od tey ttiększey liczby płacić patens towe. l i) Akuszerki po wsiach t miastach mnley 1000 mieszkańców liczących. . b. Procedery nieumiesczone lub niewymienione W dołączoney tu taryfie, nie są przez to od wykupienia patentu wolne. Ktoby więc takowy sprawował lub sprawować chciał, obowiązany iest, pod karą .2. postanowiona, Zgłosić się do władzy policviney mteysta swego zamieszkana, podać sposób i rozciągłość procederu i o patent wniosek uczynić. Opłata od takowych stanowi się według zasad, służących dla procederów, którym one to do zysko, . , . wnOSCI wyrownywaJ. Patent do iednego tylko procederu i'aAóeowany bydź może, nia ąc ważność tylko dla tego, na czyie imię wygotowany 20sfał i na proceder, iaki w nim wyrażono. Nikt w ęc niemoże ani odstąp;ć komu in· nemu swego patentu, ani tez procederu .w mm niewyraźonego, na iego fundamen. , Cle sprawowac. $. 8Jeżeli kto doprowadzenia procederu swego potrzebnie Vvecey exemplarzy patentu, mole uzyskać odpisy iego, na'zaswiadczenie władzy policyiney mieyscowey, iako, i iak wit le ich potrzebnie. Tako we wydawane będą na przepisanymstęplu, bez opłaty innych kosztów, Extrahent odpowiedzialny itst za wszelkie nadużycie takowych odpisów. Jeżeli kto kilka rożnych prowadzi procederów, winien rest'na każdy osobny patent wykupić; wulno iest przecież rzemieślniłY iR <;. 10.Nikt niemoże zanosić skargi, wynikaiace*y z iego procederu, ani czynić przed publiczna władzą aktu z przyczyny onego, bez poprzedniego okazania patentu. Sądom i innynv władzom zaleca się ninieyszem, ażeby okazania takowych żądały i dopełnienie tego na wstępie czynności zapisywały. . ". Władze policyjne, Exaktorowie Kon-' sumcyini i ich podwładni ofkyaliści, mocni są i obowiązani, od każdego, ktokolwiek w ich obwodzie iakowy od opłaty patentu' nie wyięty pr-oceder sprawine, żądać okazania sobie patentu. Ktokolwiek takowym lub wierzy teluym odpisem onegoź nie będzie się mógł legitymować, lub leżeli ugruntowane znaydą się zarzuty przeciwko ważności okazanego, winni są natychmiast przełożonym swym doniesienie otem uczynić, a ci mogą i powinni prowadzenie proce'deru zakazać. · «2Patenta w powszechności wydawane będą na rok jeden, mianowicie od LStycznia do ostatniego Grudnia każdego roku i na taki tylko przeciąg czasu są Ważne. Każdy więc prowadzący proceder winien iesf w wyznaczonym czasie przed L stycznia nowy patent na rok następujący postukiwać. Jej żeli kto w ciągu roku rozpoczyna proceder, obowiązany iest, również rra1Y« hmlast patent wykupić i opLtę za kwartał, w który» proceder rozpoczyna, złożyć, to Jest respy od L Stycznia do ostatniego :Qarca, od Iv Kwietnia eto ostatniego Czerwca I t. d. 9- '3Jeżeli kto w cragu roku umrze, nie 3ll>>placiws.zy podatku za kwartał, w którymI umarł, naowczas Snkcessorowie obowiązani są opłatę uiścić. Tym samyit wol -o iest, proceder zmarłego na fundamencie iego patentu i prz.f? , . «opłatę zań uiścili. . 4Jeżeli kto w ciągu roku przechodzi z Jednego do drugiego procederu, na który większa postanowiona iest opłata, tedy otrzyma nowy patent za zwróceniem mianego i dopłatą przewyzki. . iM Jeżeli ktokolwiek w ciągu kwartału zamieszkanie »we zmienia i przenosi w mieysce, gdzie od procederów wyższa postanowiona iest opłata, tedy przewyżkę dopłacić WInIen. Samo z siebie r3 u 8i ę, ze posiadaiąey patent urządzeniom policyinym każdego mieysca, gdzie proceder sprawuie, iest podległy, i w prowadzeniu iego poddać się winien ograniczeniom, iakich dzielne Wykowanie dobrey policyi i wszelkich innych powszechnych ustaw wymaga. V . i9. W celu uzyskania patentu, winni są złożyć zezwolenie małoletni od swych rodziców lub opiekunów, żony od mężów, urzędnicy kraiowi od swych przełożonych, w służbie prywatney żostaiące osoby od swych panów. . 2 0 _ Handel solą, kartami do gry i papierem stępIowym, utrzymywanie prywatnych poczt i prywatnych loteryi, pozostaią nadal zawiełemi od zatwierdzenia właściwey władzy. Niewolno także lekarzom lekarstw wydawać, aptekarzom sztuki lekarskity wykonywać, a faktorom,przez siebie handlu prowadzić. $. 2 1 . s N a procedery, które niezręcznie prowadzone, pospolite stawiaią niebezpieczeństwo, lub też, które publicznego zaufania i nieskazitelności wymagaią, w ten czas tylko patenta udzielane bydź mogą, gdy wprzód poszukiwaiący posiadanie potrzebnych xvhsności w sposób przepisany wykażą. Do tych należą iednakie tylko: x) Oprawcy. 2) Lekarze i chirurgowie wszelkiego gatunku. 3) Aptekarze i laboratorowie. 4) Przysięgli dozorcy olborni. 5) T łómacze, do sądowych czynności i dla procederu. 6) Geometrzy, Niwellatorowie i miernicy , . . . gorsllCZn1. 7) Oberżyści i szynkarze wszelkiego gatunku, włącznie z tymi, którzy dla procederu umeblowane pokoie trzymaią, sypialnie wynaymuią i bawią7 cych gości maią. 8) Stręczarze czeladzi. 9) Expedytorowie towarów i prokuratorowie handlowi. 10) Akuszerki. I i) Justyckomrnissarze, N otaryusze, Pro, kuratorowie. > ia) Jubilery, probierze złota i srebra. 13) Lokaie naiemni. . < " 14) Faktory, oceniacze szkód w towarach na okręcie poniesionych i aukeyonatorOWIe. 15) Przewodnicy okrętowi. 16) Łątkarze. 17) Mularze. 18) Miernicy, ważyciele, brakarze, rozeznawcy gatunku towarów, warstewnicy towarów, i w ogólności wszyscy przeznaczeni do' Wypośrodkowania ilości, iakości i rzetelności gatunku towarów. 19) Budowniczy młynów, )];0) Kommissarze ekonomiczni. 21) Osoby, oprowadzające i wystawuiące na widowisko zwierzęta i inne rzeczy. 22) Osoby, których procederem iest oczy. sczanie trupów i ich ubieranie, 23) Dyrektorowie teatrów. 24) Żeglarze i sternicy okrętów morskich. *6) Biegli w piśmie ł rachubie, iezeli ich zaświadczenia o tosamości lub zfałszowaniu pisma, lub o rzetelności rachunku wiarę publiczną mieć maią. 2 7) Mniszarze trzody chlewney bydła i ko ni. Q 8) Cieśle okrętowi. 2cj) Powrozobieguny, ekwilibrzyści, kuglarze. 30) Grobarze. 31) Lekarze bydła i koni. 32) Fabrykanci Instrumentów chirurgicznych. 33) przełożeni prywatnych domów Obłąkanych. 34) Cieśle. . NQ Do nasZych Regencyów należy, patenta w powierzonych .m departamentach udzielaj i vvygotewywac. One oznaczaią stosownie do taryffy i w zakreślonych tam granicach zasadę opła-y pateiitowey w każdym poiedyńczym przypadku i wydaią patenta według dołączonego tu wzoru pod litu B. J eztli kto mniema słuszny mieć powód ulalenii" się o zbyt wysoko lub niestosownie nałożoną opłatę patentową, winien iest zanieść tików* do Regencyi. Ta każe ie wyindagować, rozpozna i wydadeeyzyą skarżącemu. Droga prawa nie może tu mieć mieysca. Zwierzchności jxolicyine po miastach winny są natychmiast przy ogłoszeniu ninieyszego Edyktu spis osób w obwodzie ich proceder sprawuiących Regencyi podać, w przyszłości zaś każdego roku na 12 tygodni przed f. Stycznia takowy podawać. Spisy te obeymować powinny imię i nazwisko prowadzącegp proceder, sposób procederu, uwagi nad iego rozciągłością, które na oznaczanie zasady opłaty patentowego wpływ maią, tudzież zdanie wzglf * dem zasadyj wedle taryffy Zastosować się malącey. Do układania tych spisów przybiera eię także Urząd Konsumcyiny, i onez wspólnie podpisuie. , . «6. Po wsiach robią spisy takowe Konsyliarze ziemiańscy, postępując tak, iak . poprzedzającym przepijano. .W prowincyacb, gdzie Urzędy nasze w względzie policyinym nie zostaią pod dozorem Konsyliarzy Ziemiańskich, układaią ie Urzędnicy i podail Regencyom. Magistraty, Konsyliarze ziemiańscy i urzędnicy są za rzetelność spisów odpowkdzialni, tak co do dokładności ich, iako też co do rzetelności uwag względem obiętości procederu. Regencye sporządzają następnie patenta, przesyłają ie Magistratom i Konsyliarzor» ziemiańskim, w bieżącym roku, ile można, nayprędzey, na przyszłość zaś przed 1. Styczaia każdorocznie z wykazem podatku patentowego. Magistraty i Konsyliarze ziemiańscy niezwłocznie obwiesczaią ich aadtvscie i obowiązanych do wykupienia wzywała. Żaden patent nie może bydź wydany przed złożeniem półroczney ilości opłaty patentowey, także odbieraiący go winien nazwiska swe na dole podpisać; ieźeli pisać nie umie, tedy Magistrat lub Konsyliarz ziemiański wyrazi to pod patentem. . 28Obowiązek opłaty patentowego poczyna się z dniem 1. Stycznia 1816 opłaca się w dwóch półrocznych ratach w połowie przy wręczeniu patentu, w drugiey połowie d. 1. Lipca. Kto w pierwszey połowie wspomnionyeh miesięcy patentu swego nie odbierze iopłaty nie uiści, przeciwko temuexekucya wymierzoną będzie. Jeżeli ta pozostanie sig dwóch wymienionych miesięcy nie zł i,y epłaty, naówczas kładzie sią areszt na itgo towary lub narzędzia tak dalece, aby procederu prowadzić nie był w stanie. S. 29 . Opłata patentowa uiscza się po miastach do Kass Konsumcymych, po wsiach zaś do Kas Powiatowych. Rozkazuiemy wszystkim Naszym publicznym Władzom, ażeby we wszyj'tkiera postępowały wedle pizepisów niuieyszego Edyktu i uad dopełnieniem iego ściśle czuwały. Berlin dnia 2. Listopada i8>0. (L.S.) FRYDERYK WILHELM. Hardenberg. A. TARYFFApodług kt6tey, stosownie do Edyktu Z dnia 2. List opadu igio, opłata patentowa od procederów ma l-ydź stanowione. KLAS SA PIERWSZA. Jeden Taiar. * Jeden T dar óśm dobrer. Jeden Talar szesnaście dgr. Ioczney opłaty patentowey w zastosowaniu do zysku. i) Wszyscy rzemieślnicy, robiący tylko za umową i bez pomocnika, a) Rzii.icy, naywięąty. 3) Piekarze. nayWięcey za zapłata tylko wypiekający. 4) Płatni Mielcarze, płatni Gorzelnicy, płatni Młynarze. 5) Cieśle i Mularze, sami tylko z iednyra pomagaczem robiący. 6) Szyprowie niewiast iciele na łodziach niźey 30 łasztów zabieraących, łaszt po 60 szefh Berlińskich rachuiąc. 7) Sternicy na statkach morskich niźey 60 łasztów tizymaią y mieszkańców liczących. *6> Muzykanci wie,cey nad dwóch', lecz nie wigcey nad czterech pomocników malący. iż) Akuszerki w 3 wielkich miastachr Berlinie, Królewcu i Wrocławiu. 18) Właściciele sklepów korzennych i łokciowych towarów, w mieyscach njteey joeoludoojci 19) Notaryusze skrybenta nie trzymający, 20) Aptekarze bez pomocników. 21) Kawiarnie utrzymuiący w miastach nizey 3500 ludności. 2a) Robiący Instrumenta mechaniczne, optyczne, chirurgiczne i muzyczne" skoro nietrzymaią pomocnika, 23) Winiarze. 24) Traktyerówie, utrzymuiący w średnich miastach stół dla ludzi ukształconych, a w trzech wielkich miastach: Berlinie, Królewcu i Wrocławiu do drugiego i trzeciego rzędu należący. 25) Izby taneczne dla pospolitszego stanu ludzi utzymuiący. c6) Wszyscy inni prowadzący proceder, a tu nieurniegczeni, którzy wedle podanych lub podobnych zasad klassyfikacyi pod względem zysków swoich d& t «y klasey należą. K LAS S A Ośm Dwanaście Szesnaście Dwadzieścia CZWARTĄ, Talarów roczney opłaty patentowey podług mnieyszego lub większego zysku. 1) Rzemieślnicy, robiący wprawdzie za umową, lecz przy tern i magazyny zapasowe wygotowaney przez siebie roboty utrzymuiący.. 2) Rzeźnicy zakupuiący stadami bydło, biiący i sprzedaiący cząstkowo, którzy rocznie nad go Tal., a niźey 250 Tal. rzeziowego podatku opłaeaią. 3) Piekarze 2-1 do 7 szefli wypiekaiąey, 4) Pasztetnicy i Cukiernicy. 5) Piwowary i gorzelnicy nad 300 szefti lecz nie nad 1000 szefli rocznie potrzebujący. 6} Cieśle i Mularze nad firiu czeladników iuczniówj l e« nie nad 20 utrzymuiący. l 20 łasztath. 8) Szypry rzeczne przy łodziach od 30 do 60 bsztów. <;) Wiktuałami handlujący, którzy tylko, lub naywigcey, hurtem sprzedaj. 10) Młynarze nad 2, nie wigcey zaś nad 4 ganków mail ;y. II} Furmani, Doroszkarze, konie wynaymuiący, utrzymujący 10 du 20 koni. 12) Oberżyści pierwszego rzędu, w średnich, drugiego zaś rzędu w trzech wielkich miastach: Berlinie, Królewcu i Wrocławiu. 13) Chirurgowie, Dentyści, Akuszery w średnich 1 trzech wielkkh miastach. ] 4) Lekarze w średnich, iako i w trzech w.elkich miastach, do liczby naycelnieyszych nie należący. 15) Muzykanci nad 4 pomoinikówmaiąry. 16) Po< Ta arowc ",. uZf-scdzies<ąt Siedmdziesiąt dwa 1 Ośmdzitsiąt cztery J roczney opłaty patentowey w kszego lub miiieyszego zyskumlarg wij * 1) Rzemieślnicy, magazyny robot swych utrzymuiący, i w ogólności na umowę nie robiący. 2) Rztźn cy nad 250 do 1000 Tal. podatku od rzezi opłacaiący, całe trzody i stada bydła zakupujący, uboższych rzeźników w takowe opatruiący, lub w portat h eałkie ładunki mie,sa dostar« czalący. 3) Piekarze 7 do 30 szefli dziennie wypiekaią y. 4) Piwowary i gorzelnicy nie mniey nad 1000 i nie wi<;xey nad 4000 szefli 10<<< cznie potrzebu ący. 5; Cieśle i Mularze wiexey nad 20, nie wi<;cey zaś nad >JO czeladników i uczniów utrzymuiący. 6) Szypry morskie na statkach nad 120 łasztów obeymuiących. 7) Szypry rzeczne na łodziach nad 60 łasztów. 8) Młynarze nad 4, nie wigcey zaś nad 8 ganków maiący. 9) Furmany, Doroszkarze, wynaymuiąA cy ; 00 J coni. s o) Oberżyści pierwszego rzędu w trzech wielkich miastach: Berlinie, Królewcu i Wrocławiu. 11) Nayceinieysi Lekarze z trzech wielkich miast. IV Wszyscy kupcy, albo znaczny cząstkowy'" lub też mniey znaczny hurtowy handel prowadzący. 13) Faktory w wielkich miastach handlowych. 14) Notaryusze z więcey iak dwoma skrybtntami. 15) Justyc-Kommissarze z więcey iak iednym skryber.tem. )];6) Aptekarze w trzech wielkich miastach. xj) Fabryki podeymuiący, którzy do 6tey klassy, wedle wskazanych tamże postanowień,- nie należą. , 19) Robiący instrumenta mechaniczne, optyczne, chirurgiczne i muzykalne, maiący więcey iak dwóch pomocników, 19) Wszyscy inni proceder p-rowadzący, którzy według wskazanych tu lub podobnych zasad klassyfikacyi, w stosunku swych zysków do tey klassy nalecą. KLAS S A SZÓSTA. Dziewięćdziesiąt sześć ' S to dwadzieścia Sto pięćdziesiąf szest > TThlar'ów Dwieście roczney opłaty patentowey w miarę mnieyszego lub większego zysku. j) Wszyscy, których główną gałęzią zarobku są interessa wekslowe i pieniężne. 2) Wszyscy ci, którzy własny lub Kommissyiny handel z zagranicą hurtem prowadzą. 3) Wszyscy właściciele fabryk iakiego bądź rodzalu, w których ciągle 5« R0botników swym kosztem utrzymują. f) Osoby, których ciągłym procederem, podeymować iiweruuki na rachunek rządu lub gmin. 5) Piwowary i gorzelnicy md 4000 sztfli zboża rocznie potrzebuiący. 6) Dystyllatorowie 800 Berlińskich wiader wódki dystyliuiący. 7) Entreprenerowie budowy, cieśle, mularze, powszechnie więcey nad 50 czeladników i uczniów zatrudniaiący. 8) Właściciele młynów nad 8 ganków posiadaiący. g) Garbarze nad 50 dołów maiący. B. PATENT na sprawowanie procederuzamieszkały prosił o udzielenie patentu na sprawowanie procederu iako z pomocnik i oświadczył, iz nietylko przypadaiący wedle taryfy roczni podatek tal. dgr. wyraźnie talarów dgr, w półrocznych ratach, i wprawdzie pierwszą połowę zaraz przy odebraniu patentu, a drugą połowę dnia 1. Lipca chce opłacać, ale tez w wykonywaniu tego procederu zachowywać się wedle wydanych lub wydanemi bydź mogących przepisów policyinych, tudzież wedle dotyczących go postanowień Edyktu z dnia 2. Listopada 1810; zaczćm sporządzony został dla niego ninieyszy patent, na mocy którego wolno mu swoią osobą i wprawdzie przez rok to iest: Grudnia igt rzeczony proceder sprawować i w tym celu pomocy naszych zwierzchności poszukiwać. dnia ( WyciskA KróżewsZo- P ruska Regency a. stępia ) Kro. Dorna. Podpis własnoręczny.. WYCIĄGt ustawy o policyinych stosunkach procederów, W zastosowaniu do Edyktu z dnia 2. Listopada 1810,. tyczącego- sie zaprowadzenia powszechnego podatku patentowego ud procederów, dnia 7. Września 1811 zapadłey. (N a ile pozwolenie prowadzenia procederów zawisłood wykazania sczcgólnjch własności. r Lubo . a 1. Edyktu z dnia a. Listopada wskazał iuź procedery, których pozwolenie prowadzenia zaleźyć ma od wykazania sczególnyeh zdolności, stemwszyśtkiem iescze niektóre inne procedery równemu sczególnemu dozorowi podległemi i zgoła nastęA puiąre przepisy w tey mierze zatho wy wa-nem byd£mai%. . 83(Co sir tytzy wychowu, edukacyi i kształcenia młodzieży.) Prywatni uczyeiele, guwernerowie, czyli tswdniacy się wychowem młodzi, podo*bniez' guwernantki \ iiczycleffi, 'ttr pypsa» tnych domach tym celem trzymane, nie potrzebuj ładnego pozwolenia, i patentm procederowego. . 84- \ Trudniący się prywatnie udzielaniem , nauki w umieięmoSciach i sztukach takoż, niepotrzebuie tym końcem sczególnego pozwolenia i sczególnego patentu procederowego. Kto zaś tych obiektów uczy w szkole dla każdego otwartey, winien mieć na to> pozwolenie i takowe wyiednać sobie u Prowincyalney Deputacyi Szkolney. Nie opłaca się podatek patentowy« . . 86_ Toż" rozumi się o nauczycielkach 1 wychowawczyniach, publiczne szkoły czylii pensye utrzymui Acych.. $' 8 7 - Dyrektorom widowisk teatralnych tylko za< przychyleniem się Wydziału ogólney Policyr patent udzielonym bydź może. W konsensie oznaczony bydź po\ vinien wyraźnie czas i miasta, dla których iest ważnym. · 88* Teatra dworskie, od bezpośredniey zawisłe apprsbacyi, nie potrzebuj patentu. - 89Q z d r o w i e. J Lekarzom i chirurgom wszelkiego row dzaiu, aptekarzom, laborantom, konowałom, patent udzielonym tylko bydź mole na fundamencie uzyskanego od Regencyi Prowirfcyalaey zaświadczenia, zdolności ich uznaiijcego. Jak dalece dozwalanembydźma zakładanie nowych apteka osobna l wskaże ustawa;. 9°_ Akuszerki tylko na mocy otrzymanegokonsemu od Fizyka Powiatowego, patent uzyskać mogą;.. . 91.. Prywatne domy obłąkanych I ćhonycii ney policyi m bydź zakładane. P'abrykanci instrumentów chirurgicznych winni są wylegitymować się atestem kwalifikacyi, otrzymanym od Regencyi Prowincyalney, końcem uzyskania patentu. $. 93(Puwnictwo.) Justyc - Kommissarzom, Notaryuszom, Prokuratorom, udzielonym bydź me ze patent procederowy iedynie za okazaniem kh patentów nominacyinych, lub konsensu ze strony Zwierzchniego kraiowego sa du Prowincyalnego. $. 94. (Budownictwo. ) Architekci, cieśle buduiAcy młyny, cieśle buduiący statki wodne, cieśle stawiający domy, mularze, rurmistize i studniarze, końcem uzyskania patentu winni złożyć świadectwo Regencyi Prowincyalney, iź do sprawowania procederu prawnie si umocowanI. . 93, Swiadectwo to niema bydź teraz odmówione nikomu, kto posiada prawo sprawowania na swl rękę wymienionych procederów. Kto zaś piocederów takowych dotąd na swą rękę nieprowadził , winien się celem pozyskania tego świadectwa sczególnie wylegitymować. . 96. Architekci do swey legitymacyi potrzebuią atest examinacyiny zwierzchnicy Deputacyi Budowniczey. W iakim eposobie cieśle okrętowi na przyszłość co do ich procederu legitymować się winni, ogłoszono iuź urządzeniem z dnia 1 8. Marca r. z. dla prowincyów nad brzegami morza położonych. > 98. Końcem examinowania tych, którzybyw"przyszłości osieść chcieli iako cieśle młyn; ni, cieśle domów, mularze, rutmistrze i studniarze, ustanowione będą Komrnissye w mianach, w procedery nayzamożnieyszych. $. 99. ' Regencye Prowincyalne mai$ zlecenie, urządzenia pomienionych Komrnissyów z zatwierdzeniem Wydziału dla rzemiosł. . 1 QO. N a mocy atestów examinacymych tych. Kommissyi, wyttaią Regencye potrzebne wedle . 94. świadectwa. 4 101. Mogą także bydź wydawane patenta nt roboty napraukowe mularskie, na mocy pozwolenia Powiatowego Budowniczego. Roboty iednak naprawkowe wyraźnie nie daley, iak na bielenie, naprawki tynku, tudzież zaprawienie wypadłych kamieni, cegły lub dachówki rozciągać się moga_. « . 102. (Poiicya Ogniowa.) Ktoby zaś odtąd iako garncarz lub fabrykant pieców, na mocy swego patentu, chciał uzyskać prawo stawiania pieców, powinien wylegitymować się do tego zezwoleniem Budowniczego Powiatowego na piśmie. K .. . k 5,0 3 - d d . k omlnlarzom, torzy otą la o maystrowie w kraiu osiadłymi byli, patent iako takim i nadal ma bydź udzielany. Ci zaś, którzy odtąd iako Kominiarze osiąść zechce, uzyskaią patent tylko na mocy zaświadczenia Powiatowego Budowniczego. $. i 04_ Z powodów policyinych utrzymuią się okręgi prawem przymuszalącem kominiarzom wskazane, ponieważ ci za pilne wykonywanie swey powinności są odpowiedzialni i w swych okręgach do tego zobo. . WIązanI. . n o . (Żegluga niorskd.) Faktory, ocenieniacze szkód W towarach chunki ładunków okrętowych, iedynie za Świadectwem Regencyi, iź prawnie do prowadzenia swego procederu są umocowani, patent uzyskać mogą. . 11.. To prawne umocowanie zasadza się albo na d6tadczasowera umiesczeniu i beznagannem pożyciu, lub na nowem udzieleniu funkcyi. } . 112. Ostatnie zależy odtąd od wyborukupców mieyscowych i od potwierdzenia rządowego. W Prowincyach, gdzie się znayduią Kornmissye handlowe, porucża im Regencya examinowanie wybrany cli osób; gdzie ich niernasz, rzeczą iest Regencyi, przekonać się w innym dogodnym sposobie o zdatności wybranego. . 113. Expedytorowie, Prokuratorowie, miernicy, waźyciele, brakarze, rozeznawcy gatunku towarów, warsztewnicy, zgoła wszystkie publicznie ustanowione osoby do stwierdzania ii ości i iakości towarów, lub rzetelnego onych pakow&nia, iedynie tylko ża atestem Policyi mieysfowey, z- htruść ich poświadczającym, patent uzyskać mogą. · 1 4 ; Takowe świadectwa niernogą teraz bydź odmówione tym, którzy dnia 1. Stycznia 1816 iuż się w wykonywaniu obowiązków tego rodzaiu znayduią, i przeciw których uczciwości nic niema do zarzucenia. , < i' 5 v r W przyszłości, zdatność takowych 030b do sprawowania obowiązków tego rodzaiu, poltgać będzie na wyborze stanu kupieckiego i potwierdzeniu władzy policyiney mleyscowey. ._ rr6y. Gdzie znayduią się wagi mieyskie, które nie są sczególnie dla hurtowego handluprzeznaczone, tam Magistrat ustanawia waŹYcieła. . 117. Niemoźe iednak narzucać miastu waźycieła, przeciw któremu Reprezentanci mia A sta protestuią. . 118. (Procedery eczegolniey wierzytelnego udowodnieni» zdutnosu wymjgaiące.) Geometrowie i Niwellatorowie, mogą tylko razyskać patent za świadectwem Re« gencyi, iź prawnie iako takowi są ustanowieni. Powierzanie im urzędu poprzedzać powinien, iak dotąd, Examen, przed techniczną zwierchnią Deputacyą Budowniczą złożony. . 119._ Komm;ssarzy Ekonomicznych ustanawiaią Regencye i udzielaią im atest zdatności, bez którego patent wydany im bydź niemoźe. . 120. Geometrów górnicznych i przysięgłych dozorców olbornych, iako urzędników krajowych, ustanawiają tylko zwierzchnie Olbory, które nadaią także pozwolenie fabrykowania saletry, do regału górniczego nalezącey. . 12 1. Kommissarzów Ekonomicznych i tłómaczów dla sądowych czynności i dla procederu; biegłych w pisaniu i rachubie, skoro ich atesta względem tosamości lub sfałszowania pisma iakiego, lub względem rzetelności iakiego rachunku, maią mieć wiarę publiczną, ustanawiaią tak Regencye, iako tez Zwierzchnie Sądy kraiowe pod takimźe warunkiem (i. 11 o.) . ,122\ Kommissanci, którzy nie same kupieckie sprawunki odbywaią, ale tez z podeymowania się innych poleceń professyą robią, mogą tylko za wyraźną aprobacyą mieyscowey władzy Policyiney patent uzyskać. bierają patent tylko na mocy świadectwa mieyscowey władzy Policyiney, ze proceder swóy iui przed i. Stycznia igi6 roku sprawowali i ze maią imię nieposzlakowane, lub na mocy świadectwa zrlatności przez Regeucyą wydanego. . 1-2 1Swiadectwa dla Probierzy złota i śre-bra «dzitlane bydź ma;/'. tylko na fundamencie examinu, odbywanego przed zwierzchnościami, rzetelność wagi sprawdzaiąctmi, które wkrótce w Berlinie, w Królewcu w Prusiech i w Wrocławiu, ustanowione , będą. Swiadectwa zaś dla Jubilerów udzielane bydź maią iedynie na fundamencie moralnego przekonania się o ich . . pay UCZCIwsze Ul; pozy CI u« Probierzami złota i srebra są ci, którzy z probierstwa professyą robią, i których próby publiczną wia-ręmaią. Złotnicy i ci, którzy około sreber robią, niepotrzebnie dla uzyskania patentu, wskazaney . 123 legitymacyi. Zachowuie sie, atoli postanowienie dozoru nad czystym składem kruszców, które wyrabiaią. . 12&- - (Handel xiazkttmi i obiektami ktmwtu'w.) Tym, którzy w 1. dniu Stycznia 1816. mź iako handluiacy x;ąźkami i obiektami kunsztów, iako drukarze, iako trzymający biblioteki do czytania, iako Antikwaryusze osiadłymi byli, wydany bydź ma patent ra świadectwem mieyscowey zwierzehHości Policyiney, która tak to, iako teź. ich uczciwe postępowanie poświadcza. . J97. Kto zaś leseze w dniu 1. Stycznia 18 > &. wwspomnionym procederze niezostawał r niemoź» uzyskać patents iak za zezwoleń miem Regencyi. J. tsg. Regencye odbioią od naywyzszego urzędu cenzury przepis, pod iakiemi warunkami takowe zezwolenie udzielać mogąSwiadectwo zdatnośti i legitymacy«, które stos .wnie do poprzednich . przy wykupowaniu patentu składane bydź powinny, służą w ogólności na całe życie T Y., & 13o, Jtzeli takowe zezwolenie cofniętem zostanie przez właściwa: zwierzchność, naówczas zawiadomi ną o tern bydź powinna, władza mieyscowa i odnowienie patenta wzbronione. . »3»N CProceder niższego gatunku, na który PoTicya bezpieczeństwa tczcgńlniey czuwać powinna.). Gościnni i szynkarze wszelkiego gatunku" łącząc wto tych, 'którzy dla procederu naymtuą meblowane pokoie, na nocleg ptzyimuią i bawiących gości utrzymuią, daiey pozyczaiący pieniądze na zastaw, strgezarze, lokaie naiemni, osoby trudniące si z proc ech-m cpysczeniem i ubieraniem: umarłych, - ci którzy handluią starzyzna sukien, bielizny i pościelą, połamaner». * srebrem, staremi galonami, starem zelestwem i inne mi staremi naczyniami krusczowemi, obaosiciele i przedawacze pism ulotnych, obrazów i drukowanych pism dla niiszey klassy ludzi; nakoniec ci,ł któktórzy utrzymuią publiczne tańcownie i fechtarnie, czyby oni iuz dotąd szli tym procederem lub dopiero nim iść zaczęli" każdą rażą przy wykupieniu patentu,. winni są okazać świadectwo urzędu Policyjnego mieyscowego, niedawnieysze nad 4iy tygodnie, ii dozwolone im iest przedsięwzięcie łub dalsze spiawowanie procederu na rok przyszły; bez tego albowiem, patentu uzyskać niemogę. 9. 132. To atoli ŚWiadectwo niemoze bydf od aż dotąd uczciwie piowadzili, i do żadnych ugruntowanych, zażaleń powodu niedali* . 133Udzielenie tego świadectwa dla tych, którzy podobny sposób do życia obieraj, lub od innych chcą przeiąć, zostawia sig zupełnie uznaniu Policy-, i w przypadku odmówienia go, wolne iest odwołanie sig do wyźszey władzy Policyiney. . '34Oprawcy w równym sposobie i pod waTunkami \ vi. 131. 132. 133. obigtymi, · świadectwem władzy Policyiney PowiataJI\-ey tak wzglgdem przedsigwzigcia, iako tez wzglądem dabzć-go prowadzenia procederu, legitymować sig powinni. Regencye odbiorą instrukcyą, w iakim sposobie wspomnior.e władze postgpować sobie winny przy udzielaniu podobnych świadectw. . 135Osobom po kiaiu dla procederu "krążącym, tylko za złożeniem pozwolenia - liege acy i patent ma- bydź udzielony. J' ł 3 6 , Do tych nalezą w sczególności, krążący kramarze wszelkiego gatunku. Poinigdzy tymi iednak rozumieć sig niemocą, kupcy, fabrykanci i rzemieślnicy, którzy z swemi towarami iarmarki odwietlzaia, i oneź tamże w otwartych kramach lub taszach przedawaią; ani włościanie i rzemieślnicy wieyscy, którzy swe produkta na targ przywożą; lecz ci tylko, któTzy z własne mi lub obcemi produktami, prócz mieysca zamieszkania swego, po innych mieyscach krążą, i po traktach, austeryach i prywatnych domach, one przedaią. -A37Daley ludzie krążący po Teram dla skupowania TZeczy i dla zbieranki wszelkiego rodzaiu. Do tych nie należą iednakźe ci,którzy ieźdzą pobrani koAcemznfojpowai>la tnateryałów" dla własney fabrykacyi, co owszem na mocy patentu fabrykacymege i paszportu Policymego, bez przeszkody dziać sig może. Ani ci, którzy zwiedzaią krmarki, ażeby tamie towary na odprzedanie hurtem zakapować; lecz ci tylko, których procederem iest, po kraiu ieżdzić, ażeby w domach prywatnych, gościńcach, lub na drogach publicznych towary iakiegoźkolwiek gatunku na odprzedanie nabywać. % 138. · Daley mniszarze wieprzów, bydła i koni, naprawiacze kociełków, oplatacze garnków, slilitrze, ieźeli ostatni w taszach procederu swego niewykonywaią. . · » 3 9Nakonlec łątkarze, kordyzanty, ekwiltbrzyści, kuglarze, prowadzaiący zwierzęta, podróźuiące muzykant y, zgoła wszyscy, którzy krążą po kraiu z tym lub owym obiektem dla zysku. . 40. Wszyscy w . 136 do 139. wyrazem procedernicy, winni starać sig o pozwolenie Regencyów, wktórych Departamencie proceder awóy chcą sprawować. . 41Jeżeli ich wędrówki rozciągaią się przez dwa lub trzy ościenne Departamenta, tedy należy od właściwych Regencyi poszukiwać zezwolenia. · %. 142. N a rozległość całego Państwa ważne pozwolenie, może tylko udzielić Wydział Policy i powszechney, który w takowym przypadku wszystkie Regencye o tern zawiadomi. . H3Pozwolenie wedle . 140 -142. obeyrnować powinno zupełny rysopis osoby proceder prowadzącey, i nawet iey podpi», ieżeli pisać umie. Udziela się zwykle na trzy lata, po których upłynieniu nadal od trzech do trzech łat przedłużane bydź może przez zapisywanie na niem przedłużonego terminu. & 146. Zwierzrhnościom, udzielaiącym lub przedłużającym takowe pozwolenia, zostawiony iest dowolny wybór środków przcb nania się o pewności i rzetelności poszukiwaiącego. . 4 7 . Takowych pozwoleń fub przedłużeń maią prawo odmówić, ieżeli im niedostaie tey pewności, a przeciw temu tylko odwołać się można do naybliźszey wyźszey władzy Połicyiney. . 48Osiadłe i znaiome osoby powinny nadto corocznie wyiednać sobie u Władzy Połicyiney mieysca swego zamieszkania zaświadczenie na pozwoleniu zapisane, iako przeciw ich uczciwości żadne ugruntowane niezaszło Zażalenie. . 149Nieosiadłe w kraiach Pjruskich lub nieznajome osoby, powinny co miesiąc od władzy Połicyiney mieysca swego pobytu takie świadectwo, iak w g . 148, wyiednać. Patent na wyrażone wg. 136-139 procedery, może tylko bydź wydany na mocy takich pozwoleń, które ,ś.wiadŁCtwami . 145. 14u;. przepisanemi, należycie sa, opatrzone, a z który eh ostatnie czterech tygodni nieprzechodzi. <;Protedera, przy których dochody Kass publicznych j>a usczerbek wystawione.) Handel kolonialne mi i innemi wysokoimpostowanemi towarami, iako to: wina zagraniczne, likwory i tym podobne, również fabryki, które podobne towary wyrabiaią, n. p. kręcenie tabaki i fabrykitabak, mogą mlec mleysce po "wslacK tylko za wyrainem.pozwoleniem Deputacyów Podatkowych Regencyjnych, w ten czas dopiero udzielaiiem, gdy opłaty do skarbu przez urządzoną kontrollę dostatecznie są zabezpieczone. S. r5 «. (Uwolnienie od MępU i szportlow świadectw końcem nabycia patentów udzielanych.) Wszelkie świadectwa iedyme w celu uzyskania na ich fundamencie patentu udzielane, wychodzić powinny bez opłaty stępia i szportlow, albowiem nie iest zamkrem, podwyższać ubocznie podatek patentowy opłacaniem stępia i szportli. , . '53Expedycye zaś, które tylko w potrzebie za dowód przy poszukiwaniu patentu służą, a z resztą bez wyraźnego; odwołania się do niego, są wydawane, i nadal wedle prztpisaney taxy stęplowey i szportułowey, opłacane bydź powinny. S. '54A Stosunki procederowe cudzoziemców.) Cudzoziemcy przybywa ący tylko do kraiu w celu zakup-iwan'a artykułów na jarmarkach lub tygodniowych targach, niepotrzebuią tym końcem patentu'. . 155. Cudzoziemcy zaś przybywaiący na jarmarki 1 targi dla przedawania towarów lub dla odbywania sprawunków kommissowych, spedycyinych i wekslowych, lub szukaiący zamówień na swe towary, powinni opłacić patent. Na iarmarku zaś Frankfortskim, opłata Jarmarcznego od przedsiących uisczana, zastępuie podatek patentowy, i z tego powodu niepotrzebuią w tym celu patentu. S. 15 6 . Dozwolone iest cudzoziemcom wykupowauie także cwierćrocznego tylko patentu, skoro sprawunki swe w kraiu koń ient iest udzielony. - 157. W takich poiedyńezych zdarzeniach, gdzie chodzi o sczególne zdolności osobiste, mocen iest każdy uczciwy i nieposzlakowany mieszkaniec kraiu użyć pomocy cudzoziemca, w którym sczególne pokłada zaufanie. Lecz i ten musi bydź człowiekiem niepodeyizanym. . 1 A8* Na ile cudzoziemcy do sczególnych posług w kraiach Pruskich użyci, do podatków i ciężarów pocienieni bydź maią-, z przyczyny rozlicznośei wydarzeń, zostawia się rozpoznaniu Regeneyów. Cudzoziemcy zaś, którzy przybywaią eo kraiu dla ofiarowania swych posług w okolicznościach procederowych, lub którzy naumyślnie zapisani, posług swych nie na iednym tylko pewnym przedmiocie @graniczai;l, * ponosić winni Wszelkie be"z wyiAtku cigźary, do których ponoszeniakralowey" w tym- samym znayduiąc sie przypadku, byliby obowiązanymi, . Wedle tego, mianowicie furmani zagraniczni, przybywaiący do kraiu dla podigeia się frachtu, wykupić powinni patent. Furmani zaś i s-zypry, przybywający z obcych mieysc z towarami, tylko w powrocie la.hmki przyimuiąc, lub tylko trefunkow» w przeiezdzie cóżkolwiek zabieraiąc A niepotrzebuią furmańskiego patentu. . 160. Sprawowanie procederu krążeniem pokraiu, z sczególnych tylko powodów ma bydź cudzoziemcom przez Regencye udzielane, a przepisy . 135- 150 sczegót» niey do nich z przyzwoitym rygorem ID>-' winny bydź stosowane. Dan w Berlinie dnia 7. Września 1811' (podp.) FRYDERYK WILHELMde Hardmb trg.