GAZETA
Wielkiego
Xiestwa POZNANSKIEGO
Nakładem Drukarni Nadwornej W Dekera i Spółki.

Redaktor: A. Raabshi.
JW 412. - W Srodę dnia 18. Maja 1831.

Wiadolllości krajowe.

Z B e rlina, dnia 15. Maja.
Powszechna Gazeta Państwa z dnia 12. ro, b. zawiera następujący list z Kłapt-jdy dnia g. m. b.: "Wojsko rossyjskie, które wzgórza około Krotyngi zajmowało, powróciło znowu do Połągi, i zdaje się ograniczać nateraz zasłoną traktu do Kurłandyi. Biwakuje ono w oddziałach w okolicy Połągi i posunęło swoje czaty o ćwierć mili od tego miasta. N aprzeciw tym czatom stoją w bliskości czaty powstańców. W stronie lej spodziewać się należy wkrótce walnej bitwy (porówn. to z wezor. artykułem z Gaz." Królewiec), powstańce bowiem zebrali się w wielkich massa ch i odbierają coraz nowe posiłkowe wojska, których uzbrojenie daleko jest lepsze, jak je dotąd opisywano. Pomimo to nienaleźy o ich klęsce powątpiewać, gdyby się odważyli w zamiarze działań zaczepnych wyjśdź na otwarte pole; wojsko bowiem rossyjskie pod Połągą składa się z starych wojowników," a Zmudzianie w lasach tylko silny odpór dawać mogą. OcKdnia zawczorajszego krążą w bliskości Połągi trzy statki wojenne rossyjskie, to jest fregata i 2 kutry. Wczoraj popołudniu wysiadł na ląd oficer tej flotylli i udał się do Generała Rennekampf, dowodzcvwojska rossyjskiego. Bliższe szczegóły w tym względzie niesą nam jeszcze wiadome, sądzą przecież, że statki te przewiozły nieco wojska i artyleryi. Poczta rossjjska przybyła dziś o godzinie 11. do naszego miasta, nieprzy - wiozła atoli żadnych gazet Petersburgekich, z powodu świąt wielkanocnych ruskich. N adeszły zaś gazety liygskit: w numerze z d, 5. Maja donoszą, że podług odebranych świeżo doniesień urzędowych, Pułkownik Bartolomej wygnał zupełnie powstańców litewskich z Szagarry, a Generał-Major Szurmann obsadził miasto powiatowe SzawIe. Donoszą dalej, że N. Cesarz przychylając się do życzenia mieszkańców Rygi, pozwolił im wystawić; oddział ochotników z 500 ludzi złożony, i wyznaczył natychmiast 100,000 rubli assygn. na zakupienie 500 koni, W Rydze w przeciągu jednej godziny zebrano przez składki 15,000 rubli na ubranie uboższych ochotni« ków; a w ciągu kilku dni zapisało się do tego oddziału 4 oficerów i 125 żołnierzy,"jWŁ*jWWWVłjVW1
Wiadolllości zagraniczne.

Francja.
Z Paryża,Dnia 5. Maja udał się dwór Król ewski do St.
c I o p r t TY3-mTrtnntr.  lon u, skąd rozpocznie swoją pierwszą podroż morską na fregacie "Artemisia." _ , Dnia 5. Maja odbyło się uroczyste przyjęcie Panów Cousin i Viennet na członków akademii francuzkiej. Pierwszy miał mowę, na pochwałę swojego poprzednika, zmarłego Pana Fourier, którą równie świetne jak liczne zgromadzenie z wietkiemi oklaskami przyjęło, druci uczcił podobną mową pamięć Hrabiego Secur; na mowę Pana Cousin odpowiedział X Feletz, na mowę Pana Viennet Pan ParceVal Grandmaison. Wice-Hrabia Chateaubriand, który wkrótce Paryż i Francyą opuści, znajdował się na tein posiedzeniu pomiędzy członkami instytutu. Powszechne towarzystwo mające na celu rozpowszechnianie nauk i przemysłu, obrało bankiera Aguado członkiem swoim. Dnia 5. Maja, jako w rocznicę śmierci Napoleona, zgromadziło Bię mnóstwo ludu przy kolumnie iia plaeu V endome; rozeszła się bowiem była wieść, iź zrobiony z dębowego drzewa w Siint-Maude posąg Napoleona postawiony będzie na kolumnie; tymczasem władza wydała rozkaz do wszystkich rogatek, ażeby tego posągu nieprzepuszczono. Oddzreły wojika liniowego i gwardyi narodowej czuwały nad utrzymaniem bezpieczeństwa; przy pomniku stał oddział gwardyi narodowej, niedozwalając tłumowi wejścia za kratę, którą pomnik jest opasany. Wiele osób przyniosło wieńce z nieśmiertelniczków 1 laurów uwite, które odbywający straż gwardyści narodowi odebrawszy, powdziewah na orły cokuł pomnika otaczaj ąc« . Na wieczór oświecono pomnik lampami. Spokojuość publiczua niebyła naruszoną. U księgarza Sedillot zagrabiła policy a pisemko pod tytułem: "Adres do Króla względem prawa o w v borach." Dotychczasowy nasz Konsul Generalny w Lizbonie, Pan Cassas, przybył d. 5. Maja do tutejszej stolicy. (Zob. Poring.) Dnia 1. Maja w Bordeaux 2cp uzbrojonych w siekiery robotników udało się do pułoźoneąo na przedmieściu tarlaka i zburzyło machinę parną, która go poruszała. Wypędzeni z budynku przezgwardyą narodową wichrzyciele spokojności, pociągnęli w podobnym zamiarze do dwóch innych tarlaków, Jęcz skończyło się na pogróżkach. f3He w warowni Louis, gdzie budują koilof, zgraja pospólstwa poniszczyła taczki, kióre przy tej budowie używano. Obecne w Paryżu osoby, które otrzymały b rzv ż lipcowy, w liczbie pr es { ł * 9 iroo, ze--l c. II a fi I i',w celu wydania uchwały z powodu ustawy z dn. 30. Kwietnia, tyczącej się pomienionej ozdoby. Między zgromadzonemi osobami uważano Deputowanych Lafftlte, Hr. Alex. Laborde, Odilon-Barrot, Las Cases, Mera 7go okręgu, Pana Marchand, kilku członków rady miejskiej, oficerów gwardyi narodowej, gwardyi municypalnej i armii. Na dawniejszeiu przygotowujacem posiedzeniu obrany był Prezesem zgromadzenia Pan GarnierPages, Wice-Prezesem Pan Cavaignac, Sekretarzem Pan Stefan Arago. Po przemowie Prezesa i przyjętem z oklaskami odczytaniu artykułów gazetowych w T e m p s, Na» t i o n a l i G o ń c u F r a n c u z k i m , które mniej więcej ostro przyganiają przepisom ustawy Królewskiej względem krzyża lipcowego, wydało zgromadzenie następującą jednomyślną uchwałę: "Zważając, iź przysięga we Francyi tylko przez ustawę żądaną być może, iż żaden artykuł ustawy z dnia 13. Grudnia 1830, ustanawiającej order lipcowy, nieprze« pisuje przysięgi; zważając, iź przyznawszy rządowi prawo przepisywania warunku, o którym w rzeczonej ustawie niemasz wzmianki, przyz.nauoby mu i prawo zmieniania dowolnie tej ustawy, wzbraniania osobom nabytego orderu lub udzielania go innym bez wiedzy Kommissyi; zważając, że Król, jako reprezentant narodu, może osobom obdarzonym krzyżem lipcowym wręczać znak orderowy, który mają nosić, lecz że go nic nieupoważnia do dawania tego orderu w s w 0« jem imieniu; zważając, iż słowa: "Dany przez Króla", zmieniłyby naturę nagrody, klora wówczas przesiałaby być nagrodą narodową, i zależałaby od łaski Królewskiej; zważając, iź wypadki, kióre dały powód do utworzenia tego orderu, dawniejsze są od rządu Królewskiego, i że jedyną, w tym przypadku żądać się mogącą przysięgą, byłaby przysięga wierności zasadom, klore podały ludowi w ręce oręż i zostały orderem narodowym nagrodzone; - ze wszysikkh tych powodów zobowięzują się przytomni naradzie obywatele, niepoddawać się warunkowi przysięgi, którą za niezgodną z prawami uważają; prócz tego zobowięzują się, bezpośrednio od wydanej przez zgromadzenie uchwały, nosić ozdobę tak, jak podług wskazanego przez Komwissyą wzoru została zrobioną." Po uchwaleniu jeszcze przyjęcia przeznaczonej przez Rząd błękitnej wstążki z czerwoną obwódka., zakończono posiedzenie i niektórzy członkowie przypięli zara« tę wstążkę. Nareszcie zbierano składki dla osnb za polityczne przewinienia osadzonych,
Pau Lamartine, znajdujący SIę obecnie  wschodnich krajów. Cały Paryż zna Margrabię Chabannes i ogromnej wielkości afisze, które na swoim sklepie w Palais- Royal przylepia. Calowiek ten używa osobliwszego sposobu dla zwracania uwagi na artykuły swojej księgarni. Utrzymuje on ludzi, którzy chodzą w wysokich trzyrogatych kapeluszach, na których rozwieezone są doniesienia o wyszłych u niego książkach i pismach ulotnych. Pomiędzy temi uważano niedawno następujące dwa doniesienia: "Minhteryum za diva Sous,. Izba Deputowanych za trzY Sous." Trybuna} pierwszej inetancyi oskarżył z tego powodu Margrabię o przestąpienie ustawy o afiszach i o podżeganie do nienawidzenia i pogardzania rządu; lecz Sąd Kroi. rozstrzygnął teraz, iż skarga ta niema miejsca. Niderlandy.
Z Bruxelii, dnia 7. Maja.
Gazeta Berlińska umieściła z prywatnego liftu, co następuje: "Jak okropną jest nasza niepewność, pełne rozpaczy pasowanie się naszego położenia. Wielkie drzewo wolności na wszystkich placach podobne jest do wzniosłej płaczącej wierzby, a powiewające 2 chwierutającego się wierzchołka porozdzierane kolory naro dowe, nieustanne wyciskają westchnienia. Myliłbyś się Pan jednak, jeźelibyś sądził, iż opłakujemy były rząd Króla Holenderskiego. Bynajmniej; zalani łzami wzdychamy mocno za szczęśliwym pokojem, gdyż położenie dzisiejsze, trwając dłużej, pogrąży kraj w niesłychanej nędzy. Jedyna nadzieja, pokrzepiająca jeszcze poniekąd niektóre umysły, polega na Xieciu Leopoldzie. Wymówienie się jego przymusiłoby Belgią, - któraby się wszelkieini sposoby połączeniu z Prancyą opierała - do. prz>jęcia namiętnego republikanizmu, przed którym wzdryga się ze zgrozą każde serce, dla którego pokój najmilszym jest darem." Dziennik Observateur de Ilainaut (pismo w Mons wychodzące) powiada: "Rzeczy nasze idą pomyślnie; pozostaniemy niepodległymi. Xiąźę Leopold będzie Królem Belgickim. Co się tyczy Limburga i lewego brzegu Skaidy , wszystko rozstrzygniętem będzie na naszą korzyść. Kraje nasze otrzymają się przy nas. Pozostaną wprawdzie jeszcze niejakie trudności względem Luxemburgs, jest jednak nadzieja, iż z powszechnem Belgijczykom dogodzeniem załatwione zostaną. Wszystko to ma cechę urzędowną, płynie r nader dobrego źródła. Jedność i męstwo, a wkrótce osiągniemy więcej, niż samą nadzieję: być szczęśliwymi i wolnymi!" Śmiesznem jest patetyczne brzmienie n i e p o d l e - g łoś ć! Dobroduszni Belgijczykowie niemogą się dotychczas przekonać, że rewoiucya ich, niejest czem innem, jak dalszym ciągiem rewolucyi francuzkiej, rozpoczętym i kierowanym przez samych tylko Prancuzów, i że za pierwszem zaraz wystąpieniem swoich 0brońcow narodowych, niepodległość swą w Anglii lub w Prancyi przefrymarczyli, - Dopiso W tej chwili powiadają mi, że jeden z tutejszych angielskich bankierów dowiedział się przez gońca, iź Xiąźę Leopold przyjął niezawodnie koronę belgicką. Z A n t we r p i i, dnia 8. Maja.
Dnia 6. m. b. przybyło 4 zbiegów z tutejezej cytadelli do miasta. Osada ma podobno bardzo złą żywność, mianowicie niezdrową wodę, co zrządza liczne choroby, tak iż cotydzień wysełają chorych do Bergen op Zoom. Osada liczy około 5000 ludzi. Pułk loty złożony jest z samych żydów, pomiędzy którymi jeszcze najlepsza utrzymuje się karność. W nocy na 6. b. m. podobno żołnierze z północnej Brabancyi znaczne w cytadeli) zrządzili zaburzenie; z trudnością tylko ich poskromiono; kilku natychmiast rozstrzelano. Portuga lia.
Dzienniki paryzkie donoszą z Lizbony z d.
80. Kwietnia: "Przedwczora otrzymał WiceHrabia Samarem, Minister spraw zagrani, cznych, depesze od Agentów naszych w Londynie i Paryżu. Depesze te muszą być wielkiej wagi, przynajmniej wielkie zrobiły na gabinecie naszym wrażenie. Wszyscy Ministrowie wezwani zostali natychmiast do pałacu Quel uz na radę, która pięć godzin trwała. Nazajutrz kazał P. da Veiga, generalny Intendent policy i, poprzylepiać na rogach najludniejszych ulic, następujące obwieszczenie: "Uwiadomiam publiczność, że generalnej intendenturze policyi doniesiono, iź źle myślący z okazyi odjazdu francuzkiego Konsula Pana Cassas rozgłosili, jakoby poddani ibncuzcy niemieli nadal doznawać u nas owego gościnnego przyjęcia, jakiego dotąd, równie jak wszyscy cudzoziemcy poddający się pod nasze prawa, w Portugalii doznawali. Ponieważ bezzasadna pogłoska ta musi być na drodze urzędownej odwołaną, przeto upoważniony jestem do oświadczenia: 1) iź poddani francuzcy używać będą nadal opieki i bezpieczeństwa, jakich im prawo nieodmawia, nietylko bowiem zachowaną będzie względem nich taż sama jak dotąd rzetelność i prawość, ale nadto przyłoiy także poheya wszelkich starań, aby osób ich i majątków bronić; 2) iź, na przypadek, gdyby nieprzyjaciel spokojności publicznej, albo czł< - wiek z tej kiassy ludzi, którzy podobue wieści  prawom targnąć na bezpieczeństwo poddanego francuzkiego, generalna intendentura policyi pospieszy skrzywdzonemu na pomoc; ten sam obowiązek mają niżsi urzędnicy policyjni, którym ścisłe wykonywanie ninifjszego rozkazu polecono. Ażeby zaś uwiadomienie niniejsze tembardziej upowszechnić, rozkazałem poprzylepiać takowe na rogach ulic w stolicy i w innych miastach królestwa. Lizbona, dnia 18. Kwietnia 183T. (Podp.) Antonio Germ a n o da Ve i g a." < Pan Cassas wsiadł istotnie na statek "Endymion " który wczora do Brest popłynął. Około czterdziestu Prancuzów poszło już za jego przykładem, a inni, pomimo pięknych obietnic Don Miguela, zamyślają puścić się wkrótce do Prancyi na statku z H a vre, któremu korweta "Egle" towarzyszyć będzie. - P an H 0pner, Konsul angielski dowiedziawszy się o odpowiedzi, którą Wice-Hrabia Santarem Panu Cassas udzielił, podał notę Ministrowi, wzywając go, aby oświadczył na drodze urzgdownej: czy krok, jakiego się względem Pana Cassas chwycono, zastosowanym jest także i do Konsula angidskiego, który podobnież podał reklamacye przeciw krzywdom wyrządzanym angielskim poddanym, niemając do tego, jak P. Cassas, specyalnego polecenia od swojego rządu. Pan Santarem odpowiedział niezwłocznie: iż ubolewa, ie P. Hopner we względzie interesów swojego rządu uważa się na równi z Panem Cassas. Pan Hopner przybył bowiem z listem wierzytelnym od Lorda Palmerston do Lizbony, gdy tymczasem Pana Cassas przedstawił tylko jego poprzednik, Pan Blanchet. Na zażalenia odbierze Pan Hopner odpowiedź w ciągu przyszłego tygodnia. - Odpowiedź ta i obwieszczenie powyższe generalnego Intendenta dowodzą, że rząd Don Miguela więcej się obawia, jak na pozór okazuje. Pomnażają kłopot jego reklamacye rządu Stanów zjednoczonych, które przysłały także swoją flotyllę do portu Lizbon y . a A M - IłlI .9« - -.9- - -R Am Atutu A Aut An .'.. q III a a Ił Bank assekuracyi ogniowej stanu kupieckiego niemieckiego, od dnia 1. Stycznia I. b. z powodu znacznie rozszerzonych swoich powszechnie użytecznych związków Bankiem assekuracyi ogniowej dla Niemiec nazwany, zdaje obecnie po raz dziesiąty publiczną sprawę z powierzonych sobie funduszów, wskazując członkom swoim dywidendę Z 57 od sta, jako oszczędzenie na poczet opłaconych w roku rachunkowym 1830. premiów.
Summa ogółowa zawartych w roku 1830, kontraktów assekuracyi wynosi 100,461,139 Talarów na st. 20 kI.
Złożone w miejsce gotówki zapisy wekslowe wynosiły w końcu roku 1830. 1,419,421 Talarów, a dochód z premiow gotowizną 500,459'TaL 3 dgI.
Ogólne rezultaty tego instytutu od czasu utworzenia ónegoź są następujące: 1) Wypłacone bonifikacye ogniowe. .1,302,125 Tal, 2) oszczędzenia na korzyść zaassekurowanych, jako Dywidenda tymże odpłacone. .885,532 s Pomyślny postęp instytutu ku zupełnie uży.
tecznemu dla wszystkich celowi, opartego na wzajemności i jawności, sprawił, iż 1) także innym stanom dozwolono równego z stanem kupieckim udziału w korzystaniu z tego banku; 2) mają przystęp ci gospodarze dla przedmiotów gospodarstwa wiejskiego, którzy i resztę swojej własności w tym instytucie assekurują; 3) assekuracye na trzy i więcej lat za. wypłatą z góry premiów w tej mierze, na przyznanie «zczególnych korzyści zawierane być mogą. Szczegółowy wykaz rachunków za rok 1830.
może każdy przejrzeć u Podpisanych, przez których pośrednictwo zdziałane być mogą assekuracye, a którzy wszelkiej w tym względzie wiadomości udzielają. Poznań, dnia 15. Maja 1831.
Agenci banku assekuracyi ogniowej dla Niemiec, C. Miiller i Komp.
u » J » , W . J : . - g e - ID «. , . , , ,. 11,; III IIIIIII III :ru: II ! ! · · - · ·
Ceny zboża, na Pruska mlarg 1 wagę w Poznaniu. Dnia 17. Maja i83b Tal. śgr. fen. do Tal śgr, fen.
Pszenica 2 2 ? 6 2 27 6 Zyto a 25 1 27 6 Jęczmień I 10 I 12 6 Owies 1 5 1 7 6 Taterka 1 12 6 1 17 6 Groch 1 20 I 25 Ziemiaki 20 25 Siana cetnar a HO ff.. 22 6 25 Słomy kopa a 1200 ff. 5 2 6 - 5 J Masła garniec 1 1 7 I SO . £