GAZETA [ubU ki
Wielkiego
Xiestwa
ZN
I E
G 0.4J
N akładem Drukarni N adworney W. D e Ker a i spółki. - Redaktor: Assessor R a a b s Ki.

Nro * 5.

W Sabafę dnia ij* Stycznia 18 2 4.

OBWIESZCZENIE u/zglgdem instaltowania Król. Generalnej Kommissyi do regulowania stosunków dziedziców i włościan. Uwiadomiam wszysikie władze i mieszkańców prowincyi tuteysz-ey: iz ustanowiona W pr,awie z dnia 8- Kwietnia 1823. Generalna Kommissya do regulowania stosunków międ«j dziedzicami a włościanami, stosownie do odebranego zlecenia, dziś odemnie została installowaną i wskazane sobie urzędowanie niezwłocznie rozpoczęła. Rzeczo»a Kommissya wciąż w Poznaniu pizesiadywać będzie.. Poznań dnia 13. Stycznia 1824.
J. K. Mci Naczelny Prezes Wielkiego Xiestwa Poznańskiego Zetboni di Sposetti.

WIADOMOŚCI KBAIOWE.
beck w obwodzie Regencyi Mngdeburgskiey powszechną oznakę honorową drugiey klassy. Wyiechali: Cesar. Austryacki rzeczywisty teycy Radzca, Dadzwyczayny Poseł i pełnomocny Minister przy dworze Króla J mti Duru skiego, Baron Steige ntesch, do Wied n i a; Król. Hannowerski Szambelan i Sprawujący iotereea przy dworze tutejszym, Ba
Z Berlina dnia 12. Stycznia.
N. Król Jnsć raczył kaznodziei C r a nz, .
w O i t f au w obwodzie Regencyi Merseburgskiey, dać powszechną oznakę honorową 1. klassy, a Kantorowi Hopfe, w Schwane na dworze Burbonov wzięłoś' trete, Ostatni iego obraz: "Mars przej Gracye rozbroiony," kupił Xąic O c le a n s. Niestety choroba nitbt r"" p,?< , odziła Mistrzowi w dokończ Pan Va u t i erka;. knmku Ro%praw następuiące umieść pismo;" M o ś c i P a n i e! pozwól mi, li: niektórych uwag względem oetatniey woyny n, eków. Lubo w tym roku cie vanych A u s T R Y A. na wyspie Chios Wlccono. Ładnego Z Wiednia dnia 2. Styc%nia. admiralskiego okręti r, 4 ofiary Dnia 30. z. rn. o godzinie 7mey wieczór, zapalney, to wszela <- o wypzóki wypraw« KOHrabia L e a r d i , Arcy - Biskup Ephezki, ieorey i w tym rok ie, róNuncyusz Apostolski przy dworze tuteyszym, wnie zaszczytne, aracho więke"'-bi* ;0 przypo długióy i dctkliwey chorobie, umarł tu noeza.ee dli Greków rękoynuą u, <. i. 1 g; 1 i w ootym roku życia swego. Bawiąc tu .przez 1822. Dotkliwą nauczona stratą, zostawiła 7 lat, zjednał sobie miłość i szacunek wazy- Porta tą rażą wielkie okręty woienne w porstkich, którzy go zblieka znsli, a stratę iego, tach, poniewai niezgrabni maytkowie nie są która tu powszechnie iest żałowaną, zapewne wstanie kierować tak potęźnemi narzędziami, dwór i rodzina iego głęboko uczuią. Z wielkim nakładem obsadziła ona fregaty i N I D E R L A N D Y . korwety wszystkimi owymi niegodnymi chrze» Z Bruxelli dnia 7. Stycznia, ścianami, co w wschodnich stolicach leniwy W tych ostatnich dniach, przy wypogo- i występny wiodą żywot. Przeciw róy nowey dzonem niebie, zrana o godzinie 4 tey, wi- istraszney zaiste flocie ponieśli Grecy niejaką dziano kometę, uważanego w P a ryż u i w stratę w korzyściach, które im wyższość wszyinnych mieyscach. bkiem ich działaniu i poruszeniu poetręezał». W Wyroczni tuteyszey umieszczono list Kapudan Basza udał się do P a t r a e dla tupca Niemieckiego do Paryskiego domu han- wspierania przedsięwzięć Baszy S k o d o n u, dlowego, w którym wewnętrzne i zewnętrzne który miał przez A kam a nią postępować; F r a n c y i położenie wystawioneiestbardziey inny korpus działać miał z strony T e s s a l i i .
W politycznym aniżeli handlowym względzie. Plan dobrze był ułożony, stemwszystkiein F R A N C Y A. zwycięztwa Greków, dość boleśnie śmiercią Z Paryża dnia ff Stycznia. Bozzarisa okupione, wykonanie onegoż Przybył tu Marezałek M o l i t o r . zniweczyły. Flotta, która na tym punkcie Generał- Porucznik R o t t e m b o u r g, do- iadoóy pomocy przynieść nie mogła, puściła WÓdzca dywizyi wschodnich P i r e n e i ów, się na A r c h i p e l a g , zostawiła mnóstwo kazał kompaniom rzemieślniczym pociągnąć szczątków na brzegu A t h o s, p o d L e m n o s , do Tuluzy, gdzie czekać maią na dalszy Mytileną i pod Talente, i nareszcie rozkaz Ministra woyny. schroniła się, iak lat poprzedzających, doron L i e s i n g e i, · Austryacki gonit do Wiednia. Przeiechali: Król. Francuski goniec gabimtowy Romain, z Petersburga do Pary ż a. Król. Angielski goniec gabinetowy Ma nr o, z P e t e r s b u r g a do L o n d y n u .
"'"
WIADOMOŚCI ZAGRANICZNE.
 uwagę na materyalną korzyść niektórych wziętych lub spalonych fregat, iak raczey na u>: W pierwszych dwóch wyprawach woitnnyeh wirni byli Grecy powodzenia oręża swoitgo niektórym mężnym społródakom *, którzy się Jieroićznie oy'czyznie swey poświęcili; w obechey wyprawie wystąpili z zadziwiającą spokoynością połączonego narodu, poddaiąc swe męstwo pod karność i' rozporządzenia rostropnOSCl; są oni przekonani o pewności ewey zupełney przewagi. G r e c y a nie boi się więcey siły zbroyney Ottomańskiey, a'pusty 3K3rb Porty ledwie się na nową wyprawę zdobyć potrafi." (Po dług innych wiadomości, «karb Sułtana znaydować się ma istotnie w naysmutniey.szym stanie.) , Przez Perpignan iBaionnę przeciągają liczne oddziały woyeka francuskiego, powracaiąee ż H i s z p a n i i d o F r a n c y i. Zwycięstwom woysk franrdzkich w H iI z p a n i i nie tylko uczty i uroczystości prędko przemiiaiące poświęcać myślą wdzięczni rodacy; maią one trwalszemi pomnikami być uwiecznione. W . R o u e n na nowym moście' Bid S e k w a n ę wystawiony bęcfzie obelisk i a o Stóp wysoki, a do kamienia węgielnego włożony będzie medal umyślnie na to wybity, którego napis głosić będzie powód do Wystawienia pomnika. W tymże celu w rynku Kolmarśkim, miasta A l z a c y i wyżizey, stanie kolumna tryumfalna, ozdobiona trofeami i płaskorzeźbą, przed którą założą fOf»tanę. W o dę z pobliskich gór sprowadzać będzie wodociąg maiący rury z żelaza ulane. * W sprawie woltyżera S i m o n o zabicie młodego H on ein słuchano 39 świadków. Oyciec zabitego oświadczył, że nie w tey ńfyśli podał skargę przeciw S i m o n o w i, żeby ten był ukarany, tylko żeby iatfny uzy. skiać dowód, żź syn iego w nkszczęsney 0
wey chwili nie pokazał zamiarów buntowniczych. O nowe wybory wszysko tu w poruszeniu zacząwszy od Ministra aż do próżniackiego b'rukodep'ta. Z powszechnego odnowienia deputowsnych i z izby sfedmioletniey ważne pozewidywać się daią skutki dla wszystkich < części zarządu kraiovego, nawet dla prawa cywilnego, co Wszystkie strony wprawia w ruch i czynność.. Liberalni same widzą niebezpieczeństwa, może straszące widziadła. Wszystko - tak odzywaią się przedwodniczące im głosy - wszystko zawisło od gorliwości i odwagi obiorców, 1 wołaiący ich głos ocali może leszcze ustawę rządową wśród grożących iey niebezpieczeństw. Jeżeli F r a n c y a na przyszły nowy rok nie będzie epokoyuieyszą i szczęśliwszą, aniżeli nią iegt dzieiay, Francuzi nie będą mieli, na co się żalić sprawiedliwie: bo wina pochodzić bę-. dzie z nich samych. Przeciwnie Arcybiskup Paryski iak wiadomo', nakazał modlitwy za wyborami. L u b o, tak się wyraża w liście swym pasterskim, w tey mierze wydanym, religia zostawia polityce rozbiór kroków rządowych, nie może przecież być oboiętną na to, co dobro kraiu obchodzi. Jeż*eli władza panuiącego ie nakazuie, mądrość prawodawcy ustanawia, czuyność urzędników ich strzeże, a waleczność woiownikaich broni, - religia ie zasłania nietylko naukami, które ziemi wpaiaią uszanowanie, lecz oraz przez modły, ściągaiące na nie błogosławieństwo niebios. St-nnictwacoraz ściśley się różnią. CfiOrągiew biała opowiada: Niedawno mónarchiczny Kandydat wyboru spotkawszy przyiaciela mówił m u: "Myślę teraz całkiem po Angoulemowska." " T o nam każe tuszyć odpowiedział drugi, że w krotce zaczniesz myśleć po roialietosku." Stronnicy więe Xiążęcia A n g o u l e m e nie są. ieszcze zupełnymi roialietami.  Mieysce dawnych rewolucyonistów zaięli Utzymuis się tu wciął pogłosta o odkrytym niegdyś Bonapartyści, których zastąpili libe- w L i z b o n i e spisku, która tern większe 9 raliści, a dziś iak się zdaie, weszli w te miey- śmiechu warta-, że iuż nawet rodzinę kro Sc» Doktrynaryusze. Jest to rewolucya w wską oa okręcie do L o n d y n u wyprawiła.
płaszczu rektorskim z mitrą doktorską, pióro Xiążę Hijar i Don M. Llobera, bj trzymając gotowe do pisania, z podniesionym Minister najiwyż.zey rady woienney, złoży i palcem wskazaiącym na znak dawar ey nauki. N. Królowi naprywatnetn posłuchaniu pow.. Mimo losu, którego doznał osławiony szowania miasta CaJaiayud z powodu prz · Xiaiqcia Rorigo wyimek z iego pamiętni- wrócenia monarchii.
ków, autor zagraża nam wydaniem ich w ca- Nayzupełnieysza panuie tu spokoynośi łości. namiętności uśmierzaią się, i każdego dni«, Gwiazda uważa, iż się słusznie w E u r o - robimy nowy krok do dawnego porządku rzć p i e użalała na pomnaiaiącą się z każdym czy. Król pokazuie się prawie codziennie dnitm msssę pism publicznych A sterawszy- w publiczności i odbiera żywe świadectw stkiem »A m e r y c e złe to daleko lest gorsze, przychylności swego ludu. kiedy w samych Stanach Zjednoczonych przy Wszyscy obecni tu Oficerowie tak nazwaludności 10 millionów liczą 500 dzienników, nego niegdyś woyska wiary noszą w dziurc* gdy tymczasem cała Europa przy 160 mii- guzikowey nowo utworzony srebrny meda lionach mieszkańców, ani połowy tego nie z napisem: Król %a wierność. liczy. - Codo Europy, zapewne się wci- Organizacya now«y gwardyi królewskie} 1 snął do Gwiazdy error in caiculo. idzie bardzo spieszno za wyraźn>m Króli H I S Z P A N I A . rozkazem; cały korpus składać się ma z 800c Z Madrytu d. 27. Grudnia. Hiszpanów i 4000 Szwaycarów. - NapraZ Wale DCY i donoszą pod dniem sotyra wiają tu i upiękniaią koszary, w których woy.
Grudnia: "Dziś przyprowadzone tu poyma- sko francuskie stoi. - Kradzieże i mordy nego Półkownika Val terra, który podpi- bardzo się tu często wydarzają. sał był wyrok śmierci Generała Eli o, i osa« A :N G L I A. dzono w turmie." ZLondynud.3. Stycznia* Król mianował Pana Pae z de la Cade- Pan Ca n nin g zupełnie wyzdrowiał.
na Posłem Hiszpańskim przy dworze Łon- Rossini, !ióremu nayświetnieysze wy« dyńekim, Pana Credia Kommiesarzem Ji- prawiaią uczty, iyie sobie z Królem Jmcią kwidacyinym w L o n d y n i e , Pana An d u a - bardzo poufile, i nawet rzadko kiedy usłyszeć ga Posłem w Berlinie, Don J .Acosta z ust iego słowa: "N. Panie." Pokazuie Posłem w D r e ź n i e, i Pana N a v i a Spra- się w czarnym fraku i uważano nawet, ii wującym interesa w H o I and y i. rozmawiaiąc z Królem igrał sobie z JcapeluSławny trapista znayduie się teraz w tey «zem. Z wszystkiemi innemi członkami to» stolicy; na mundurze półkownikowskim nosi warzystwa dworu obchodzi się bez różnicy» szermięgę mnichowskąj wyhidżaiąc konno, Równie iak on zwraca teraz na siebie uwagę, ma zawsze przy «obie 90stu zbroynych, -- młoda bardzo urodna niemka, szcztgólniey iest to dosyć pocieszna kalwakata. "dla tego, iż poszła za goletniego Jegomości. Xiedzu Merino rozkazał Ministerwoyny, Okręt parowy Jerzy IV, odbywa wciąż ażeby się udał do Wal e n c y i, gdzie ieet Ka- żeglugę na przemian między K a d yx e m a nonikiem. AAQąMMMIIIIIIK»' Gibraltarem, i Maliagą a Gibralta xu Admirał A r i a s , maiący dowodzić eBkadrą, którą Ferdynand VII. do Arneryki mbraiać każe. iFregatta Azya od 64. dział i 3 brigi - oto wszystkie okręty woienne stoiące w K ad y s i e, a i te nie tak prędko będą w stanie, wyruszyć na morze, Wyszło tu pisemko w kształcie Jisiu do Lorda Byron (Bayrn) o skażeniu obyczaiów w pismach iego. Zdaie się, iź to iest sprawka samego naktadi.ika, aby tern bardziey zachęcić do rozkupowania piem Lorda, Gazeta Snn chce wiedzieć, iż wysłani do B i o - J a n e i r o Kommissarze powrócili do Lizbony, Z N i d e r I a n d ów przywifziono ter«z do A n g I i i bardzo rzadki i kosztowny zbiór właanoręcznych listów nayznakomitszych i nayuczeńszych osób XVI i XVII witku. Zbiór ten składa się z wielu listów EJ ż b i e ty Królowey angielekióy, i E I ż b i e t y czeskiey, pisanych po naywiększey części do Lady Kiligrew; «listów Królów: Karola II i JaJsuba, i wielu Lord a Le t c e et er. W zbiorze tym znayduią się takie listy własnoręczne nayejawnieyszych osób stałego lądu tyle wa£ n e, co i owe ściągające się do A n g I i i. - Zdaiesię, że zbiór ten założony został przez H e y s i u s z a, piastuiącego wtedy znakomitą godność przy dworze Wielkorządzcy, a który iedynie był w stanie zgromadzić tak kosztowne dokumenta. Gazeta: Nett)-limes umieściła następuiąCF artykuł: "Mówiono nam, ażebyśmy się interesowali subskrypcya rozpisaną na korzyść potrzebuiących pomocy cudzoziemców, przybyłych niedawno do tego kraiu, a wszakże dowiaduiemy się, że wiele czcigodnych osób to przedsięwzięcie wspierać zamyśla. Powytuiemy więc sobie za obowiązek naszym izytełnikom rozwinąć względem tego przedniom myśli nasze. Przybyłych do nas cuizoeiemców podzielić można na dwie klassy.
3«
Pierwiza składa się z kobiet bez wsparcia, dzieci, Starców i innych osób, których sposób myślenia niesztodiiwy, ale może ohłąkaJlY. Nie mamy nic przeciw temu, ażeby Da tych nieszczęśliwych rozciągnąć narodową gościnność i szczodrobliwość, a ieżeli leszcze usiłowania dobrze rnyślącgo i przezornego wydziału, oddzielić potr<*iią tych nieezczęśli» wie cierpiących od mnie y godnych o s ó b, podobne dobroczynne wsparcie byłoby stosowne z charakterem Angielskim. Nie sądzimy, ażeby przyszło z trudnością oddzielić iednych od drugich i życzymy sobie, by nasze zalecęnie i wezwanie dobroci naszych ziomków od tych tylko dobrze było zrozumiane, którym nic względem «byczaiów zarzucić nie można, z iakiegobądź są oni kraiu, politycznego stronnictwa lub wyznania wiary. Atoli są ieszcze tacy w naszym kraiu, do których wyżpowiedzianego zastosować nie można; zbiegi, których iedyrćm zatrudnieniem namawianie do występków, lub przygotowanie złych zasad; ludzie, co będąc obarczeni W kraiu własoym cierpieniami rewolucyi, przy* byli tutay pomiędzy naszym ludem robić niechętnych, knnć spieki i rokosze. Ioni znowu zatruwaią oieobyczaynością życie prywatne. Są to węże, co ranić będą łono, które ich ogrzeje, a iednak niektórzy z nich pokryci płaszczykiem patryotycznych zasad i liberalnych widoków źądaią, ażeby z nimi obchodzono się z wyszczególnieniem. W samey istocie musiemy wyznać prawdę, że obawiamy się4 ażeby ninieysza subskrypcya, ieżeli nie postąpią sobie z przezornością, nie stała się narzędziem radykalnego stronnictwa i nit popierała rewolucyjnych zasad. - Jeż e - li temu złemu zapobiedz się potrafi i da Sie wsparcie nienagannym , litości godnym i nieszczęśliwym ofiarom, na ten czas cieszyć? nas będzie dowiedziawszy się, że wspomniene przedsięwzięcie dobrym skutkiem uwieńczone zostało."  Zjednoczonych Stanów A m e ryk i północBey. Prezydent w poselstwieswoiem bardzo dokładny wyetawił obraz stosunków zagraniczoych i stanu skaibu. Dotknął nasamprzód trudności przeciwiaią- ych się wykonaniu traktatu Gandawskiego w niektórych punktach szizegolnych, zwłaszcza co do 5. artykułu, podług którego granice między kraiami w B r y t a n i i i Stanami Zjednoczonemi miały być sprostowane. Kommićsarze nie mogąc się zgodzić radzili oddać sprawę, pod rozBirzygiienie przyiaznego mocarstwa; poniewaz taś i to nkbyłoby doprowadziło do celu, zgodziły się teraz obie strony na to, zVby ustanowić graniię drogą przyjacielskich układów. Tym samym sposobem ma być załatwionem «szys'tko, co się tycze stosunków handlowych między poddanymi państw obudwóch, niernniey sprawie'dliwego żądania iu dności mieszeaiącey nad rzekami i jeziorami do rzeki Ś. Wawrzyńca wpadaiących, żeby im wolno było spuszczać się tąź rzt ką aż do Oceanu: a po wszystkich tych układach słu&zoie naypomyślnieyszfgo spodziewać się inoz.ua skutku. - Zsręczone artykułem 7. tegoż traktatu wynagrodzenie obywateli Stanów Zjednoczonych przez rząd francuzki za Straty przez nieprawne zabory i konfiskaty poniesione w ciągu ostatniey woyny dotąd pożądanego nie miało skutkuj uda się iednak nit"'wło-z-nie pełnomocnik do F r a n c y i końcem rozpoczęcia tych toukłsdow i innych, Qa w.'ioseK rządu Russyiskiego opatrzono Ministra Stanów Zjednoczonych w P e t e r sb u r g u w przepisy i upoważnienie do ustanowiei b drogą przyiaeielskiey ugody zobopołpych praw i korzyści względem północnozachodnich brzegów stałego lądu Arne r yiv; w 'ktnretn to dziele r strony Sianów uzriano za rzecz przyzwoitą, tę położyć zaaadę obeymuiają prawa r %orzyśei rzeczy poepolitey, źe śuły ląd A m e ryk i na tym stopniuwolności i niepodlsgłości, 'którego doszedł, i na którym się utrzymuie, nie ma być nadal uważat.y za otwarty dla któregokolwiek bądź mocarstwa, Europeyskiego, klóreby zakładać w nirn chciało swoie osadyo_ Przeznaczeni do Kolumbii 1 BuencsA y r e s posłowie iuż się udali na inieysca ewoie ; o ich przybyciu zaś nie doszły ieszcze urzędowe doniesienia. Posłowie do C h i l i przeznaczeni za kilka dni tam popłynąć mieli; względem j M ex y K u wkrótce nastąpi postanowienie. Poseł Koiumbiyski tu-przyięty; inne rządy uwiadomione, ie posłowie lub nlzszego stopnia osoby dyplomatyczne od nich wysłane przyjmowane będą. W wydzia-Ie skjrbowym nadzieię, kiórą się przy otwarciu zeszłego kongressu było można cies-«yć, skutek przewyższył. N a początku r. b. było w skarbie pozostałych z r. Z. Talarovr 4,107,427. Od tego czasu do końca Wrześnią dochód wynosił 16, 100,000 a rozchód tylko l 1,400,000 Tal. Domyśleć się rnoina, fe W czwartym kwartale dochód wystarczy na wydatki; przeto z początkiem roku przyszłego będzie remanentu 10,000,000 Tal. Przy- · tern oświadczył P. M o n r o e, ie wyrażone przez niego na początku zeszłego posiedzenia! widoki i zasady względem należącego się kraiowym rękodzieb.iom wsparcia eą dotąd nieodmienne, iako też obecny stan rzeczy w kratach nayściśleysze-z Stanami Zjednoczonemi mających stosunki handlowe i polityczne» widocznie ie potwierdził. Zaleca więi przeyrżeć na nowo taryfę, i ieszcze dzitlnieyszą dać opiekę tym przedmiotom, które Zjednoczone Stany same wydawać rriogą, l ub które bezpośrednią mają styczność z obroną i niepodległością kraju. Wspemtnaiąc teźr o Grekach powiada: choć żadne mocarstwo nie oświadczyło się dotąd Z3 nimi, -przecież żadne tei nie wystąpiło przeciw nim, i podług wypadków, które naszey doszły wiadomości spodziewać się należy, że G r e c y« 
3Ka swą
Oto iest treść poselstwa zastępcy Prezesa San An d e r do kongressuKolumbiyskiego: Rząd rzeczypospolitey wszelkiego dołożył Starania, żeby niezgody i Hiszpanią zakończyć sposobem zaszczytnym i dla obu narodów korzystnym. Nie boiąc się wypad Łów woiennych życzyła oszczędzać lud,z«kości ofiar niepotrzebnych i pokóy przywrocić. Korzystaiąc z pierwezey sposobności wyprawiła pełnomocników do M a d r y t u , »by d.-ogą rozumnego przekonania otrzymać, Czegośmy się mocą oręża dobić postanowili, Posłowie ci niebyli atoli przyięci, iak my tego życzyć mogli; pod błahym pozorem nawet ich nie przypuszczono, i dowiódł nam przez to rząd Hiszpański, że na zasadzie naSzey niepodległości o poiednaniu się z nim ani myśleć. Nie zadziwiło naa takie H is z p a n u postępowanie; lecz my wyprawiając posłów do H i s z p a n i i chcieliśmy światu całemu pokazać, że nie zapala nas duch nienawiści iztraety przeciw dawney łiyfzyźnie, i że staramy się dopełniać naj świętszych raądu obowiązków, chcąc polepszyć los narodów, ile to w oaszey test mocy. Rząd Kol u m b i i nasamprzód utworzył sprzymierzęnie się kraiów'Amerykańskich, daiące poządane rękoymie i środki do odparcia i zniweczenia wszelkich zamachów nieprzyiacitla na rozmaite kraie. Zawarte w tey mierze umowy oddane będą fcongressowi. Staraiąc śię wniyść w stosunki dyplomatyczne z T o - carstwami europeyekiemi szukaliśmy tylko iasnego uznania naszey niepodległości narodowey; i choć rządy swych postanowień ieszcze nam nie obiawiły, nie mamy iednak na co się żalić; niektórym nawet oswobodzęnie nasze miłem było. W pismach urzędowych względem handlu i neutralności wyda,nych, uznały nas de fticto; i władza wykona«cza K o l u m b i i odpowiadając tym ogło
szeniom obrała środki, itóre narodom dowiodą naazey rzetelności i sprawiedliwości, połą« czoney z wolą szanowania zawsze ustaw i praw innych narodów. S z w E C Y A.
ZStokholmii dnia26. Grudnia, Namowy, mian e do Króla przy zamknięcju Seymu przez Marszałka seymowego w imieniu szlachty i przez rnówcow trzech innych etanów, odpowiedział Monarcha w następnym sposobie: "Mci Panowie stanu rycerskiego! Wynurzone Mi przez W Panów uczucia, są nagrodą nieoddzielnych od tronu trudów itrosków. Przyirnuię. ie z tą radością i Wdzięcznością, iakie ten nowy hołd we Mnie wzbudza. Jako pierwszy stan państwa i zdolni należycie cenić korzyści dobrego towarzyskiego porządku, uznaliście zapewne, iak wielkiern iest dla narodów dobrodzieystwem, gdy rządy powoduią się systematem sprawiedliwości. Niezgody wewnętrzne, zaniedbanie rolnictwa, niewola ludu, są zwykle zgubnemi skutkami boiaźliwośii i slebości rządów. Unikać będziemy tych klęsS, co państwa w przepaść spychaią, a kray uiywać będzie ciągle spokoyności wewnątrz i niepod» ległości z strony obcych. Stan rycerski wspierać zapewne będzie usiłowania Mcie dla szczęśliwości i sławy naro d u, i dowiedzie przezto, iż nigdy nie przestał, czcić popiełów owych walecznych, którzy b>li naypierwszymi stanu tego założycielami." - "Mci PP. stanu duchownego! Czysta ewanitlicka nauka założyła w Szwecyi podstawę porządku towarayekiego. Jako słudzy kościoła winniście przedewszystkiem oświecać ludzi i utwierdzać ich wiarę religiyną, przyspoeobiać kraiowi wiernych obywateli i nauczać o» e y czystey moralności chrześeiańskiey, która człowieka samego z sobą poiednywa i sprawia iż on wszystkie swe nadzieie i całe swe zau. fanie w oifcskończpoey dobroci Twórcy po. kładą. Rojsztrzaycie wciąż zbawienne za przez wydoskonalenie powszechney oświaty do tego stopnia, ażeby rat dzież nauczyła cię rozróżniać prawdę od fałszu, a sprawiedliwość od tego wszystkiego, co ty U o pozoriey nosi. Oświadczane WPanomj iż we względzie spełnienia tego wielkiego celu narodo - wego zdaię się na wasze usiłowania, korzystam mile z tey sposobności, aby stan duchowny zapewnić o Moiey pomocy, Moiey miłości i Moiey królewskiey życzliwości.""Mci PP. stanu mieyskiego! Handel i przemysł są naycelnieyszemi środkami do wznoszenia bogactwa, potęgi i bezpieczeństwa Łraiów. Przez handel i żeglugę poznaliśmy naszą ziemię; handel ucywilizował świat i wiele państwA o. p. An g l i ą i północną A m e ryk ę postawił w stanie zamożno ści, w iakici się dzisiay znayduią. I my doznaiemy codziennie błogiey pomyślności; którą handel między wszyetkiemi klassami rozszera. Przekonany iestem, iż stan mieyski wspierać będzie usiłowania Moie we wszyetkiem, co się do utrzymania kredytu kraiowego przyłożyć może. - Zacni dobrzy włościanie! Co rylko ukończony Seym był dla mnie nowym zakładem prawego i patryotycznego sposobu myślenia Szwedzkitgo stanu włościańskiego. Stan włościański, podpora państwa i tronu, obrońca wolności narodowcy, wszystkiego spodziewać się może po Mnie, gdy idzie o dobro i sprawę iego, równie iak i Ja mam prawo, wymagać od niego wszystko, skoro iest mowa o pomyślności państwa i utrzymaniu praw naszych."
Ro %maite wiadomości.

W ostatnim numerze gazety naszey donieśliśmy czytelnikom, pod artykułem z Kop e n h a g i, o smutnem położeniu właścicieli
dóbr w D a n i i . Żeby więc tern lepiey tf< *niesienie to ocenić można, kładziemy ttt wyrachowany stosunek miary i pieniędzy duńskich do naszych. I tak 230 berzek roli l 66 morgom magd.
Gbecztksadu J -- 43 A dlto.
16,960 Duńskich-Talarów summy aesekuracyiney od samych budynków, na pruskie) pieniądze (rachuiąc i Talar duński a l Tal. pruski i 5i śrebr. groszy) wynoszą 40,140 Tal. pruskich; 4 O O O Tal. papierami, za które majętność ta ma być sprzedaną, nie prze« chodzą wartości 2000 Tal. srebrem, gdyż D a n i a może więcey niż którykolwiek inny kray obarczona iesi uciążliwemi pieniędzmi papierowtmi, których 35 gatunków, wynoszą summę 75 millionów Talarów bitych, czyli 100 miliiooów Talarów pruskich. Jeden z mieszkańców Warszawy, wyczytawszy w pismach publicznych, iakie ko* rzyści odnosi fabrykant w S z k o c y i, używając myszy do przędzeni» nici, przedsięwziął ta kii warsztat założyć w War s z a w i e, i iuż zaczął robić machinkę , którą te zwierzątka maią obracać. (Kuryer Warsz.) W pewney wsi Woje w. Augustowskiego-, nad Pruską granicą, wieśniak, lubownik myślistwa, codziennie założyć się iest gotów, iż nazaiutrz przyniesie zabitego zaiąca, i nadspodziewanie zawsze wygrywa zakład. Raz się nawet założył, iż w przeciągu tygodni« przyniesie starego żywego zaiąca, co z podziwieniera caley wsi czwartego dnia uczynił. Wyznaieon, że chodząc po polu przed i przy wschodzie słońca, albo raczey przy świetle zorzy poranney, bystremu oku widzieć się daie, czasem w bardzo znaczney odległości para, którą śpiący zaiąc wyziewa, a po tey łatwo go zeyść można. Dodaie ieizrze, iż w ten sposób wyśledziwszy śpiącego i postępuiąc ostrożnie, udało mu się nieraz żywcem te zwierzęta chwytać.
( Dodatek.) 
(Z dnia 17. Stycznia 1824.)
Rozmaitewiadomości.
Oddział flotty greckióy zniszczył lub rozpędził flottę algierską, która pod M i s e 0lon gą urążjła. Dyrekcya Policyi w M o n a c h i u m zagrabić kazała dzieło Dr. T e c h i r m e r pod tytułem: "Powrót katolickich ;chrześcian w W. Xicstwie Badeńskiem do ewanj« lickiego chrześcbństwa i t. d.", a to z powodu poniżaiących uwag czynionych o dogmach i rozporządzeniach katolickiego kościoła. W nocy z dnia 3.1. na 45. Grudnia spalił się w G r a c u (w S t Y r Y i) teatr mieyski wraz aeBaI..I, redutową. Dotąd niewiadome bliższe szczegóły tego pożaru, ani zfeąd powstał ogień.
Gospodarstwo wieyskie.
W dodatku do N ru 94. r. z. gazety naszey udzieliliśmy uwag i doświadczeń gospodarza z pod S z c z e c i n a nad sposobem zyskania u nad siemienia lnianego, równie przedniego, iakiem iest siemię Ryskie lub Rossyiskie. Była to rzecz wyięta z gazety Berlińskićy Szpenera. Teraz taż sama gazeta w Nrze 5. r. b. umieściła innego gospodarza uwagi dodatkowe nad tymże przedmiotem, a szczególnie pod względem utrzymania siemienia Ryskiego, iefeli go sobie kto sprowadził, * pierwiastkowey dobroci, żeby się nie wyradzało, i żeby iui nie było potrzeby odnawiania go. Środki do tego prowadzące są te same, któremi i zwyczayne siemię polepszać można, t. i. część owego kupnego nasienia na uzyskanie nasienia do siewu przyszłego przeznaczoną, rzadzióy siać trzeba, co da mniey cienki len", lecz tem lepsze siemię. Takowy len póiciiey rwać trzeba, żeby zupełnie był doyrzały, a wyrywaiąc, na to szczególniey baczyć należy, ażeby nasamprzód powybierać naydluższe pręciki czyli łodyżki, gdyż te nayprzednieysze daią nasienie, które się troskliwie odłącza od wszelkiego innego: bo iakkolwiek dobre będzie w powszechności nasienie ze lnu rzadko zasianego, co iest pręcików niższych, nie wyrówna siemieniu z owych wyższych. To tu siemię iest nawet daleko przednieyszem, aniżeli naylepsze Ryskie bydź może: bo pewno dobrze wzeydzie i iak nayxzystezem będzie z zielska. Powyciągany więc len z doyrzałeroi kulkami, rozkłada się po ziemi, póki nie wyschnie zupełnie, po cze \n, za pomocą gęstych szczotek, kulki się urywaią, i ieżeli iest na to mieysce na sypani u, zostawuie się nasienie w nich aż do sie, wu. Lepiey ieszcze siemię do siewu przeznaczone przez rok sihowsć. Doświadczenia wtey mierze uczynione dowiodły, żętym sposobem len się nie wyradza i co rok daie iakitayprzednieyszy długi len na przędzę.
Doniesienie teatralne.
W niedzielę dnia Ig. Stycznia 1824: Czerwony płaszczyka czyli: Straszący cy--ruliky Komedya oryginalna w 5ciu, odsłonach. Potem, na powszechne żądanie: K ł 6 t k aj Komedya wach odsłonach.
(Stary. . . JPau Ludwig, od teatru Królewieckiego.)
Karolina Leutner.
 de Keichenbach, i małżonka iego Franciszka Henryetta z Schwichów de K e i c h e n b a c h , na mocy deklaracyi sądownie pod dniem 25'. Września i 2. Listopada r. b. zdaney, wspólność maiątku i dorobku pomiędzy sobą wyłączyli. Poznań dnia 4. Grudnia 18"'3Król. Pruski Sąd Ziemiański.
" O B W ilfs z C Z E N I E ! N ieruchomość pod liczbą 44. wsi kamelarney dolney Wildy położona, z domu mieszkalnego, ogrodu, łąki, stodoły i obory składaiąca się, na wniosek sukcessorów Jana Lanz na 6 po sobie idące lata od Wielkiey- Nocy roku przyszłego począwszy naywięcey daiące» mu wypuszczone być ma; termin tym końcem na dzuń 31. Stycznia 1824. 7. rana o godzinie 9. przed Konsyliarzem Sądu - Ziemiańskiego Bruk-ner w izbie instrukcyiney Sądu naszego wyznaczony został.
Warunki w Registraturze przeyrzane bydź mogą. Poznań dnia 6. Grudnia 1823.
Królewsko- Pruski SAd Ziemiański.
ZAPUZEW EDYKTAJLNY.
N ad maiątkiem byłego tuteyszego kupca Dawida Schlesingera, wnoszący o udzielenie ffiu dobrodzieystwa ustąpienia maiątku wskutek wniosku niektórych wierzycieli iego, konkurs otwarty został, i godzina otwarcia onegoż na godzinę dzisieyszą południową postanowioną została. Wzywamy przeto wszystkich tych, którzyby do massy pretensye mieć sądzili, aby na terminie do likwidacyi i weryfikacyi na dzień l 7 ty Lutego I. pI. o godzinie oJIey przed Konsyliarzem Sądu Ziemiańskiego Cul e m a n n, wyizbie instrukcyiney Sądu naszego wyznaczonym, osobiście lub przez prawnie dozwolonych Pełnomocników, na których im ICommissarzy Sprawiedliwości Jakoby i Mittelstaedta proponuiemy, stawili i pretensye swe podali i udowodnili. Niestawaiący spodziewać się może, iż z prełensyami swemi do massy oddalony będzie i wieczne milczenie względem innych wierzycieli nakazane zostanie. Poznań dnia 13. Października 1823.
Królewsko - Pruski Sąd Ziemiański.

ZAPOZEW EDYKTALNY.
Maryanna Skotaizanka dziewczyna służąca W miesiącu Wrześniu roku zeszłego, na roli Kmiecia Jozefa Kozak w Zegrzu pod Poznaniem znalazła 120 sztuk dukatów, które w depozycie podpisanego Sądu Ziemiańskiego znayduią się. Wzywamy przeto dotąd niewiadomych właścicieli tych dukatów, aby się w ciągu trzech miesięcy, a naypoźniey w terminie '" dnia 19. Maja I. pI. , zrana o godzinie o,1J;ey przed Delegowanym Referendaryuszem U r. Kry g er, w Izbie audyencyonalney, lub przez Pełnomocników stawili, i własność swoią udowodnili. Wrazie przeciwnym ikarb znaleziony podług Części 1. Ty t. 19. . 82. i 83. Powszechnego Prawa Kraiowego, teyźe słuźącey Skotarzance i właścicielowi grun tu, na którym znalezionym został, każdemu przez połowę przysądzony będzie. Poznań dnia 15. Grudnia 1833.
Królewsko - Pruski Sąd Ziemiański.

PATENT SUBHASTAGYINY.
N a wniosek wierzyciela re alne g o kamienica pod liczbą 67. w rynku tutfyszym położona, do byłego Kassyera mieyscowego Feis należąca, sądownie na Tal. 6656 dgr. 4 otaxowana, naywięcey daiącemu przedaua być ma, Termina licytacyi na dzień 10. Kwietnia na dzień 19, Czerwca na dzień IIl,. Sierpnia r. b., z których osiami iest zawity przed Konsyliarzem Sądu Ziem ańskiego Briikner, w Izbie Instrukcyiney sądu nasztgo wyznaczone zostały. Ochotę kupna maiących i do posiadania zdatnych wzywamy, aby się na tymże terminie osobiście lub prztz prawnie dozwolonych Pełnomocników stawiji, i licyta swe podali, poczerń gdy iako"'a prawna nie zaydzie przeszkoda, naywięcey daiący przysądzenia spodziewać się może. Taxa i warunki w Registraturze przeyrzane być mogą, Poznań dnia 5. Stycznia 1324.
Król, Pruski Sad Ziemiański.