GAZETA
Wielkiego
Aięstwa
POZNAŃSKIEGO
Nakładem Drukarni Nadwornej W Dehera i Spółki.

Redaktor: A. Raabshi.

)J( 99. - W Poniedziałek dnia 2. Maja 1831.

Wiadolllości krajowe.

Z B e r l i n a, dnia 28.
J. K. M. Xiąźę Następca tu z Pomeranii. Przybył tu CeB. Rossyjskt Porucznik D o b r o w o l s k i , tersburga.
Kwietnia, tronu powróciłstrzelec polowy, gońcem z Pe
Dzisiejsza Gazeta Vo s sa zawiera następującą z prywatnego źródła czerpaną wiadomość: "H rody, dnia 15. Kwietnia. Od wczoraj mamy korpus Dwernickiego w naBzem sąsiedztwie, to jest w Radziwiłowie, po« łożonym pół mili od naszego miasta. Tu stąd wszyscy Rossyjscy urzędnicy graniczni udali się z familiami swojemi do austryackiego instytutu kwarantany. W tej chwili dochodzi nas wiadomość, iż korpus Polski ucierał się iniędzy Chero chowem i Torjewem z wojskiem Rossyjskićra, zwyciężył je i zabrał mu 6 dział."tVlt'V AIVI'WIIWV
Wiadolllości zagraniczne.

Królestwo Polskie.
Z Warszawy, dnia 37. Kwietnia.
Wczoraj w Izbie Poselskiej przeszedł projeks do prawa względem udzielenia opieki braciom naszym powstałym w Litwie i Wołyniu, oraz przypuszczenia ich do wspólności praw służących Królestwu. N a wczoraj sze«» posiedzeniu Izby Poselskiej, Marszałek wniósł, źe gdy Rząd pragnie wysłać 2ch Posłów do województwa Sandomierskiego dla dojścia powodów i obmyślenia środków ściągnienia znacznych zaległości, w jakich pozostaje, zapytał się Izby, czyli zezwala na ich oddalenie, lecz Izba po niejakiej dyekussyi uznała jednomyślnie, źe podobne oderwanie reprezentantów od ich powołania jest niewłaściwe. Następnie Poseł Ledóchowski z powodu pism francuskich don ' noszących o przybyciu A, Gurowskiego jakoby agenta dyplomatycznego Polskiego, z powodu pisma potwarczcgo na Naród i Rząd Polski w tychże pismach z podpisem A. G. i w duchu artykułów tylokrotnie w N owej P o l s c e z tymże podpisem przez Gurowskiego umieszczanych wydrukowanego, zapytał się Ministra spraw zagr, komu przypisać należy użycie takowe agenta; Minister oświadczył, źe A. Gutowski sam się ofiarował, iż przewiezie depesze do Paryża, a Rząd takowe mu powierzyć i dać pieniędzy rozkazał. Ze żadnego charakteru dyplomatycznego niemiał sobie udzielonego, źe donieeienie o tern  tykuł pomienioey był jego pióra, Minister niema bynajmniej urzędowego przekonania, owszem nieprzypuszcza bynajmniej, by przybierał charakter którego nieposiada, lub spotwarzał Rząd i naród, którego kosztem pojechał. Poseł Swidzińeki po wyjaśnieniach takowych, wynurzył ial, że Rząd przez używanie jakiekolwiek ludzi z zasadami tak jawnie sprzeczne mi zasadom monarchicznym, które Sejm ogłosił, podaje w podejrzenie dobrą wiarę Sejmu i narodu u mocarstw zagranicznych. Ztąd przeszła dyskussya do kwestyi o ukrócenie przewinień druku, niemniej o udzieleniach dokumentów dyplomatycznych, które jednak były bez rezultatu. - Następnie Marszałek przemówił wymownie za wprowadzać się mającym projektem rozciąguienia opieki nad powstającerni prowincyami Litewskiemi i Wołyńskierni, powody jego krotko wyłożył w imieniu Kommissyi Postł Swidzińeki, poczein zastępca Ministra spraw zagrań, w imieniu Rządu domagał się wymazania artykułu 2go jako zbytecznego, a artykułu 3go jako niepodobnego do wykonania. Bronili go wymownie Posłowie Ledóchowski, Moroaewicz i Soltyk, pomimo tego a te artykuły uiegly wymazaniu i zmianom przez Rząd projektowanym, poczem po dyskussyi uporczywej względem niezgodności dawnego wstępu s objętym projektem, projekt ten prawie je* dnomyślnością przyjęty został. Wódz Naczelny zaszczycił krzyżem srebrnym wojskowym P P. Bany kowskiego członka Rządu Narodowego i Gustawa Hr. Małachowskiego zastępcę Ministra spraw zagrao., którzy dzielili c wojskiem trudy niebespieczeństwa w ostatnich bitwach. Przed kilku dniami, nasz dzielny Wódę, odbywał przegląd przesłanych ludzi r rezerw do armii, między którymi znajdowali się wróceni nam bracia Litwini, Zmudzini, Wolynianie, Ukraińcy i Podołanie. Z zwykłą swoją ujmującą słodyczą przemówił do nieb, jak ojciec troskliwie badał, czy odbierają co im należy; jak współobywatel z celem boju oswajał i w nowo powróconych współbraciach uczucia Polskie obudzał; jak rycerz, ducha wojennego wlewał. Od dwóch dni wojsko nasze odbywa wsteczne poruszenia ku Wiśle. Niebyło jednak iadnej znaccnej potyczki i tylko gdzie niegdzie mniejsze zachodziły utarczki. Wczoraj ostro się spotkano u tylnej straży; odznaczył się zaszczytnie trzeci pułk ułanów w natarciu na huzarów rossyjskieb; ranni mówią, żeśmy 4 działa zdobyli. Cała ludność między Liwcem a Wisłą uchodzi na tę stronę. Od wczoraj ciągną długie szeregi kobiet, star« ców i dzieci z szczupłym swoim dobytkiem przez ulice Warszawy, nieebcąc się powtórnie na srogość nieprzyjaciela wystawiać. - Generał Hr. Krukowitcki rozwija całą czynność swoją dia niesienia ulgi tym nieszczęśliwym w przejściu przez stolicę. Nadeszła tu za pośrednictwem Kommissarza obwodu Hrubieszowskiego wiadomość o świeinern zwycięstwie, jakie dzielny nasz Dwernicki odniósł na Wołyniu nad korpusem Riidigera. Cały ten korpus rozbity, li dział, mnóstwo broni i amunicyi s całym rynsztunkiem wojennym zabrane, a sam Riidiger wraz z całym prawie sztabem w niewolą wcięty. Przy pokonaniu Riidigera przez Dwernickiego, bardzo się odznaczyły nowo utworzone hufce powstańców Wołyńskich. Nieprzyjaciel niemogąc znieść natarcia wojska Polskiego, uchodził długim mostem na błotach w okolicach Łucka, lecz zastąpili mu po« wstańcy. Oucgdaj i wczoraj (pisze Kury er Warszawski) były w kilku punktach utarczki wojska naszego z nieprzyjacielem, szczególniej wczoraj pod Mińskiem walczono zacięcie. Kilkunastu ranionych przywieziono do Warszawy. Zdaje się, że całe wojsko nasze i nieprzyjacielskie jest w poruszeniu. Między onegdaj zabranemi jeńcami, znajduje się podchorąży Naryszkin, młodzieniec nader starannie wychowany. Z korpusu Generała Sierawskiego znaczna liczba żołnierzy wraca teraz do swych pułków, okazuje się przeto, że wielu żyje z tych, których miano za poległych i podana strata 2.000, była za wczesną.
Nader bolesną jest strata Juliana Hr. Małachowskiego. Młodzieniec ten ozdobiony najpiękniejszemi przymiotami serca, w teraźniejszej świętej wojnie odznaczył się jako bohater. Na pierwszy odgłos wolności Polskiej, porzucił domowe ustronie, utworzył swoim kosztem kompanią W olnych Strzelców, 2 inne powierzone dowództwu swojemu otrzymał i pospieszył dla zasłonienia województwa Sandomierskiego od napadu nieprzyjaciela. W potyczce pod Puławami pierwszy podpalił budynek, w którym się Rossyanie bronili, pierwszy dostał się do niego, w bitwie pod Końskowolą odwagą i przytomnością umysłu, przyczynił się szczególniej do zwycięstw w Wólce, pod Wronowem ostatni zszedł z placu bitwy, a pod Kaźmierzem zasłaniając przeprawę wojska Polskiego  bojem znużeni, cofnąć się musieli, on porwawszy kosę w rękę, stanąwszy na czele koseynierów Krakowskich, zdołał męstwem swojera diuiej jeszcze wstrzymać postępującego nieprzyjaciela, do ostatka walczył, ostatni poległ, i życiem swojem niejedno może iycie Polskie uratował.
Wojewoda Wodzicki, Prezes Rzeplty Krakowskiej, przybywszy do Warszawy, podpisał akt detronizacyi i zasiada w Senacie Królestwa Polskiego. Generał Toll wydał drukiem w Lublinie odezwę do Polaków, o dd A ąc sprawiedliwość ich męstwu, dowodzi jednak, źe 4 miliony ludności nie zdołają się oprzeć potędze Rossy« i U d. Trzech Turków z służby Rossyjskiej przeszło do wojska naszego. Słychać, mówi K ur ye r Warsza wsk i, źe dziś w nocy nasze wojsko kilka dział zdobyło. W tych dniach przybył Podpułkownik Djumar Francuz, walczył on pod Napoleonem i był w Ameryce. Nosi czapkę karmazynowa Polską, którą otrzymał od Acbilesa Miurata. Przybył także szlachcic Węgierski, 0zdobtony znakami, świadczącerni o jego męstwie, oświadczył, źe z całą gorliwością walczyć będzie za wolność Polski. Wczoraj przybyło znowu 16 lekarzy francuzkich. Z Augustowskiego znowu dobre nadeszły wiadomości: Major Puszet oswobodził już trzy powiaty i zebrał do 4800 ludzi zbrojnych. Przeciw gwardyora r które dnia 12. m. b. od Łomży ku Litwie ruszyły, ciągnie Gabriel Ogiński w 15,000 uorganizowanego powstania. Ważne, interesujące i ze wszech miar użyteczne w teraźniejszych czasach dzieło: O Z i e m i a n a c h i W łoś c i a n a c h List . I I . , napisane przez Ign. Stawiarskiego, wyszło z druku,
(Dokończenieprzerwanego wprzeszl. Nr. artyb.) 2) Nigdzie albowiem niebyło tyle sposobności do zrobienia gruntownych postrzeźeń, i tylu razem mieć nadto zebranych uzdatnionych lekarzy, jak w ostatnich trzech miesiącach panowania tej choro by w mieście Moskwie, gdzie siedem tysięcy pięćset ludzi przeszło leczono na chorobę cholera, a 52 ciał zmarłych na nią. rozbierano anatomicznie i chemicznie 34 lekarzy. N a zrobionych tu zatem proetowaniach różnych, a przeciwnych sobie zdań dotychczasowych względem zaraźliwości cholery, można zdaje się z przekonaniem zupełnem polegać. 3) Lubo zdania członków rady lekarskiej względem niemożności udzielania się zarazy cholery przez towary i effekta, niesą jednomyślne, wszelako oprócz większości zdań nierównie li« czniejszych, za niezaraźliwością tej choro bj mówi jeszcze przeciw zaraźliwości jej to nadto, źe utrzymujący przeciwnie, krzyżują się sami w swych rozumowaniach, i tak jeden z nich mówi: źe jad cholery niejest lak lotnym jak morowego powietrza, a przytem jednak twierdzi, ,-Le istnieją przykłady liczne, w których pościel i suknie po chorych łub umarłych używane od zdrowych, zarażały ich tą chorobą. - Zresztą, wyznaje, iż więcej z porównywania p er analog i a m choroby tej z morową zarazą jak z przekonania na doświadczeniu opartego wniosek ten czyni, gdyż mętniał więcej nad 300 chorych tego rodzaju a zatem niernógł tak liczne zebrać dowody, odmienne od innych zdanie popierać mogące. Inny nadto członek tejże rady lekarskiej nadzwyczajnej mówi: źe choroba ta epidemiczna niejest zawisłą od zmian atmosferycznych, ani od ciasnych mieszkań, ani od niedostatecznej odzieży, a przecież sam znowu twierdzi, źe ludzie starzy, wystawieni na zaziębienie, niezachowujący trzeźwości, skromności w jedzeniu i innych potrzebach dietetycznych, prędzej ulegają tej chorobie od innych. Trzeci nakoniec, utrzymujący możność zarażenia się tą chorobą przez effekta, przywodzi przykład człowieka cierpiącego wolę Kropf, ktoren dostał kurczu w nogach, gdy do zrobienia sobie kąpieli, używał kubła, którym poprzednio wynoszono wodę sZ wanien, w których się kąpali ludzie chorujący na cholerę; lecz czyliźby ten przypadek mógł być je« dnym tylko przy 7,500 chorujących na cholerę, i niernógł równie pochodzić z innej niedostrzeźonej przez lekarza przyczyny. 4) Przeciwne zaś zdania o nieudzielaniu się choroby cholery przez efiekta, tyrnwięcej są przekonywające, źe nietylko są oparte na większości zdań, ale nadto na doświadczeniach tym końcem czynionych, i tak członkowie rady lekarskiej zapewniali: że tych sukien swoich które nosili bywając w szpitalach między choiemi na cholerę, i z niemi w różny sposób mieli zetknięcie, używali po za szpitalem, bez wszelkiego oczyszczania, 3 niezarazJi przez to nikogo. - Nadto, źe chorzy ulegając cholerze, nosili suknie futrem nawet podszyte, po wyzdrowieniu, gdy one znowu wdzieli na siebie, niedostali recydywy" ani też niemi innych zarazili, N akoniec samo otwieranie ciał zmarłych na cholerę, które przez cztery tygodnie codzień prawie po cztery dopięciu godzin odbywało się, niezaraziło żadnego ani z uskuteczniających one, ani z obecnych tak lekarzy jak pomocników, pomimo»  zabezpieczających; a wreście większa, że lekarz któren prry sekcyi obraził nożem rękę swoja, kilka razy, natarł tylko okaleczone miejsce kamieniem piekielnym l a p i s i n f e r n a l i e i dalej uskuteczniał swa, czynność bez doznania złych sia.fi skutków, - Inwalida nadto jeden któren był napity, okaleczywszy się przy podobnej sekcyi, dostał złośliwego w prawdzie wizodu, jaki zwykł być skutkiem zjadliwości soków trupich, niedoznal jednak żadnych skutków cholery. Ci nawet badacze natury, którzy przypuszczają, zaraźliwość cholery pod pewnemi względami, niedopuszczają onej przez pośrednictwo towarów i effektów, 5) Jeden z członków komitetu słusznie bardzo twierdził, że gdyby zaraźliwość w tej chorobie mieć mogła miejsce przez towary i inne effekta, to w mieście Moskwie gdzie przez czas panowania choroby handel był zamknięty, a po ustaniu onej w Listopadzie otworzył się, i towary w ruchu być zaczęły, bez pośredniego onych wyczyszczenia, wykadzenia i wywietrzenia, musiałyby stać się przyczyna" tak nowego rozszerzenia eię tej choroby w tern mieście, jak zjawienia się jej w tych miejscach, do których towary z miasta Moskwy przyszły, a przecież nigdzie tych skutków niedostrzeźono. 6) Gdyby przypuścić m o ż n a, że effekta są w stanie kommunikować zarazę cholery, ileżby tego skutków niepokazalo się w mieście Moskwie, gdzie 1,500 chorych na cholerę w swych prywatnych mieszkaniach leczyło się, a zatem nad któremi dozór policyjno · lekarski niemógł tak ściśle być zachowanym, a gdzie tyle sprzętów i effektów zarazę te przyjąć w eiebie i udzielić ich innym domownikom musiałoby, jako więcej styczności mających z ludźmi, jak towary w sklepie upakowane leżcce, do których choc rzy przybliżać się niemieli potrzeby ani sposobności. Zupełne atoli ustanie tej choroby «f mieście Moskwie, szczęśliwie przekonywa o niezarażliwości tej choro by w takowym SpOA sobie, a zatem i potrzebę wykadzania i oczyszczania towarów wykazuje być zupełnie niepotrzebnem, a przytem tak trudne do uskutecznienia. Po zarazie nawet morowej według świadectwa wiarogodnych, niewidziane potrzeby i nieuskuteczniano wyczyszczania do? mów, tylko tych, które były istotnie zarażone i z których ludzie wymarli. 7) Zważywszy, że gdyhy według dawnych zdań o zaraźliwości cholery, zaraza onej przyszła do Moskwy z towarami prowadzonemi z jarmarku w Niższym Nowogrodzie , te towary ztamtąd nietylko do Moskwy ale i do Petersburga były wtedy sprowadzone, równie jak do innych jniejsa handlo*wych i w tych między ludźmi sa, w obiegu, a przecież nigdzie więcej ta choroba niemiała miej ca j z tego zatem wnosić wypada, albo że cholera w Moskwie nie przez towary zakommu« nikowaną została, albo, że we wszystkich tych miejscach gdzie towary wzwyż rzeczone spro« wadzono, takowe wykadzarie i czyszczone, ró« wnie jak w mieście Moskwie być powinny, fc) N akoniec, gdyby mimo dostateczności dowodów, o niemożności zarażenia się cholerą przez pośrednictwo towarów, w niepewności przeciwnych temu opinii, nakazanein być miało w mieście Moskwie z przesadzonej tylko ostrożności, zwrocrlby i wtedy należało rządo* wą uwagę na znaczne szkody stąd dla fabrykantów i handlujących wyniknąć mogące, przez znaczne zmniejszenie wartości towarów, tracić muszących przez takowe oczyszczania i wykadzania na ich kolorze, piękności i świeżości, a nadto przedłużenie obecnej stagnacyi handlowej, któraby wielu fabrykantów i kupcowo stratę ich kapitałów, a wielką liczbę ludzi dziś z tego żyjących, na nędzg i głód narazićby musiała. 9) Z uwag tych wszystkich powyższych wyprowadził komitet swój wniosek, że wszelkie nakadzania i oczyszczania towarów w tych miejscach gdzie cholera morbus panowała, je.sl niepotrzebnetn i onemu ulegać ża« dne towary niemają. Co też i zatwierdzonem przez najwyższy rozkaz zostało, z poleceniem, aby dla spokojności ogólnej mieszkańców postrzeżenia powyższe nad chorobą cholerą i wnioski stąd wypływające komitetu drukiem ogłoszone były, W Petersburgu, dnia 4. Stycznia 183t* r." W wydanem z powodu cholery przez Komi tet centralny zdrowia obwieszczeniu z d. i i, m. b. wyrażono w treści co następuje: "Zatrważające opisy cholery i jej spustoszeń, tak często w rozlicznych pismacłi umieszczane, w których porównywano ją z zarazą morową i dżumą, odświeżyć się musiały w naszej parnie» ci wraz z otrzymane mi wiadomościami o jej powalaniu w naszego kraju granicach; lecz spostrzeżenia liczne wiarogodnych i znakomitych lekarzy, mianowicie w Moskwie, przekonały dostatecznie, że opisy te były powiększej części przesadzone; że natura cholery, różną jest od natury zarazy pomoru; że przez bezpośrednie zetknięcie z chorymi takowa nieudziela się bynajmniej, że nakoniec w miarę oddalenia się od rodzinnego jej miejsca traci na swej mocy i złośliwości. Daleką przeto niechaj będzie od nas wszelka zbyteczna obawa spustoszeń jakie choroba ta w pierwotnem swojem wywinie, ciu się w Indyach pozostawiła, tembardziej że i większa znajomość jej natury i środki zarad wszej chwili powstania jej przedsięwzięte, krótki tylko byt jej u nas rokują, a spodziewać się należy, że zachowywanie przepisów przyzwoitych dyetetycznych, poniżej krótko podanych, dalszemu szerzeniu sie, złego dzielną położy' tamę. N iezaprzeczoną dziś zdaje się rzeczą, iż nic bardziej niesprzyja udzieleniu się tej choroby jak nieczystość, najbardziej przeto i naeamprzóri uwagę zwracać winniśmy na to, ażeby tak co do schludności ciała, jako też więcej jeszcze co do czystości pomieszkań największą zachować troskliwość, zepsute powietrze w domach wilgotnych, ciasnych, przepełnianych mieszkańcami, mianowicie przy ulicach w niż. Bzej części Warszawy po nadbrzeżach Wisły położonych, na których przez brak przystępu słońca ciągle niemal błoto zalega, po warsztatach niskich ciemnych, wielką liczbę robotników w sobie mieszczących z wyziewami z przetworów wyrabianych i oleju do oświecenia używanego napełnionych, iżby we wszystkich takich miejscach jaknajstaranniej przetwieraniem okien, paleniem ognia na kominach, paleniem łuczywa z drzewa jałowcowego przerzedzać i oczyszczać powietrza niezaniedbywano, Niemniej ważną będzie rzeczą baczyć, ażeby po mieszkaniach takowych pranie i suszenie bielizny nieodbywało się, ażeby jak najmniej rozlewano wody po podłogach i glinianych polepach, nieprzechowywano wędlin, jarzyn, serów i wszelkich przedmiotów rażących powietrze wonią i cząstkami zepsutemi, butwiejących lub fermentujących objektów, jakoto: kapusty, buraków, piwa i t. d. Wymiatanie śmieci równie starannie przestrzegane być powinno, skraplanie roztworem chlorku w proszku po izbach, odpowie takoż żądanemu celowi. Lecz jeżeli nader waźnem jest zachowanie czystości powietrza w pomieszkaniach, ochędoźna i ciepła odzież niepośledniejsze trzyma miejsce, również jak wystrzeganie się przemoczenia sukien i obuwia, i wszelkiego rodzaju przeziębienia; flanelowe lub inne wełniane kaftany, koszule, patki i pasy szerokie w koło żywota na gołem ciele noszone, nacierania ciała flanelą nakadzaną poprzednio dymem bursztynu lub jało. jKU na węgle porzuconego i kąpiele zwyczajn e, łaźnie parowe z należytą ostrożnością niewystawiania się następnie na zaziębienie zaleca Bie jaknajmocniej, przemywanie ciała lekkim roztworem chlorku wapiennego z korzyścią powtąy-ać można. Unikając wszelkiego usposobienia do tej choroby, pilnie wystrzegać się należy używania pokarmów tłustych, surowych, trudnych do strawienia, łatwo zepsuciu ulegających lub nadpsutych, jakiej ni są pomi£dzyinne mi np. kapusta, ogórki, wszelkie wędliny; mięsa i ryby solone, ser, grzyby, chleb niewypieczony, zatęchły, kapuśniaki, barszcze, piwo grzane z serem; a z napojów: piwo młode, zepsute, skwaśniałe, miód niewystały i t. p. Zachowanie skromności w przyjmowaniu wszelkich innych pokarmów i napojów, niewychodzenie naczczo z domu w porze rannej bez poprzedniczego posilenia się ciepłym pokarmem płynnym, kawą, czekuladą, herbatą zwyczajną lub z mięty, rumianku i t. p. nieobciąźanie żołądka, nie rozgrzewanie się w nadmiar użytemi trunkami wyskokowemi, a szczególniej wódką, ponczem i piwem rriocnem, zabezpieczyć mogą niepomału od wystawienia się na chorobę. Przy takie m jednakże baczeniu na zachowanie nienadwerężonych sił trawienia i moralne siły szanować jak najmocniej należy: bezsenność, prace moralne zbyt przedłużone, życie rozwiozłe i wszelkie poruszenia namiętności, gniew, smutek, niespokojność i ciągła obawa, jako tyle wpływów najnieprzyjaźniejszych na zdrowie w ogólnoici, niemało do nabycia tej choroby usposabiają. Przebywanie przedłużone po kościołach, gromadzenie się po ciasnych kawiarniach, szynkowniach i wszelakich miejscach licznego zetknięcia się osób różnego rodzaju jak najmocniej unikać należy." B. o s s y a, Z Petersburga, d. 7. (19, Kwietn.) W ukazie rządzącego Senatu z d. 35. Lutego <;9. Marca) wyrażono: Pełniący obowiązki cywilnego Gubernatora Symbirski Wice Gubernator Smirnpj, tudzież członkowie i Sekretarz tamecznej Izby kryminalnej otrzymują naganę za to, iż skazując na pędzenie przez rózgi i oddanie do wojska, skarbowego włościanina Dementjewa, oskarżonego, lecz bynajmniej nieprzekonanego, o umyślne okaleczenie siebie, przestąpili prawo, którern wyrzeczono, iż "fepiej jesi dziesięciu winnych uwolnić, nizjednego niewinnego potępić bez jasnych dowodów." Nad» to wspomnione osoby mają zwrócić własnym kosztem Dementjewa z pułku do rodziny i zapłacić mu 300 R. wynagrodzenia za poniesioną, niesłuszną karę. - Innym ukazem z d.5.(i7.) Marca, podany został do powszechnej wiadomości nieprawny wyrok Orłowskiej Izby kryminalnej zatwierdzony przez cywilnego Gubernatora Soncowa w sprawie Pułkownika Podymowa, który po śmierci brata swego, Majora tegoż nazwiska, dowodził nieważności małżeństwa jego z włoscianką Iwanowa, w tym celu aby oddaliwszy jego dzieci zagarnąć pozostały po nim majątek. - N areszcie ukazem z d. 11. (23.) Marca, Perrnski cywilny Gubernator Tiuiiejew wespół z członkami i Sekreta poinnienie za niesłuszne skazanie skarbowego włościanina Czystjakowa na bicie kijami za utajenie 25 R. przywłaszczonych przez Głowę włości i t. d, Dnia 4. (16.) m. b. o godzinie 3. popołudniu lod ruszył się na N ewie. Dnia 8. (14.) rn. b. przybył do tutejszej stolicy f Mita wy Rzeczywisty Radzca Stanu Hr. Apraxin, zostający przy poselstwie Rossyjskiem w Wiedniu. Pszczoła Pół n o c n a umieściła list z Wilna (bez daty), w którym, między innemi, wyrażono: Przy teraźniejszych, burzliwych okolicznościach tego kraju, lękacie się zapewne o fubtrnialne miasta nasze? Bądźcie spokojni, Jorządek tu bynajmniej naruszonym niebył , Żyjemy w mocnem przekonaniu, iż roztropne I stanowcze środki rządu wkrótce przywrócą spokojność w naszej Gubernii, a surowem ukaraniem winowajców, ukrócą na zawsze podobne zbrodnicze zamachy. Wypadki zaszłe w północnej części Gubernii Wileńskiej wzbudziły w tutejszych obywatelach najwyższy gniew i oburzenie i t. d. JI u s t 2 Y a.
Z W i e d n i a, dnia 19. Kwietnia.
Z okoliczności tak szczęśliwie ukończonych spraw Włoskich raczył N. C i K. wydać następujące, własnoręczne pismo do Kanclerza dom u, dworu i państwa: "Miły Xiąfę Metternich ! W chwili, gdzie środki, których jedynym było celem przywrócenie zaburzonej w niektórych częściach Włoch spokojoości, utrzymanie i zabezpieczenie zupełnej niepodległości państw Włoskich i tak drogiego sercu Mojemu powszechnego pokoju, najprędszym i najpomyślniejszym skutkiem uwieńczone zostały, pragnę, dać WP an u dowód Mojej wdzięczności za posługi, któreś znowu Mnie i państwu przy tej ważnej okoliczności wyświadczył. Udarzam tedy WPana ozdobami Mojego Król.
Węgierskiego orderu S1. Szczepana z bryllan»ami. Wiedeń, dnia 18. Kwietnia 1831.
Franciszek m. p.,Ł Niderlandy* Z A n t we r p i i, dnia )];0» Kwietnia.
Dzienniki tutejsze donoszą, że przedwczon i wczora dragoni holenderscy zWalderen pokazali się we wsi Arendonck, z tej strony położonej, i wzięli kilku żołnierzy LeJgickich do niewoli. Poczerń Major Autard, dowodzący oddziałem wojska belgickiego w Arendonck, pojmał na odwet sołtysów Ul holenderskich wsi Roussel i Biaedeł. Dzienniki tutejsze powtarzają bezzasadne wiadomości, że w cytadeli panuje niedostatek
zdrowych pokarmowi że w skutek tego w wojsku i na flocie wkrada się nieposłuszeństwo i burzliwość. Wszystkie te wiadomości zdają się opierać na jednern i tern samem factum, to jest, że kilku żołnierzy zbiegło z cytadeli, i że wieśniaków, chcących nieco żywności do cytadeli wprowadzić, pochwycono i do miasta przyprowadzono. Dziś zrana o godzinie 7. strzelały wojska nasze kilkakrotnie z ręcznej broni na statek holenderski, do portu wpływający. Około godziny 10. usiłował drugi statek wpłynąć do portu i na len dano ognia. Pomimo tego do* stał on się do miejsca swego przeznaczenia. Mówią, że wojska nasze odebrały rozkaz nie« wpuszczania więcej żywności do cytadeli, Z G a n d a w y, dnia 15. Kwietnia, Po spełnieniu haniebnych czynów na nieszczęśliwym fabrykancie P. Voortmann, stał się P. Antheunis, zacny rękodzielnik tutejszy, (brat Adwokata tegoż nazwiska, który dla zdań politycznych miasto opuścić musiał) ofiarą panującej tu teraz partyi. Ponieważ dzienniki Belgickie o przypadku tym tylko napomknęły, niebędzie od rzeczy podać tę okoliczność z pewnego źrzódła. Pan Antheunis udał się z swoją żoną i familią do domu wiejskiego w Łaerne, o trzy mile odległej sląd wioski. W toż samo miejsce uprowadził także kosztowności swojej rodziny, aby je zabezpieczyć przeciwłupiestwu panującego stronnictwa. W dniu S. m. b. uwiadomiono go, że banda rabusiów, wysłana zapewne od Kommissyi bezpieczeństwa publicznego, na której czele osławiony CoppAfis stoi, zmierza do jego domu wiejskiego. Aby ujść wściekłości tłuszczy nasłanej, opuścił niezwłocznie dom z swoją rodziną i uciekł na pole. Z całej własności niemógł nic uratować, albowiem dorosłe osoby z jego familii musiały dźwigać małe dzieci. Wszystko tedy, co się w domu znajdowało poszło na łup wyuzdanej tłuszczy, która zniszczyła wszystko, czego unieść z sobą niemogła. Trzeci brat P. Antheunisa, którego ułomna budowa ciała litość w czułych istotach wzbudza, pozostał w dom u w nadziei, iż potrafi rabusiów na drogę rozsądku naprowadzić. Al e nieszczęśliwy ten młodzieniec padłby był nieomal ofiarą swego zaufania w ludzkość owych rozbójników; zarzucili oni mu powróz na szyję i wlekli go tak do Wetteren, wsi o f mili stamtąd odległej. Po drodze pięć lub sześć razy chciano go zabić i wzywano aby uczynił ostatnią spowiedź; jednakże większość tych Wandalów nalegała, aby nieszczęśliwego, którego ze wszech stron poniewierano, we wsi Wetteren pod drzewem wolności powieszono. Szczęściem wieść o tyrahaniebnym czynie poprzedziła tłuszczę do wsi Wetteren. PanRapp, mąż znakomity, który w niższych klassach wielką wziętość posiada, wyszedł naprzeciw rabusiom, i przekładaniami ewojemi tyle dokazał, ź wystraszony młodzieniec wypuszczonym został z ntk chołoty. Francja.
Z Paryża.-Dziennik T e m p s powiada w artykule o wypadkach dni ostatnich: "Ogłoszono fałszywe fałda. Jeden dziennik mówi o kilku wystrjałach ze strony jazdy; lecz wojsko wcale niestrzelalo. W niedzielę (d. 17. Kwietnia) o godzinie g. wieczornej, wystrzelono z pistoletu do podoficera patrulu dragonów, lecz chybiono. Roń się wspiął, i złoczyńca nieraógł być ujętym. To jest najważniejsze, eo w tym dniu zaszło. Co się tyczy zamachów, łożonych aby powaśnić wojsko z obywatelami, usiłowanie to było nadaremnem. Słusznie M o n i t o r zamyka opinią publiczną w tych słowach: Trzeba zrobić koniec. Jestto myśl i interes wszystkich. Zbliżają się wybory, a skoro Francya mieć będzie nową Izbę, której kompettncya niebędzie mogła być zaczepioną, wtenczas wszyscy sobie powiemy: Trzeba zrobić początek." Do Marsylii przybyło dn. 13. Kwietnia 85 włoskich wychodźców, po większej części poddanych papiezkich. Znajduje się między nimi Pułkownik Minotti. Podług doniesień z Lizbony z dnia 30, z.
m., wpłynął na Tag francuzki bryg wojenny. Przewiózł on Wicehrabiemu Samarem, portugalskiemu Ministrowi spraw zagranicznych notę, w której rząd francuzki żąda satysfakcyi za gwałty wyrządzane francuzkim poddanym, mianowicie za wskazanie na deportacyą do Angoli PP. Sauvinet »» Bonhomme. (Pan S bastiani, na posiedzeniu Izby Deput. dnia i3. Kwietnia, nazwał Don Miguela potworem, a Gen. Lafayette podziękował mu ra to.) Hiszpania.
Z Madrytu, dnia 11. Kwietnia, Uwięziony przed niejakim czasem księgarz Don Antonio Mypar, został na śmierć skazanym. (Pomieniony księgarz został dziś straconym. Żona jego prosiła Króla o łaskę, lecz nadaremnie.) Pan Bringas, jeden z najzamoźnitjszych kupców tutejszych, ma podobno tego samego doznać losu. Podług listów z Kadyxu, miasto to znajduje się w najokropniejszym etanie. Pojechał tam Generał Manzo. Odkryło plan, podług którego wszyscy uwięzieni za polityczne zbrodnie mieli zamiar wybić się jednocześnie z więiień. Do
zorca, który był w porozumieniu, zosta) aresztowanym. Jeden z członków Sądu Królewskiego, który się wzbraniał podpisać wyrok śmierci, został natychmiast z urzędu oddalonym i do więzienia wtrąconym. - Panuje tu trwoga, jakiej opisać niepodobna. Każdy z drżeniem mówi lub pisze. S z w e c y a.
Z Stokhol mu, dnia 15. Kwietnia.
Nawet w żyznej Wschodniej Gotlandyi okazuje się niedostatek zboża. - Dowiadujemy się z Fiulandyi, iż sławny prawoznawca, Pan Mzelius, musiał, z mocy wyższego rozkazu, opuścić W. Xiestwo; niewiedziano, gdzie się teraz znajduje. - Poczytują za coś niezwyczajnego, iż w tygodniu od dnia 30. do 26. Marca ubito na tutejszych rafach przeszło 500 psów morskich, bez wystrzałów, za« mętni tylko pikami. Ten obfity połów niebyt jednak osiągniętym bez niebezpieczeństwa życia.
ROZlllaite wiadolllości.

Powszechna Gazeta Państwa Pruskiego z d. 36. m. b. zawiera co następuje: "Podług wiadomości z Królewca d. 22. m. b., poczta z Warszawy na Pułtusk, Mławę i Nibork niebyła nadeszła dnia poprzedzającego, ponieważ kommunikacya między Warszawą i Niborkiem ma być zatamowaną, i kozacy, podług doniesień z ostatniego miasta, pokazać się znowu mieli w okolicy Mławy" - "Podług wiadomości z Kłapejdy (Memla), buntownicy litewscy ustąpili zupełnie z Kroiły ngi." W liście z Memla (pisze taż gazeta) dnia 20. Kwietnia wyrażono: "W poniedziałek dnia i8> m. bież. o godzinie 6tej wieczornej, okręt parowy "Fryderyk Wilhelm" popłynął drugi raz do Libawy, przewożąc tam doląd pocztę rossyjską. Onegdaj wieczór przybył Rossyjski Generał-Major Rennekampf do Połągi i objął niebawnie dowództwo nad zebranem, w liczbie 1700 ludzi, wojskiem rossyjskiem. Wojsko to zostanie odpartym z Rosien oddziałem wojska rossyjskiego, pod wodzą Pułkownika Bartolorne (?), złożonym z 2ch szwadronów konnych pionierów gwardyi, 2 kompanii grenadyerów pułku "Król Pruski" , a kompanii jegierskich i około 30 kozaków, w ogóle 1000 ludzi z 2 działami i 5 haubicami wzmocnione, i zacznie działać zaczepnie. Pomieniony Generał miał zamiar ruszyć niebawnie przeciw Dorbianu i rozpędzić zebranych tam powstańców, a stamtąd  działać przeciw TeJezom. - Z Tylży donoszą pod do. )Q. Kwietnia: "Słychać, ii do Jurborga prz)jśdź ma kilka tysięcy ludzi z korpusu gwardyi, w celu uderzenia na zgromadzonych w tamecznej okolicy powstańców; podobno takie Gubernator wojenny w Rydze wysłał stamtąd nieco wojska z działami przeciw buntownikom; miano też posiać nieco dział z Dzwinogrodu do zbuntowanych prowincyy. Powstańcy wciąż podburzają Jud i powiększają swe eiły, ile mogą. O liczbie buntowników w Augustowskietn niemoina jeszcze było dowiedzieć się coś pewnego. W tych dniach podobno pociągnęła znaczna siła powstańców z litewskiego do województwa Augustowskiego, gdzie się chcieli złączyć z tamecznymi buntownikami." Kommiesya Drezdeńska wydała jui wyrok przeciw 5 osobom, które miały udział w uwolnieniu wiadomych aresztantów na ratuszu. Trzy skazane są na trzyletnie, dwie na dwuletnie więzienie w domu kary i poprawy. Belgijczykowie wysłali do Londynu deputacyą, w celu ofiarowania Xieciu Leopoldowi Sasko- Koburgskiemu korony belgickiej.
W Zurich umarł d. 9, Kwietnia burmistrz i sławny autor Paweł U steri. W Londynie w przeszłym roku wyszło drama historyczne: Piąty Listopada, czyli spisek prochowy. Zdanie powszechne krytyków uznało je za dotąd nieznane, ostatnie dzieło Shakespeara.
Testament Boliwara, Otrzymana w Londynie z Kartageny gazeta d. 26, Grudnia zawiera następujące główne rozrządzenia z testamentu Boliwara. "Niernam innej własności oprócz gruntów leżących w prowincyi Carabobo, kopalni Arroa i nieco sprzętów. Chcę, aby medal oddany mi przez Kongres Kolumbijski w imieniu narodu, zwrócony mu został jako zakład mojego niezmiennego do ostatniej chwili przywiązania do tej Rzeczypospolitej. Chcę, aby przysłane mi od mego przyjaciela, Generała Wilson, dawniej do biblioteki Napoleona naleiące książki, jedno z dzieł J. J. Rousseau, i l'Art de la GuerreMontecuculi, darowane zostały do biblioteki uniwersytetu w Canacas. - Pałasz, który miałem od W. Marszałka Aacucho (Gen. Sucre), proszę odesłać jego wdowie na pamiątkę miłości, którą zmarłego jej męia za życia kochałem. - Proszę, aby wykonawcy mego testamentu, podziękowali w inojem imieniu, Gen«
Robertowi Wilson, za dobre sprawowaniestl'(e! jego syna, Pułkownika Bedford Wilson, któlY ai do oztatniej chwili był mi wiernym towarzy. [ szein, (Pułkownik był jednym z Adjutantowl Boliwara). Wykonawcami testamentu miano» wał Boliwar Generała P. Briceno Mendez, Pre-l fekta Magdaleny, Juan de Francisco Martin, I i Dra Juan Vargas. >.......... ---8--. F
OBWIESZCZENIE.
Dobra szlacheckie Wiejce w powiecie Mię. I dzychodzkim, Wielkićm Xiestwie Poznańskiem I nad rzeką Wartą dwie mile od miast Skwierzy. I ny, Międzychoda i Drezdenka leiące, będi I na trzy lata od S1. Jana r. b. do S1. Jana]l 834.1 publicznie najwięcej dającemu wydzierżawione» I Termin do wydzierżawienia ich wyznaczony I jest na dzień 10. Czerwca r. b. o godzinie 11 tej przedpołudniem odbywać się będzie tu w Międzyrzeczu, przez Delegow'anego Sędziego Ziemiańskiego Goltz. Ochotę dzierżawienia mający wzywają się nań niniejszem. Dzierżawca musi kaucyą, połowie dzierżawy rocznej wyrównywającą, kaidy licytant zaś przed przypuszczeniem do licytum300Tal. złożyć. Inne warunki codziennie xv Registraturze naszej przejrzeć można. Międzyrzecz, dnia 18. Kwietnia 183tKrólewsko-Pruski Sąd Ziemiański Dowoź rozmaitych materyałów btidowni.
czych do zakładania twierdzy tutejszej, w ciągu roku bieżącego, ma być uskuteczniony drogą submissyi, przez najmniej żądającego. Bliższe warunki przejrzane być mogą codziennie w biórzefortyfikacyjnem przy placu działowym i w biórze w okręgu Winiarów w domu niegdyś młynarza Mosińskiego u pisarza Greulich. Podawane do dnia 8- Maja r. b. wieczór pod pieczęcią submissye, zostaną w poniedziałek d. 9. Maja r. b. zrana o godzinie otej w pierw rzeczonem biórze w obecności submittentów, którzy eię stawią, odpieczętowane, i następnie z najmniej żądającymi, skoro żądania będą rru> gły być przyjętemi, formalne kontrakty zawarte. Poznań, dnia 28. Kwietnia i 83 A K ról. F o r ty fi k a c y a.
Kąpiele w wannach zostały w hotelu Berlin, skim otworzone na półrocze lato we; kąpiel jedna kosztuje zł1. 1 gr, 15. - Biletów J2 kosztuje 15 złotych. Poznań, dnia 27. Kwietnia 183b Kramarkiewicz,