GAZETA Wielkiego Aięstwa POZNAŃSKIEGO Nakładem Drukarni Nadwornej W Dekera i Spółki. - Redaktor: A. Wannowski. JM'2d6.- W Sobotę dnia 20. Października 1832. UlrnrnrnUlUlUlUlnUlurnErnrnHIł JJJ. IłM . . . . ..! » - - - - « «i InIIIii........ .II1łJJJ.IłIIIHMIIIIIIIMIIIIHIIIIH MIMHIII-. IIIILIMWIHUWHAI Wiadolllości krajowe. Z B e r l i n a , dnia 16 Października. ' N. Pan raczył naj miłościwiej doiychcza«owego syndyka Biskupstwa Chełmińskiego, Szarbinewskiego, i Assessora Sądu Ziemiańskiego S i r e m p e ł, mianować Radzcami przy Sądzie Ziemiańskim w Krotoszynie. ,7. K. M. X>ąźę Karol przybył tu z Wejmaru. P-rzybyli tur Xiaze Edward CaroIjib-IJeuihetj, r Guben; i Rzeczywisty Tajny N adradzca finansów, Prezes adroinietracyi długów państwa i Szef zakładu handlu morskiego, R o t h er, z Szląska. Z dnia 17, Października. W y j e c h a ł : Królewsko- Duński Szambelan, nadzwyczajny Poseł i pełnomocny Minister przy dworze tutejszym, Hr. Re ventlow, do Holszfynat. AWV'VWV'WtjWW Wiadolllości zagraniczne. R o s s y a Z Petersburga, dn. 26. Września, (st. st.) Gazety tutejs?e i prywatne doniesienia daj$ nam ciekawe szczegóły o podróży N, Pana,l ry 3. b. m. by! w Smoleńsku, a następflio cuiedził Kijów, Pułtawę i 12. b. m. Charków» Wszędzie J. C Al. opatrywał aakłady publiczne, - i rozmaite oddziały wojsk kwaterującyC? bądź w miastach, po drodze, bądź w 0kuhcach. Wszędzie (eź spotykały N. Cesarza naj żywsze oznaki miłości i przywiązania ludu, który tłumnie zbiegał się zewsząd dla nacieszenia się widokiem ukochanego Alonarelt), któremu winien szczęście i pomyślność 6Woię. IIi J?nia 2.4. b. m. o sgiej po południu, Cesara J 01Ć, po szczęśliwie odbytej podróży, wrócił w pożądanym stanie zdrowia do tutejszej stolicy. Cesarz J mć raczył dać wojsku Kozaków Duńskich chorągiew i dypioina, z d. 23. Lutego b. r., zawierające nader łaskawe wynurzenie Monarszego podziękowania za zasługi, oddane przez to wojsko w ciągu wojen perskiej i tureckiej. Te oznaki łaski Cesarskiej otrzymane zostały w N owoczerkasku 82. Lipca b. r. przez Nakaznego Atamana GenerałPorucznika Kutejnikow i z tego powodu była wielka uroczystość, na której całe wojsko z uniesieniem słuchało zasłużonych pochwał, oddanych mu przez uwielbianego Monarchę. W skutek Ukazu Cesarskiego z d. 21. Grudnia T830, nałożony zostaje areszt na ezost% część kapitału 300 rubli aj kop, sre breuj, kto Hit Iskim, zeszłego Marszalka Stanisława Hryniewieckiego, jest zabezpieczonym, wynoszącą 50 rubli, jakowe, zbiegłemu z wojskiem powBtancow polskich Sekretarzowi Gubern. Alexandrowi, synowi Szymona, Rogowskiemu, mają się dostać, po śmierci ojca, do podziału z clalg't m rodzeństwem, jako to: braćmi Adolfem, Władysławem, siostrami; Franciszką, Dominiką i Emilią, tudzież na wszelki inny, gdziekolwiek się okazać, lub w spadku dostać się mogący, tegoż Rogowskitgo majątek. Pieeą z Odessy 2 dn. 9. Września: "Rozprawiano wiele o środkach uczynienia żydów użytecznymi i przywiązania do miast, które fcamieszkują: najprostszem jest oświecenie ich, a tego jęli się oni sami. Założona przez nich szkoła w Odessie ważniejszą jest może, niż się zdaje; idzie lam bowiem bardziej o doskonalenie stanu moralnego żydów, niżeli o proste ich uksztalcenie . Na eg? .amiri3cb, które miały tu miejsce 6, i 7. b. iu., młodzi żydzi odpowiadali dokładnie w przedmiocie grammalyki, języka rossyjskiego, francuskiego, niemieckiego, geografii, history i powszechnej, historyi naturalnej, arytmetyki, sposobu utrzymywania ksiąg kupieckich, i t. d,; a ilómaczenie się ich jasne i gruntowne okazało, iż metoda ich uczenia dosięga swojego Celu. Zakład podobny przynosi zaszczyt krajowi, w którym pierwszą myśl o nim powzięto, i sławę Monarsze, kturego ręka wspiera go od chwili nastania« T u 2 C Y a. h Konstantynopola, dn. 10- Września. Oprócz różnych nieszczęść, jakie się zlały na naBzę slolirę, nawiedziły ją jeszcze pożary. We wsi Dżengelkei na brzegu azyatyckim, pochłonął ogień 200 domów i bud handlowych. Dnia 8. .>. ">. wybuchnął znów gwałtowny pożar na przedmieściu greckietn, a z I()()() domostw, których przedmieście to liczyło, dziś ledwie eto kilka pozostało. Prócz tego, lud zniechęcony usiłował podłożyć ogień w różnych częściach miasta; szczęściem ie takowy za każdą rażą dość wcześnie został Ugaszony* Pan Mandeville, pełnomocny Minister angielski, który po wyjeździe Pana StratfordCanning objął ster inieresów poselskich, miał mieć d. 3. b. m. wstępne posłuchanie u Wielkiego Sułtana; lecz z powodu choroby pierwszego Ministra tureckiego, Achmede Ftwzi BaS7Y, posłuchanie to dane hyło dopiero d, ń. bież. m.; Sułtan przyjął Pana Mandeville a wielką grzecznością. Flota turecka spotkała niedaleko Cypru flo tę egipską,'" która jednak unikając bitwy oddaliła się. Flota turecka ścigała ją czas niejaki, a polem stanęła na kotwicy w porcie Marrmrissa. Według innych doniesień, miała zajśdź między temi flotami bilwa niepomyślna dla Turków; co jednak potrzebuje potwierdzenia» F 2 a n c y a. Z P a ryż a, dnia 3. Października. Echo de la Frontiere donosi z Valenciennes z d. 4. m. b.: Życia i wzruszenia panującego obecn e w mieście naszem niepodobna opisać; bieda tylko, że dla rolnika równie jak i dla mieszczanina jest uciążliwem. Okolice nasze już od a lat mają kwaterunków bezliku, z powodu nieustannego przybywania i odchodzenia licznych oddziałów wojsk. Przypatrując się takowemu zgiełkowi, każdy podatki opłacający pyta się siebie samego, do czego się gromady te urzędników przydały, co teraz armii północnej towarzysząc wezystkie nasze kawiarnie i miejsca publiczne aź do natłoku przepełniają? Niewyglądażli to na to, jakoby chciano przedsięwziąść wyprawę do pusze» Afrykańskich gdzie ani śladu cywili żacy i niema? W orszaku kwatery głównej jest, nierachująo wozów i koni oficerów, Ig urzędników zdrowia a 20 organizacyi, 131 robotników i co chorych pielęgnować mają, 310 żołnierzy pociągu, 450 kopii 88 wozów. Dywizyon Acliard ma oprócz tego 10 urzędników zdrowia, a 17 od organizacyi, 68 robotników, i to żołnierzy od pociągu, igt koni i 36 wozów. Dywizyon Sebastianiego posiada równą liczbę osób i koni. Stosunek podobny zachowany w brygadach jazdy Xiecia Orleańskiego 1 Generała Lawoesiine. Głoszą, źe dwa nowe mają być ufoimowanedywizyony piechoty, których dowodzców nieznamy dotychczas. " Kara śmierci przeciw Lepage zawyrokowana, wskutek wniosku Wielko Zachowawcy pieczęci została przez Króla na dożywotne uwięzienie zamieniona. List z Tulonu pod d. 1. Października wyraża: "Odebrano tu przez telegraf rozkaz uzbrojenia fregaty" G ala thee". Fregata" liarcham", która wczoraj zawinęła tu zN awarynu, przywiozła wiadomość, ii fregata francuzka "J phigenie " czeka tylko na przybycie gońca z Monachium, dla dowiedzenia się, kiedy ma wypłynąć, celem wzięcia z sobą Rtgencyi bawarskiej i Króla Grecy i. Jutro wypłynie stąd korweta "la M e u e t" z cz,ęścią 2go pułku do Nawarynu." Według najświeższych doniesień, zupełna spokojność panuje w Havre i Tulonie. Z Algieru donoszą pod dniem 10. b. m. Liczba chorych w wojsku pomnaża się co raz bardziej; dzisiaj wynosi 4000. W części winna szpital tutejszy dla cywilnych w zdrowem położony miejscu, urządzony jest jak najstaranniej i może pomieścić 100 łoiek, lazaret wojskowy znajduje sieJ w miejscu niezdrowem i do tego Stopnia jest zaniedbany, iisąchorjy, którzy wśród teraźniejszych ogromnych upałów, J eieć muszą na ziemi w drewnianych barakach. W Bona takie liczba chorych jest znaczna. Tam nawet niema lazaretu. Przeciwnie w 0ran wszystko jest w lepszym porządku; dla tego też załoga tamte-jsza mało liczy słabych, - Term dniami upał był nieznośny , pomnażał go jeszcze wiair południowy. Robot w mieście rozpoczęty eh niekończą; handel idzie ieniwo; zresztą dosyć tu spokojnie. Dnia 4. b. m. zaprowadzony zosta! nowy sąd Jeryrainalny, · który fui rozpoczął swoje działania. Dyrektor adrninisiracy 1 ogłosił, iź odtąd łym tylko koJnnistom wolno tu będzie osiadać, którzy się wywiodą, iź najmniej na rok od dnia przybycia swego oparzeni są w środki utrzymania się; Administracya bowiem niejest w stanie wspierania ich ani iywnością, 4ni pieniędzmi. . Dziennik T e m p s czyni następujące uwagi o stosunkach zagranicznych: "Bataliony nasze ciągną jeszcze na granicę belgijską, flota niejest rozbrojoną; baterye aityleryi odbywają z wolna pochód; lecz to wszystko jest tylko hałasem i groźbą. Ani Holandya, ani Belgia, ani Anglia nieprzejęły się mocno pięknemi słowami manifestu Mmisteryalnego, a kupcy amsterdamscy, równie jakiondynscy iparyzcy, mniemają, ii pokój będzie utrzymany. Gdyby Ministenum odważyło się istotnie na wojnę, i gdyby (jak się chełpiło) chciało użyć środków sniewalających, nieudawałoby się do konferencyi. Skoro konfereneya naradza się, wojna jest niepodobną; lecz tylko będzie stan tymczasowy; tak minie jesień, nadejdziezima, irzecz będzie wstrzymaną do wiosny." Czytamy w dzienniku minisi tryalnym j Niewierny czyli Pan Berryer zna pisemko, które niedawno wpadło nam w ręce, wydrukowane w PYibourgu w Szwajcaryi, ma napis, Zastanowienia polityczne, Autorem jest Hrabia O'Mahorii. J estto wyziew stronnictwa na zgromadzenie prawych doktiynerow. PP. Ge noude i B< rryer, * P. Chateaubriand i spólnicy jego wystawieni tam są bardzo niekorzystni« za t o, źe mieli w zamiarze wprowadzenie na tron gałęzi starszej za pomocą praw i powszechnej zgody. Pan Berryer między innem' był tam naj dotkliwiej traktowany jako ten, ktorysię najuporczywićj opierał sprawcom zan.ieszań południowej Francyi i źe doradzał Xięźnie Berry, iiby nieuzbrajała Bretanii iWandei. Te szczególniejsze zaskarżenia są w sposobie,z którego Pan Berryer jato adwo'kat będzl« mógł zapewne korzyść wyciągnąć. Stronnicy jego zbierają już podpisy na odbicie medalu dla niego. Z dnia 7. Paździ«rn i K a. Pogłoska, ie Marszałek ,Sou,lt onegdaj wysłał Adjutanta do Pana Dupin (starszego) bawiącego w dobrach swoich llaffigny w departam.encie Nievre, potwierdza się. Zanim posłannik niewroci Z odpowiedzią Di p.utowatit go na ostatnie mu uczynione przełożę nia, nieogłosją podobno składu nowego M IIbIerYIIIII. Odpowiedź ta nadejdzie jutro, albo najdalej p-ozajutro. T e m p s dowiedział się z