GAZET Wielkiego +<0h*\ Xi<;stwap O Z N A N S K I E G O. - * Aj" i ., nj- L,"UT'\I\uŁjf"', r, P" U"{) 'VJ PJtjNakładem Drukarni N adwomey )K Dehera i SpólkL - Redaktor: Assessor JRcahL\ł> M 61. W Sobotę dnia 31. Lipca 1830. Wiadolllości zagraniczne. Krbltslwo Poltki«, 35 Warszawy, dnia 27. Lipca. N. Pan ozdobić racsył, JW. Szmita, Król. PnIsk, Generilncgo Konsula w Królestwie Polskim orderem S. Włodsimiesza Illciey łhssy. N, Pan rzesyl! nay'iaskawiey kazać wypłacić ItiInIo;, illOsOOO sźotycł? na wsparcie biednych. Tutóyszy Króiew. Alexandrowski uniwertytet poniósł nieodżałowaną (tratę przez zbyt wczesną śmierć Professors Marka Antoniego Pawłowicza», który data S£. b. < > życie łakfcńczył. Feldmaresiick Hrabia Dybicz Zabalkański, -yiechał do Tuiczyna. Rzeczy wiaty tayny Badscs, Senator NOwoiiłcow, wrócił a Litwy do Warszawy, i Sttstóe fi» wjieehai da wód s»gcanic*pjcl»a W tych dniach wyiechało kilku Professe» rów szkoły poJitechnirzney (lia zwiedzenia fabryk i rękodzieło? krajowych. Wielu takie uczniów akademii i szkoły przygotowaw» czey, wybrało się pieszo w rozmaite strony Królestwa, a mianowicie w Sandomierskie i Krakowskie, celem poznania górnictwa kra» iowego, robót inienierskich około kanałów i sziuz, iakotez opisania wainych mieysc pod względem historycsno-statystycznym i nauk przyrodzonych. W liście prywatnym z Rzymu dnia 30. a; ro" (o między innemi wyraiono: "Wszystkie narody maią tu swoi« akademio sztuk i malarstwa lub utrzyrauią pensyonowanych artystów. Podróżni ich ziomkowie zwiedzają ich pracownie, waywaią do swoich towarzystw, kupuią łub samawiaią icb obrazy, o których z kolei pisząc kraiowe dzienniki przypominała artystom, ze pracuią dla łraiu i źe się kray nimi zaymuie. - Inacsey rzeae si ma a artystami polskimi; - po więkssey B« ««* «lOlIIMBIlI mMYLl:ay w*4 fi« wAwpjr« *. * iTworfy pracowni nie wih A lla niedostatku Rzym i __ _ , "Kmusiało. Drudzy obce kraie _/czyznę obrali, Z pozostałych dotąd, iyciech Stattler z Krakowa od i« lat bawiący w Rzymie, obiecuie nam artystę europeyskiey sławy i t. d." Kilka słów z okoliczności dzida: Krabów iiego oKo-lice opisał historycznie Ambroży Grabowski, w Krakowie 1830. r. nakładem i drukiem Józefa Czecha. Pod tym tytułtm wyszła w Krakowie przez drugie wydanie xiąźka, która roku iSaa. po raz pierwszy świat uyrzała: dziś w stronicach 43a, wówczas w 324 zawarta, w 8ce; d?iś ig, wówczas 22 wizerunkami ozdobiona; siłnieyszera niż wówczas piętnem naukowego wypracowania naznaczona, tubo nie zawiera pałacu Biskupów krakowskich opicu, który w pierwszem wydaniu tey xiąźki składał osnowę całego rozdziału, 27 stronic say muiącego. Być może że mieyscowe przyczyny wymogły 10 obcięcie: większe przecież podobieństwo do prawdy, źe szanowny autor którego nayczystsza rzeczy polekich miłość w calem się dziele przebiia, dla tego ów opis pominął, źe wszędzie do umysłu nie do zmysłów chciał mówić, i tern aaciein historyą odwieczney stolicy, nierozerwanem ogniwem połączoną 2 historyą narodu polskiego, uważał ze stanowiska właściwszego .historykowifitozofowi niż poecie. Historyą Krakowa te same obudzą w czytelniku uczucia, co faisturya Polski; iak tu, tak tam więcey niż zwyczayną snikomość tego co Polacy zdziałali widzimy; a źródłem odwiecznem tey iałosney znikomości test upośledzenie ludzkiey natury w naylicznieyszey klassie narodu naszego. Wyiąwszy Madziarszczyznę nie mas« w jEuropie narodu, któryby tyle ile Polski można z tey przyczy - ny w obliczu ludzkości obwiniać. Nie mass też w Europie kraiu, którego dawney sławy zabytki lak dotkliwych ciosów doznały, tak żałosne rozpamiętywanie wzbudzały iak Polska i dawna Polski stolica. " U szczęśliwienie prywatnych obywateli (są słowa stronicy 'E opisu Kraken'*) zawisło od dobrego-po» Jtó" viwodzenia całćy społeczności: bo dobro lXX< spolite tak jest potrzebne do uszczęśliwienia prywatnych, iak w człowieku źyiącyra ruch serca iest potrzebny do obrotu krwi we wszystkich całego ciała członkach." Nie było u nas tego dobrego całey społeczności powodzenia, nie było owego pospolitego dobra, i>o od wieków był i iest u nas nieszczęśliwy, · jeszcze po większey części z osobistetn poddaństwem połączony, system pańszczyźniany. :Stąd też, iak dzieie narodu, tak dzieie dawney iego stolicy są tylko pasmem chwilo.wych zabłyśnień obok odwiecznie ponawiaiących się klęsk i fizycznych i moralnych. Po wszystkie czasy słynęli nasi przodkowie z tego, źe chwalili Boga modłami i ciała umartwieniami, źe mu stawiali świątynie i klasztory, źe czcili w swych Królach charakter pomazańców Boskich. Przecież wian przodków naszych zawsee była martwa, bo obok .odwiecznych krzywd poddanego im chłopstwa była koniecznie -wiarą bez uczynków, bo nie była oparta na awey .przed wszystkiemi innemi przez naszego Boskiego prawodawcę zaleconey cnocie, która ma nazwisko miłości bliźniego. Nic więc dziwne, go, źe historyą ziemi, którey Kraków był stolicą, i samego Krakowa, iest historyą'zniszczeń, rozwali o i upadku. Pocieszaiącem zrządzeniem, ukazanie Aię w odnowione) barwie dzieła, o którein mówimy iest spóiizesne wielkie? myśli przywrócenia chłopstwa polskiego do godności człowieka. Myśl ta opanowała nayprzedniey. szą Hassę Polaków z okoliczności przyjętego przez naród projektu wzniesienia pomniki najpotęinieyszemu Monarsze, który lud UJDdły do liczby żyiącycb narodów powołał, Błogosław Boże myśli, któr-ey uwieńczenie byłoby tern w dzieiach Polski, carem iett słońce w przestrzeni -świata słonecznego, i przewyższyłoby to wszystko co dotąd ro. dzay ludzki ołó gł na cześć człowieka uczynić, Adryan Krzyżanowski, JR o S C Y a, Z Petersburga, d. B- (ao.) Lipca. Dnia I. Ai3.3 '. ill« R powodu rocznicy urodzenia N. Ceaarzowey, odprawiła się o H, godzim« zrana msza uroczysta W kaplicy stwa, WW. Xiąźąt Następcy i Michała, W. Xźny Heleny, Xcia Następcy tronu Szwetyi i N orwegu i Xcia Karola Pruskiego. Znay dowali się takie Feldmarszałek Hr. PaSzkiewicz- Erywański, Członkowie Rady Państwa, Ministrowie,. Senatorowie, Generałowie, Dwór i wiele znakomitych osób pici oboiey. Po nabożeństwie, przytomne osoby miały szczęście ucałować rękę N* Pani. -Wieczorem w pokeiach zamkowych była publiczna maskarada dla szlachty i kupców; wieczór zakończył się świetną illuminacyą ogrodów zamkowych. Zlazd był nadzwyczay liczny; upewniaią iź w Peterhoile było w czasie tego święta do 7°00 rozmaitych pohzdów». - Tegoi dnia uroczyste nabożeństwa odbywały się we wszystkich kościołach stolicy; wieczorem miasto byio oświecone.Po otrzymaniu wiadomości o śmierci Je' rzego IV., Dwór Cesarski przywdział żałobę ni sześć tygodni. W pierwszych dniach Czerwca miasto Sewastopol było teatrem wypadku" równie nieprzewidzianego iak straszliwego. Pomimo całą dzielność środków przedsiębranych przez władze mieyscowe, dla uchowania Krymu od zarazy grasuiąeey w prowinpyach Turcyi Europeyskiey i dochodzącey aż do Bessarabii i Odessy, nieprzerwane stosunki, które trzeba było utrzymywać z woyskami po za Dunaiem, przyniosły nieznacznie lę klęskę do Sewastopolu; sterawszystkieni, miary użyte .przez rząd do zatrzymania postępów i do zniszczenia zarazy, wkrótce zostały pomyśl» nyrn uwieńczone skutkiem. Ostatnich dni Maia, iu£ z miasta i niektórych przedmieść! tdięty był kordon zdrowia, którym były opalane, tylko osada Kor a b e l n aj a, zamieszkana powi<;kszey części przez uwolnionych ze służby maytków i żołnierzy morskich, kończyła ieszcze ewoią kwarantanę. - Jakkolwiek zbawienne &\, środki kwarantany, lud prosty w ogólności poty niewierzy istnieniu urazy, aż uyrzy wielką liczbę poległych ofiar, a środki ostrożności uważa zwykle za. niepotrzebny, dowolnie nakładany ciężar.Na kilka dni przed wyiściem terminu naznaczonego dla słobody Korabelaey, kilku cho 86Frych umarło tam niespodzianie i postrzelono że przyczyną ich śmierci była zaraza. Z rozkazu czasowego W oiennego Gubernatora Stałypina, posłano na mleysceJEekarzy, dla obeyrzenia i pochowania ciała łtnarłey um ko biety, lecz inne kobiety z przedmieścia do tego ich nie dopuściły. Mieszkańcy osady okazali równy opór, kiedy ich chciano wyprowadzić do przygotowanego obozu, dla oczyszczenia ich domów. Usiłowania władzy mieyscowćy ku przekonaniu o potrzebie tego środka pozostały bez skutku; d. 3. Czerwca, o 7. wieczór, zaczętodzwonić na gwałt i wybuchnął otwarty rokosz, w osadzie i samem mieście. Zbuntowani wołali o zdięcie kwarantany i otwarcie kościołów, wdarli się ze wściekłością do środka miasta, zamordowali Woiennego Gubernatora Generał-Porucsnika Stałypina, Dozorcę kwarantany Radźcę kollegialnego Stulli, dowódzcę brygady Półkownika Worobiewa i Kommissarza Stiepanowaj zburzyli i zrabowali domy urzędniników kwarantany i policyi, którzy uszli śmierci iedynie przez rychłą ucieczkę do okopów i na okręty. Bezprawia i swawole tfwały aź do* następnego rana. Lubo w samem' mieście było dość woyska do poskromienia buntowników, lecz 10, nie marąc na ten przedmiot rozkazów i z powodu rnerIIBYdowania się przy niem wi<;kszey części dowódzców, zostawało w zupełney nieczynności. Szczęściem, przed tym wypadkiem kordon-zdrowia został tak wzmocniony, iż z pewnością powiedzieć można, że się zań żaden mieszkaniec miasta nie przedarł. Natychmiast po otrzymaniu tey okropney nowiny, Woienny Gubernator Sewastopolski Admirał Greigh, a ra nim Generał Gubernator NOworossyiski Hr. Worońcow zierhali na itiieysce. Lubo d. 4. Czerwca wszystko iuź było wróciło do porządku, wspomnieni rządzcy przedsięwzięli wszelkie środki do zapobieżenia odnowieniu podobnych wypadków i wyniesieniu zarazy za miasto. - Za otrzymaniem o tern doniesienia, Cesarz J mć rozkazał Hr. W orońcowu wyśledzić przyczyny i sprawców powstania i rozciągnąć na nich zasłużoną karę. Ustanowioney na skutek tego w Sewastopolu Kommissyi śledczey,« mimo krótkiego przeciągu czasu, nowiodio się od. * .» iiczj cicle są iuż w ręku władzy. /\. # Jl fl JI u s t 2 Y a. Z Wiednia, dnia 22, Lipca. Xią£ę Mctternich, Kanclerz państwa, wyiechał dziś (przez Pragę, Teplic i Karisbad) do K6nigswart, zkąd poiedzie !io Plass, a w pierwszych dniach Września powróci do stolicy» K 2 o a e y a. Gazeta Agramska (zagr.) donosi od granicy bosniygkiey, co następuie: "Nietylko w Albanii, lecz i w Bosnii, i to w baszostwie i kapitanacie Zwornik ») wybuchły podobno zaburzenia. Bracia Mahraud Basza i Ali-Basza kłócą się o zwierzchnictwo; każda strona ma swoich zwolenników, którzy z sobą woiuią i kray pustoszą. Ali - Basza zosiał przez brata swego przy pomocy kapitana Gradahaczarskiego wypędzonym z twierdzy i iako ienieć «apiowadzoti)m do Gradahacz. **) do kapitana Hussein-Beja, który mu iednak darował życie (chociaż miał do niego prawo iako brańca woiennego); po odebraniu mu broni, gardero by, kosztowności i pieniędzy, obszedł się zs nim grzecznie, dał mu przyzwoite więzienie na górnem piętrze i przydał ludzi do usłużenia* Dystrykt Zwornicfci ma nadzieię, iż Kapitan Gradachaczeski, uprzątnie te zakłócenia, czego Wezyr Bosnii, pomimo kilkakrotnie ponawianych usiłowań, dokazać niemógh Trzey bosniyscy Kapitanowie Gradachaczu, Doboju * * *) i Derweniu »*«*) zostali z strony Wezyra zapozwani do twierdzy Wranduk · * * · *), aby tam usłyszeli wydany względem nich firman W. Sułtana; lecz oni ociągaią się, przeczuwając czem to pachnie." *) Zwornik czyli Jawornik, 6toiica i mocn * twierdza nad Borna. **) Miasteczko w Bosnii. ***) Miasteczko na lewym brzegu Boeny i przypuścili U zery; z zamkiem. » · *. .) Miasteczko nad Okrzyną w Bosrii, 2 cytadeli a. *****) Wranduk (Branduk) w Bcmii, na lewym brzegu średhićy Bosny, DUCz« p-rawie talkiem ich opasany; ma z Łtrony lądu bardzo warowny aamek, broniący wszystkich przystępów « tiy IIIony f soQO immkaasóyir. T u 2 e y a. O d g r a n 1 c y S e r w i a ń s kić y , dnia 15g« Lipca. Jeżeli zawierzyć można wiadomościom Z Bosnii, tedy W. Wezyr przymuszonym był, cofnąć się przed znacznym korpusem powstańców i czekać na nowe posiłki, które z Macedonii maią nadciągnąć. W woysku Seraskiera podobno wielka panuie niechęć, i nawet Baszowie niebardzo maią ochotę, wspierać go w (ey krytyczney chwili, Lecz za nadeyściem posiłków, zapewne Beszyd. Basza zacznie działać zaczepnie, i starać »14 będzie wszelkitmi sposoby o poskromienie powstania. W. Wezyr lubo w ostatniey woy* nie przeciw Rossyanóm był nieszczęśliwym, posiada iednak wiele dobrych przymiotów woyskowych i przewyższa wszystkich dowodzców tureckich zdolnościami. Pomyślny wypadek przyezłóy potyczki będzie miał wie!-; ki wpływ na przywrócenie spokoyności. - Xiąźę Miłosz posłał podobno do Konstantynopola Deputowanego z zażaleniem z powodu odwlekanego wciąż wcielenia wiadomych 6 okręgów, F r & B e y #. Z Paryża, dnia 19. Lipca. Król przyimował wczoray w zamku S1, Cloud Deputacye Sądu Kaesaeyinego, Izb} ohrachunkowey i kroi. Bady oświecenia puhucznego, które miały zaszczyt złożyć Monarsze powinszowania z okoliczności szczęśliwego wypadku wyprawy Algierskiey. Kroll p o w i e d z i a ł mi ę dzy i n n e m i : " Jak w wysokim stopniu poczytać się mus: za szczęśliwe-l go Król Francyi, iak cbluhnem iest dis nie go, gdy może rzec do siebie: Europa, Cg łe chrześciaństwo, ludzkość, wieczną aaciie-l waią wdzięczność dia walecznych Franca. zów, którzy rozboie na morzu i niewolą nt zawsze zniszczyli. Czuć będę tę tyle mi dr0gą sławę do ostatniego tchu życia Kiego." I Wszystko, co powiadana o iskimsil Pułkowniku francuskim Sujeau (Soltes), którj miał dowodzić artyhćryą Deja, zdaie się by« tylko baieczką; przeyrzano bowiem listy H mii aż do pierwszych łat rewolucyt, i siexai< łeziono żadnego podobnego n u i u K b « mop sku iraueuikiewo straży Deja, wpraszał się w służbę do woyłka francuzkiego. Zdaie cię, ii kampania prateciw Algierowi kosztowała w zabitych i rannych 4-5000 ludzi; 1000-1200 ludzi zostało zabitych lub tak ciężko ranionych, ii się stali niezdolnymi dodałszey służby. Algierczykowte podaią swą stratę w zabitych i rannych na 10,000 ludzi, co przy znaczney wyższości nsszey artylleryi, uźytey kilkakrotnie przeciw licznym tłumom, zasługuie na wiarę. Twierdzą, iż BeyTiteri poddał się i oświadczył być wazalem Króla Francuskiego. Jest nadzieia, ii w przeciągu dni 14 podda się reszta krain. Zapewniaią, ii w podziemnych sklepach Warowni Cassauba znaleziono około 60 roił. W złocie. Piętnaście okrętów woiennych (korwety, brygi i galioty) stało w porcie algierskim w chwili zajmowania miasta przez Francuzów. Goniec Francuzki powiada, ii Pan Bourmont powróci do Paryża w pierwszych doiacli przyszłego miesiąca. Podług tegoż dzieneika wezwanym test Xlę Mortemart, aźc-by niezwłocznie powrócił do swoiego urzędu do Petersburga. Konetytucyonista mówi: "Konstytucyjni obiorcy wielkiego zgromadzenia paryikiego, fctorcy zebrani byli wczoray u Pana Jakoba L fntte i iednornyślnie przyięli zasadę powtórnego wybrania 221 Deputowanych, którzy za adresem głosowali, oznaczyli Kandydatami wyboru: " P P. Alexandra de Labord, Jakoba Lefebvre, Odier i Vasal." - J eden z roialislowskich dzienników czyni na to taką uwagę; "Więc tedy zamachy uzurpacyine przeciw koronie byłyby zasadą. Na zgromadzeniu obiorców u Pana Laffitte tak to uchwalono, i zasada ta była hasłem ftkcyi we wszystkich zgromadzeniach obiórczycb. Pani Statl słusznie powiedziała, ii we Francy i knowaią głośno spiski po ulicach i po salonach. * Gazeta Francyi zawiera co następuie: "Wybory w wielkich zgromadzeniach departamentowych dowodzą, ii większość wielkich właścicieli ziemskich przywięzuie się do Parów, którzy na przcizlem posiedzeniu oświadczyli, ii Monarchia ie*t pudataw», na.« eaych inttytucyy, 'i do tronu, IdcSIy ma S-CESre postanowienie, utrzymać się przy swoich prerogat>wach. Tak więc wolność druku zaraziła dotąd tylko małe zgromadzenia; tym sposobem wszystkie żywioły potrzebne aa utrzymania porządku społeczenskiegp, tronu, dostoyności Parów i własności, azatem cały rząd reprezeniacyiny, 6ąieszcze nieskażone» " W czoraysze dzienniki liberalne twierdzą, iż zagajenie Izb ma być odłożone do dnia 17. Sierpnia. Gazeta Francyi zaprzeczał ley wiadomości, i powiada, ii bóy, który ma rząd boiować, niemoże być, bez niebezpieczeństwa dla Monarchii dłużćy odwlekanym. Dzisieyszy K o n s t Y t u c Y o n i s t a zawiera dwa artykuły, z których pierwszy ułożony w naysilnieyszych wyrazach, wymierzony iest przeciw duchowieństwu. Listy pasterskie, zalecaiące modły za Króla i Francyą, nazwane są w nim równie zbrodniczemi iafc zuchwałemi napaściami. Drugi artykuł ni za cel, aby zapalić namiętności średnich klas» ludu, wmawiaiąc w nie, ii są przed»> miotem nienawiści innych klass i rządu. * Gazeta Francyi zawiera: "Przez powtórne obranie 221 Deputowanych utracą Król prawo rozwięzywania Izb, iakeśnty s\ą iuż o tetn dowiedzieli; daley prawo obierania swych Ministrów, gdyż oppozycya 221 Deputowanych żadnego innego niema celu, iak tylko ścieśnić (o prawo; daley Król. ini cyatywę, którąby Ministrowie, mianowani przez iakcyą, naturalnym sposobem na ko» rzyść fakcyi wykładali; daley powagę ParosIwa, która przez ciągłe postępowanie obiorców tą samą drogą zniweczonąby została. Cóżby się pod temi rozwslinami utrzymało itsjcze na nogach? Weterani rewolucyi, mężowie stu dni, i niektórzy pisarze p aszkwilów. Oto i są interesa, którym chcą poświęcić t r o n , Kar tę, r z ą d , obecność i przyszłość." Pisma publiczne zawiersią następuiący list z Angers: "Aby wstrzymać obiorców od udawania się do Angers i głosowania, zakładano ogień od g dut w rozmaitych mieyicach okolicy tego miasta, a między inoemi i u iednego roiatistoskiego obiorcy. Ten ie> dnak nii zwaiaiąc na to, udał się do Angers. Mieszkańcy Ugo gminy niezmiernie eąobusze 19o Judzi" maiąc szczery zamiar rąbania w kawałki każdego podeyrżanego, któryby im się nawinął. Osądzono- ra rzecz potrzebną, posłać tam żandarmów i 15 do so kirysyerów dla zaepokoienia umysłów. W chwili, gdy chcę móy liet zakończyć, odbieram wiadomość, iż pożary w okropnym sposobie wciąż się wydarzaią. W dwóch innych, mileczkę od Angers odległych wsiach podłożono ogień. Kazano ruszyć żandarmom i woysku liniowemu. Dowódzca Gadoudal wyiechał, w zamiarze utrzymywania przez całą «oc patrolów» Właściciele dóbr w wielkiey Zostają obawie. Przekonani jesteśmy, że po ukończeniu wyborów wezmą koniec i podpalania. " W skutku tych nowych scen szkaradnych wydał Prefekt Dprtu Meine i Loire odeswę, w kiórey napomina władze, ażeby i3fc n-aypilniey uważały na podróżnych i włóczęgów i przepisał środki ostoźności ku odwróceniu klęski, którą okolica Angers iest nawie(J zonna. Don Francisco d'AImeida, mianowany przez Begencyą wyspy Terceiry Ministrem Jvrolowey Portugalekiey przy dworze francuskim, przybył do Paryża, Anglia i Hossya mianowały iuż Korwnissarzy, którzy maią pojechać do Grecyi-i rozpocząć badania, inaiące być zasadą ostatecznego oznaczenia granic państwa greckiego. Zapewniaią, iż Kroi Francuzki mianował Kawalera Artaud, byłego Sprawującego iriteresa w Rzymie, Kommissarzem z francuzkiey strony, i że ten niebawnie wy Jedzie do Eginy. Podoficer od 6jgo pułku liniowego, który p. dclnnieliwszy sobie dał pogębek Oficerowi, został przez sąd woiemiy na śmierć osądzony. * M o n i t o r zawiera co następuie: "Podczas obiadu, danego przez Generalnego Sekretarza Bzepltey Haytyckiey, Generała I ng rrae, dla Konsula angielskiego w Port au Prince, na którym znaydował się także nasz Konsul P. Mollien, spełniono toast za zdrowie Króla Francuzkiego, - »Oby Karol X. zburzył, Algier!" rzeki jeden z gości. "Oby - dodał Generał Inginac - zniszczyłfafceye,- które starnią się czynić przeszkody iego panowaniu!" Z dnia 20. Lip c a; M o n t t o r zawiera naetępuiący raport Hr. Bourmont do Prezesa Bady Ministrów, datowany z Kassaubah d. $. Lipca IS30. r, "Mości Xiążę! Wzięcia Algieru skutkiem będzie podobno poddanie się innych części tego państwa. Im większym postrachem była roilieya turecka, tem bardziey, szybkie iey zniszczenię wywyższyło w oczach Afrykanów siłę woyska francuzkiego. Nawet żołnierze miJicyi Deja dali przykład posłuszeństwa; aby ich w koszarach rozzbroić, nie wielkiey potrzebowałem liczby woyska.. Na pierwszy dany im rozkaz, znieśli broń swoią w roieysca wskazane. Oświadczono im, że oycom familii z pośród nich wolny dozwala się pobyt w Algierze, a nieżonaci zostaną morzem na mieysca przez siebie obrane przewiezieni. Postanowienie to zdawało się niewielkie robić na nich wrażenie. Większa ich część iest rodem z mnieyazey Azyi i prosiła o przewiezienie w tamie strony.. Liczba żołnierzy milicyi w koszarach znayduiącycb się wynosi około 2500 ludzi; wszyscy nieżonaci; iest wielu starców i niezdatnych do służby woyskowey.. Naysiłnieysi i naywajfecznieyei polegli w ostatniey woynie; Liczba żołnie« rzy milicyi, którzy maiąc żony po prywatnych mieszkaią domach, nieprzechodzi tysiąca głów. Blokada nasza Algieru od lat trzech czyniła werbowanie do milicyi prawie niepodobnem; co było przyczyną tak wielkiego iey zrn-nieyszenia.. - Dey odwiedzi! mię wczoraj w Kasoiaubsh i oświadczy}, i£ pragnie w Liwomo os-ieść. Popłynie tam na fregacie. Admirał Duperre czyni przygotowania do przewiezienia naraz wszystkich nieżonatych żołnierzy milicyi» Maurowie i Żydzi oczekuią z żywą niecierpliwością oddalenia icb z miasta; dopiero bowiem gdy to nastąpi, uwierzą, iż iarzmo ich nazawsze ekruszonem zostało. - Bey Titeri pierwszy poznał niepodobieństwo toczenia dłużey woyny. Nazaiutrz po opanowaniu przez woyska nasze Algieru, zgłosił się do mnie zaledwie szesnastoletni syn iego oznaymiaiąc, iż oyciec iego gotów iest poddać śię i ie się B3III itaniec wykonał polecenie swoie w prostocie, która dawne wieki przypomina. Dałem mu paszport dla tego oyc a, który nazaiulrz do Algieru przybył. Zostawiłem go prey rządach iego prowincyi poti warunkiem, oddawania nam tego samego haraczu, który dawniey Dejowi okładał. -Zwdzięcznością przylał ten waruneł. Mieszkance sdaią się być przekonani, że za iego przykładem póydą niezwłocznie Bejowie Oranu i Kor.stantyny" - Ufność ku namzaczyna Ferrucz*taie się iuź zbyteczną, gdy wszelkie potrzeby dla woyeka do p o «u Algierskiego dostłaoe być maia,. Koszta przewodu znacruie się przezto zmnieyszą. Za dni kilka sprowadzone będą działa r szańców usypanych między Sidi-Ferruez a obozem pod Algierem, i stanowisko składów zostanie także op 'iSuczonern, skoro lazarety gdzieindziey przeniesionemi, a zasoby spożytemi lub na statki przewiezionemi zostaną. - Wydałem rorkaz, aby nieodladowane ieszcze sprzęty srtylleryi do Francyi odesłano. Znaleźliśmy tu wielkIe ilości prochu i kul, i 2QOO dział, po większey części spiżowych. Wartość łych Sprzętów woiennych, tudzież żelaza do rządu należącego, a mianowicie skarb, którego inwentarz płatnik generalny spisuie. pokryią znaczną część wydatków wyprawy. Wszyscy Francuzi, którzy byli w niawoli Deja, «ostali mi wydani d. 5. ».rana, zanim woyska nasze Algier obsadziły. - Od dni kilku mamy (U nieznośne upały; ciepłomierz Resutnura wskazywał kika razy 28 stopni. 'Chociaż obielenie tylko 6 dni trwał@, Jednakże woysko · powodu zbytecznego aatęśaoia przy robo« -371m m · ach wiele Crudówpcnioeło. Biegunka zagęściła się, ale cierpiący tę chorobę, nietrac/\ tak dalece sił, aby pułki swoie opuszczać mu. sieli. W woysku zaledwie znayduie się 250 chorych na febrę. Liczba ubyłych od dnia 14. Czerwca do walki żołnierzy, wynosi 2300 ludzi; z tych umarło 400, a 1900 rannych, obeyrauią lazarety; ranni, równie iak niegdyś w Egipcie, odzyskuią tu wnet zdrowie. Oycowie tych, którzy krew swoią za Króla i oyczyznę przelewali, szczęśliwsi będą po · większey części odemnie . Drugi móy syn odr-Aósł ciężką ranę w potyczce dn. 24. Czerwca, Donosząc Panu o tein zdarzeniu, miałem nadzieię uratowania moiego dziecka. N adzieia ta zawiodła mię; w tey chwili skonał. W oysko traci w nim walecznego żołnierza, ia opłakuię stratę wybornego syna. Upraszam Pana, abyś N. Panu oświadczył, iż pomimo tego domowego ciosu, święcie wypełniać będę obowiązki, iakie na mnie zaufanie Jego włożyło. Jestem i t. d. (podp.) Hrabia Bourmont. Dzienniki tuteysze zawieraią, co następuj e: "C o godzina oczekuią tu doniesień od Kontradmirała Rosamci, wysłanego przeciw Tripolis . Ma on żądać od Dtj a poprzestania rozboio w morskich; wątpą atoli, aby Dey żądaniu ternu eadosyć uczynił, chyba siłą broni do tego przymuszony. Większey powolności w tey mierze spodziewaią się po Beju Tunetańskitn. Mówią, iż rząd nasz ozuaymił mocarstwom morskim» że Francuzi opanowawszy Algier, temsamem blokada portu tego miasta zniesioną została; natomiast mzciągaią takową na całe wybrzeże Afryki, na wschód i zachód Algieru, zapewne w zamiarze, «apobieżen-ii dowozowi arotanścyi i broni tym tnieysiotn, które 'się woysitu francuzkietnu ieszcze niepoddaly. -. Dywi*ya Gła Lowerdo wkrótce do Francyi powróci. Podług depeszy teltgnficzney, 'Die-zuaydute się miody ChabroI pomiędzy osadą (fwóch rozbitych brygów, "le S ilene" t "rAventure", przybyłą niedawno do Tulunu." "Niepodpada iuź żadney wątpliwości" - - mówi Gazeta Francyi rozprawiaiąc 'a interesach Portugalii - "iż Cesarz Don Pedto oic przeciw Portugalii przedsięwziąć nie Myły się naywyraźniey przeciw wszelkiemu jBHSianiu się zbroynemu w inttnsa Portugalii, uwaiaiąc talowe za zgwałcenie pr3wa narodów i za szkodliwe dla Brazylii. U znanie zatem Don Migutla za Króla naltąpi zapewne niezadługo ; wiadomo bowiem, iż Anglia kazała Don Pedrowi «świadczyć, żeby albo brata swego za Króla uznał, aibo mu lei woynę wypowiedział." W Departamencie Gard obrano następujących trzech Deputowanych: Kisraee, Ex-Dep. Baron Dannant, K. op. * Al a i e, Es Dtp. Pan La KO urs, Kand. Of1. i4 Uzes, Ex-D. Xiai<; Crusaol, K. min. Te trzy wybory kończy trzeci oddział, Generał Vandamme umarł d. 15. t. m. po krótkiey, ale ciężkióy chorobie w Kassel, rodzinnem mieście swoićm, pOlozonem jr D epartamencie północnym (obwodu Hazebrouck). Przed trzema tygodniami opuścił był Gandawę, - mieysce pobytu swego podczas zimy, - aby mit e udział w wyborach. Doktor Claude, naczelny lekarz woyska Wicekróla Egipskiego, przybędzie tu wkrótce z dwunastu młodymi uczniami szkoły lekarskiey w Egipcie, którzy nauki medyczne w Paryżu kończyć maią. Po uzyskaniu stopni doktorskich puszcza się do Anglii. DoktorClaude iest twórca szkoły niedycznóy w Egipcie i fozaretu woyskowego wAbuzabel. Doktor Pariset otrzymał krzyż oficerski legii honorowey za swoią ostataią podróż w EgipCIe. Królestwo Sycyliyscy przybyli dnia 8. m. b. do Chambery , gdzie zarayślaią zabawić do d. 28M a potem puścić się w dalsza drogA prze» Simplon do Włoch. Przybył tu Xiążę Talleyrand. Z dnia 21, Lipca. N a tuteyszem wIelkiera zgromadzeniu obloreów, to samo na wielkich zgromadzeniach Depart, nizszey Sekwany, Sekwany i Oise, i Sekwany» Marny, zoetali Kandydaci cppozycyi, w liczbie J3etu, znaczną głosów więksaoicią obrani Deputowaayiai, Wszyscy głoaowaJi byli za «dresem. A n g l i a. Z L o n d y n u, dnia ai. Lipca. Deputacye uniwersytetów Oxfordskiego i\ Karnbridgskiego, składały Królowi i Kreta«] wey adresa powinszowania. J. K. M. Xiąźę Fryderyk Praski odwiedzili wczora Pana Hoben i Lady Peel w PrivyJ G ardens, gdzie go szczególniej zaiąl piękny I zbiór malowań, będący własnością Ministra. Pułkownik Fitzclarence powrócił ze sut łego lądu, dokąd był posłanym do Królij Wu'tembtrgskiego, bawiącego obecnie w Bou-I logen, z zaproszeniem od Wilhelma IV,/ w odwiedziny do Anglii, "Król VVirteii.berAj ski - wyrażono w dztsic-yszym okólniku dwot-l skim -przyiął to zaproszenie; kilku urzędnil ków dworu Królewskiego odebrało rozkaz,! ażeby się na statku przewozowym, który dzijl miał wypłynąć, udali po Królewskiego gościar do Boulogne. Dziennik K u l a zbiia wznowiona pogłoskę,? iż fan Huskissun weydzie znowu z swemf stronnictwem do Ministeryum. Zapewniają, iż zakłócenia domu Braganzj oddane są do rozstrzygnienia Cesarza Austry-l ackiego, a to z przyzwoleniem wszystkich wielkich mocarstw. W uniwersytecie Dublińskim - pisze gazeta T i m e s - dał się. znowu -- na hańba wszechnicy - słyszeć głos: "Piecz z pa. pieztwein!" Tym sposobem Serjeant Lefrpy, kandydat przyszłego wyboru parlarnemowego, chciał sobie uskarbić względy almae matris scientiarum. Tymczasem, mniema rzeczona gazeta, prędzeyby się udało Panu O'Connel obalić akt unii, iak przeciwnikowi katolików, zniweczyć emancypescyą. Dziennik T i m e s powiada: "Paryzkie dzienniki liberalne uważaią szczęśliwy wypadek w Algierze z prawdziwego stanowiska. Przyklaskiwaią sławie armii, lecz mniemaią, iż to żadnego niema związku )l(e spraw- Ministrów; ci niesłusznie rozumieli, iż mogą Z tey sławy dla siebie korzystać; tryumf woy« ska nieiest tryumfem stronnictwa; Ministrowie poniosą tak dobrze w Izbie klęskę przez De« pucowanych, iak ASgLerczykowie ponieśli kltj. się prze« wojsko," (ptfA DuOĄtXi4