprowadzonemi z okolicznych wsi ludźmi uprzątnięty, dopiero drugiego dnia dozwolił udania się w dalszą podróż. Przed dojechaniem do Częstochowy, natrafiano w różnych miejscach na śniegi do wysokości kilku stóp, które tamując dogodne przebycie drogi, były przyczyną częstego zatrymania cugów, tak, że pociągi wyprawione z Warszawy w środę i czwartek, zaledwie około godziny 12 w nocy z czwartku na piątek w krótkich odległościach czasu przybyły do Częstochowy. We czwartek pociągi z Częstochowy nie były wyprawione, i tylko dwa extraeugi z Łowicza i Piotrkowa przybyły do Warszawy z passaźerami około północy; w dniu zaś następnym pociągi wyszJe z Częstochowy we dwie godziny później od oznaczonego czasu, przybyły do Warszawy pierwszy o godzinie 7f, drugi o godzinie 91 wieczorem. R O S s y a.
Tyflis, 13. Lutego. Nie ulega żadnej wątpliwości, że książę Woroncow złoży dowództwo nad wojskiem kaukazkićm. Nie udało mu się więcej, jak jego poprzednikom. Najznakomitsze») dziełem jego wojennćra jest ostatnie oblężenie S ałty, w której obiegł Szamila. Już rozumiał, że dostanie w ręce swe tego sławnego dowódzeg Czerkiessów, już nawet Rossianie nadali rzece przez Saltę płynącej bieg inny, dla odcięcia jej wody, już nawet zdawało mu się,] że przycisnął tak dalece oblężonych, iż myślą o poddaniu się, kiedy tylko ci oczekiwali ciemnej nocy i doczekali się nakoniec. Rzucili się z pałaszami w ręku na Rossian, sprawili w ich szeregach rzeź okropną i przedarli się w góry, pozostawiając pustą Sałlę. Trzech jenerałów, mnóstwo oficerów legło rossyjskich. Woroneow powrócił po tej wyprawie do głównej kwatery i zachorował. Cesarz rozkazał się jemu leczyć w Odessie, a na jego miejsce zapewne zostanie przeznaczony graf Sacken. F r a n c y a.
P a ryż, dn. 10. Marca. - M o n i t o r ogłasza bardzo ważne sprawozdanie ministra finansów o położeniu skarbu rzeczypospolitćj: Dnia 1. Stycznia 1 841. wynosił kapitał długu publicznego po odciągnięcia rent należących do kassy amortyzacyjnej . . 4,2 G 7,315,402 fran. Dnia 1. Stycznia wynosił tenże kapitał. . . . .5 , 179,644, 730 Ostatnia przeto administracya w przeciągu siedmiu lat pomnożyła dług publiczny o 912,329,328 fr. Budżety podnosiły się z powiększaniem się długu, budżet z roku t8fjf wynosił. . . . . . . . . . . .1,014,914,000 fran. Kredyta oddane pod zarząd przeszłego rządu celem opędzenia służby w roku 1847.. . . . . . . .1,712,979,639 Od roku 1840. do 1847. przenosiły wydatki przychód o. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 004.525.000 Na publiczne roboty wydano. . . . . . . . . .1 ,081 ,000,000 fran.
Odciągnąć należy zwrócone przez towarzystwa. 24 2,000,000 838,000,000 fum".
Na summę ostatnią wydano 435 milionów ze środków bieżącego długu, a 404 miliony trzeba jeszcze pokryć aż do ukończenia robót. N a początku roku 1 8 3 1. wynosił dług bieżący około 250 milionów franków, dnia 26. Lutego przenosił 670 mil., do tego dodać należy renty kassy oszczędności, w ogóle więc B7'2 miliony. Od 12. Kwietnia 1847. do 26- Lutego 1848. powiększyła się liczba biletów skarbowych z 86 na 329 milion. Wypłynęło z pożyczki zawartej · w d. 10. Listopada 1847. - 82 mil. fr.
N a 355 należących milionach do kassy oszczędności miał tylko skarb 60 milionów w biezaeym rachunku.
Pan Garnier Pages przedstawia następnie cały szereg środków, które dały powód do rozporządzeń ogłoszonych w M o n i t o r z e, asą następujące: książeczki kassy oszczędności, które wynoszą 100 fr., mogą na żądanie składających gotowizną być wypłacone. Wynoszące od 100 do 1000 fr. będą wypłacane jak następuje: 1) sto franków w brzęczącej monecie; 2) reszta aż do połowy złożonej summy w jednym lub kilku biletach skarbowych, na cztery miesiące, hilety te 5 procent przynosić będą; 3) druga połowa spłacaną będzie w kuponach pięćprocentowej renty al pari. N a książeczki kassy oszczędności przenoszące 10 O O fr. wypłacać będzie kassa oszczędności 100 fr. gotowizną, połowę reszty summy w biletach skarbowych na sześć miesięcy po 5 od sta, a drugą połowę w kuponach pięćprocentowej renty. W imieniu towarzystw wzajemnego wspierania się wzięte książeczki kassy oszczędności niepodlegają powyższym rozporządzeniom i będą wypłacane całkowicie gotowizną. Wydane pod 24. Lutego 1848. roku książeczki także są wyjęte z pod tego rozporządzenia.
Tymczasowo aż do dalszego rozkazu przenoszenie z jednej na drugą kassę oszczędności nie będzie się odbywało na rachunek składającego.
Upoważnia się minister skarbu, na przypadek potrzeby, sprzedać łasy, grunta, dobra i t. d., które dawniej należały do władzy cywilnej. Sprzedaż nastąpi pod następującemi warunkami: 1) kupujący złoży czwartą część ceny kupna w pieniądzach; 2) za trzy czwarte wystawi bilety i odda je administratorowi finansów swego okręgu. Bilety te nie mąją dłużej być w obiegu, jak rok jeden, rachując od dnia kupna. Bilety te będą opatrzone stemplem państwa, państwo za nie ręczy i puszcza w obieg. Prywatne dobra króla wyjęte są z pod tego rozporządzenia i będą tymczasowo sekwestrowane, aż do ogłoszenia woli w tej mierze zgromadzenia narodowego. Zważywszy, że dyamenty koronne, których monarchia tylko używała a należą do narodu; że inne wartości ruchome, zdobiące królewskie siedziby, także należą do narodu; zważywszy, że obiegająca gotowizna chwilowo nie wystarcza: poleca się ministrowi skarbu: 1) sprzedać dyamenty koronne po cenie przez przysięgłych znawców podanej; 2) sztaby srebrne i srebra pochodzące z tuileryów, zamku Neuilly i innych a prawem z roku 1832. przeznaczone dla listy cywilnej i dla siedzib zwalonej monarchii natychmiast przebić na pieniądze ze stemplem rzeczypospolitćj. Dzieła sztuki są wyjęte z pod tego rozporządzenia. Minister skarbu jest upoważniony do pozwolenia na sprzedaż pojedynczych partyi drzewa, które z pożytkiem mogą nabywać prywatni, a sprzedaż tę w razie potrzeby rozciągnąć aż do 100 mil. frank. Rząd tymczasowy rzeczypospolitćj zważywszy, że uwięzienie osobiste dłużników, szczątkiem jest prawodastwa rzymskiego, które osoby kładło w równi z rzeczami i nie zgadza się z naszćm publicznćm nowem prawem, zważywszy dalej, że jeżeli naleźytości wierzycieli zasługują na opiekę prawa, niemogą atoli być bronione za pomocą środków oburzających rozum i ludzkość, zważywszy, źe nierzetelność i oszustwo znajdują na siebie karę w prawie kamem i źe obraza godności człowieka z tego powodu wypływa że wolność obywateli na równi prawnej kładą z długiem pieniężnym - stanowi: we wszystkich przypadkach, gdzie prawo dozwala aresztowania osobistego jako środka dla wierzyciela, celem otrzymania długu pieniężnego tak długo ma być zawieszone zastosowanie tego środka, aż w, tej mierze zgromadzenie narodowe ostatecznie rozporządzi. Pożyczka 100 mil. frank., która jako dhig zaciągnąć się mający według osnowy prawa z dn. 8. Sierpnia 1847. ma być pod kierunkiem ministra skarbu doprowadzoną do skutku, nazywać się będzie pożyczką narodową. Subskrypcya trwać będzie przez miesiąc, od dnia ogłoszenia tego rozporządzenia. Podpisujący otrzymają 4 proc. rentę, albo na nazwisko albo na okaziciela wystawioną, zapisaną w wielką główną księgę państwa z dywidendą zdn. 22. Marca 1848- roku. Choćby 5 proc. renty w przeciągu miesiąca po ogłoszeniu tego dekretu nad pari stały, jednakowoż obligacye wydawane będą al pari. N a t i o n a l powiada, źe dotąd jeszcze nie zamianowano żadnych posłów oprócz jenerała Thiirda na posła do Szwajcaryi. Minister spraw zewnętrznych ograniczył się na odwołanie tych posłów, którzy się skompromitowali jako narzędzia dawniejszej tchórzliwej polityki. Rząd tymczasowy zamianował w tćj chwili ku obronie rzeczypospolitćj francuzkićj radę, w której zasiadać będą minister wojny, jako prezes, jenerałowie Lamoricicre, Bedeau, Oudinot, Boileau, Vaillant i intendent wojskowy Dennice jako członkowie i szef batalionu jako sekretarz. M o n i t o r powiada: rząd tymczasowy polecił ministrom, ażeby jedna osoba kilku urzędów płatnych nie piastowała, wyjątek stanowią posady wymagające takiej akkumulacyi. J ournal des debats powiada: wypadki przestraszyły niektórych tak dalece, że ci co posiadają kapitały w postaci brzęczącej monety, nie chcą, ich wydawać za żadną cenę. Nie podobna u nich pożyczyć ani na pierwszą hipotekę ani na układy. Każdy ogranicza tymczasowo swoje wydatki. Jeszcze rok dłużej, a stanie się modą zakopywać w ziemię wszystkie kosztowności i przybierać pozór ubóstwa, jak na wschodzie. Przestrach ten jest godny opłakania, bo z niego może wypłynąć okropna nędza. Chodzi tu o całość Francyi, o przyszłość, o jćj nawet istnienie. Chwila przecie rzeczywistego przestrachu juź przeminęła. Trzeba zaufać nowemu rządowi ze wszystkich sił naszych, powinniśmy równie dbać o sprawę publiczną, jak o swoją. Kapitaliści, kupcy, dziedzice, robotnicy, wszyscy bez wyjątku, musimy się odznaczać temi samemi uczuciami. Podobni jesteśmy do osady okrętu, którym burza pomiata, jeżeli każdy o sobie pamiętać będzie i nie przyłoży się do odparcia nieszczęścia wspólnemi siłami, natenczas wszystko stracone, okręt zatonie z temi, których unosi. Dlatego 'nietylko o sobie powinuiśmy pamiętać, ale kto co posiada, powinien choć wezęści poświęcić na dobro publiczne. Powszechną ruinę można tylko przez połączone siły odwrócić. Są chwile w życiu, gdzie sama śmiałość jeno może ocalić. Jeżeli każdy wesprze rząd, natenczas środki przez niego przedsięwzięte będą skuteczne, w razie przeciwnym okażą się bezskuteczcznemi. W pierwszym przypadku ustanowiony kantor w Paryżu, szybko się zorganizuje i będzie pomocnym, a kantory zapowiedziane dla departamentów, znajdą środki utrzymania się i uda się im ocalić przemysł francuzki. Przykład musi być dany ze strony banku francuzkiego, któremu należy się pochwała, ze strony kapitalistów i wszystkich osób zamożnych. Każdy według okoliczności, powinien grosz swój dorzucić, zasłużyłby na  kapitaliści powiększćj części z tego powodu mają obawę, iż skarb znajduje się w przykrćm położeniu. Trzysta mil. jest długu w kassach oszczędności, podobna summa należy się posiedzicieiom bonów skarbowych. Gdyby właściciele pieniędzy po kassach oszczędności pozostawili je w kasach oszczędności, a posiadający skarbowe bony przystali na odnowienie swych bonów, nasze finanse doznałyby zaraz ulgi, a nawet handel znacznieby się ożywił. Celem dopięcia tego, podwyższył rząd procent od bonów skarbowych i od pieniędzy złożonych w kasach oszczędności na 5 procent. Wobecnem położeniu nie dosyć na tern. Procent ten nie wstrzyma żądań wielu zwrotów pieniędzy ze skarbu. Przykrą jest rzeczą dla kas oszczędności i banku opłacać więcej jak 5 proc, ale gorszą byłoby rzeczą ujrzyć skrzynie państwa próźnemi. Prawdziwe przedstawienie położenia finansowego i środków zmierzających do pokrycia wydatków przyehodami, bardzoby uspokoiło umysły. Publiczność ciekawa jest, czego się ma trzymać, a pod rządem republikańskim tein więcej ma do tego prawa. W chwili, kiedy się dowie, źe państwo jest wstanie zadosyć uczynić swoim obowiązkom, wielu się uspokoi, a samo zaufanie nada inną postać handlowi. . Dziś w południe odbyło się w pałacu Luxembourg pierwsze zgromadzenie deputowanych vrszystkich korporacyi, pod przewodnictwem Ludwika Bianca.
Królewiciowie Aumale i J oinville ogłosili rzeczpospolitę francuzką w Algierze i odpłynęli na okręcie do Gibraltaru z Algieru dnia 3. Marca. W Algierze panuje najgłębsza spokojność.
Po rugach na posiedzeniu zgromadzenia narodowego, najprzód zajmą się potwierdzeniem lub zmianą rządu tymczasowego. Pan Armand Marrast został w miejsce p. Garnier Pages merem Paryża.
Pięć tysięcy wyrobników jest zatrudnionych podwyższeniem środka pola marsowego, ażeby podczas deszczu plac ten uie zamieniał się w kałużę. Dnia 20. Kwietnia ma się na nićm odbyć przegląd 200,000 gwardyi narodowej. Rossyanie mieszkający w Paryżu sposobią się do wyjazdu i oczekiwać będą w Bonn, Wiesbaden, Ems i Frankfurcie rozkazów cesarza. Centralne biuro warsztatów narodowych zostało otworzone i przeszło 2000 robotników z 8. okręgu zarejestrowano w brygady pod zwierzchnictwem uczniów szkoły centralnej sztuk i rzemiosł. Młodzi inżynierowie ofia. rowali swe posługi rządowi w urządzeniu warsztatów narodowych i widzieliśmy wczora kompanie wyrobników pod dowództwem tych inżynierów pośpieszające do warsztatów. W L i o n i e wyrobnicy zajęli warownie, które się znajdują pomiędzy miastem a przedmieściem Croix Rousse. Postanowili oni zniszczyć te przeciw miastu wystawione warownie. An£11a.
Londyn, d. 10. Marca. - Dziennik Times powiada, ie wysłał do Niemiec jednego korrespondenta celem uważania poruszeń tamecznych. Wylicza tenże żądania ludu niemieckiego i dalej tak mówi: dla Anglika niemasz w tera nic nowego, wszystkie życzenia ludu, jakie się objawiają w peticiach nadreńskich, są dawno obięte konstytucyą angielską. Spodziewamy si ę, że lud niemiecki prędzej czy później otrzyma koncessie, ponieważ teraz zupełnie ożył i wie, że żądania jego oparte są na sprawiedliwości. W E d i n b u r g u utrzymano spokojność, ale w Manszestrze i Glasgowie wciąż trwa zamieszanie. Kartyści odbywają zgromadzenia i mąją zamiar dnia 3. Kwietnia ogólną naradę odbyć w Londynie. Wielka liczba parostatków marynarki królewskiej, wyprawioną została dla przewożenia Anglików z portów francuzkich do Anglii. Hiszpania.
Madryt, d. 4. Marca. - Naczelnicy ultra- moderadosów, którzy siostrę królowej wydali za Montpensiera, chcieli się chwycić tej nieszczęsnej polityki, aby familią orleańską z bronią w ręku prowadzić z Hiszpanii do Paryża. Narvaez musiał ich wyśmiać. Władze policyjne obmyślają środki zaradcze przeciw rozruchom. Straż pałacu objął Niemiec pułkownik Gartner, a królowa Krystyna już podobno uczyniła zapytanie posłowi angielskiemu, czyli raoźe liczyć na gościnne przyjęcie w Anglii. Niemcy.
Mannheim, dn. 10. Marca. - Nasze księstwo badeńskie nieużywa zupełnego pokoju, bo w Czarnym lesie i w Odenwaldzie szerzy się powstanie, Zostały już powysełane wojska: dziś rano i z naszego miasta wyruszyły w te strony 3 kompanie piechoty i szwadron jazdy, a zarazem i reszta wojska otrzymała rozkaz, aby była w pogotowiu do pochodu. - Od kilku dni miasto nasze ma niezmiernie wojenną postawę: ciągle 100 ludzi z każdej kompanii patroluje po mieście. Wkrótce gwardya narodowa, która już kończy swoją organizacyą, rozpocznie służbę. Będzie utworzonych 20 kompanii po 100 ludzi, a mają do nićj należeć mieszkańcy mający prawo obywatelstwa miejskiego. Tacy, którzy nie są obywatelami, mają utworzyć wolny korpus i komitet tymczasowy powydawał stosowne ode zwy. W tych dniach całe wojsko będzie zaprzysięgalo na obronę konstytucyi. N orymbergski ko rre s p o n d e n t oświadcza: redakeya otrzymałaz Erlangen następującą odezwę dla zamieszczenia jej w swych kolumnach. «Baczności wymaga położenie Niemiec. Niebo nad Bawaryą jest wprawdzie pogodne, ale mogą przyjść chmury z grzmotami, choć nie od zachodu, to od północy. Niemcy muszą stać w pogotowiu. Z tego powodu odważam się uczynić odezwę, aby formowano wolne oddziały s t r z e l c ów celnych. (Podpis) professor Dr. Rosshirt.« Włochy.
Rzym, dn. 2. Marca. '- Projekt konstytucyi dla państwa kościelnego już zupełnie wykończony i czeka tylko przejrzenia i potwierdzenia przez papieża. Mówią wszyscy, że w nim daleko więcej leży swobody, jak się lud mógł spodziewać, bo prawie jakby przyjęto zasadę, aby konstytucyą rzymska miała pod względem wolnośei pierwszeństwo pomiędzy wszystkie mi konstytucyami włoskiemi. Izba parów, która się będzie składała z kardynałów, ma jedynie roztrząsać przedmioty religijne. F lor e n c ya, dn. 3. Marca. - G a z e t t a dziennik urzędowy donosi: wczoraj został wysłany kuryer do Turinu, a dziś radzca stanu książę Neri Corsini udał się w nadzwyczajnćra poselstwie do Rzymu i Neapolu. Rząd miał postanowić chwycić się ostrych środków w celu zadosyć uczynienia przeważnym okolicznościom czasu. Ustawa tycząca się oboro w, jest juź pod prassą; trzeba się spodziewać, ze izby wkrótce będą zwołane. W Turinie dnia 5- Marca wyszła z pod prassy konstytucyą. J ej główne przepisy są: katolicka religia, jest religią państwa. Parlament składa się z dwóch izb, a mianowicie z senatu i izby poselskiej. Król, któremu służy władza wykonawcza, zawiera traktaty i przymierza, donosząc o tern izbom w czasie najkrótszym, na jaki tylko okoliczności zezwalają. Układy obciążające finanse albo zmieniające granice państwa, muszą być izbom przekładane. Izby zbierjją się corocznie. Do prawa poddanych, należy także prawo zgromadzania się, ale nie na publicznych miejscach, które zostają i nadal pod dozorem policyi. Senat składa się z członków, mianowanych dożywotnie przez króla. Ich liczba nieoznaczona; kategorye, z których senatorowie mają być powoływani, są te same, co w konstytucyi toskańskiej. Książęta krwi królewskiej są z prawa senatorami; senat jest najwyższym sądem politycznym i wyrokuje przeciw ministrom oskarżonym przez izbę deputowanych. Deputowani będą co pięć lat obierani. Członkowie z okręgów francuzkich, będą mieli prawo używania języka francuzkiego w izbie. Pierwsze zasiadanie izb rozpocznie się zaraz po skończeniu wyborów. W ogóle konstytucyą sardyńska i toskańska są sobie bardzo pobne. Węgry.
P r e s b u r g, d. 10. Marca. - Wczoraj stół stanowy odbywał posiedzenie i było bardzo burzliwe z powodu, że arcyksiąźe Palatin niewraca z Wiednia. Poskładano najsurowsze wnioski przeciw wielkiemu sędziemu i przeciw prezydentowi kamery nadwornej, gdyż było ich obowiązkiem w nieobecności Palatyna zwołać i odbydź posiedzenie stołu magnatów. Umiarkowani jeszcze utrzymali się górą i wydano tylko wezwanie do rzeczonych dostojników, aby niezwłocznie zwołali magnatów na posiedzenie i roztrząsnęli adres do króla od stołu stanowego ułożony. W końcu wezwania powiedziano, że w nadzwyczajnych okolicznościach, &tól stanowy potrafi się chwycić środków nadzwyczajnych. Z komitatów donoszą, źe komisarze komitatowi powyjeżdżali do wszystkich gmin wiejskich, z oświadczeniem, źe stół stanowy ma jak najlepsze zamiary na korzyść stanu chłopskiego, aby tym sposobem dla dobra kraju uśmierzyć starą nienawiść, którą mieli chłopi przeciw szlachcie. Odraza od banknotów, rozlała się juź po całym kraju i sprawiła wielkie zamieszanie w Peszcie i Dobrezinie. Chłopi sypią się do naszego miasta bez końca, aby władza rządowa wymieniała im papierowe pieniądze na gotowiznę. Mówią tu wszyscy napewne, że skoro tylko rząd austryacki dowiedział się, źe Anglia uznała rzeczpospolitą francuzką, natychmiast zawiadomił Rossy* i Prussy, że ją także uzna. Nienawiść przeciw Rossyi, nawet w wysokich towarzystwach wiedeńskich objawia się jak najwyraźniej. Powtarzają tam wszyscy zdanie wyrzeczone na posiedzeniu stołu stanowczego przez Ludwika Kossutha, że przyjaźń Rossyi dla Austryi jest daleko niebezpieczniejszą, jak jej nieprzyjaźń.

Hyehard Coblien, (Dalszy ciąg.) Lordowie anglielscy niespodziewali się takiego wypadku; poj?"', lecz; za późno, że chcąc pozbawić czci swojego przeciwnika, podnieśli go sami otoczyli sławą i urokiem, który miał co dzień wzrastać dopóty, dopóki się sami przed nim nie ukorzą. Z dewizy do tego życiorysu widzieliście, z jakim wdziękiem sir Robert Peel odwołał później uwłaczające słowa, które dawniej był wyrzekł. Utkwiły one w sercu Cobdena i przypomniał je sobie w każdej okoliczności, nie szczędząc nieprzyjacielowi swojemu ani szyderstwa, ani zelżywości, aż nakoniec, na posiedzeniu 27- Lutego 184G. złośliwa alluzya pana d'Israeli zawsze goniącego za docinkami a pragnącego pomścić ustąpienia pana sir Roberta Peel lidze poczynione, nastręczała temu ostatniemu sposobność do szlachetnego odwołania. Cobden także oświadczył się zadowolonym objaśnieniami sir Roberta Peel, dodając, źe spodziewa się iż po tej deklaracyi nikt nie waży się wracać do tej rzeczy i od tej pory wyrażenie wzajemnego szacunku panowało we wszystkich stosunkach tych dwóch znamienitych ludzi.  dobnież wzrastająca, postanowiła przenieść do samego Londynu siedlisko działań swoich. Rada wykonawcza najęła ogromną salę teatru Drury-Laue, a później większą jeszcze salę teatru Covent-Garden; a tara przez dwa lata, podtrzymując ogólną agitacyę w całym kraju, wykładała co tydzień swoje nauki i zasady, w obec mnogich a ciągle odnawiających się słuchaczy. Potrzeba, konieczność, słuszność i korzyści wolnego przywozu zboża i wolności zamian w ogólnośei, historya praw zbożowych, samolubstwo i zapamiętałość właścicieli ziemskich, kupców zboża przywłaszczających sobie prawo narzucania legalnie i korzystania z cen głodowych, obraz niedoli klass ludowych; zbijanie zarzutów czynionych już to w interesie rolniczym, już w interesie potęgi angielskiej, a nareszcie w interesie klass robotniczych; wykład celu ligi; poruszenie klass przemysłowych Anglii przeciwko przywilejom arystokratycznym, dobroczynne następstwa swobody handlowej dla klass ubogich, tak rolniczych jak rękodzielniczych, dla samej arystokracyi, dla Anglii w ogóle i nareszcie dla całej ludzkości; wyparcie się wszystkie h zastarzałych zboczeń i błędów polityki, zniesienie zupełne wojny, zaprowadzenie powszechnej zgody na ziemi za pomocą swobody handlowej: - Oto treściwy program, który mówcy ligi, a Cobden na ich czele, przez łat siedm rozwijali w Anglii, we wszystkich formach, piórem i słowem; wszelkie mi rodzajami stylu i wymowy, od najprzystępniejszej potoczności, przesianej dowcipkami i żartami, aż do najwznioślejszej i najgwałtowniejszej patetyczności, we wszystkich miejscach, od metropolii aż do najsaraotniejszych wiosek; gdyż ta wyprawa krzyżowa, zaczęta w rękodzielniczych prowineyach, pociągnęła już bardzo głęboko w okręgi rolnicze, kiedy zwycięztwo działaniom jej koniec położyło. Tu miejsce powiedzieć, jakim rodzajem wymowy odznaczają się trzej główni mówcy ligi. W. J. Fox, Bright i Cobden. Wszyscy trzej z ludu wyszli, czerpali ukształcenie zewnątrz zakładów w których urabia się i kształci atystokrecya angielska; stawają początkowo z jednakim spodem energii i zaniedbania, z jednaką pogardą albo też nie wiadomością tych zwrotów i frazesów steryotypowych, tych formuł przyjętych, które mowie (speech) angielskiej nadają arystokratyczną cechę. Ale pominąwszą ten punkt podobieństwa, każden z nich odrębnemi odznacza się przymiotami; W. J. Fox, żywym i porywającym zapałem poetycznej wyobraźni, lubującej sobie w przenośniach i antytezie, gromadzi jedne obrazy ne drugie, miesza błyskawice i pioruny i upaja się temi wielkie mi efektami słowa, która olśniewają słuchaczy. On najmniej prosty ze trzech i jak sądzę, dziś zyskałby we Francyi największe powodzenie.*"'- Często przytaczano ten jego ustęp najeżony antytezą, w którym odpowiadając na ulubiony argument arystokracyi angiekkiej, - utrzymujmy prawa zbożowe, żebyśmy od zagranicy
Dla biednych w powiatach Rybnickim i Pszczyńskim złożone zostały na ręce pod pisauych jeszcze następujące składki: Nr. 80. P. N. (\ Frydr.) 2 tal. 25 sgr. Nr. 81.
PP. kupev Jakób i Robert Asch 3 tal. Nr. 82.
Pan dziedzic dóbr Ludwik Treskow (2 Frydr.) 11 tal. 10 sgr. Nr. 83. Pan porucznik Bcnkcndorf - Hindenburg 1 tal. Nr. 81. Pan X. M. O. 10 tal. Nr. 85. Xiądz Komendarz Thielmann 2 Dąbrówki 1 tal. Nr. 86. Przez Xiedza Proboszcza Pospieszyńskiego z N owegomiasla nad Wartą 4 tal. Nr. 87. Przez X:ędza Plebana Borowicza od parafian w Brodnicy 3 tal. 27 sgr. 9 f Nr.88. Od Xiedza Proboszcza Gagackiego w Koźminie 3 tai. Nr. 89. PrzezXiedza Kommendarza Gissmann od parafian w Rokitnie 18 tal. Nr.90.
Czysty zbiór z wylosowauia darowanego przez P. G lnunsztuczka do cygarów 9 tal. 25 sgr - Ogół 1248 tal. 6 sgr. 10 fen.
Oprócz tego Nr. 91. od Pani kupcowej Barleben 12 par pończoch i 14 chustek do nosa. Dalsze składki będą jeszcze przyjmowane.
Poznań, dnia 16. Marca 1848.
X Przyluski. Dr. Freymark. Dzialyński. Kries.
X Brzeziński. Kolonowski. Guderian. Ordelin.
Colomb. Tieschowitz.

"WYWOŁANIE.
N a do brach szlacheckich S t ryk o w i e z przyległościauu w powiecie Poznańskim, Wielkiego Xiestwa Poznańskiego, zahypotekowany został wRub. 111. Nr. 14. kapitał 7760 tal. 21 sgr. 3 f, czyli 46,565 zł. 9 gr. pol. z procentem po 5 od sta, który wedle obligacyi notaryackiej z dnia 2. Lipca 1810. r. właścicielka dóbr x rzeczonych Helena z Koczorowskich Skaławska wdowa w gotowiźnie 33,565 zł. 9 gr. pol. od Sebastyana Bieńkowskiego sposobem pożyczki odebrała; 13,000 zł. poł. zaś wyliczył tenże wierzycielowi jej Hr. Mikołajowi Mielźyńskiemu na rzecz tejże .wedle kwitu z dnia 28. Czerwca 1813.; dług len został dla Sebastyana Bieńkowskiego ex decreto z dnia 12. Kwietnia 1822. do księgi hypotecznej zapisany. Ostatni ustąpił wedle dokumentu notaryackiego z dnia 22. Czerwca 1826. ziem
niezaleŻllemu byli, woła: Rozważmy życie tego szlachetnego pana, tego wielkiego nieprzyjaciela wszelkiej zależności od zagranicy. Oto kucharz Francuz gotuje panu obiad, a lokaj Szwajcar nakrywa panu do obiadu. Milady, co rękę jego przyjmuje, błyszczy cała od pereł, których nigdy nieznaleziono w angielskich muszlach, a pióro co najej głowie powiewa nie zdobiło nigdy ogona angielskiego indyka. Wina sprowadza sobie z nad Renu, Rodanu, Geronny. Pasie oczy widokiem kwiatów z Ameryki południowej, a powonienie pieści dymym liścia z północnej Ameryki przywiezionego. Najulubieńszy koń jego arabskiego jest rodu, a pies faworyt z zawodu góry św. Bernarda. W galeryi jego same obrazy flamandzkie i greckie posągi. Jeżeli chce rozrywki, jedzie słuchać śpiewaków włoskich, śpiewających muzykę niemiecką, a wszystko zakończone francuzkim baletem. Gdy dostąpi sądowych godności: gronostaje co zdobią jego ramiona nie figurowały nigdy na grzbiecie żadnego zwierza angielskiego. (Rozumie się, że ten rys, chociaż nie bardzo dobrego smaku, największe wywołał oklaski). Umysł jego nawet jest pstrą mieszaniną obcych, exotycznych płodów. Poezyę i filozofię wziął z Grecyi i Rzymu, jeometryę z Alexandryi, arytmetykę z Arabii; w dzieciństwie, w wyrastających ząbkach gryzie koral z oceanu Indyjskiego, a po śmierci kanaryjski marmur wznosi się nad jego grobowcem. 1 taki to człowiek powiada: Bądźmy niezaleźnemi od zagranicy; podawajmy mieszkańców Anglii taxie, wystawiajmy ich na dolegliwości głodu i nędzy, ale bądźmy niezaleźnemi od zagranicy.« Nie należy jednak o panu Fox sądzić z tego ustępu. Czasami używa ironii, ale częściej daleko wielkich zwrotów patetycznych. 1 tak, oskarżają ligę, że sfabrykowała podpisy pod petycyami; powiadają, że jednego z ligistów widziano na cmentarzu jak zbierał nazwiska z grobowych kamieni; Fox chwyta to oskarżenie i następującym druzgocze ustępem: Wielkie miał rozgdrnięcic ttn, co tak sobie postąpił, a uczucie moralne przeciwników naszych niezmiernie stępieć musiało, kiedy podobny fakt na poparcie swojego oskarżenia przytaczają, bo ileż to istot umarłych zaludnia cmentarze miast i wsi angielskich, w skutek okropności prawa zbożowego! Ah! gdyby umarli brać udział mogli w naszem dziele, rayryady ich miałyby prawo podpisywać petycye w tym przedmiocie, gdyż pomarli przez to prawo na żyjących jeszeze ciążące; gdyby grób mógł nam oddać wszystkich, których weń złożono bez modłów i orszaku, bo małym jest dzwonek odzywający się pospiesznie na pogrzebie ubogiego, gdyby zbiegli się ku temu gmachowi, w którym stanowią o życiu i śmierci! - tłum tak byłby niezmierny, że zatoczyłby przystępy do parlamentu, potrzebaby całej armi z Wellingtonem na czele, dla utorowania senatorom przejścia przez te tłumystwu pierwszeństwo, w celu zaciągnienia listów zastawnych i cedował pretensyą tę urzędownic na dniu 15. Maja 1829. małżonce swej Barbarze z domu Koczorowskiej, która ją znowu pod dniem 7. Września 1829. r. rodzeństwu swemu Barbarze i Franciszkowi Skaławskim odstąpiła.
Barbara z Skaławskich Raczyńska odcedowała część" swoją z tegoż kapitału swemu bratu Franciszkowi Skaławskiemu dziedzicowi dóbr rzeczonych mocą cessyi notaiyalnej z dnia 3. Lipca 1836. r., a ostatni całą tę pozycyą funduszowi szkolnemu i abluicyinemu za pożyczkę 4300 tal. z procentami zalegnąć mogącemi i kosztami ścią gnicnia kapitału, dokumentem notaryackim z dn. 4. Lipca 1836. zastawił Po nasląpionem w dniu 5. Września 1836. zahypotekowaniu udzielono Rejencyi tutejszej na to dokument odrębny; główny zaś dokument zaginął i z tego powodu wniesiono o umorzenie go. Wszyscy ci, którzy do dokumcutu rzeczonego lub do pozycyi pod Rnb. III. Nr. 14. jako właściciele, cessyonaryusze, posiedziciele zastawni lub innym sposobem prawa rościć mniemają, wzywaią się niniejszein, aby się z takoweuii najpóźniej w terminie na dzień. 1. Lipca r. b. przed południem o godzinie 10tej przed deputowanym Keigel Referenda«yuszem \y ixbie naszej instrukcyjnej wyznaczonym, zgłosili, w przeciwnym bowiem razie wieczne im milczenie nakazanem a dokument rzeczony za niebyły uznanym zostanie. Poznań, dnia 2. Marca 1848.
Król. Sąd Nadziemiański.
Wydział processowy.
OBWIESZCZENIE.
Antoni Korpik gospodarz w Koszanowie pod Pniewami, uznany został przez wyrok podpisanego Sądu Nadziemiańskiego z dnia 12. Stycznia r. b. za marnotrawcę, nie powinien mu więc być nadal udzielony kredyt. Poznań, dnia 4. Lutego 1848.
Królewski Sąd Nadziemiański.
Wydsiał spraw cywilnych.

(Dalszy ciąg nastąpi.)
SPRZEDARZ KONIECZNA.
Grunt tu pod Nr. 8. i 9. położony, do massy konkursowej do kupca Leonarda U singer należący, otaxowany na 5471 Tal. 2 sgr. 6 fen. wedle taxy, mogącej być przejrzanej wraz z wykazem hypolecznym i warunkami w Registraturze, ma być dnia 20. Kwietuia 1848. r. przed południem o godzinie 101ej w miejscu zwykłem posiedzeń sadowem sprzedany. Wszyscy niewiadomi pretendenci realni wzywają się, ażeby się pod uniknieniem prekłuzyi zgłosili najpóźniej w terminie oznaczonym. Inowracław, dnia 27. Września 1847.
Król. Sąd Ziemsk o - miejski.
Za towary u mnie kupowane f rzyjmu ję zagraniczp.e .a.ssygnay ){asowe w całkowitej Icll wartości imiennej. Szymon MŁatz IMMI \r. 10. Wilhelm, ulicy.
Mój nowo-załoźony handel tytuniti, tabaki i cygarów polecam łaskawym względom Sianowuej Publiczności. J . ' G i n t r o w i c Z A A przy ulicy Wodnej Nr. 2.
Polecenia godne smarowidło do powozów sprzedaje w najumiarkowańszej cenie Skład świec i mydła przy ulicy Wrocławskiej pod Nr. 40. W. J. Zuromeki.
Ceny targowe Duia 15. Marc» «848 f.
POZNANIU. od do T»l u'. Yin.l ril. igt. f. a Pszenicy szefeł l 14 5 l 23 4 Zyta dt. l l l l 5 7 l l l l 10 Owsa dt. - 22 3 - 24 5 28 11 l l l l l l l 10 17 9 - 22 3 27 6 l - 4 20 - 5 10 Masła garniec 2 5 * 2 10_