GA
Wielkiego
TA
Xiestwa PO ZNA N SKI EGO
Nakładem Drukarni Nadwornej W. JDekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowski.

JW 175. - W Poniedziałek dnia l. Sierpnia 1831.

Wiadomości krajowe.

Z B e r l i n a, dnia 28« Li p c a, Hrabini W i t te J e ba c h udała się stąd do Doberanu.
Przybył tu: JW, Wielko-Xia.ż*ęcy Heeeen - Darmsztacki rzeczywisty tajny Radzca i Prezes Izby skarbu, K o p p, z Darmsztadu.

MjWWUWWWWM*
Wiadomości zagraniczne.

R o s s y a.
Z P e t e r s b u r g a, dnia ig - Li p c a.
Najwyższy rozkaz dzienny do wojsk oddziału gwardyi, które zostawały pod dowództwem J. C. M. W- X. Cesarzewicza.
W Alexandra przY Peterhofie 21. CaelWca 1831.
Waleczni żołnierze! Długoletnia służba wasza pod wodzą J. C. M. Cesarzewicza, po. wodowana zawsze była gorliwością i niezachwianą wiernością, godną prawdziwych synów ojczyzny. - Pułki wasze, które Jego Cesarzewiczowskiej Mości winne były swoje istnienie i wzorowe urządzenie, w zupełności odpowiedziały szczególnej pieczołowitości i zaufaniu, któremi Jego Ceearzewiczowska Mość ciągle was zaszcycał, W tenczas kiedy pło
mień buntu zajął się w Warszawie, kiedy zgraja wyrodków, zapomniawszy na przysięga i wszystko co jest najświętszego dla Chrześcijanina i poddanego, wymierzyła zbrodnicze zamachy na osobę Cesarzewicza, wy jednozgo« dnie uszykowaliście się pod wasze chorągwie, i gotowi krwią własną bronić swego Wodza i dobroczyńcę, daliście dowody równie niezachwianej wierności dla tronu i ojczyzny, jak i osobistego przywiązania ku Jego Cesarzewiczowskiej Mci. Po wejściu z Warszawy, przezwyciężając wszystkie przeszkody i niedostatek, ochoczo szliście za waszym Wodzem do granic ojczyzny. Xu połączywszy się z walecznymi towarzyszami broni, idącemi na poskromienie rokoszan, wypełnialiście gorliwie wszystkie rozkazy dowódzców, i dwa półki wasze J. CM. ułanowi Wołyński gwardyi, równie jak i obie baterye, przy pierwszym spotkaniu się z powstańcami 13. Lutego i 7, Czerwca, wzorową walecznością, męstwem i wytrwałością, zasłużyły na powszechną pochwałę Wodzów i szczególną Moją łaskę. - Podobało się OpatrznoIci abym wraz po otrzymaniu dobrych nowin o nowe m zwycięstwie wojska Naszego pod Wilnem, w którem i wy mieliście udział, odebrał bolesną wiadomość o zgonie J. C. M. Cesarzewicza najukochańszego mego brata a waszego Wodza i dobroczyńcy. Ubolewając nad tą 
«tratą poeylatM do was Mego Fligeladjutanta Pułkownika HT. Tołstoj, ażeby mmie wam obwieścił boleść która Nas dotknęła, i oświadczył Moje szczególną ku wam przychylność, za długoletnia, wierną i gorliwą służbę waszą pod wodzą JegoCesarzewiczowskiej Mości, oraz nadziej ę, ii i nadal wszyscy zarówno ubiegać się będziecie na polu sławy o pozyskanie większych jeszcze praw do Mojej przychylności i wrglęaów* - Waleczni żołnierze! straciliście bezpośredniego Wodza, który był dla was dobro« czyńcą; lecz 6łuźba wasza niebędzie zapomnianą przez waszego Cesarza i ojczyznę. - Nieprzestawajcie służyć z równąi gorliwością, a przychylność Moja ku wam pozostanie nazawsze jednostajną, M i koł aj . Najwyższy Ukaz do Głównodowodzącego I. i odwodową armią: "Z wiadomości przedstawionych Nam o rekwizycyach dla czynnej armii, w Guberniach zachodnich, zostających na stopie wojennej, dostrzegliśmy, iż ze zbiegu rozmaitych okoliczności, w zaliczaniu należnych obywatelom opłat, zaszły niejakie zwłoki, zamiarom Naszym nieodpowiedni - Pragnąc ile możności przyczynić się do wczesnego zaspokojenia w tym względzie obywateli, uznaliśmy za potrzebne: l) Polecić Zarządzającemu Ministerstwem wojny, ażeby się porozumiał z Głównodowodzącym czynną armią, dla przesłania przy pierwszej sposobności na ręce wasze summy, potrzebnej dla zadość uczynienia obywatelom gubernii powierzonych głównemu waszemu zwierzchnictwu. 2) Poruczyć wam zapewnić obywateli tychże gubemij: a) li za wzięte u nich zapasy żywności, podług przedstawianych kwitacyj niezwłocznie otrzymają zapłatę, lub iż takowe zaliczone im będą za podatki; wyłożywszy im przyteoł, ii przyczyną zwłoki w tej opłacie był jedynie niespokojny stan tychże gubernii. b) li za dostawione przez obywateli zapasy, zapłaci się ID> i wtedy nawet, jeśliby one, po przyjęciu ich na rzecz skarbu, z jakichbądi przyczyn do wojska nie doszły, c) Iż ci, którzy zechcą teraz przedstawić kwitacyje, dla zaliczenia ich za podatki, tak zaległe, jak i tegoroczne, otrzymają w tern niezwłoczne zadośćuczynienie, d) Iż, skądinąd, prócz obywateli, którzy nie mieli żadnego udziału w buncie, wymienione zaspokojenie domierzone będzie tym tylko , którzy w moc Ukazów 6go Maja i 4- Czerwca b. r. otrzymali już, lub jeszcze otrzymają, przepisanym porządkiem, przebaczenie win swoich; trwający zaś upornie w nieposłuszeństwie stracą na zawsze prawo do utrzymania za rekwizycye zapłaty. 3) Podawszy takowe rosporządzenia do powszechnej wiadomości wydrukowaniem ich i tozr słaniem we wszystkie miejsca, przystąpicie niezwłocznie do samogo zaspokojenia obywateli . ' zważając na dogodność miejscową i rozrządziwszy je tak, aby najprzód otrzymali zadośćucz)iiienie ci, którzy w buncie bynajmniej nie uczestniczyli, i których prawa do takowej zapłaty nieulegają żadnej wątpliwości, a potem dopiero ci, którzy przedstawią świadectwa wydane im w moc Ukazu Naszego z d. 4. Czerwca. 4) Takowe zadośćuczynienie ma się us uteczniać po guberniach oddzielnie; po powIatach zaś, w których znajdują się jeszcze buntownicy, w miarę przywracającej się W nich spokojności, i ostatecznego uskromienia rozruchów; gdyż dotąd niepodobna wyjaśnić dostatecznie kto mianowicie ma do tego prawa. Zarazem roskazaliśmy Ministrowi skarbu, ażeby przesłał miejscowym Izbom skarbowym potrzebne zalecenia tak względem wypełniania waszych rosporządzeń, i wypłacania za.wspomnionemi kwitacyami pieniędzy, jak i o przyjmowaniu tychże kwitacyi w podatkach." Dnia 8« Lipca zachorowało tu na cholerę osób 399; wyzdrowiało 7 a umarło 156; dnia g, zachorowało 525 osób; wyzdrowiało 14, umarło 177; dnia 10. zachorowało osób 579. wyzdrowiało 48) umarło 237; dnia 11.. zacno rowało.570; wyzdrowiało 54, umarło 277. Od wybuchnienia choroby aż do 10, m. b. zachorowało osób 3076, umarło 1311. Wczoraj chorych było 1754, z których 156 dawało nadzieję że wyzdrowieją. Cholera pokazała się nanowo w Twerze, Jarosławiu i Niźnyrn Nowogrodzie. Na radzie lekarskiej w Petersburgu ze 40 lekarzy złożonej, głosowało 38 za, a 2 przeciw zaraźliwości cholery, oprócz tego znaczna większość oświadczyła się za korzyścią i potrzebą ścisłej kwarantanny.
Korrespondent Powszechny Niemiecki pod dniem 23. Lipca następujące zawiera wiadomości: "Listy z Petersburga nadeszłe jednozgodnie donoszą, ie Cesarz Mikołaj w ostatnich dniach Czerwca podał Senato» wi rządzącemu zapieczętowane pismo ostatnie jego rozrządzenia zawierające, które dopiero po jego śmierci ma być otworzone, - Szerzenie się cholery, która w tak krótkim czasie Dybicza i Wielkiego Xiecia porwała, a teraz też w samej stolicy tak okropnie grassuje, wycieńczenie skarbu narodowego, nieustanne nabory rekruckie, do których teraz dzieci nawet zaciągają i synów Xięiy dotychczas uwolnionych,wszystkie te okoliczności rozszerzyły w JRossyi jakąś obawę religijną, która samego nawet Ce miejecach municypalnych i przy sądach we zwyczaju były a które jednak bez naruszenia ustaw krajowych i spraw sądowych, mogły być łatwo zniesione. Mianowicie ostro zganił tak nazwane samowolne przysięgi, jako też i zwyczaj, źe wydawcy pism niedzielnych zaprzyeiądz muszą ilość stemplów przez nich użytych. - Markiz Londondery rozwodził się polem dalej nad sprawą belgijską i tak głos zabrał: Ponieważ słyszałem, że Xiążę pewien jutro odjeżdża, aby przyjąć rządy innego kraju, zdaje mi się być rzeczą potrzebną, ażeby Izba wiedziała, czy ugody z tern zdarzeniem złączone już zostały doprowadzone do końca? Jeżeli to nastąpiło, radbym był wiedzieć, czy zacny Hrabia (Grey) te papiery, które, cząstkowo przynajmniej, niekiedy w publicznych pismach na jaw występowały, na stole Izby złożyć zechce? Szczegółowe okoliczności tej sprawy bardzo mnie obchodzą, jużto z powodu ich dążności i charakteru, jużto z powodu fakcyy w nią wchodzących. Jest to bowiem rzeczą nader Znakomitą, że szlachetny Hrabia (Grey) i jego Zacny przyjaciel (Lord Palmerston) Xiecia ochronili od burzy i rozbicia się w Grecyi, właśnie dla tego, aby go na nawałność podobną narazić, której srogość sami w ciągu układów poznaliśmy, i która aby była na przyszłość uśmierzoną, wielkiej pracy i niezmordowanej wymaga baczności. Przy tej okazyi pozwalam 60bie też podać to pytanie, czy Król Holandyi przed odjazdem dostojnego Xiecia przystał na punkta przedugodne? Jeżeli Hrabia Grey na to dostarczającą i dokładną da odpowiedź, to niechcę więcej nalegać na t o, aby papiery wspomnione BaT przełożono, cobym jednak wkrótce uczynił, jeśli taka odpowiedź nienaStąpi. Tymczasem chętnie też chciałbym wiedzieć, czy znacznasummaz 50,000fnt.st.jeszcze na dalszy czas Xieciu będzie płaconą, aby ją w obcych krajach spotrzebował, równie czy też żołd pułku jego pozostanie jakim był? Pozwalam sobie przy tej okazyi robić tę uwagę, że z powodu oppozycyi, którą Xiążę dla stosunków swoich z Anglią znajdzie, jako też z powodu 2azdrości między Francyą i Anglią zawsze zachodzącej, pomimo wszelkich ułudzeń Ministeryi, które sądzi, źe teraz wszystkie trudności są usunięte, jednak Xiąźę Leopold ze wszystkich Xiążąt, którzy do tej godności prawo jakie rościć sobie mogli, jest - najniezdatniejszy, jeśli w rzeczy samej utrzymanie pokoju Europy przy tern miano przed oczyma. Ulotna jakaś i przemijająca spokojność przez to może być osiągnięta; jeśli zaś kto tej nadziei się oddaje, źe przyjaźń z Francyą pizez te stosunkina dalszy czas się ustal!, len zapewne sam sTę oszukuje i bardzo błądzi. - Hrabia Grey odpowiedział: "Zapewne mniemają zgromadzeni tu Lordowie, źe na te tylko co słyszane zdania żadnego niebędę miał względu. Tymczasem oświadczam jednak, źe skoro diskussya prawną drogą do Izby zostanie zaniesioną, ja Markizowi na wszystkie jego zarzuty należytą dam odpowiedź. Skoro Ministrowie poczytują za rzecz przyzwoitą, radzić N. Panu, aby członkom Parlamentu szczegółowy był zdany raport, taki natychmiast nastąpi. Dotychczas vr prawdzie było to zostawione dyskrecyi Ministrów, decydować nad porą i sposobem takich udzieleń, a Parlament w te sprawy się. niemieszał , chyba nadzwyczajną jaką okolicznością do tego znaglony. Co się pytania tego tyczy, czy dochody uchwałą Parlamentu Xiecia raz na zawsze udzielone, nadal mają mu być płacone lubo nie, to to jest takiem pytaniem, ktoreby ani podanem ani rozwiązanem być niepowinno, gdyż dochody Xiecia uchwałą i wyrokiem parlamentowym są oznaczone, nad któremi nam teraz uwagi robić nieprzystoi. " - Lord Kanclerz przełożył bil, już dawniej przez niego zaniesiony, lecz teraz odmieniony nieco i sprostowany, ściągający się do uj «ednostajnie< nia i poprawy praw względem bankeructwa, bil został pierwszy raz przeczytany, poczem Parlament o godzinie 7. się odroczył.

ROZlllaite wiadolllOŚci.

Gazeta Strasburgska Courrier du Bae Rhin zawiera ciekawy opis ćwiczeń oddziału pontonierów wykonanych 20. Czerwca wobec Króla Ludwika Filipa, Króla Wirtembergskiego i mnóstwa ludzi po obu stronach Renu« Skoro Król przybył nad brzeg Renu, wojska udały się na okręty pod dowództwem Kapitana Lambert, w kilku minutach przeprawiły się przez rcekę i zniosły wszystkie do wylądowania przeszkody. Skoro wylądowały, pod dowództwem Kommendanta Lanoue sporządzono we 27 minut most okrętowy, a pod przewodnictwem dwóch Kapitanów we 32 minutach stanął inny most na tratwach. Prawie spółcześnie zrobiono prom mający chodzić w górę, i most ruchomy, który miał zbiegać w dół rzeki. Zaledwie postawiono mosty, małe łodzie zbite z trzech desek zaczęły się uwijać po rzece i przemykać się pod most okrętowy. Wojska szybkim marszem przeszły przez most na prawy brzeg rzeki: zaraz potem otworzono przepust w moście i wielkie statki z wojskiem przepłynęły przezeń uda i w dół rzeki nieustannym ogniem wspierały poruszenia. Wojska udały odwrót i przez most na lewy brzeg wróciły; zerwał się zaraz most tratwowy a most okrętowy ISO metrów mający długości poruszył się jakby z jednej sztuki był zrobiony, nagle oderwał się od prawego i w oczach Króla przybił do lewego brzegu. W przeciągu lat ostatnich z 1000 trzech najstarszych ludzi iy\ każdy prawie 300 lat. Pierwszy z nich rodził się w Szkocyi, a drugi w Węgrach; każdy z nich żył lat 185. Węgrzyn był bardzo ubogi; żebrał albowiem na kiju swoim oparty aż do ostatniego dnia życia swego i zostawił syneczka 95 lat liczącego« Trzeci z nich był rybakiem w Anglii i żył lat 159. Tak był silny i czerstwy, że w roku wieku swego iso zręcznie jeszcze po największych pływał rzekach. Dziennik Lipski Fama następującą robi uwagę: Od wstąpienia na tron J ego Cesarskiej Mości Franciszka Igo, który obecnie liczy lat 63, we Francyi następujący panowali Monarchowie: Ludwik XVI., Ludwik XVII., Napoleon I, Ludwik XVIII., Karol X" Filip I.; co wynosi lat 63, które liczby przewróciwszy, mamy czas panowania Cesarza Auetryackiego, t, j. lat 39. (!) Rossyanie, mówi Gazeta wiejska, nie tak bardzo ostro zabierają się na Polaków, gdy nawet ślepych najedno oko rekrutują, bo gdy pułk taki tylko wczas jedno oko przymruży, wygrają Polacy.

PATENT SUBHASTACYINY.
W zamiarze prowadzenia dalszego koniecznej subhastacyi i sprzedaży położonej pod miastem MurowanąGośliną, należącej do massy likwidacyinej Tittlera papierni wraz z folwarkiem i wiatrakiem Hammer nazwanej, oszacowanej na 7921 tal. 16 sgr., na którą w termInIe ostatnim summa Tal. 6000 już podana została, wyznaczone zostały termina na dzień 30. Kwietnia r. b" dzień 30. Czerwca r. b. a ostatni na dzień 6, Września r. b., przed południem o godzinie lotej przed Deputowanym Konsyliarzem Sądu Ziemiańskiego Bruckner w Izbie naszej zamkowej, na który chęć kupna mających z tern oświadczeniem wzywamy, iż każdy licytujący kaucyą w ilości 300 Tal. przed licytacyą Deputowanemu złożyć musi i źe najwięcej dający przybycia spodziewać się może, jeżeli prawna niezajdzie jaka przeszkoda. Taxa i warunki wRegistraturze naszej przejrzane być mogą. Poznań, dnia 16. Stycznia 183[.
Król. Pruski Sad Ziemiański.
PATENT SUBHASTACYJNY.
Posiadłość Franciszka Grzybowskiego i żony jego Maryanny z Bączkowskich w Grodzisku pod Nr. a.39. położona, składająca się z domu mieszkalnego, z domu tylnego i podwórza, sądownie na 766 Tal. ao sgr. otaxowana, na wniosek wierzyciela realnego publicznie najwięcej dającemu sprzedaną być ma. Wyznaczyliśmy w tym celu termin licytacyjny na dzień 20. Września r. b. zrana o godzinie lotej przed Deputowanym Konsyliarzem Ziemiańskim Kurnatowskim w Izbie naszej instrukcyjnej, na który ochotę kupna mających i do posiadania zdolnych z tern nadmienieniem niniejszem wzywamy, iż każdy licytujący kaucyą 200 Tal, złożyć powinien, i że przybicie nastąpi, skoro prawne zasady niebęrfą na przeszkodzie. Taxa i warunki w Registraturze naszej przejrzane być mogą, Poznań, dnia 10. Czerwca 1831.
Królewsko- Pruski Sad Ziemiański.

WYKAZ Komitetu zdrowia w Poznaniu o cholerze.
Dnia 39. Lipca pozostało chorych: 1 wojskowy, 27 cywilnych; ogółem 28zachorowało wyzdrowiało umarło pozostało chorych Dnia 30. Lipca: 1 w. 13 cyw, a cywilnych, 1 w. 11 cyw. 1 wojsk, 27 cyw.
Dnia 31. Lipca: 2 r iz r 2 12 cywilnych. 3 s 25« Aż do dzisiejszego dnia zachorowało ogółem: 17 wojskowych, 131 cywilnych; z tych wyzdrowiało: 5 wojskowych, 27 cywilnych; umarło: 9 wojskowych, 79 cywilnych. Poznań, dnia 31, Lipca 1831(W rachunku dnia 29. wkradł się błąd, ktÓIY w dzisiejjzym numerze » \ % poprawia.)