)J( 184w Niedzielędnia 8. Sierpnia 1852 Diukiem i nakładem Drukarni Nadwornej W. Drckera i Spółki w Poznaniu. - Redaktor odpowiedzialny: N. Kamieński w Poznaniu. Telegraficzne wiadomości. Paryż, d. 4. Sierpnia. - Na dniu 15. III. b. niema się odbyć prze gląd wojska. Drkrcl powołuje rady okręgowe na d. 12. Sierpnia, posiedzenia trwać mają prz> z dni 5. Według pogłoski obiegające') roslrzelano natychmiast żołnierza, który chciał zamordować prezydenta rzplile'j. B e r l i n, d 6. Sierpnia. - N aj. Pan raczvl nadać: kI. nido ministrowi kolonii Pahtid, order orła czerwonego 1 klasy; byłemu merowi miasta biouu, teraźniejszemu wiceprezesowi ciała prawodawczego Bevnl. order orła czerwonego trzeciej klasy; tudzież katolickiemu ducho» nemu, komęjyjarzowi Kukawskiemu w Lubiniu order orła czerwonego 4lcij klasy. Be "riin, 6. Sierpnia. - Prezydent rady stanu, minister wojny, jenerał kawaleryi i jenerał adjulant cesarza rosyjskiego, ksiąie Czerniejew tu Drzvb vł» Spenerska gazeta donosi, że wiele rodzin polskich, które od lal wielu unikały Berlina, doń teraz przybyło. Król Jmość zawitał do Bydgoszczy d. 4. b m o godziuie Ę wieczocIągIem Gdańska Kor. Sprawia tu teraz niejakie wrażenie ogłoszony najprzód w angielskich, a powtórzony" przez tutejsze dzienniki, akt traktatu zawartego w dniu 20 Maja b. r. pomiędzy Rossyą, Austryą i Prusami na podstawie zasad ś. przymierza, mający na celu ścisłe oznaczenie stosunku pań<<1w ..."i. J.. fr_._.... l".JJ.. Li, :"00.' -,..,l-.il: l '.-'r-,K., **\itcuzów. Na ten przypadek państwa północne będą według powyższego traktatu od nowego cesarza żądały uznania następujących warunków, zanim z swej strony przyznają mu przyjęty tytuł: I) zachowania istnie jarych traktatów, 2) nie starania się o rozszerzenie granic Fraucyi, 3) zrzeczenia się wszelkich pretensyj do utworzenia nowej panującej dynaslyi- O podobnych warunkach'państw północnych dawno już dzienniki europejskie pisały. Dzienniki urzędowe francuskie oznajmiły wtenczas, że książę prezydent o cesarstwie nie myśli. Podróż slrasburska odświeżyła dawne pogłoski. Być więc może, że traktat wspomniany jest tylko sztucznem ujęciem ich w formę aktu oficyalnego, aby rząd francuski zniewolić powtórnie do publicznego zaprzeczenia krążących w Europie pogłosek. Zapewne dzienniki francuskie cośkolwiek na akt powyższy odpowiedzą. J c s t rzeczą niewątpliwą, że na tein polu wiadomości na pół pewnych i domysiowY CIK krążą i kombinneye prawdziwe, które nie dochodzą «0 publjczności, a które tylko w czynie dokonanym naraz się objawią- Dzięn 15. b. m. oznaczonym jest znów jako termin nowej ewolucji w rządzie księcia prezydenta. Lecz i ten dzień przejdzie podobno jeszcze bez stanowczego kroku Tu tylko zamiar cesarstwa uważają za newny, ale wykonanie j ego do późniejszej chwili i slósowniejszych okoLiczności odnoszą. S z c z e c i n, (1- <>. Sierpnia - Dziś przybył (u wielki ksiąźc Konstantyn ze Swineiiiiinclc, dokąd przypłynął na okręcie wojennym parowym · .Gromialv« j pojechał osobnym pociągiem do Berlina. B o n n, 3.' Sierpnia. VV przeszłej nocy zawichrzyli akademicy sp o . kOJuość naszego miasta. J eden student (z Borusów ) ciężko został raniony, jedenastu aresztowano, okna w ratuszu powybijano. Powód przeT'" ,c"i:> dal sędzia uniwersytecki, pan Salamon, który kazał Ł , *zasn ąć pomieszkania pięciu korpusów (związków studenckich) i zaIIIac mi broń. sia' a " k /\ U r t. 31. Lipca. - Miesiąc Lipiec kończy się z dniem dzii I s Z /\ I n: a ferye zgromadzenia związkowego, o których tyle gadano, bed olZe SNJ n I e z n a c z n a > owszem jedno lub kilka posiedzeń jeszcze się od8ńr»zIelj posiedzeniu on.gdajszem załatwiono pomiędzy inne mi w spoOD nadspodziewany sprawę, dla której może lo lub owo zawikłanie za5IeK " " '" i 8 . ora z li P e , n i e gładko poszła. Przedłożono bo v pożąda,lem zdrowiu tu przybył. Radość i oznaki uciechy mieszkańców tak w czasie podróży cesarskiej jako i uroczystego wjazdu do Kronewai me dach;, sj e opisać. Zaraz po przyjeździe cesarskim Naj. pan nakazał przedstawić sobjck H]soflcerovvc/k "rzcd"jków i mag i strat, a polom zaraz "SUilll na koma; (KbI sjc na xampk: _ w wiec7 Ó r oświetlono miaslo uroczyście Jutro rano przegląd wojsk i dalsza podróż w okręg Szeklerski. r n , W i e d e ń, -J'- J 1 -- W Peszcie nakazano, aby wszystkie domy pokryte gonieni, otrzymały " ci ;edneg o rok" dach ogniotrwały. r a i i r i - i m u k a d o n o s i Z \JI; i. i i · ijraz. iryosii- 14 " '- Wiertnią: celem wykonywania nowego prawa drukowego wchodzącego w z v r i p i! A a i g m { Września, czynią W 14* niejakie przygotowania, dą, ą Ce do jedności i z g o d - -. . . . . . no I zarządzie dziennikarstwa, . y" 'w m i a " e foHj biorą prasy * k.n'vc h jodllO W jnM.is.erYUln aw" e w" IZlnZ /\ r 0(1 7k" : ' » 1 irtnialo, p O f »one b /\ n / w j e H I ) O b I ( ) r O c e m r a 11 ) C ) złożone z naczelników trzech bior dz.s.e'szYfh. 'Bioro tO urzad zone iua być juz w Sierpniu W i e d e ń, 1. Sierpnia. _ Przygotowania Ho przyjęcia N. pana robią «'e na wielką skalę i postępują spiesznym krokiem Dworzec drogi że.aznej północnej ukaże się w przepysznym slroju. p r z v Praterze na początku ulicy .Jagerzeile wznosi się wspaniały łuk tryumfalny. Ulica ta i laue przez które ma przejeżdżać N. p. wysłane będą kobiercami. Miasto Cale ma być oświetlone. Wydatki na tę uroczystość przechodzą 30,1)00złr. JCMość arcyks. Zofia wyjeżdża jutro do Ischl. JKMość Otton król grecki opuścił tutejszą stolicę dzisiaj, udając się do Karisbad. liaz. wied. podaje pod datą: Ce Iowie c w Lipcu ustęp z listu pasterskiego księcia biskupa Lewanckiego wydanego na dn. 18. Czerwca, który brzmi jak następuje: »Kiedy święty męczennik Piotr Aleksandryjski jęczał w więzieniu za wiarę i wyglądał śmierci męczeńskiej, ukazał mu się Jezus w świetnej i białej jak śnieg szacie rozdartej od góry do dołu. Prerażony zapytał biskup święty Pana: «Panie, cóż to znaczy? kto Ci szalę Twoją rozerwał?« - a Chrystus rzekł mu na lo: «U czynił to Aryusz, który błędną nauką swoją po części już rozerwał mój kościół, po części zaś jeszcze go dotliwiej rozerwie«. - Co pyszny Aryusz w 4. wieku kościołowi b 0skiemu wyrządził, to powtórzył dumny Focyusz w 9., lo dokonał ambitny, przebiegły Michał Cerularyusz w 11. stuleciu i rozszarpali oni kosztowną szatę narzeczone'j Jezusa Chrystusa, jego kościół na dwie wielkie połowy i założyli nieszczęsną schizmę między zachodnim (rzymskim) i wschodnim (greckonienuickim) kościołem, a rozdwojenie to każdy wierny chrześcianin od 800 lat boleśnie opłakuje, skoro pomyśli, że właśnie ta schizma głównie otworzyła islamowi wrota do trzech części świata, przywiodła miliony do odszczepieństwa, wyludniła kwitnące gminy chrześciańskie, i kolebkę chrześciaństwa zamieniła w pustynię. Smutne to rozdwojenie kościoła, żadnemu wszakże narodowi Europy ran głębszych nic zadało, jak Słowianom, którzy w 9. wieku przez dwóch świętych apostołów braci Kiryla i Metoda nawróceni na wiarę chrześciańską i połączeni Z świętym rzymskokatolickim kościołem, rozdzieleni wszakże zostali nieszczęśliwą schizmą 11. wieku, liczą obecnie 22,319,000 katolików, 51,011,000 schizmalyków, 1,531,000 protestantów i około 800,000 mahometanów. W bezdenność rozdwojenia kościelnego, zapadła Słowianom piękna gwiazda cywilizacyi chrześciańskiej, która im w 9. wieku tak pięknie była weszła przez wprowadzenie wspólnego przez chrystyaińzin uświęconego języka piśmiennego: w tej okropnej przepaści zagasła Sło wianom jutrzenka wspólnej literatury. Serce ludu, jego religię, poszarpano mu, z każdym wiekiem coraz szerszy rósł rozdół między obu stronnictwami, wszelkie usiłowania połączenia na nowo pozostały z małym wyjątkiem bezskuteczne, a Chrystus dziś jeszcze okazuje bardziej niz kiedykolwiek rozdartą szatę swojego świętego kościoła, osobliwie pomiędzy licznemi plemionami niegdyś tak miłych, wysoko uposażonych ludów słowiańskich, które tak bliskie siebie, a przecież lak dalekie. Myślą tą zajęty i ożywiony pragnieniem, aby się wkrótce na nas spełniła owa modlitwa naszego miłosiernego Zbawiciela, którą on tak gorąco odbył wstępując, do swojego Ojca, aby nas wszystkich węzłem prawdy i miłości połączył, z tego tylko Dowiem świat poznać zdoła, żeśmy uczniami jego - myślą tą kierowany, wyraziłem w upłyniouym roku w czasie wspólnych naszych ćwiczeń kapłańskich życzenie złożenia pod wezwaniem Maryi matki boskiej i obu św. apostołów słowiańskich Kiryła i Metoda, bractwo nabożne (dalekie od wszelkiej politycznej barwy, obce wszelkiemu odrębnemu interesowi), u> ogóle ku połączeniu greckich niemiilów n mianowicie Słowian schizmalyków, z obowiązkiem odmawiania codziennie jednego »Ojcze nasz i jednego zdrowaś« z dodatkiem: »Święci Kiryle i Metadzie módlcie się za nami!«; w święto obu patronów bractwa (9. Marca), jeżeli ksiądz, mszę ś. odprawić, jeżeli świecki albo w tuz samo święto, albo w oktawę jego święty sakrament pokuty i ołtarza; przyjmować na tę intencyę, i o ile Bóg dozwoli zyskiwać dla bractwa towarzyszy. - Wezwanie moje z radożcią powitane i przyjęte było; nie tylko wielu mych dyecezyan przystąpiło do lego bractwa, ale nawet w sąsiednich dyecezyach, w Węgrzech i Galicyi bractwo nasze nabożne, znalazło pożądane przyjęcie. Tysiące wiernych księży i świeck ich wznoszą już z nami ręce i serca do Ojca jednej prawdy i miłości, aby pomiędzy nami chrześcianami nie było żadnych rozdwojeń (1 Cor. L' O), abyśmy raczej byli zupełnie jednej myśli i jednego zdania, jako Ojciec ze Synem są jednością, aby świat wierzył, że go on zesłał (J an 171 21- 22) i niezadługo był jeden pasterz i jedna owczarnia, jako w niebie lak i na ziemi (Jan 10, 16). »Kiedy o na WTrtcenie l\osyi i połączenie na nowo greckiego i rzymskiego kościoła w wielkiej części Francyi gorliwie się modlić będą, zdaje się,_ jakoby pan Bóg w ostatnich czasach nasze również przedsięwzięcie pocieszył i zachęcił radosnym skutkiem; gdyż w ciągu lepo roku, księżna N araki bliska krewna cesarza rosyjskiego, a w komitacie krassowwskim dwie całkowite gromady z 6000 dusz wraz z duchownymi swymi, dalej niedawno w nad morskiem mieście Bukari Jerzy Bassorycz ze schizmy na łono katolickiego kościoła z pocieszającą wrócili nadzieją, że wkrótce wiele innych za lym pójdzie przykładem. Aby dla bractwa tego nabożnego pozyskać potwierdzenie'powszechnego Ojca wiernych W Chrystusie, i uprosić dlań macierzyńskie błogosławieństwo kościoła, złożyłam je u nóg Jego świątobliwości Piusa IX. z dziecinną prośbą, aby pobożnym uczestnikom odpusty jakie wyznaczył, i tym sposobem nadał bractwu charakter prawdziwie" katolickiego stowarzyszenia. Ze zwykłą miłością ojcowską namiestnik Chrystusa au ziemi wysłuchał mojej prośby i wydał w tej mierze dwa bre\ia papiezkie«. liaz, Z a g r z e b s k a donosi z Serajewa, że cesarz niemiecki (lak zwą lam cesarza austryackiego) ofiarował 30,000 piaslrów dla tamtejszych pogorzelców. Prezydent bosmańskiej rady administracyjnej Beis Medżlis fanatyczny slarowierca turecki i nieprzebłagany nieprzyjaciel chrześcian, wzbraniał się sarninę tę rozdzielić. Sąd wojenny peszieński skazał żonę Dr. med. Amalię Balogh na 6 miesięcy aresztu u profusa za przekroczenie praw wyjątkowych, a mianowicie za ułatwianie zbiegoslwa żołnierzom, obciążone okolicznością posiadania rewolucyjnych obrazów, godeł i pism. (iaz. Peszteiiska donosi: Władzy policyjnej miast Pesztu i Budy udało się wpaść na trop rozgałęzionej bandy fałszerzy papierów publicznych. W rozmaitych okryciach wynaleziono korrespondeneye odnoszące się do związku fałszerzy, przy tern kilka szlucznie urządzonych tłoczni drukarskich i około 4660 sztuk dobrze naśladowanych fałszywych biletów skarbowych po 10 zlr. lo jest za summę 46,6000 złI. Woj ska w Lombardyi stojące, zgromadzą się niezadługo w wielki jakiś będzie. l'rzed Porta San Zeno. rozbite są namioty obozowe, a przed temi w dwurnilowym okręgu wojska pomieszczone bśjdą po prywatnych domach. Nuncyusz papieski przy dworze cesarskim Viala Prela, wprowadził osobiście w Eggenburgu Ligurianów w klasztor opuszczony w 1848 r., a to na mocy cesarskiego patentu. Tenże sam zakon otrzymał wolność odbywania misy i po domach kary. Galicya. Kraków, 3. Sierpnia. - Pospieszamy donieść, że budowa kolei żelaznej, łączącej kolej północną 2 koleją krakowską, dziś Rządową W schodnią nazwaną' z punktu Oświęcim, natychmiast przedsięwziętą zostanie. Inżynierowie, proiektuiący kolej żelazną z Deinbicy do Jarosławia, a sta · cyonująr.y w Rzeszowie, odebrali w dniu wczorajszym rozkaz udania się natychmiast do Oświęcima, i przejechali dziś w nocy przez Kraków kuryerem na miejsce nowego przeznaczenia swego. Z Oświęcima mają być zjęle dwa dukla celem połączenia kolei północnej z krakowską, jeden z Oświęcima na Szczakową, drugi z tegoż punktu na Trzebinię. - Ile nam wiadomo, minisleryum wyznaczyło do sporządzenia tych projektów krótki, bo tylko sześcio tygodniowy termin. Kronika miejscowa. P o z n a ń, d. 7. Sierpnia. - W niedostatku lokalnych wiadomości ograniczamy się na doniesieniu, ze od godziny 5tćj rannej wciąż deszcz leje, a nasze ulice w potoki się zamieniły. Do południa deszcz jeszcze nieusiał . T r z e m e s z n o, d. 5. Sierpnia. - Według nadeszłej do nas wiadomości, umarł w Ś r o d z i e dnia 31 go Lipca rektor lutnjszego gimnazium Dziadek Leczył się u wód w Dębnie, ale widząc, że mu hiepómagają, wyjechał do swego krewnego w Środzie i tnm umarł. /\/\ Zakłady fabryczne pana Piotra Stcinkellera w młynie parowym w Warszawie. Wszystkim wiadomo, jak olbrzymie rozwinięcie w różnych kierunkach fabrykacyi pan Piotr S t e i n k e 11 e r nadał swoim zakładom. Obok młyna parowego na około powznosiły się warsztaty, niby nowe pnie w klótych osiadały nowe roje z tego starego ula. I ciągnęły się nieprzerwanem pasmem kuźnie, warsztaty ślusarskie, szlelmnchskie, stolarskie, lakiernicze, modelarnie, składy machin rolniczych, powozów, mąki, kaszy, oleju, fornirów, desek, bali, drzewa opałowego, kafli, posadzek, rur z gliny wypalanej, balkonów itd. itd. Dziś widzimy w gruzach całą stronę północno-zachodnią rozległego kwadratu, przez zakłady te zajmowanego. - Pożar okropny, dnia 27. Kwietnia r. b. wybuchły!, a trzy dni trwający, zniszczył wszystkie w lej stronie warsztaty, kuźnie, shisainic, fabryki powozów i machin rolniczych, składy machin, modeli i rafą fabrykę kafli, draniów, rur glinianych, i gdzie pizerl dwoma miesiącami sink młotków. kowadeł, skrzyp pilników, hebli, warczenie trybów, pił, kół rozmaitego wymiaru i skład u, zwiastował rój pracowników, których blisko siedmiuset codzień się tu zbierało do roboty, dziś tylko pusty plac widzimy, i gdzie niegdzie nie dopalone głownie, pordzewiałe okucia, cegły okopciałe, walające się jako nie strawione świadki straszliwej pożogi. - Lecz niedługo plac ten będzie pusty. Już kopią fundamenta na nowy spichrz zbożowy, a len murowanym będzie. Wszystkie dawne warsztaty, leraz porozrzucane po całym zakładzie, na tymczasowy przytułek, znowu się w właściwe przeniosą oddziały, skoro* staną dlakażegopotrzebne budynki, i przed zimą ujrzymy znowu dawny rurh, dawne życie, podsycone nowemi żywioły - a leraz tak już rozłożone będą, żeby jak najmniej narażone były na zniszczenie od ognia - bo wszystkie z ogniem mające do czynienia, Aby zadosyć uczynić wynurzanym częstokroć życzeniom wielu procederowników i kupców, do wyjść wkrótce mającego w drukarni naszejfUr baś @lofhcIjocjtijmn Aofen, jakoleż do Polskiego i gospodarskiego, które po całej prowincyi wielki odbyt mają, dołączymy In s e r a ty w nim umieszczone wydadzą zapewne pożądany skutek, albowiem przez cały rok prawie codziennie wpadać będą w oczy Publiczności. Za wiersz pagina fracta małym drukiem w niemieckim Douiesicielu żądamy 2 Sgr., w polskim \ \ Sgr. Upraszamy inlercssentów, aby nam wszelkie inscraty, które mają być umieszczone w Donosicielu na rok 1853. aż do końca in. b. nadesłać raczyli. Poznań, dnia l. Sierpnia 1852. W. Decker I Spółka. OjTwiESZCZENlE. Opłata serwisu za wojsko, które w miesiącu Lipcu r. bież. w mieście lutejszem na kwaterach pomieszczone było, nastąpi dnia 9. i 10. t. m. Poznań, dnia 7. Sierpnia 1852. Magistrat. odosobnione zostaną od tych, które nIe potrzebują tego dzielnego ale niebezpiecznego działacza. Nim to jednak nastąpi, powiemy słów kilka o dzisiejszym stanie lvch zakładów, aby wiadomo było, ile użytecznych przemysłów krajowi p. Steinkeller, który na wszystkich przedsiębiorstwach swoich powszechny użytek tyle przynajmniej ma zawsze na oku, co i konieczne a sprawiedliwe zyski własne. A najprzód zwrócić musim uwagę na źródło wszystkiego ruchu wtych zakładach, główną życiodawczą siłę, na machinę parową, w środku ogromnego gmachu młyna parowego stojącą. Dawna wraz z samym gmachem w 1827. r. zaprowadzona, była nie dostatecznej siły, i wymagała wiele drrzewa i miejsca wiele zajzmowała. Dziś, przy wydoskonaleniu olbrzymiem machin parowych, doszło do tego, iż połową dawniej potrzebnego nakładu otrzymuje się większą nawet siłę. Wzgląd tak ważny nie mógł ujść bacznego oka znakomitego przedsiębiorcy; sprowadził tedy nową machinę parową, a raczej dwie machiny o sile 60 koni każda, tak urządzone, że działać mogą wspólnie i dawać siłę 120 do 150 koni, albo pojedynczo, wedle potrzeby. Machiny te są o ciśuieniu podwójnem i z podwójnym kondensatorem, przez co oszczędność jest paliwa, bo z pierwszego skroplenia woda wraca do kotła, a dopiero z drugiego odpływa na zewnątrz. Pochodzą one z Berlina, nader piękne, ozdobnie nawet wyrobione, z balansoarami. Zajmują cały środek gmachu, od dołu do szczytu. Galeryjka przez wszystkie piętra do kola biegnie i dozwala obejrzeć wszystkie części machin. Mając tak dzielnego działacza, pan Steinkeller rozszerzył dopiero zakres dotychczasowej fabryKacyi. Młyny i pytle zajęły całe lewe skrzydło gmachu; w prawem zaś mieszczą się tarlaki, które na sześciu łożach Iną bale i deski żądane - a w tych czasach zaprowadzone zoslaną takie piły, że kloc od razu cięły będzie na żądaną liczbę desek. Machina dowcipnem urządzeniem, wciąga sama kloc drzewa na górę i spuszczana łożyska pod piły. - Za tartakami jesl sala gdzie rzną forniry. Ośm piłek z niezmierną szybkością pędzonych, tnie machoń, palisander, różane i inne drogie drzewa na cienkie jak papier arkusze. Dalej sala pił okrągłych dla stolarzy, na których w oka mgnieniu dorzynają belki, bale i różne sztuki, według podanego wzoru. Słoi tu także wyborna maszyna do heblowania, na której położona belka z jednej strony, na drugiej Wychodzi obrobiona do żądanego wymiaru i na wszystkie strony doskonale obheblowana. W (ej jeszcze połaci, tuż obok machiny, znajduje się olejarnia, slępy, prasy, panwie, dalej modelarnia i stolarnia, (d. n ) AAASI«SI Wiadomości handlowe. Giełda seboźown. B e r l i n, 6. Sierpnia. - Pszenica 53 - 6 O tal., żyto 43 lal., jęczmień 35lal. -38 lal., owies 25-27 lal, groch 41-15 tal., siemię rzepiowe 69-66 24 tae ejz 1jMd¥R !"2ti-t fł}., siemienny 11 f - M £ tal., okowita bez beczki Przybył I do Poznania dnia 7. Sierpnia. HOTEL LAUKA: Tieskow z Wicrznnki; Schcniiuck i Lery z Wrocławia; Timme z lierlinn; Simnicr z Soiuicnb