GAZETA Wielkiego Xiestwa POZNANSKIEGO Nro. 40. w SrodA dnia 20. Maja i8»8« OBWIESCZENIE URZĘDOWE. W ydany pod dniem 4tym Kwietniar.b. -względem przywrócenia porządku hypotecznego w Wielkiem Xicstwie' Poznańskiem w Powiatach Chełmińskim i Michałowskim, i w Mieście Toruniu,. Patent osnowy' nastcpui%cćy.:: MFRYDER LM:Z Bożey ŁaskI, Kroł Pruski etc. etc. . Postanowiwszy w wydanym dnia ggo Listopada 18»6 roku Patencie wzglądem przywrócenia Praw i Sadownictwa N aszego w Wielkiem Xigstwie Poznaiiskiemi w połączonych z Zachodniemi Prusami Powiatach Chełmińskim i Michałowskim, tudzież w mieście Toruniu, iz Hypoteki w tychże Prowincyach urządzone znowu' bydź T a l.I, podług Oirdynacyi Hypoteczney z dnia 1\ o. Grudnia 1783. - Po zasilgnieniu zdania Rady Stanu, - stano.1\. wlemy.co nast pUle: : r. Wszelkie, przez byłe Zachodnio>. i Południowo-Pruskie Władze hypoteczne aź do ich w roku 1806 lub późniey zaszłego rozwiązania, w założonych według przepisów Księgach hypotecznych zdziałane wpisy i wymazania praw hypotecznych, ov wszelkie wydane w tey mierze wykazy wodztelne i ważne i względem wszelkich w ten sposób iuż wciągnionych praw realnych żadne na nowo zgłoszenie się i wpisanie nie iest potrzebneai. . 2. Natomiast od czasu rozwiązania Władz Pruskich uregulowane przez O>ądy i Zachowawców czyli Konserwatorów hipotecznych X ęstwa Warszawskiego, tytuły possessyi, muszą bydź*odnowionemi, a in tabulowaue pretensye, celem zachowania ich prawa realnego, na nowo doniesionemi i w Księgi hypoteczne wpisanemi. Jeżeli zaś pretensye, do ksiąg bypotecznych przed rzeczoną epoką zaciągnione, późniey znowu wymazanemi zostały, zachowanie przy tern przepisów prawnych, udowodnionem bydź powinno. . 3. Gdzie księgi hypoteczney, według przepisów Oidynacyi hypoteczney, urządzoney wcale iescze nie ma, tam takowa założoną bydź powinna. . 4Urządzenie na nowo Hypotek ma bydź w Wielkióm Xię3twie Poznańskiem, co się tyczy dóbr dawnićy exempti fon, uskutecznione przez dwie oddzielne Kommissye, z których iedna w Poznaniu, dla Obwodu Regencyinego Poznańskiego, druga w Bydgoszczy dla Obwodu Regencytnego Bydgoskiego ustanowioną będzie. - Urządzone ze wszyetkiem księgi hypotetzne, oddadzą Kommissye Sądom Ziemiańskim, końcem dalszego czynności hypotecznych załatwiania. Co do wszelkich innych gruntów, Sądy Ziemiańskie« w których okręgu są położone, zayrną »ię przywróceniem l ub początkowćm hypotek urządzeniem. . 5W przyłączonych do zachodnich Pruss Powiatach Chełmińskim i Michałowskim,tudzież w mieście Toruniu Główny Sąd Ziemiański w Kwidzynie żmudni się prrY. wróceniem hypotek dóbr exempti fori, wszelkich zaś innych gruntów właściwe Sądy Ziemiańskie i mieyskie. Każdy posiadacz własności nieruchomey lub iakov.ego do zapisania w księdz* hypoteczney uwłaśnionego prawa, przez się istnącego i bez posiadania lakiegokolwiek gruntu wykonywać się mogącego, skoroby własność iego podług $. 1. intabulowaną iescze nie była, powinien zgłosić się do Władzy hypoteczney, wykdź zaintabulowaną, imiennie wskazać, i dokładnie oznaczyć; ci zaś co zaintabulowania prawnych, cayli taynych hypotek źądaią, powinni zarazem wykazać fiuidanr.eiit, na którym doniesione prawo realne ma się zasadzać. . 8Wezwanie ninieysze nie ściąga się iedynie do tych, co pretensye pieniężne, bądź z mocy hypotek, lub względem summ zaległych, pochodzących z kontraktów kupna i przedaiy, ze stosunków małżeńskich lub spadkowych, bądź z Jakiegokolwiek innego powodu mieć mniemaią; ale oraz i do tyci), którzy pretensyą o własność lub pretensyą substytucyjną, izeczowe prawo użytkowania, daniny gruntowe, lub inne tym podobne prawa, własność lub dyspo« Zycyą obecnego posiadacza ścieśniające, mieć twierdzą. 6. 9. Osobiste zaś lub wexlowe dłtigi, nie wchodzą do zakresu ustawy ninieyszey, iak zgoła to wszystko, co się do wpisania w księgi h) poteczne nie uwłaśnia. $. 10. Pretensye realne, które wskutek ninieyszego wezwama, w czasie oznaczanym aż do pierwszego dnia Czerwca IgiQ. należycie będą donitsione i wyfoza.e, według porządku zgłoszenia się, do ksiąg hypotecznych wniesione i onymże przezto wszelkie prawa, iakie ustawy teraźnieysze do ta kiego przywiania wp'su, nadane będą. $. J 1 . Wolno atoli każdemu pretensyą realną posiadriavtmu, ażeby, obawiaiąc sę uscztrbku z wcześniejszego innych osób zgłoszenia, srarał się o roztrza,iniene swego prawą pieiwszeństwa wedle ustaw dotychczasowych drogą postępowaniu sądowego, i p następne ustanowienie porfcąuku wpisów w księdze hypoteczney. Wniosek o takowe roztrząsnienie powinien ie* dnakźe do pierwszego dnia Grudnia 1819 bydź uczynionym. Jeżeli to nie nastąpi, pozostanie się na zawsze przy koleynym porządku, w iakim pretensye do księgi hypoteczney według czasu zgłoszenia się wciągnione zostały, i przyszłe klassyfikaeye Jedynie do niego stosować się powin ny. . 1 2. Wreszcie czas zgłoszenia stanowi koley wpisów względem tych tylko praw realnych, które w epoce obwiesczenia Patentu ninieyszego istotnie już mieysce miały; późnieysze zaś za rychleyszemi iśdź muszą. . 13Nie zgłaszaiący się zatrzyma wprawdzie prawa swe do osoby dłużnika, lub iego Sukcesorów i może nawet trzymać się gruntu dotychczasową iego hypoteką obciążonego, ieźeli takowy znayduie się iescze w ręku obecnego, to iest (grunt w czasie terminu prekluzyinego posiadającego) właściciela; przeciw trzeciey zaś osobie i ku ićy usczerbkowi, wierzyciel takowy, prawa realnego we względzie nieruchomości wykonywać nie może. ]j. 14. Ktoby więc dopiero po pierwszym dniu Czerwca i&iy zgłosił się ze skargą windikacyiną lub z irmemi do takowego gruntu pretensyami własności dotyczącemi, teh słuchanym t> Iko bydź może 2 niemi przeciwko teraźiiieyszemu właścicielowi, jeżeli dobra iescze w ręku iego zntiyduią się, i w razie wygraney winien uznać wszystkie do tćy pory na debrach zapisane hypoteki, i zasppkoić z nicliźe osoby, pre:er>sye tarkowe marące, tak, iak gdyby im sam prawa ich był nadał. dniu Czerwca ig iy"z mną pretensyą realną własności, niedotyczącą, ą .grunt znaydował się Jeszcze? w ręku obecnego właściciela, ma \ \-prawcteie wierzyciel takowy również iescze* bydź słuchanym prząciw właścicielowi, i. pozyskać wolność trzymal\ nia się gruntu, onemuź zobol\igzanggc;, umiesczotiym bydź powinien za wszystkie mi do' tey pory w księdze hipq: teczney zapisanemi luz pretensyami, i nie wolno mu z osiągnionego piawa realnego ku ich szkodzie korzystać. Gdyby dobra po pierwszym dniu Czerwca 181 g trzeciemu posiadaczowi sprzedane były, ci, co z realnemi pretensyami zgłosić się zaniedbali, utracaią zupełnie do dóbr swe prawa, i niewomo Z powodu tego ani trzeciego posiadacza, ani tych, którzy od niego prawa nabyli w niczem naruszać, lub pretensye do nich rościć. Opieszały wierzyciel realny może tylko poszukiwać praw swoich na swym dłużniku, iego Sukcessorach i innym kh maiątku. . » 7 - Od pierwszego dnia Czerwca 1819 odbywać się maią czynności hipoteczne iedynie według, ordynacyi hipotecznćy 2 dnia 20. Grudnia 1783, i według późnieyszych w tćy mierze przepisów. Gdy zaś doświadczenie okazało zbyteczność utrzymywania księgi ingrossacyinćy, oidynacya więc hipoteczna w tym się odmienia punkcie, i odtąd osobne księgi ingrossacyine utrzymywanemi bydź nie maiąpłaty stempla wszystkim urządzenia łupo» tecznego dotyczącym się czynnościom, które sę do pierwszego dnia CzeiWca J g 1 Q wydarzą" uwalniając ie oraz od opłat i , należności sadowych w taxie szportlo-ACy przepisanych.... Na nieuchronne tylko wydatki gotowe" których zaliczenie kassy Nasze*w razie potrzeby podeymą, zażądaną bydź ma od posiaćaczów dóbr i pretendentów .realnych mała kwota ogułowa, da przedmiotu rzeczy zastosowaną. · Nakorriec rozkazuiemy Naszemu naywyzszemu Sądowi Appelbcyinemu w Poznaniu i Naszemu głównemu Sądowi Ziemiańskiemu w Kwidzynie, ażeby Patent nmieyszy niezwłocznie 4 podały do powszechnćy w kraju i za granicą wiadomości,- oraz aby przy urządzeniu hipotek nie tylko'do osnowy onegoź sumiennie się stosowały, ale też, izby przepisy te od wszystkich Władz sądowych należycie zachowanetni były, dopilnowały. W dowód czego Patent ten własną Naszą ręką podpisany i wielką Naszą pieczęcią Królewską stwierdzony. Dan w Berlinie dnia 4. Kwietnia 1818* (podp.) Fryderyk Wilhelm. C. Xiążę H arde n b e rg. Alten stein. xa zgodność Friese. · 18- podaicslę nlnleyszem do wiadomości pS_l Chcąc sprawie k mo ności Interessen« wszechney z tern oznaymieniem, iż w cetom ulżenie, zapewniamy; wolność od 0- lu przywiedzenia obigtego w $. 4. tegoż missya Hipoteczna w Poznaniu trudnić sig będzie uregulowaniem Hipotek dóbr daWniey wyłączonych (Dóbr szlacheckich), w powiatach Poznańskim, Bukowskim, SzamotuIskim, Obornickim, Szrodzkim, Szremskim, Krotoszyńskim, Pleszewskim, Odalanowskim, Ostrzeszowskim, Wachowskim, Krobskim, Kościańskim, Międzyrzeckim, Międzychodzkim, Babimostskim i Pyzdrskim co do części do Pruss naleźącey; a Kommissya hipoteczna w Bydgoszczy trudnić się będzie urządzeniem Hipotek dóbr tegoż samego rodzaju w Powiatach Wyrzyskim, Chodziezkim, Czarnikowskim, Bydgoskim, Inowrocławskim, Szubińskim, Gnieźnieńskim, Wągrowieckrm i Mogilnowskim. Obwody Sądów Ziemiańskich, do których przywrócenie lub pierwsze urządzenie hipotek posiadło, lei Ziemskich, nieszlacheckich, i mieyskich należy, w tym sposobie są uregulowane, iź powiaty Poznański, Bukowski, SzamotuIski, Obornicki, Szrodzki.i Szremski Sądowi Ziemiańskiemu w Poznaniu, a Powiaty Krotoszyński, Pleszeweki, Odalanowski i Ostrzeszowski Sądowi Ziemiańskiemu W Krotoszynie, 'Powiaty zaś Wschowski, Krobski, i Kościański, Sądowi Ziemiańskiemu w Wschowie; Powiaty Międzyrzecki, Międzychodzki i Babimostski Sądowi Ziemiańskiemu w Międzyrzeczul\ Powiaty Wyrzyski, Chodziezki i Czarniko; wski Sądowi Ziemiańskiemu w Pile, Powiaty zaś Bydgoski, Inowrocławski i Szubiński Sądowi Ziemiańskiemu w Bydgoszczy, a Powiaty Gnieźnieński, Wągrowiecki, Mogilnowsl'.i i Pyzdrski, co do części do Pruss nakźącey, Sądowi Ziemiańskiemu w Gnieźnie są przydzielone. Uregulowanie zaś Hipotek miasta Szaromyśla i folwarków Briikenhuffi NiederhoiP, tudzież dóbr szlacheckich Grochowa, iako tez znayduiących się w nich oddzielnych posiadłości, które dawniey do powiatu Międzyrzeckiego należały, a teraz do Powiatu Sternbergskiego w N owe y Marchii są przyłączone, nastąpi pizez Główny Sąd Ziemiański w Pfankforcie nad Odrą, i przez Sąd Ziemiańsko-Mieyski w Zilenzig, w miarę, ile tez posiadłości teraz Jurysdykcyi iednego lub drugiego są podległe. Poznań dnia 12. Maja 1818» Królewsko- Pruski N aywyźszy Sąd Appellacyiay Wielkiege Xiestwa Poznańskiego. ScMnermarh JW. Z e r b o n i di S p o s u t t i , iN aczelny Pr«z»s vV.Xies'wa Poznańikiego, powrócił tu wczony rano z Warszawy. Z War&bnwy dnia 12. Slaia. SEYM KROLEsrwA PULsKIEGO Izba Poselska. Posiedzenie dnia ?je Kwietnia Gdy Izba Poselska o prztzi.aczoney godzir.ie zebrała się, JVV. Murszałtrk zagaił posiedzenie mówiąc, iż po ukończeniu działań obradom Seymcjwym przeznaczonych w przedmiocie prawodawczym, do równie ważnych przystąpić dziś ma Izba czynności, gdzie to wielkie dobrodzieystwo, Konetytucyą N arodowi przez naylepszego z królów zapewnione, ma zosiać rozwinięciu. - "Dziś to, rżtkł, w podanych petycyach do tronu kray przez swychposłanniknw eaylepiey znających mit y.cowe potrzeby współbraci swoich wynurzyć może sczerze-i otwarcie Oycu ludu żądania swoie. Tym więc przedmiot«m zniąć się mal(C, wzywam Członkó * Izby, aby petycye, iakie raitć mogą, do laski Marszałkowskiey złożyli, celem odczytania i postąpienia z niemi btósownie do snykułu »56 statutu Orgar>iczr,ego.dow?ć, lub też do ustąpienia wezwani bydź rn;.ią. JW. Marszałtk odpowiadaiąc, oświadczył: "Sk<,ro Izba my jamiar stosownie do odczytanego artykułu 155 wziąć do rozwagi t?*i przedmiot, ktojym się juz trudniła przez ciąg zebrania etę obecnego, i iad podaoiem pre-śby do Króla o wniesienie stosownego pr.>j\ktu do prawa naradzać oię, wtedy, na żądanie dziesiątey części Członków tey Izby, arbitrowie przy Uo toinnymi bydź nie mogą; ieitli zaś tylko petyeye przechodzić maią, wówczas arbitrowie mogą pozostać. Zresztą, rztcz te zupełnie zosta wi-ra woli Izby; co do rm.iejtylko wy. konanie prawa należy." - Gdy Izba iednozgodnie życzenie swe dala słyszeć, iż resztę czasu obrad swoich petycyom iedynie chce poświęcić, wttdy JW. Hrabia Komorowski przymówtł się, że ponieważSeym dzisieyezy, który iest pierwszym i tyłe ważnym a nawtt za wzór odstępnym ma służyć, «świadczył ewe żądanie, aby arbitrowie pozostali i naocznemi świadkami bydź mogli łożonych chęci i prac Reprezentantów narodu około dobra kr.iiu. Gdy tak rozeirzygoięlem zostało, że Izba samerni tylko petycjami zatrudniagię będzie w przytomności arbitrów, przybył do Izby właśnie w tęż chwilę Jego Cesarzewicowska Mość W. Xiąźę Konstanty, Deputuwany z miasta stołecznego War s z a w y cyrkułu 8go, i złożył do laski Marszałków« skiey petycyą w ięzyku Francuzkim za mieszkańcami przedmieścia P r a g i, których iest Reprezentantem, aby los ich polepszonym został przez uisczenie przypadaiącey im naieżytości za zburzone domy w czasie obwarowania tego przedmieścia. - JW. Marszałek przystąpił do odczytania tey prośby, a następnie sam Jego Cesarzewicowske Mość przymówił się tak: "iż niebędąc tyle doskonałym "w ięzyku Polskim, sby mógł swe chęci wy"łusczyć, wolał przedstawić prośbę do tronu "za mieszkańcami, którychiest Deputowanym "w ięzyku tym, w którym wytłumaczyć się "iest zdolny." - Na co J W. Re m bie l i ński Poseł Biebrzański w wyrazach pełnych uczucia skłndaiąc dziękczynienie Jego Cesarzo«icowsliey Mości Wielkiemu Xieciu, i* przy swey wysokiey godności raczył się podiać bydź* Reprezentantem obywateli P ra gi, i los ich wziąść pod swą opiekę, dodał w końcu tę myśl, czyliby nie należało podpiąaó iescze podanej petycyi przez więcey członków tey przymawiaiącego eię do osnowy prawa w Statucie Organiczn)m oznaczonego, iż nie ma potrzeby* więcey podpisów.-. Po powyższych przymówieuiach się rzeczona pttycys jednomyślnie przez Izbę dla podani, iey do tronu prz>iętą została. N astępnie czytana hyła petycya, aby liwerunki, do roku 18 14 w naturze dawane, a przAz antycypacyą oa wiele lat aaawansowaue, wynagrodzonemi bydźmogły. Z powodu tego podania przymowił się Jego Cesarzewicowska Mość W. Xiążf,: "II po"uieważ ten przedmiot ieet w trakcie drogi "dypiomatyczney, gdzie ieecze trwaią z tego "powodu roicie obrachuttki z dworami zagra"nicznemi, Sadził przeto, £e takowa prośba "do tronu mniey skutku zapewnić m e i t. " Izba Poselska takowem przy mówieniem eię przekonana o ważności wniosku, iako wynikaiącego z bliższe y Jego Cesarzewicowskiey Mości znaiomości stosunków dyplomatycznych, powyższą petycyą iedoozgoduie odrzuciła. Z kolei czytano różne petycye, które zaięly czas tak teraznseyszego posiedzenia, iako też następnych, to jtst: dnia 23. wieCsorem i dnia 26. kwietnia. Skutkiem tych działań było, ii petycyi do tronu Izba Pose ska 5 s przyiqta, z ktorycb aoakomitsze są następuiące: vvzgledetn u hyleoia monopoliurn tabaki i tytuniu; względem ograniczenia opłaty liwcrunkowey du rxystuiacty liczby woyska; względem uchylenia ruonopoliuin soli; względem pociągnienia żydów do kantonu; względem ustanowienia banku narodowego; o ustanowienie Sądów przysięgłych (Jury d'aecusation); o ustanowienie pewnych przepisów dla Władz AdrniruEtracyinych; względem feontrasygr'owa:iia wszystkich Królewskich ustaw respeciive Ministrów, stosownie do Karty KonStytucyiney; względem dotacyi i opłat od krzyżuw Francuzkieh przez Francyą, Polskim woyskowym zapewnionych, a ha funduszach eiałych tegoż kcaiuzabezpierzor- .ych; o dozwolenie wystawienia pomnika dJa Koś c i u s z ki; prośba miasta Warszawy o zmniejszenie opłat od szynków i innych przedmiotów; o usunięci« żydów od szynkowania wódką; względem wolności druku; o pozwolenie wolnego Wyprowadzania koni i u ołów 7. Ru esy i; o ułożenie projtktu Statutu lokacyjnego dla miast.-. Petycye zaś, które albo od sczt g. Ily.ll Powi-t.jw, albo osób o wsparcie dom gnących się były podane, Ifcba Po si bka ,1 rzyięła w liczbie i ich z uzna nit m do odesłania wprost pod rozstrzygniecie do Namiestnika Kr lew-, skiegn. Petycyi zaś przez Lzbę Poselską odrzuconych było 26. - Przy ukończeniu po« siedzenia witczornego w dniu . Jtym JWżny Marsz łek wyznaczył z Ijby Posebkiey Deputatyą. ktorty prosił ziożyć itgo Cesarzewicowskiey Mości W. Xieciu tako Deputowanemu z.cyrkułu VIII. miasta Warszawy Uiżucia i podziękowanie Izby za łaskawe podjęcie się reprezentacyi i dzielenia prac Seymowych. - Ueputacya ta w dniu a6tyra Kwietnia dopełniła danego sobie zlecenia, i zdiła Izbie sprawę przez JW. Hrabię M ę - c i n e k i e g o, oświadczaiąc, iż ten N. Wielki Xiążę przyiął ią uprzeymie, z wynurzeniem dla serca każdego Poldka Dayczulszem, oraz 2 zapewnieniem stahy swe y przychylności i starania pomnażającego dobre tego kraiu. Dalszy ciąg Rapportp o czynnościach dwuletnich Rządu, czytanego na drugićm posiedzeniu Seymu Królestwa Polskiego dnia 23. Marca. Handel. W P o I s c e, która po części dla tego bez zewnętrznego handlu obeysć się nie może, źe żadnego wewnętrznego nie miała, sama pamięć klęsk i ubóstwa w chwilach zamknięcia portów morskich doświadczonego, dostarczałyby pobudek do wzmagania l roj.krjewienia wewnętrznego odbytu," i dla tego: - Skoro traktatami Wtedeńskiemi odpadły IlllI.r.2 pograniczne 'a; o c i n, K o b y I i n, i G 0