POCZET PREZESÓW TOWARZYSTWA MIŁOŚNIKÓW MIASTA POZNANIA 1922 -1992
mwarzystwo Miłośników Miasta Poznania obchodzi w 1992 r. 70-lecie swo.l. jej działalności. Powołane w 1922 r. z inicjatywy prezydenta miasta Cyryla Ratajskiego, odgrywało i nadal odgrywa znaczącą rolę w całokształcie społecznych działań w mieście. Służy ono społeczeństwu, ale również władzom miejskim. Ważną rolę w tej działalności odgrywa osobowość prezesa Towarzystwa jako jego reprezentanta i osoby nadającej kierunek wszystkim działaniom. Czytelnicy będą z pewnością zainteresowani przypomnieniem wszystkich prezesów, jacy kierowali T owarzystwem w siedemdziesięcioleciu 1.
Urodził się dnia 21 grudnia 1873 r. w Poznaniu. Był wychowankiem Gimnazjum Marii Magdaleny. Studiował architekturę w Charlottenburgu, Monachium, Wiedniu i Dreźnie, a od 1903 r. rozpoczął pracę zawodową w Poznaniu. Interesował się przeszłością miasta opracowując monografię o Ratuszu poznańskim (1912), pracę o dworach i pałacach wielkopolskich, a w 1920 r. przewodnik po mieście Poznaniu. Od 1907 r. był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych.
Jeszcze w 1919 r. z polecenia Ministerstwa b. Dzielnicy Pruskiej objął Wydział Budowlany U rzędu Osadniczego (dawnej Komisji Kolonizacyjnej) i spolszczył jej administrację. W latach 1920 - 1932 kierował Wydziałem Budownictwa Naziemnego w Zarządzie Miejskim. Starał się usuwać ślady pruskich rządów, wprowadzając elementy polskiej architektury, współpracował stale z Komisją Kultury i Architektury, która opiniowała projekty i plany nowych budowli.
Był jednym z inicjatorów i założycieli Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania. Był prezesem tego Towarzystwa od początku jego działalności w grudniu 1922 r. do maja 1934 r. Towarzystwo wzrastało wtedy liczebnie (z 36 założycieli do około 300) i podejmowało ważne dla miasta problemy, jak ochrona środowiska naturalnego, troska o upiększenie miasta oraz uzgadnianie problemów związanych z planowaniem rozwoju miasta. Podczas drugiej wojny światowej był wysiedlony już w 1939 r. do Warszawy, skąd w 1941 r. przeniósł
KAZIMIERZ RuciŃSKi (1873 -1945)s. Nawrockisię do Lublina. We wrześniu 1944 r. aresztowało go gestapo i wywiozło do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen-Oranienburg. W lutym 1945 r. znalazł się w obozie zagłady w Bergen- Belsen, gdzie krótko przed wyzwoleniem zginął śmiercią męczeńską.
Urodził się dnia 15 stycznia 1894 r. w Gozdaninie koło Mogilna. Był absolwentem gimnazjum w Gnieźnie, gdzie działał w tajnym Towarzystwie Tomasza Zana. Po maturze (1914) studiował ekonomię polityczną i prawo na uniwersytetach w Berlinie, Kilonii i Wrocławiu, uczestnicząc w pracach polskich organizacji studenckich. Reprezentował wrocławski ośrodek na Sejmie dzielnicowym w Poznaniu na początku grudnia 1918 r. Po ukonstytuowaniu się polskich władz państwowych i samorządowych pracował w Magistracie Stołecznego Miasta Poznania, gdzie od grudnia 1920 r. stał na czele U rzędu Statystycznego. Redagował "Wiadomości Statystyczne Miasta Poznania" i "Rocznik Statystyczny Miasta Poznania", cenne źródło informacji o tym mieście. Interesował się też innymi sprawami, np. w 1930 r. w gmachu naprzeciwko Dworca Zachodniego umieścił Muzeum Miejskie, w którym znalazły się cenne pamiątki po Janie Kasprowiczu. W 1935 r. był inicjatorem założenia Towarzystwa Literackiego im. J. Kasprowicza. Od założenia Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania był z nim stale związany, m.in. jako sekretarz Zarządu, a w latach 1934 -1939 jako jego prezes. Zabiegał o założenie "Kroniki Miasta Poznania" w 1923 r. Na jej łamach sam opublikował około 80 cennych artykułów o tematyce historycznej i współczesnej. W 1929 r. był redaktorem pomnikowej "Księgi pamiątkowej miasta Poznania", do której sam napisał 10 artykułów. Jako przedstawiciel Poznania brał udział w pracach wojewódzkich ciał samorządowych oraz instytucji centralnych, np. Rady Statystycznej przy Głównym Urzędzie Statystycznym w Warszawie. Przed wojną pełnił funkcję wiceprezydenta miasta Poznania. Wybuch wojny w 1939 r. przeciął tę owocną działalność na rzecz miasta.
W dniu 5 września wyjechał z Poznania do Lwowa, skąd wywieziono go w głąb ZSRR i tam zmarł z wycieńczenia w czerwcu 1940 f., ale dokładnej daty śmierci nie udało się ustalić. Pochowano go w dolinie pod Rybińskiem w guberni Wołogda nad Wołgą. W 1950 r. dolinę zalano tworząc sztuczne jezioro.
ZYGMUNT ZALESKI ( 1894 - 194 O)
Urodził się w dniu l października 1903 r. w Glimenku koło Poznania. Maturę uzyskał w 1925 f. w Gimnazjum im. K. Marcinkowskiego. W 1931 r. ukończył studia na Uniwersytecie Poznańskim. W latach 1934-1939 pracował w Biurze Podróży Waggons-Cook.
Uczestniczył w kampanii wrześniowej, ranny w obronie Warszawy. Lata wojenne 1939 -1945 przebył w obozie jenieckim w Woldenburgu.
FRANCISZEK JAŚKOWIAK (1903 - 1983)prezesów
TMMP
-1992
W lutym 1945 r. brał udział w likwidowaniu rozbitych oddziałów hitlerowskich w okolicy Poznania. Był pracownikiem Wydziału Kultury i Sztuki w Zarządzie Miejskim, referentem turystyki w Urzędzie Wojewódzkim. Poza tym był do 1969 r. wicedyrektorem Międzynarodowych Targów Poznańskich i dyrektorem Biura Imprez Zagranicznych. Był znany jako aktywny działacz ochrony przyrody, propagator krajoznawstwa i miłośnik Poznania. Pełnił funkcję prezesa Oddziału Poznańskiego Polskiego Towarzystwa TurystycznoKrajoznawczego, prezesa Zarządu Okręgu Ligi Ochrony Przyrody i członka Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego. Był autorem licznych przewodników krajoznawczo-turystycznych związanych z Poznaniem i Wielkopolską. Publikował także swoje poglądy na interesujące go dziedziny życia kulturalnego. W okresie okupacji hitlerowskiej Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania nie mogło działać. Po zakończeniu wojny Franciszek Jaśkowiak był jednym z głównych działaczy przygotowujących wznowienie działalności Towarzystwa. Na zebraniu organizacyjnym w dniu 6 czerwca 1945 r. wybrano go na prezesa. Pełnił tę funkcję do 10 lipca 1946 r. Był to okres niedługi, ale bardzo ważny. Wzrastała liczba członków do kilkudziesięciu i nawiązano do przedwojennych form działalności. Uwzględniono też aktualne potrzeby miasta zniszczonego w 65% przez wojnę. Towarzystwo uczestniczyło w naradach związanych z odgruzowaniem miasta oraz z planami jego odbudowy. Zmarł w dniu 28 kwietnia 1983 r. w Poznaniu.

Urodził się w dniu 13 maja 1897 r. w Poznaniu. Uczestniczył w Powstaniu Wielkopolskim. Ukończył studia ekonomiczne na Uniwersytecie Poznańskim. Był potem naczelnikiem Wydziału Prezydialnego w Zarządzie Miejskim. We wrześniu 1939 r. był dowódcą I Poznańskiego Baonu Obrony Narodowej. Od 1945 r.
był radcą prawnym w Zarządzie Miejskim, a potem w Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Interesował się działalnością Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania i brał czynny udział w jego pracach. W dniu 10 lipca 1946 r. wybrano go na kolejnego prezesa, którym był przez dwa lata, do 24 kwietnia 1948 r. W tym okresie Towarzystwo okrzepło, nadal uczestniczyło w dyskusjach nad odbudową i nowym kształtowaniem miasta. Zmarł w dniu 17 lipca 1971 w Poznaniu.

FELIKS DROP!ŃSKI (1897 - 1971)
IGNACY Urodził się w dniu 22 grudnia 1888 r. w Komornikach koło DAWID Poznania w rodzinie chłopskiej. Wykształcenie elementarne KACZMAREK uzupełniał przez samokształcenie i na kursach zawodowych.
(1888 - 1975) W latach 1902-1914 pracował w przedsiębiorstwie mierniczomelioracyjnym Pankalla i Krenz w Poznaniu jako uczeń, potem jako technik. Działał też społecznie na Mazurach i Warmii, krzewiąc polskość wśród ludności mazurskiej. W czasie I wojny światowej walczył na froncie zachodnims. Nawrockii nad Sommą został ciężko ranny. W 1919 r. współdziałał w organizowaniu polskich służb technicznych w agendach Naczelnej Rady Ludowej, w Urzędzie Katastralnym i w Urzędzie Osadniczym w Poznaniu. Od 1921 r. był kierownikiem Miejskiego Urzędu Pomiarów. Był wybitnym działaczem społecznym. Od 1906 r. należał do Towarzystwa Śpiewaczego" Harmonia" i był jego wieloletnim prezesem. Współdziałał w powołaniu Polskiego Zjednoczenia Związków Śpiewaczych. W latach 1930 -1932 prezesował Związkowi Zawodowemu Urzędników Miejskich. W okresie okupacji pracował w Poznaniu przy pomiarach. W dniu 10 lutego 1945 r. - jeszcze w czasie walk - objął kierownictwo Wydziału Techniczno- Budowlanego w Zarządzie Miejskim, a od lipca tegoż roku - Wydziału Pomiarów (w 1951 r. przeniesiono go na emeryturę). Od 1908 r. należał też do Stowarzyszenia Techników w Poznaniu i był jego ostatnim prezesem przed rozwiązaniem w 1950 r. Był współzałożycielem Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania i działał w nim czynnie. W dniu 25 kwietnia 1948 r. wybrano go na prezesa Towarzystwa, którym był do dnia 7 lutego 1960 r. Zainicjował regularne wykłady poniedziałkowe o Poznaniu oraz przechadzki po mieście. Liczba członków wzrosła do około 300. W 1970 r. został honorowym członkiem Towarzystwa. Zmarł w dniu 30 listopada 1975 r. w Poznaniu.

JÓZEF GÓRSKI (1904 -1983)
U rodził się w dniu 16 lutego 1904 r. w Śnietni koło Pleszewa.
Był profesorem zwyczajnym prawa Uniwersytetu im. A. Mickiewicza i rektorem Wyższej Szkoły Ekonomicznej Poznania, a także członkiem rad naukowych Instytutu Morskiego w Gdańsku oraz Instytutu Ekonomiki Transportu w Warszawie. Był wybitnym specjalistą w zakresie prawa cywilnego, gospodarczego, morskiego i transportowego. Działał również społecznie jako członek Zrzeszenia Prawników Polskich, Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego i Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Angażował się też w pracach Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania, którego prezesem był przez okresjednego roku, od dnia 8 lutego 1960 r. do 12 lutego 1961 r.
Zmarł w dniu 5 lutego 1983 r. w Poznaniu.

U rodził się w dniu 7 września 1915 r. w N owej Wsi koło Mogilna. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Poznańskim. Podczas okupacji brał udział w ruchu oporu. W 1945 r. działał w Polskim Związku Zachodnim, potem w Wielkopolskim Towarzystwie Kulturalnym oraz Towarzystwie Rozwoju Ziem Zachód- ' nich. Był też członkiem Komisji Kultury Rady Narodowej Miasta Poznania. Od 1957 r. do końca życia był redaktorem Rozgłośni Polskiego Radia w Poznaniu. Był wielkim miłośnikiem tego miasta, działaczem Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania, którego był najdłużej sprawującym swą funkcję
STANISłAW KUBlAK (1915 -1978)prezesem w okresie od dnia 13 lutego 1961 r. do śmierci w dniu 2 sierpnia 1978 r. Towarzystwo rozwinęło w tym czasie różne nowe formy działania, zwłaszcza w zakresie pracy z młodzieżą szkolną. W ramach Towarzystwa wprowadzono podział na komisje (np. Komisja Młodzieżowa, Komisja Estetyki). Liczba członków wzrosła do około 450. Zmarł - jak wspomniano - w dniu 2 sierpnia 1978 r. w Poznaniu.

ZYGMUNT Urodził się w dniu 7 marca 1913 r. w Stęszewie. Ojciec jego WOlNIEWICZ był murarzem. Od 16 roku życia pracował jako fiyzjer w Po(1913-1983) znaniu. Tu uzyskał też maturę, a około 1950 r. ukończył Wydział Prawa Administracyjnego na Uniwersytecie Poznańskim. We wrześniu 1939 r. walczył w Armii Poznań. W latach okupacji pracował w "Telefunken", działał w ruchu oporu. Był działaczem społecznym i politycznym. Podczas okupacji należał do Robotniczej Polskiej Partii Socjalistycznej, od 1945 r. do PPS, a od 1948 r. do PZPR. Był wiceprzewodniczącym Rady Narodowej m. Poznania od 1949 r., a potem sekretarzem Prezydium Rady Narodowej do 1954 r. i następnie jej wiceprzewodniczącym do 1958 r. W latach 1950 -1965 przewodniczył Miejskiemu Komitetowi Społecznego Funduszu Odbudowy Stolicy, w latach 1965 -1973 był zastępcą przewodniczącego Miejskiego Społecznego Komitetu Budowy Szkół i Internatów. Przewodniczył komisjom rewizyjnym Komitetu Budowy Pomnika Powstańca Wielkopolskiego 1918/19 i Komitetu Budowy Domu Weterana. Był członkiem Komitetu Budowy Parku Pomnika Braterstwa Broni na Cytadeli. W latach 1957 -1979 był dyrektorem Wielkopolskiego Wydawnictwa Prasowego Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej "Prasa-KsiążkaRuch" wydatnie je rozwijając.
Czynnie działał przez wiele lat w Towarzystwie Miłośników Miasta Poznania. W dniu 16 października 1978 r. wybrano go na prezesa tego Towarzystwa. Był nim aż do śmierci. Zmarł w dniu 8 lutego 1983 r. w Poznaniu.

STANISłAW NAWROCKI (1925- )
U rodził się w dniu 2 listopada 1925 r. w Parzynowie koło Ostrzeszowa. Ukończył w 1947 r. Gimnazjum i Liceum w Kępnie. Studiował historię na Uniwersytecie Poznańskim. Od 1949 r. jest pracownikiem Archiwum Państwowego w Poznaniu, a od 1972 r. także Uniwersytetu A. Mickiewicza. W dniu 14 marca 1983 r. wybrano go na prezesa Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania.

Przypisy
1 Na podstawie Wielkopolskiego Słownika Biograficznego, Warszawa-Poznań 1983 r., maszynopisów opracowanych przez dra Mariana Paluszkiewicza, informacji zawartych w "Kronice Miasta Poznania" oraz w aktach Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania w Archiwum Państwowym w Poznaniu zestawił Stanisław Nawrocki.